Marguerite Duras

 

RẠP ĖDEN

 

 

Nguyễn Đăng Thường

 

dịch và giới thiệu (6 kỳ)

 

 

kỳ 5

 

 

 

Kỳ 1

Kỳ 2

Kỳ 3

Kỳ 4

 

Rạp Ėden là một vở kịch kể lại câu chuyện gia đ́nh nhà văn Marguerite Duras thời kỳ c̣n ở Đông Dương và trước đó đă được kể lại trong tiểu thuyết Đập Ngăn Thái B́nh Dương. Một câu truyện nửa hiện thực nửa hư cấu.

Rạp Ėden chào đời năm 1977, lúc t́nh h́nh thế giới đă bớt căng thẳng sau chiến tranh VN, và thuyền nhân di tản trốn chế độ cộng sản chưa thực sự bắt đầu.

Đập Ngăn Thái B́nh Dương xuất bản năm 1950, lúc "chế độ đế quốc thực dân" bị lên án gắt gao, và viết bởi một tác giả thuộc cánh tả, đă gia nhập — để tránh nói "kết nạp" Đảng Cộng sản Pháp, thập niên 60-70 đă xuống đường chống Đế quốc Mỹ và chiến tranh VN — cho nên độc giả cần thận trọng và cần sáng suốt khi đọc, do bởi Đập Ngăn Thái B́nh Dương, qua một gia đ́nh "nạn nhân" đại diện, cũng là bản án kết tội chế độ thực dân Pháp ở Đông Dương.

Rạp Ėden kể lại những ngày cuối cùng của một bà mẹ (vô danh) trong ngôi biệt thự của bà và hai người con c̣n sống: cậu con trai cả Joseph 20 tuổi, và cô con gái Suzanne 16 tuổi, trong sự túng quẩn. Người chồng và con trai út đă qua đời lâu rồi.

Người mẹ thời trẻ là một gái quê miền Bắc nước Pháp. Nhờ sự giúp đỡ của nhà nước đă trở thành giáo viên. Cô giáo trẻ giàu nghị lực và tham vọng, muốn thoát ly gia đ́nh nghèo và giai cấp bần nông, đă có một giấc mơ — Giấc mơ Đông Dương — sang thuộc địa làm giàu và lấy chồng. Lấy chồng sanh được ba con th́ góa bụa. Đồng lương giáo chức không đủ để nuôi đám con nhỏ, người mẹ phải đánh dương cầm tại rạp xi nê Ėden làm nhạc đệm cho phim câm thuở ấy.

Làm giàu bắng cách sử dụng tiền dành dụm trong mười năm để thuê lại của chính phủ vài trăm mấu đất trồng lúa. Nhưng giấc mơ đă không thành v́ ruộng bị nước biển tràn ngập mỗi năm dù có đập ngăn nước. Tuy vậy, lúc cuối đời, người phụ nữ cương nghị, bướng bỉnh, gần như điên loạn, vẫn cố bám víu, cố t́m mọi cách (kể cả việc "bán" con gái) để tiếp tục giấc mơ xưa.

Dưới ng̣i bút Duras, người mẹ đă được lư tưởng hóa thành một bà "mẹ cam đảm", một "chiến sĩ" (cái đập chận sống biển) đứng về phía "dân cùng đinh, bọn nô lệ" trên thế giới (dân bản xứ), chống áp bức bạo tàn (Thái B́nh Dương, chế độ thuộc địa).

Nếu chúng ta để qua một bên thông điệp xă hội và biểu tượng chính trị, th́ câu chuyện tan rả của một gia đ́nh kėm may mắn, và về một giấc mơ phai tàn, th́ câu chuyện được kể lại trong Đập Ngăn Thái B́nh Dương và Rạp Ėden vẫn c̣n mănh lực gây xúc cảm nơi người đọc (truyện, kịch) và người xem (phim, kịch).

