Henelito A. Sevilla *

Asian Center, University of Philippines, Diliman

 

�M�A XU�N Ả RẬP�

 

V� C�C SỰ CĂNG THẲNG

TẠI BIỂN NAM TRUNG HOA:

PH�N T�CH SỰ GẮNG SỨC

 

CỦA TRUNG QUỐC ĐỂ TIẾN TỚI

 

AN NINH NĂNG LƯỢNG

 

 

Ng� Bắc dịch

 

Đại �:

M�a Xu�n Ả Rập đ� mang lại c�c sự thay đổi đ�ng kể đến khung cảnh ch�nh trị của nhiều nước Trung Đ�ng v� Bắc Phi Ch�u (Middle Eastern and North African: MENA) kể từ đầu năm 2011.� N� c�ng ảnh hưởng đến c�c quyền lợi địa chiến lược v� kinh tế của c�c quốc gia � Ch�u mới xuất hiện h�ng mạnh, đặc biệt Trung Quốc v� c�c nước ti�u thụ năng lượng thuần (hay thực: net) kh�c.� Một hậu quả tức thời của M�a Xu�n Ả Rập l� t�c động đổ vỡ dữ dội của n� (một �Black Swan: Đột Biến�) tr�n sự sản xuất v� số cung dầu th� cho c�c nền kinh tế tại � Ch�u, bởi c� sự nương dựa cao độ của ch�ng v�o nhi�n liệu hydrocarbon từ Trung Đ�ng.� C�c phản ứng của Trung Quốc đối với M�a Xu�n Ả Rập đ� mang lại c�c sự căng thẳng giữa bản th�n Trung Quốc với c�c nước c�ng chia sẽ với n� Biển Nam Trung Hoa, quan trọng nhất l� Phi Luật T�n v� Việt Nam.� B�i viết n�y chứng minh rằng hiệu ứng Đột Biến của M�a Xu�n Ả Rập được biểu lộ trong sự phục hồi một sự cạnh tranh địa chiến lược tại Biển Nam Trung Hoa khi Trung Quốc đang t�i khẳng định c�c sự tuy�n nhận lịch sử của n� tr�n sự kiểm so�t khu vực v� c�c mỏ dự trữ nhi�n liệu khả hữu của n�.�

***

M�a Xu�n Ả Rập, Trung Quốc v� An Ninh Năng Lượng

������ C�c biến cố của M�a Xu�n Ả Rập đ� hướng sự ch� � của c�c nh� lập ch�nh s�ch của � Ch�u đến bản chất mong manh của c�c sự d�n xếp an ninh năng lượng cho c�c nước của họ v� t�nh khả dĩ bị x�m hại m� sự nương dựa v�o c�c nguồn cung cấp năng lượng Trung Đ�ng bộc lộ ra ch�ng.� Mối quan t�m n�y được cảm nhận một c�ch s�u sắc hơn tại c�c nước l� c�c nước nhập si�u năng lượng thuần � Trung Quốc, Nhật Bản, Nam H�n, Singapore, Đ�i Loan v� Phi Luật T�n.� C�c biến cố M�a Xu�n Ả Rập đ� tạo ra một sự gia tăng c�c gi� cả của c�c dịch vụ v� sản vật căn bản chẳng hạn như c�c ph� chuy�n chở v� c�c n�ng phẩm khi c�c gi� cả xăng dầu tại c�c thị trường địa phương bị ảnh hưởng bởi gi� cả xăng dầu được b�n tại c�c thị trường quốc tế.� Hậu quả, c�c nền kinh tế n�y tại � Ch�u đ� gia tăng c�c nỗ lực để tuy�n nhận v� khai th�c nhiều nguồn an to�n hơn của c�c số cung năng lượng nhi�n liệu v� trở n�n khẳng quyết hơn trong việc bảo vệ c�c quyền lợi của họ tại v�ng Trung Đ�ng.� Họ cũng đẩy mạnh c�c sự tuy�n nhận của m�nh tại c�c nước gi�u năng lượng, mặc d� bị tranh nghị, tại c�c khu vực gần qu� nh� hơn � nổi bật l� tại C�c Biển Nam v� Đ�ng Trung Hoa.

