T�I LIỆU LỊCH SỬ

 

THỎA ƯỚC VỀ VIỆC LẬP V�NG TR�I ĐỘN

GIỮA ANH V� PH�P TẠI Đ�NG DƯƠNG,

NĂM 1893

 

 

Ng� Bắc dịch

 

***

 

Hồ Sơ XI�M LA Số 1 (1893)

 

Bản sao C�c C�ng Điện

 

 

Từ

 

 

Đại Sứ của Nữ Ho�ng tại Paris

 

 

Li�n quan đến

 

HIỆP ƯỚC GIỮA ĐẠI ANH C�T LỢI V� PH�P

 

Về việc

 

 

TẠO LẬP MỘT QUỐC GIA TRUNG LẬP NẰM GIỮA C�C PHẦN L�NH THỔ CHIẾM HỮU CỦA HAI NƯỚC TẠI Đ�NG DƯƠNG

 

 

 

 

Được đệ tr�nh với cả hai Viện của Nghị Viện theo Lệnh của Nữ Ho�ng

 

Th�ng Mười Hai 1893

 

 

 

LONDON:

Ấn h�nh cho Ph�ng Văn Thư của Nữ Ho�ng

Bởi Tổ Hợp Harrison and Sons, St. Martin�s Lane,

Nh� In Thường Lệ Cho Nữ Ho�ng

 

V� được mua, hoặc trực tiếp hay xuy�n qua bất kỳ Nh� S�ch n�o, từ

HYRE and SPOTTISWOOD, East Harding Street, Fleet Street, E. C., and

32, Abingdon Street, Westminster, S. W. ; or

JOHN MENZIES & Co., 12, Hanover Street, Edinburgh, and

90, West Nile Street, Glasgow; or

HODGES, FIGGIS, and Co., Limited, 104, Grafton Street, Dublin

 

*****

 

 

Điện Văn Số 1

 

Hầu Tước Dufferin gửi B� Tước Rosebery. � (đ� nhận ng�y 2 Th�ng T�m)

 

Thưa Vị Chủ Nh�n Của T�i,���������������������������������������������� Paris, 1 Th�ng T�m, 1893

 

������ T�i h�n hạnh đ�nh k�m bản sao một Nghị Định Thư được k� kết ng�y h�m qua tại Paris bởi �ng M. Develle v� ch�nh t�i, theo đ� C�c Ch�nh Phủ Ph�p v� Anh Quốc đồng � nh�n nhận nhu cầu của việc dựng l�n một Quốc Gia tr�i độn nằm giữa c�c phần đất chiếm hữu của hai nước tại Đ�ng Dương.�

������

������������������������������������������������������������������ T�i đ� đọc & c [?]

������������������������������������������������������������������ V� đ� k���������� DUFFERIN and AVA

___

 

(Bản dịch [Nghị Định Thư])

 

������ Với quan điểm nhằm dự ph�ng c�c kh� khăn c� thể ph�t sinh từ một sự tiếp x�c trực tiếp giữa hai b�n, hai Đại Cường đồng � nh�n nh�n nhu cầu của việc cấu tạo, qua c�c sự hy sinh v� nhượng bộ hỗ tương, một khu vực trung lập nằm giữa c�c phần l�nh thổ chiếm hữu của hai nước.�

 

������ C�c giới hạn của khu vực trung lập n�y sẽ được x�c định sau.

 

������������������������������������������������������������������ � k� t�n�������� JULES DEVELLE

������������������������������������������������������������������������������������������ DUFFERIN and AVA

 

������ Th�ng Bẩy, ng�y 31, 1893.

*****

 

 

Điện Văn Số 2

 

Hầu Tước Dufferin gửi B� Tước Rosebery. -- (đ� nhận ng�y 4 Th�ng Mười Hai)

 

Thưa Vị Chủ Nh�n Của T�i,���������������������������������������������� Paris, 1 Th�ng Mười Hai, 1893����������

������������������

������ T�i h�n hạnh chuyển đến Ng�i Chủ Nh�n theo đ�y bản ch�nh của Nghị Định Thư được k� kết bởi C�c Đại Diện của Sứ Qu�n n�y v� của Bộ Ngoại Giao Ph�p Quốc, l� những nh�n vi�n được ủy nhiệm c�ng t�c x�c định cấu h�nh của khu vực trung lập m�, chiếu theo c�c điều khoản của Nghị Định Thư ng�y 31 Th�ng Bẩy, đ� được k� bởi �ng Develle v� ch�nh t�i, sẽ được cấu tạo nằm giữa c�c l�nh thổ chiếm hữu của Nữ Ho�ng Anh Quốc v� Cộng H�a Ph�p tại Đ�ng Dương.� Như Ng�i Chủ Nh�n sẽ nhận thấy, Nghị Định Thư li�n hệ khuyến c�o rằng một Ủy Hội Kỹ Thuật sẽ phải được chỉ định để lo liệu cho việc chứng thực c�c t�nh chất địa dư v� ch�nh trị của khu vực được nhắm để trung lập h�a.