Ngoài ra, Rạp Ėden, gồm ba nhân vật chính và vài nhân vật phụ, lại c̣n là một vở kịch muốn cách tân sân khấu kịch: loại bỏ kịch tính cổ điển, đối thoại, cử động, cảnh trí, v.v... Nhấn mạnh, diễn tả tâm trạng, không gian và thời gian qua ánh đèn, âm nhạc, độc thoại. Người mẹ ngồi bất đông trên ghế dựa. Các vai diễn khác th́ phần lớn chỉ độc thoại. Do vậy người dịch đă loại bỏ các chi tiết không cần thiết cho bản dịch này. Để cho câu chuyện khỏi bị gián đoạn và để tránh mất th́ giờ. Độc giả có thể tự đoán ṃ ai đọc lời thoại, cũng như cử chỉ, nėt mặt, giọng nói của mỗi diễn viên khi họ xướng đọc, v.v… Nếu đoán không ra th́ cũng chả sao v́ vẫn có thể đoán hiểu được.

Người mẹ yêu Joseph nhứt. Có thể v́ lúc mang thai t́nh vợ chồng c̣n thắm thiết mặn nồng. Suzanne th́ yêu anh trai và em trai bằng nhau, nên đôi khi đă lẫn lộn anh với em và ngược lại. Giữa Suzanne và người anh là một t́nh yêu, từ phía Suzanne, gần như loạn luân, dù âm thầm và vẫn c̣n ở bên này lằn ranh đạo lư. Đó cũng là sự "mất trinh" — nghĩa đen lẫn nghĩa bóng — của ba nhân vật chính, trước cuộc sống và trong cuộc đời.

Cuối cùng, tuy là bi kịch của một gia đ́nh riêng lẻ, nhưng nó vẫn có thể là tấm gương chung về phận người: ước mơ và thực tế, hy vọng và tuyệt vọng, sự cô đơn ở mọi lứa tuổi, trẻ cũng như già, định mệnh oái oăm ác nghiệt, khả thể và bất khả của t́nh yêu, vân vân và vân vân. Đọc hay xem. Để thông cảm, suy gẫm. Để can đảm tiếp tục kiếp sống đến tận cùng. Chứ không để hít mũi sụt sùi trông người mà nghĩ đến ta, rồi tự thương thân oán trời trách đất, và "chửi mắng thậm tệ" chế độ thực dân nha.

Nguyễn Đăng Thường

 

RẠP ĖDEN

 

 


Marguerite Duras 16 tuổi ngồi mặc áo dài xanh lá cây ở Sa Đec.
Cô kia có thể là người giúp việc nhà.

 


Marguerite Duras đi dạo xe ngựa buổi chiều ở Vĩnh Long

 


 

Năm giờ chiều. Dân da trắng đang nghỉ ngơi sau giờ ngủ trưa. Họ đă tắm douche buổi chiều.

Họ mặc đồ trắng. Bằng vải bố trắng.

Họ đến các sân quần vợt.

 

Tôi t́m Joseph, người anh bé bỏng của tôi.

 

Không c̣n ánh nắng. Các xe tưới nước chạy trên đường Catinat.

Trời nóng: mùa mưa đang kéo tới Đông Dương.

 

Tôi lạc lơng.

Chiếc áo làm tôi đau, chiếc áo của con đĩ. Khuôn mặt làm tôi đau. Trái tim.

Tôi xấu xí. Cả thành phố biết chuyện đó. Cả thành phố đă được báo trước sự hiện hữu của tôi.

Thành phố cười. Tôi bước trong tiếng cười. Những ánh mắt.

Tôi lạc lối: rơ ràng quá. Chỉ trong vài phút cả thành phố đă biết rơ chuyện đó.

Tôi không c̣n mẹ. Tôi không c̣n anh: tôi sẽ ngă xuống chết ngất v́ xấu hổ.

Người mẹ, thứ đồ đĩ già đó mất hút trong thành phố đang ở đâu?

Chạy đi đâu? Khi không có tôi?

 

Bà ấy, chính Joseph sẽ giết bà. Hắn đă chuẩn bị cuộc ám sát. Đứa em trai của tôi, nó đang ở đâu?

Mất hút trong thành phố, cái thằng nói láo đó. Trong sự thô bỉ bao la, trong sự tầm thường của cả thế giới. Tôi t́m nó để giết nó.

 

Tôi bước vô Rạp Éden.

Cây dương cầm vẫn nằm đó. Khép lại.

 

Tôi khóc.