������ C�c biển tranh gi�nh n�y c� tầm quan trọng kh�ng chỉ đối với c�c quốc gia Đ�ng Nam � tuy�n nhận, nhưng quan trọng nhất l� đối với Trung Quốc, vốn l� một b�n trong c�c sự tranh chấp l�nh thổ.� Ch�nh s�ch khẳng quyết � ngay d� c� tinh chất đối đầu � hiện thời của Trung Quốc tại Biển Nam Trung Hoa vừa l� một chỉ dấu của tầm ảnh hưởng ra sao của biến số �an ninh năng lượng� tr�n c�c khung cảnh ch�nh s�ch tổng qu�t của n�, m� ngược lại, cả c�c quyền lợi đ�ng kể kh�c m� n� chuẩn bị để hy sinh � c�c quan hệ tốt đẹp với c�c đối t�c mậu dịch trong v�ng quan trọng đứng h�ng đầu trong c�c quyền lợi đ� � để khẳng định sự kiểm so�t tr�n c�c mỏ dầu kh� ngo�i khơi c� tiềm năng quan trọng.� Trung Quốc nh�n c�c mỏ n�y, một phần, như một sự bảo l�nh cho khả năng tương lai của n� để tiếp tục việc c�ng nghiệp h�a v� bước qua được c�c tr�nh độ cần thiết của sự tăng trưởng kinh tế hầu bảo đảm cho sự ổn định nội địa v� sự cai trị li�n tục của Đảng Cộng Sản.

������ B�i viết n�y lập luận rằng hiện tượng M�a Xu�n Ả Rập tại nhiều nước sản xuất dầu hỏa tại Trung Đ�ng, v� sự l�y lan tương lai kh� hữu của n� đến phần c�n lại, một lần nữa n�u l�n c�u hỏi về khả năng của Trung Quốc nhằm bảo đảm c�c số cung năng lượng từ v�ng đất n�y.� Điều n�y đưa đến một ch�nh s�ch khẳng quyết hơn tại Biển Nam Trung Hoa, khi n� t�m c�ch gi�nh đoạt c�c nguồn năng lượng tương lại gần hơn v� đ�ng tin cậy hơn.� Đ�y kh�ng phải l� l� do duy nhất cho động lực c� vẻ viển v�ng của Trung Quốc trong việc tạo ra sự giận dữ c�c l�n bang Đ�ng Nam � của n� tr�n Biển Nam Trung Hoa.1 Trung Quốc cần đến c�c sự bảo đảm về an to�n của hải lộ giao thương sinh tử (vital sea lane of communication: viết tắt l� VSLC) cấu th�nh bởi biển, xuy�n qua đ� vận tải to�n thể số cung năng lượng của n� từ Trung Đ�ng v� Phi Ch�u.

 

Dầu Th�, Trung Đ�ng v� � Ch�u

������ Kể từ đầu thế lỷ thứ hai mươi, c�c nguồn năng lượng kh�ng t�i sinh an to�n, đ�ng tin cậy , đặc biệt l� dầu th� v� kh� đốt thi�n nhi�n, đ� l� c�c yếu tố thiết yếu trong sự kỹ nghệ h�a v� c�c chương tr�nh ph�t triển kinh tế của mọi quốc gia.� C�c mỏ dầu lớn, dễ khai th�c được kh�m ph� tại Masjid Sulaiman thuộc miền nam Iran năm 1908, v� từ thời điểm đ�, dầu th� Trung Đ�ng đ� l� một yếu tố g�p phần quan trọng trong c�c chương tr�nh ph�t triển c�ng nghiệp th�nh c�ng tại phần lớn c�c nước.

������ Điều n�y khiến việc bảo to�n c�c nguồn năng lượng đ�ng tin cậy th�nh một ưu ti�n trong c�c ch�nh s�ch an ninh quốc gia của nhiều nước.� Sự gia tăng nhu cầu dầu hỏa ng�y nay đang v� sẽ được th�c đẩy trong một tương lai gần bởi c�c thị trường mới xuất hiện tại � Ch�u, đặc biệt l� Ấn Độ v� Trung Quốc.� Khả năng của c�c nh� sản xuất dầu hỏa để thỏa m�n nhu cầu n�y hiện đang trở n�n kh� khăn hơn bao giờ hết. �Điều n�y xẩy ra bởi v� c�c sự kh�m ph� ra c�c mỏ dầu lớn, sẵn s�ng c� thể khai th�c đang giảm dần mỗi năm, cũng như số dự trữ tại c�c mỏ đang hoạt động.� Sự khiếm hụt n�y nhiều phần sẽ được b� đắp một c�ch n�o đ�, �t nhất tại �u Ch�u v� Bắc Mỹ, bởi c�c phương ph�p mới để tr�ch xuất c�c nhi�n liệu h�a thạch từ c�t v� phiến đ� chứa dầu kh�ng c� t�nh chất kinh tế v� kh�ng thể khai th�c trước đ�y.� Tuy nhi�n, nhiều phần c�c kỹ thuật mới n�y sẽ kh�ng đủ để c�n đối một c�ch đ�ng kể số cầu gia tăng tương lai của Trung Quốc v� Ấn Độ về đầu hỏa v� kh� đốt.� Điều n�y c� nghĩa rằng nhu cầu � Ch�u về dầu hỏa v� kh� đốt nhiều phần sẽ vẫn c�n cao, khiến cho c�c nước n�y dễ bị x�m hại bởi c�c sự gi�n đoạn trong số cung.� C�c nỗ lực để quản trị c�c sự rủi ro gắn liền với viễn ảnh của c�c sự thiếu hụt số cung kh�ng dự đo�n được c� thể dẫn dắt, một c�ch sai lầm, đến một sự sẵn l�ng nhiều hơn để sử dụng lực lượng qu�n sự hầu chiếm đoạt v� kiểm so�t c�c l�nh thổ tr�n biển gi�u dầu hỏa đang tranh chấp, chẳng hạn như c�c v�ng mỏ được giả định nằm dưới đ�y Biển Nam Trung Hoa.� Viễn ảnh n�y n�ng cao c�c căng thẳng qu�n sự tại � Ch�u, v� lại được pha trộn với c�c biến cố g�y đổ vỡ tại c�c nước cung cấp, đặc biệt c�c nước bị vướng mắc trong M�a Xu�n Ả Rập.