 

������ T�i cũng đ�nh k�m một Nghị Định Thư thứ nh�, được k� kết bởi �ng Develle v� ch�nh t�i, đặt định như nguy�n tắc h�ng đầu cho việc ph�n định, đề nghị rằng l�nh thổ li�n hệ phải c� một chiều rộng kh�ng �t hơn 50 dặm giữa c�c bi�n giới ph�a đ�ng v� ph�a t�y của n�, được k�m theo bởi một khuyến c�o rằng Ủy Hội Kỹ Thuật sẽ khảo s�t xem c�c t�nh� chất địa dư v� ch�nh trị hiện hữu của v�ng n�y c� thể h�a hợp một c�ch thuận tiện nhất như thế n�o với mong muốn [desideratum, tiếng La Tinh trong nguy�n bản, ch� của người dịch] n�u tr�n.� Nghị Định Thư cũng chứa đựng một sư cam kết hỗ ứng ngăn ngừa bất kỳ b�n Đại Cường n�o khỏi việc t�m kiếm để th�u đoạt c�c lợi thế chuy�n độc l�m phương hại đến Đại Cường kia, b�n trong Quốc Gia theo đ� sẽ được cấu th�nh.

 

������ T�i cũng đ�nh k�m hai văn thư được trao đổi giữa �ng Develle v� ch�nh t�i, trong đ� một sự bảo đảm được truyền đạt rằng nước Anh hay nước Ph�p đều kh�ng c� bất kỳ chủ định n�o nhằm t�m c�ch giữ độc quyền tr�n c�c quyền xuy�n qu�, bất luận l� theo đường bộ hay đường thủy, xuy�n qua tỉnh Kyaing Hung.

 

������������������������������������������������������������������������������ T�i đ� đoc. & c. [?]

������������������������������������������������������������������������������ V� đ� k� t�n��� DUFFERIN and AVA

 

___

 

 

Đ�nh K�m 1, theo Điện Văn số 2

 

Nghị Định Thư k� kết bởi C�c Đại Biểu Ph�p v� Anh

cho cuộc Thảo Luận về Quốc Gia Tr�i Độn

tại Thượng Lưu S�ng Mekong.

 

������ C�c đại biểu k� t�n dưới đ�y, được chỉ định bởi c�c Ch�nh Phủ li�n hệ của họ, nhằm khảo s�t trong phương c�ch n�o, qua c�c sự đ�ng g�p hỗ ứng, một khu vực trung gian c� thể được cấu tạo nằm giữa c�c phần l�nh thổ chiếm hữu của Anh v� Ph�p trong v�ng Thượng Lưu s�ng Mekong;

 

������ B� đ�nh chỉ trong diễn tiến c�c c�ng việc của họ bởi c� sự kh� khăn trong việc x�c định, theo c�c dữ liệu t�ch cực, c�c giới hạn v� cấu h�nh địa dư của c�c tỉnh hạt kh�c nhau tọa lạc trong v�ng đ�;

 

������ Đ� nh�n nhận, bởi sư thỏa thuận chung, rằng để thiết lập, dưới c�c t�nh trạng địa dư b�nh thường m� kh�ng g�y ra sự ph�n h�a, một khu vực c� tầm v�c đ�ng mức, sẽ cần tiến đến một cuộc điều tra tại chỗ bởi C�c Nh�n Vi�n Kỹ Thuật của hai nước.������

 

Lập tại Paris, ng�y 25 Th�ng Mười Một, năm 1893

 

(� k�)������������������ E. C. H. PHIPPS.��������������������������������� (� k�)����������� ������ JUSSERAND.

 

������������������ H. AUSTIN LEE.�������������������������������������������������������� PAUL R�VOIL

 

___

 

 

Đ�nh K�m 2, theo C�ng Điện Số 2

 

Nghị Định Thư k� kết bởi Hầu Tước Dufferin v� �ng Develle

 

������ C�c người k� t�n dưới đ�y, đ� hay biết về Nghị Định Thư được k� kết bởi c�c Ủy VI�n Anh v� Ph�p trong ng�y n�y, v� đ� chấp thuận Nghị Định Thư đ�, đ� nh�n nhận, bởi sự thỏa thuận chung, rằng c�c Nh�n Vi�n Kỹ Thuật được chỉ định để tiến h�nh c�ng t�c ở Thượng Lưu S�ng Mekong kh�ng thể để mất cảnh gi�c về c�c điểm kể sau:

 

������ 1. Sự khảo s�t địa dư m� họ sẽ phải khởi sự sẽ đối ph� với d�ng chảy của s�ng Mekong từ điểm nhập v�o khu Kyaing Chaing cho đến điểm nhập v�o Luang Prabang, với c�c giới hạn của tỉnh Kyaing Chaing, v� với c�c giới hạn của phần thuộc v�o Muang Nan nằm ph�a bắc con s�ng.

 

������ 2. Chiều rộng m� hai Đại Cường Kết Ước đề nghị g�n cho khu vực trung gian giữa c�c phần l�nh thổ chiếm hữu của Anh v� Ph�p, cho đến mức m� cấu h�nh địa dư v� ch�nh trị của v�ng đất cho ph�p, sẽ v�o khoảng 80 c�y số tr�n bề mặt.� C�c Nh�n Vi�n Kỹ Thuật sẽ ghi nhận cẩn thận đ�u l� những giới hạn địa dư v� ch�nh trị sẽ đạt được mục ti�u n�y một c�ch tốt đẹp nhất.