 

Tối hôm đó tôi muốn nằm ngủ bên cạnh bà ấy, người mẹ, kề cận cơ thể bà.

Bà đợi chờ Joseph.

Hy vọng bán được viên kim cương đă ĺa bỏ bà.

Mọi hy vọng.

Bà nói.

 

Carmen đă t́m được một người.

 

Tên là Barner.

Hắn làm đại diện cho một hảng ở Calcutta.

 

Quan trọng.

 

Hắn sẽ cho chúng ta ba chục ngàn đồng.

 

Con sẽ ra đi vĩnh viễn.

 

Joseph có thể đă chết rồi.

Tại sao nó chưa chết hả... dưới bánh xe điện...

 

Không.

 

A.

 

Nó sẽ trở về, mẹ tin vậy.

 

Vâng ạ.

 

Hắn tên là Barner. Ăng-lê.

 

Hắn bốn mươi tuổi.

 

Hắn c̣n mẹ.

 

Hắn làm việc cho một hảng dệt lớn ở Manchester. Bên Anh. Hắn muốn lấy vợ. Hắn đă nói tới chuyện đó từ mấy năm nay.

 

Hắn hay đi đây đi đó.

 

Carmen gạ bán cái hột xoàn.

Hắn đă do dự. Hắn có thể mua nó cho mẹ hắn.

 

Nhưng rồi hắn không nhất định.

 

Nhưng hắn sẽ mua nó cho vợ.

 

Như vậy sẽ là: ba chục ngàn đồng cộng thêm hai chục ngàn là năm chục ngàn tất cả.

 

Nếu Joseph không trở về th́ như vậy sẽ chắc ăn hơn.

 

Con nghĩ thế nào?

 

Con thích một tay săn bắn.

 

Một tên săn bắn, tại sao. Luôn luôn một tên săn thú.

 

Một tên săn bắn, mày có thể kiếm được một thằng mà.

 

Ừ... Vậy th́... Th́ tao muốn nói như vậy...

 

Tao sẽ nói với nó rằng mày không muốn bỏ tao. Tao sẽ nói như vậy.

 

Joseph, anh ấy sẽ trở về.

 

A.

 

Con đă thấy anh ấy. Trên đại lộ Catinat. A

Ảnh đă nói với con ảnh sẽ trở về.

 

Ảnh đă gặp một người đàn bà trong rạp xi nê.

 

A... nó sẽ ra đi.

 

Ảnh sẽ trở về mà.

 

Con cũng có gặp ông Jo.

 

A.

 

Con có nhắc tới hai cái hột xoàn.

 

A. Nó không muốn nghe hả?

 

Không.

 

C̣n cái đám cưới?

 

Cũng không. Y hệt.

 

V́ thằng bố nó?

 

Con nghĩ vậy. Họ không muốn có chúng ta.

 

A... Ờ th́... tao hiểu họ...

 

Hắn nói hắn yêu con.

 

Hắn đă hôn con.

 

A.

 

Tao hết thấy nó rồi cái Ông Jo đó.

 

Mẹ đừng nghĩ tới chuyện đó nữa.

 

Ừ.

Con đă làm ǵ?

 

Cái piano, nó vẫn c̣n đó.

 

 Vô dụng.

 

Có một lúc nào đó, mẹ đă nghĩ tới chuyện t́m nó lại.

 

Mẹ đă không cho hai con biết.

 

Để con tiếp tục, con...

 

Con có năng khiếu.

 

Tuy nhiên, con nghĩ xem... (cuộc đời...)

 

Bà đă thiếp ngủ. Tôi nằm ngủ, bám sát vào người bà. Vào thân thể của người mẹ. Có thể nói mẹ đă không biết tôi nữa. Nhưng cái mùi của bà nó vẫn c̣n đó, mùi của cánh đồng.

 

Rồi một buổi sáng Joseph trở về.

 

Anh nói trở về để t́m chúng tôi.

Rằng chúng tôi phải ra đi.

 

Người mẹ đă mặc áo.

 

Josph đă gầy hơn. Anh hút thuốc lá Mỹ.

Anh đă bị mất ngủ từ mấy đêm qua. Đôi khi đi săn bắn trở về anh có dáng vẻ đó.