 

Dầu Ở Đỉnh Đi�m V� Đột Biến

������ T�c giả M. King Hubbert trong năm 1956 đ� ti�n đo�n rằng thế giới sẽ mau ch�ng tiến tới một điểm m� �ng ta đặt t�n l� kỷ nguy�n của �dầu hỏa đỉnh điểm�. 3 Sự ti�n đo�n n�y đặt tiền đề tr�n sự thừa nhận rằng chỉ c� một số cung hạn định c�c mỏ nhi�n liệu hydrocarbon h�a thạch hiện hữu tr�n h�nh tinh, v� rằng một điểm sẽ xảy đến khi số cầu bắt đầu lấn �t c�c mỏ mới kh�m ph�, v� số dự trữ được chứng minh bắt đầu suy cạn.� Việc tr�ch xuất số dầu c�n lại từ c�c mỏ dự trữ n�y nhiều phần ng�y c�ng trở n�n tốn k�m hơn v� thử th�ch hơn về mặt kỹ thuật khi phẩm v� lượng của c�c mỏ dự trữ đ� suy giảm.� T�c giả Hubbert lập luận rằng ph�n nửa số dầu quy ước của thế giới v�o khoảng 2.5 trillion [1 tỷ tỷ theo hệ thống đo lường của Anh Quốc, 1 ngh�n tỷ theo hệ thống đo lường của Mỹ, ch� của người dịch] th�ng đ� sẵn bị cạn kiệt, v� ngay tại Hoa Kỳ, sự kh�m ph� dầu hỏa l�n tới đỉnh điểm trong thập ni�n 1930 v� sau gần 40 [? c� lẽ do lỗi sắp chữ, nhiều phần l� 4 thay v� 40, ch� của người dịch] thập ni�n, sản lượng dầu hỏa đ� bắt đầu suy giảm. 4

������ Kh�i niệm của Hubbert về �Dầu Hỏa Đỉnh Điểm� phần n�o bị th�ch đố trong thập ni�n qua bởi sự ph�t triển c�c kỹ thuật mới, chẳng hạn như chia cắt v� c�c tiến tr�nh �p chất nhựa đường bitumen, đ� khai mở nhiều mở mới bao la.� Nhưng � tưởng ch�nh về �Dầu Hỏa Đỉnh Điểm� � sự chắc chắn rằng ch�ng ta sẽ cạn mất c�c nguồn năng lượng nhi�n liệu hydrocarbon h�a thạch một ng�y n�o đ� � vẫn kh�ng bị th�ch thức.� Kh�c với thế kỷ thứ 20, việc tr�ch xuất c�c mỏ dự trữ mới n�y đ�i hỏi một tr�nh độ cao của kỹ năng v� số lượng khổng lồ của sự đầu tư tư bản.� Nhiều mỏ mới tọa lạc tại biển s�u.� N�i ngắn gọn, ngay d� thế giới vẫn c�n lưu trữ c�c khối lượng đ�ng kể về dầu th�, gi� cả c�c sản phẩm dầu hỏa sẽ vẫn cao, ảnh hưởng bởi c�c sự kh� khăn đ�ng kể của việc khai mỏ.