 

������ 3. Điều đ� được thỏa thuận rằng sự hải h�nh, xuy�n qu�, v� c�c phương tiện truyền th�ng tại khu vực theo đ� được cấu th�nh sẽ kh�ng bị mọi sự ngăn trở, mỗi b�n Kết Uớc cam kết sẽ kh�ng t�m kiếm bất kỳ lợi thế n�o m� kh�ng đạt được một c�ch b�nh đẳng bởi b�n kia.

 

Lập tại Paris, ng�y 25 Th�ng Mười Một, năm 1893

 

(� k�)������ ����������� DUFFERIN and AVA������������� ����������� (� k�)����������� ������ JULES DEVELLE

 

 

___

 

 

 

Đ�nh K�m 3, theo Điện Văn số 2

 

Hầu Tước Dufferin gửi �ng Develle

 

Paris, 1 Th�ng Mười Hai, 1893

 

�ng Develle th�n mến,

 

������ Để trả lời c�u hỏi m� �ng đ� đủ l�ng tốt để chuyển đến t�i h�m Thứ Ba, với sự đề cập đến tin đồn rằng ch�ng t�i đ� tiến đến một sự thỏa thuận với Trung Hoa li�n quan đến Quốc Gia Kyaing Hung, t�i xin được th�ng b�o với �ng rằng hiện nay chưa c� một Hiệp Định n�o như thế được k� kết, v� rằng ch�ng t�i kh�ng c� � định để t�m c�ch đạt được bất kỳ độc quyền n�o, hoặc cho đường xe hỏa, c�c C�ng Ty T�u Chạy Bằng Hơi Nước, hay bất kỳ phương c�ch n�o kh�c của sự vận chuyển hay lưu th�ng, g�y phương hại cho bất kỳ dự �n thương mại Ph�p tương tự.� Điều được hiểu ngầm rằng trong c�c kh�a cạnh n�u tr�n, l�nh vực n�y sẽ được mở ngỏ cho sự kinh doanh của Ph�p cũng như của Anh.

 

������ Trong việc thừa nhận sự tiếp nhận được văn thư n�y, c� lẽ xin �ng sẽ th�ng tri, một c�ch ưu �i, � muốn của Ch�nh Phủ Ph�p để ưng chuẩn một sự cam kết hỗ tương.

 

Xin �ng tin tưởng nơi t�i, &c. [?]

 

(� k�)������ ����������� DUFFERIN and AVA

 

 

___

 

Đ�nh K�m 4, theo Điện Văn số 2

 

(Bản dịch)

 

Paris, ng�y 1 Th�ng Mười Hai, năm 1893,

 

Ng�i Dufferin Qu� Mến,

 

������ �ng đủ tốt để th�ng b�o cho t�i trong l� thư h�m nay của �ng rằng kh�ng một Hiệp Định n�o đ� được k� kết giữa Đại Anh C�t Lợi v� Trung Hoa về vấn đề Quốc Gia Kyaing Hung, v� rằng Anh Quốc kh�ng c� � định t�m c�ch đạt được bất kỳ độc quyền n�o, hoặc cho đường hỏa xa, C�c C�ng Ty T�u Chạy Bằng Hơi Nước, hay bất kỳ phương c�ch n�o kh�c của sự vận chuyển hay lưu th�ng, g�y phương hại đến c�c cuộc kinh doanh thượng mại của Ph�p c�ng loại.� Điều được mặc nhi�n th�ng hiểu, rằng, trong kh�a cạnh n�y, l�nh vực sẽ được để ngỏ cho sự kinh doanh của Ph�p v� Anh.� T�i vội v� nh�n nhận sự tiếp nhận được sự th�ng tin n�y, v� t�i lấy l�m h�i l�ng để ghi ch� việc n�y.� Đ�p lại, v� theo lời y�u cầu của �ng, t�i lấy l�m h�n hạnh để th�ng b�o �ng rằng sự ph�n định ranh giới c�c l�nh địa Ph�p b�n ph�a Kyaing Hung vẫn chưa được thực hiện, thế nhưng, trong c�c cuộc thương thảo về đề t�i n�y m� Ch�nh Phủ Cộng H�a [Ph�p] sẽ phải thực hiện với Ch�nh Phủ Trung Hoa, ch�ng chủ định sẽ được hướng dẫn bởi c�ng c�c nguy�n tắc đ� được đặt ra bởi �ng trong văn thư h�m nay của �ng, điều m� t�i ho�n to�n t�n đồng kh�ng ch�t ngần ngại.

 

Tiếp nhận, &c. [?]

 

(� k�)������ ����������� J. DEVELLE,

 

____

 

Nguồn: T�i liệu sưu tập của người dịch.

 

 

 Ng� Bắc dịch v� phụ ch�

17/05/2010  
    

 http://www.gio-o.com/NgoBac.html

 

� gio-o.com 2010