 

Tôi biết chuyện nhờ Carmen.

 

Qua cơn giận v́ phải đưa chúng tôi về nhà tôi nh́n thấy niềm hạnh phúc trĩu nặng của Joseph.

Và cánh đồng đă tiêu tùng rồi.

 

Anh tiến tới và nói anh đă bán viên kim cương theo đúng giá người mẹ đ̣i, hai chục ngàn đồng. Tiếng nói của anh êm ái, lạ xa.

 

Tôi đă nghĩ: nếu tôi chết anh sẽ nh́n tôi.

 

Suốt trong chuyến về, người mẹ đă nói chuyện.

 

Bà nói trước tiên bà sẽ trả nợ chà sếch-ty và rồi sẽ mượn lại với tiền lời nhẹ hơn.

 

Bà nói bà sẽ cầm cố ngôi biệt thự một lần nữa và trả hết trong một lần tiền lời đă khất trong hai năm.

 

Bà nói bà sẽ đ̣i quyền làm chủ năm mẫu đất ở miệt trên, gần con đường băng qua rừng.

 

Bà nói về những cái đập bà phải dựng lên trước khi chết. Với một lối kiến trúc mới để xây đập. Một cách mới để tiến vào chiều sâu của đầm lầy, cái ác, muối. Phương tiện chắc chắn có hiệu quả lần này mà bà đă khám phá trong những đêm mất ngủ.

 

Chúng tôi không đáp lời bà. Không một lời nào cả.

 

Chúng tôi đă về tới trạm da trắng cuối cùng trước con đường ṃn tới Réam. Lúc đó là sáu giờ chiều.

 

Joseph đă đổ thêm xăng.

 

Đă trả tiền.

 

Anh móc túi lấy ra một xấp giấy bạc mười đồng. Người mẹ đă nh́n thấy, bà không nói ǵ thêm nữa.

 

Joseph ngồi trên bệ của chiếc xe B12, hai tay vuốt tóc như một người ngủ vừa thức dậy. 

 

Chẳng phải v́ anh cô đơn. Anh vẫn ở bên nàng, người đàn bà anh đă gặp trong Rạp Éden. Giờ đây dù ở chỗ nào anh vẫn ở bên cạnh người phụ nữ ấy.  

 

Tức khắc chúng tôi trông thấy dăy núi Voi bị bóng tối phủ trùm. Joseph đưa mắt nh́n khu rừng.

Anh vươn vai thật lâu.

Rồi anh nói anh đói bụng.

Đó là những lời nói đầu tiên của anh từ lúc chúng tôi rời Sài G̣n.

Người mẹ lấy ra mấy cái bánh xăn uưch Carmen đă chuẩn bị cho chuyến đi.

Chúng tôi ăn.

Trong lúc chúng tôi ăn, bà đă ngồi im hơn.

 

Tôi nghĩ bà đă lo sợ, người mẹ, rằng bà sẽ không c̣n phải nuôi con nữa. Không c̣n cả chuyện đó nữa.

 

Khi bà tỉnh giấc, có thể là đă hai giờ khuya.

Chiếc B12 tiếp tục chạy. Người mẹ lấy tấm mền để dưới ghế, nói bà bị lạnh.

 

Chính vào lúc đó bất th́nh ĺnh Joseph đă nhớ lại. Anh lục túi và lấy ra một vật ǵ để trao lại cho người mẹ.

Anh xoè bàn tay ra.

 

Tôi cũng đă thấy.

Trong bàn tay có cái hột xoàn của ông Jo.

 

Người mẹ đă rú lên.

Joseph nói đêm hôm trước, Carmen đă đưa viên kim cương để anh đem bán.

Và anh đă bán nó.

Và rồi người ta đă trả nó lại.

 

Rằng không cần t́m hiểu.

 

Ngưỡi mẹ nhận viên kim cương với rất nhiều đau khổ.

Bà bỏ nó vào trong túi xách.

 

Rồi bà bắt đầu khóc.

 

Chúng tôi không hỏi tại sao bà khóc.

Chúng tôi biết tại sao:

Bà đă hy vọng rằng lần đó là lần cuối cùng, rằng sau chuyến về thành phố đó sẽ không c̣n ǵ để đem bán nữa, không c̣n ǵ nữa để bắt đầu lại.

Hai chục ngàn đồng để bán lại viên kim cương một lần nữa, nỗi kinh hoàng phải sống lại những lúc đó.

Khi nh́n bà bật khóc tối hôm đó tôi đă biết cái chết của bà đang tới gần.

Ông hạ sĩ đă pha trà nóng cho người mẹ.

 

Ngày lên, nơi xa xa, về phía Xiêm La.

Phía Đại Tây Dương trời vẫn tối.

 

Chính trong những ngày kế tiếp, vài hôm trước khi Joseph lên đường, mà người mẹ đă viết lá thư cuối cùng gởi cho các viên chức điền thổ.

 

Prey-Nop, ngày 24 tháng Ba, 1931

 

Quư ông công chức điền thổ,

Tôi thành thật xin lỗi các ông v́ làm phiền các ông một lần nữa. Tôi viết thư này để xin các ông một lần nữa việc chấp thuận nhượng lại vĩnh viễn cho tôi năm mẫu đất chung quanh ngôi biệt thự của tôi.

Mặc dầu có sự bất lợi đối với các ông trong việc nhượng lại vĩnh viễn năm mẫu đất ấy, các ông phải chấp nhận.

Bởi v́ sau tôi, sẽ không c̣n ai tới ở đây nữa.

V́ chưng nếu các ông có thành công trong việc trục xuất tôi, khi các ông đưa người khác tới xem mảnh đất, một trăm nông dân cũng sẽ tới bao vây các ông để bảo kẻ mới tới: "Ông bà hăy đút ngón tay vào bùn của ruộng và nếm thử bùn ấy. Ông bà có tin rằng lúa sẽ có thể mọc lên trong chất muối đó không? Ông bà là kẻ thứ năm sẽ được nhượng đất. Những kẻ tới trước đă chết hay đă khánh tận."

Tôi biết rơ quyền bính của các ông và các ông nắm giữ cánh đồng trong tay do quyền lực được ông toàn quyền thuộc địa ủy thác. Tôi cũng biết rơ những điều nhơ nhuốc về các ông và tất cả những đồng nghiệp của các ông, của những kẻ tới trước các ông và những kẻ đến sau các ông, của chính ông toàn quyền, tất cả những hiểu biết mà tôi đang có — và chỉ riêng nó thôi cũng có thể đè bẹp người có nó bằng sức nặng của nó — sẽ vô dụng đối với tôi nếu tôi là kẻ duy nhứt có nó. Bởi lẽ sự hiểu biết mà chỉ riêng một người có được về sự sai trái của một trăm kẻ khác sẽ không ích lợi ǵ cho kẻ đó. Đó là một điều mà tôi đă mất rất nhiều thời gian để hấp thụ.

Do vậy, đă có hàng trăm người ở đồng bằng đă biết rơ con người của các ông.

 

Lá thư của tôi sẽ dài. Tôi bị mất ngủ từ khi những tai họa xảy đến cho tôi, từ khi những cái đập đổ vỡ.

Tôi đă do dự rất lâu trước khi đặt bút viết lá thư này, thế nhưng giờ đây th́ tôi nghĩ rằng ḿnh sai v́ đă không làm vậy sớm hơn.

Nếu muốn các ông lưu ư đến tôi th́ tôi phải nói về các ông. Có thể về sự nhơ nhuốc của các ông. Và nếu như các ông để tâm đọc lá thư này, tôi chắc chắn rằng các ông sẽ đọc những lá thư khác để thấy sự tiến triển hiểu biết nơi tôi về sự nhơ bẩn của các ông.

Tôi nói cho ông hạ sĩ biết về các ông.

Tôi nói cho những người khác biết về các ông.

Tôi đă nói với tất cả những người tới xây đập và giải thích không mệt mỏi về tư cách của các ông.

Khi một đứa nhỏ chết, tôi nói với họ:

"Một thích thú cho các con chó của quan điền thổ ở Kampot."

"Tại sao ông ta vui thích?" — họ hỏi lại.

Tôi nói với họ:

"Trẻ con càng chết nhiều th́ đồng bằng càng vắng hơn và sẽ nắm giữ dễ hơn.

Họ hỏi:

"Tại sao các ông ấy không gởi kí nin xuống? Tại sao không có một y sĩ, không có một trạm y tế? Không có a-lun để lọc nước trong mùa khô? Không có cuộc chủng ngừa nào cả?"

Tôi bảo họ: cùng một lư do.

 

Với các con tôi cũng đă nói. Tôi vẫn tự nhủ rằng sẽ cho chúng nó biết khi chúng đă khôn lớn, để tránh chuyện buồn đau trong thời thơ ấu. Nay chúng đă biết. Vài tháng trước tôi đă cho chúng nó biết rằng chúng tôi là những kẻ thứ tư trên phần đất nhượng này, đă chết hay khánh tận. Rằng các ông đă tái thu hồi lần thứ tư viện cớ đất không được khai thác đúng theo những điều kiện đă chấp thuận. Rằng các ông đă nhận thêm tiền đút lót thông thường tới bốn lần cho những đồn điền ph́ nhiêu ở miệt trên Cam Bốt.

 

Ở đây có nhiều trẻ con chết. Những miếng đất các ông khao khát và đă giật lấy từ tay họ, những miếng đất lành duy nhứt của miền đồng bằng đầy dẫy xác trẻ con.

Cho nên, tôi, cuối cùng để cho những cái chết đó phụng sự cho một điều ǵ đó, nào ai biết, măi tận về sau này, tôi đă nói với họ về các ông.

Tôi thực sự rất nghèo trong lúc này và các con tôi chắc chắn sẽ xa ĺa tôi vĩnh viễn và tôi cảm thấy không c̣n can đảm hay quyền hành để giữ chúng lại. Đă khởi sự từ khá lâu rồi tôi trải qua nhiều đêm trằn trọc suy tới nghĩ lui về những chuyện đó. Từ cái lúc mà chuyện hiểu biết đó không giúp vào việc ǵ cả, tôi bắt đầu hy vọng rằng sẽ tới lúc những hiểu biết đó sẽ hữu ích. Th́ các con tôi hăy ra đi vĩnh viễn khi c̣n trẻ như chúng nó và hiểu biết như chúng nó về mọi chuyện nhơ nhuốc của các ông, có thể đă là một khởi đầu.

 

Các ông phải cho tôi năm mẫu đất phía trên bao quanh ngôi biệt thự của tôi.

Các ông sẽ bảo, nếu các ông thuận trả lời tôi chỉ một lần này thôi:

"Để làm ǵ? Năm mẫu đất ấy sẽ không đủ vào đâu nếu bà lại cầm cố nó để xây những cái đập mới."

Tôi sẽ đáp:

"Nếu tôi mà không c̣n có cái hy vọng đó, th́ tốt hơn là tôi nên đuổi các con tôi đi ra khỏi đồng bằng và tôi một ḿnh ở lại trên mảnh đất un thúi này và tôi làm chuyện ấy, chuyện ám sát các viên chức điền thổ của Kam. C̣n chuyện ǵ khác nữa đáng làm hơn trong cảnh sa mạc của đời tôi?

Và tôi cũng nói cho bọn nông dân đồng bằng về sự kết thúc việc cai trị của các ông.

Tôi nói với họ: chuyện cần làm là đem những cái xác vô rừng, xa hơn ngôi làng cuối cùng, tới cánh rừng thưa thứ hai, và hai ba hôm sau sẽ chẳng c̣n lại ǵ cả. Đốt bỏ hết giấy tờ của các ổng, quần áo. Nhưng coi chừng những đôi giày, những nút áo. Chôn lấp tro. Đẩy ô tô cho nó lăn xuống hố. Cho trâu kéo trên bờ, để những tảng đá to lên chỗ ngồi và ném xuống vàm sông ở chỗ đă đào đất lên để xây đập. Xe sẽ lún bùn sau hai tiếng đồng hồ. Tôi bảo họ: cẩn thận đừng để cho bị bắt tại trận. Đừng ai tự đổ lỗi cho ḿnh. Hoặc là thảy đều tự nhận lỗi. Nếu cả ngàn người đồng t́nh làm vậy th́ không ai làm ǵ được họ.

Tôi nói với họ rằng nếu như tôi không đơn độc chống lại các ông th́ đă có một câu chuyên khác hơn chuyện của tôi.

Nếu như trong năm tới tôi cũng không c̣n viễn cảnh một cuộc thất bại nữa th́ tôi sẽ c̣n ǵ để mà làm nữa ngoại trừ việc ám sát các ông?

 

Đâu rồi tiền tôi đă làm ra, tiền tôi dành dụm từng xu để mua lại phần đất nhượng? Món tiền tôi đă tự tay mang đến đưa cho các ông một buổi sáng, bảy năm trước?

Tôi đă đưa cho các ông số tiền tôi có trong buổi sáng hôm đó, trọn vẹn, tựa như tôi đă mang tấm thân tôi tới làm vật hy sinh, tợ như từ cái cơ thể cống hiến ấy sẽ nảy nở một tương lai hạnh phúc cho các con tôi.

Và số tiền đó các ông đă lấy.

Các ông đă lấy cái phong b́.

Nó chứa đựng cả số tiền dành dụm của tôi, cả niềm hy vọng của tôi, lẽ sống của đời tôi, sự kiên nhẩn trong mười lăm năm của tôi, cả tuổi trẻ của tôi, các ông đă nhận nó với vẻ tự nhiên và tôi đă ra đi, hạnh phúc. Khoảnh khắc ấy đă là lúc huy hoàng nhứt của đời tôi. Một ngạc nhiên vĩ đại cho tới ngày nay. Tôi thấy lại các ông lúc đó: các ông biết rơ đă bán cho tôi những mẫu đất ún muối, rằng tôi đă ném hết của cải xuống ḍng nước Thái B́nh Dương. Và các ông đă vui vẻ ân cần. Làm sao mà người ta có thể như các ông mà vẫn giữ được cái bề ngoài b́nh thường? Làm sao có thể được? Làm sao mà người ta có thể làm nghề bốc lột dân nghèo và làm giàu trên sự đói khổ của họ mà không có ǵ hiện ra trên nét mặt về sự dă tâm đó? Tại sao cái dă tâm đó đă không luân phiên giết chết các ông bởi lẽ chúng ta đều đă được sanh ra như nhau và sẽ đều phải chết như nhau?

Các ông là sự nghĩ suy chính của tôi, ư nghĩ không rời của tôi, từ bảy năm nay.

Tôi nhắc lại một lần nữa với các ông, rằng người ta phải sống nhờ vào một cái ǵ đó, và nếu không là hy vọng, dù mong manh, những cái đập mới, th́ sẽ là những xác chết, dù là những cái xác chết đáng khinh bỉ của ba viên chức thổ trạch.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

Lá thư đó đă được t́m thấy lại bên cạnh cơ thể của người mẹ sau cái chết của bà và sự hối thúc cuối cùng của ty điền thổ. Quanh cổ bà có sợi dây cột chiếc nhẫn hột xoàn của ông Jo.

 

Trong những ngày tiếp nối ngày trở về của chúng tôi, Joseph nằm cả ngày. Anh chỉ ngồi dậy để ăn bữa tối.

Rồi đứng ngoài hàng ba, nh́n ngọn núi, khu rừng.

Người ta biết anh sắp ra đi.

 

Một buổi trưa, trong giờ nghỉ trưa, anh gọi tôi tới. Anh nói anh muốn kể chuyện lại cho tôi nghe.

Để tôi nhớ lại sau đó, khi anh đă ra đi. Và sau đó nữa.

Và cũng bởi v́ anh sợ ḿnh sẽ quên nó, sau này, khi anh đă quên mối t́nh đó.

Chúng tôi đă đi xa ngôi biệt thự, gần chiếc cầu, cạnh ḍng suối. Xa cơ thể trong giấc ngủ của người mẹ.

Chia cách.

 

Tôi đă nghe câu chuyện của anh Joseph.

Anh nói một ḿnh. Không thấy tôi.

 



(C̣n Tiếp)

 

http://www.gio-o.com/NguyenDangThuong.html

 

 

© gio-o.com 2017