������ T�c giả Nassim Nicholas Taleb trong t�c phẩm của �ng, The Black Swans: the Impact of the Highly Improbable, lập luận rằng c�c biến cố kiểu đột biến 5 l� c�c biến cố kh� c� thể ti�n đo�n được đe dọa đến sự qu�n bằng của một hệ thống hay một quốc gia v� c� thể xảy ra bất cứ l�c n�o.� Đối với Taleb, C�c Đột Biến [Black Swan, nguy�n nghĩa đen l� Thi�n Nga Đen, bởi trước đ�y, người ta vẫn quen nghĩ chỉ c� Thi�n Nga m�u Trắng, n�n cho rằng nếu c� Thi�n Nga m�u đen th� đ� l� một sự Biến Tướng Bất Ngờ.� Sau n�y, người ta kh�m ph� ra rằng thực sự cũng c� một loại Thi�n Nga m�u đen tại �c Ch�u, ch� của người dịch] l� c�c cơn chấn động g�y đổ vỡ khổng lồ xảy ra b�n ngo�i �l�nh vực của c�c sự ước định thường lệ� v� l� điều m� c�c ph�n t�ch gia kh�ng thể n�o x�c định trước đ�y v� thiết kế c�c kế hoạch bất ngờ để hạn chế tổn hại, giảm thiểu c�c t�nh trạng khả dĩ dễ bị x�m k�ch, đẩy lui c�c sự đe dọa v� quản trị c�c rủi ro li�n hệ.� Điều n�y nhất thiết c� nghĩa rằng năng lực định chế để chuy�n tr�ch v� đối ph� với hậu quả từ c�c diễn tiến Đột Biến kh�ng c� tại một quốc gia, một v�ng hay một cộng đồng.

������ C�c Đột Biến lật đổ c�c m� h�nh ch�nh trị v� kinh tế hiện hừu, vốn kh�ng được trang bị để đối ph� với c�c sự thử th�ch v� c�c t�nh trạng bất định m� c�c biến cố tung ra.� �Bản chất con người khiến ch�ng ta dựng l�n c�c sự giải th�ch cho sự xảy ra của n� sau khi đ� c� sự kiện, biến n� c� thể giải th�ch được v� c� thể ti�n đo�n được�. 6 Nassim Taleb nhận x�t rằng, sự phức tạp của thế giới hi�n nay mang lại nhiều đi�u hơn cơ cấu kinh tế truyền thống của ch�ng ta c� thể đ�p ứng, kh�c với nhiều thập ni�n trước đ�y. 7 Sự cứng rắn gia tăng n�y l�m giảm thiểu năng lực th�ch nghi, đặc t�nh của c�c hệ thống phức tạp gi�p ch�ng để: đối ph� với c�c t�nh huống bị biến dạng v� thay đổi mau ch�ng, t�m kiếm một c�ch lẹ l�ng c�c thế qu�n bằng mới, v� ngay cả việc trở n�n dễ phục hồi hơn bằng việc lợi dụng c�c cơ hội mới được tạo ra bởi biến cố l�m biến đổi tinh chất. ��

������ Đối với c�c nước ti�u thụ dầu hỏa, M�a Xu�n Ả Rập l� một diễn tiến biến đổi hệ thống triệt để m� �t nước n�o ti�n đo�n được v� c�n �t nước hơn nữa đ� c� c�c kế hoạch l�m giảm nhẹ c�c sự đổ vỡ li�n hệ.� Điều n�y khiến M�a Xu�n Ả Rập th�nh một ứng vi�n cho một quy chế �Đột Biến�.� Hơn nữa, nhiều nh� b�nh luận giơ đ�y ti�n đo�n rằng M�a Xu�n Ả Rập c� thể lan tr�n sớm hay muộn đến c�c nước Ả Rập kh�c l� c�c nước cung cấp dầu hỏa c�n quan trọng hơn, chẳng hạn như Saudi Arabia v� một số c�c chế độ qu�n chủ nhỏ hơn tại Vịnh Ba Tư (Persian Gulf).� Điều n�y được ti�n đo�n bởi c�ng nhiều điều kiện ch�nh trị v� x� hội nền tảng giống nhau hiện diện tại c�c nước n�y như đ� hiện hữu tại Libya, Tunisia v� Syria. 8 Cơ Quan Năng Lượng Quốc Tế (International Energy Agency) ti�n đo�n rằng � Ch�u sẽ ti�u thụ 90 phần trăm số dầu hỏa sản xuất tại v�ng Trung Đ�ng v�o năm 2030. 9 Điều n�y c� nghĩa v�o c�ng l�c Hoa Kỳ v� một số nước hậu kỹ nghệ kh�c trở n�n �t bị x�m hại bởi c�c sự đổ vỡ số cung năng lượng, c�c nước ti�u thụ � Ch�u ng�y nay bị bộc lộ một c�ch nguy hiểm trước c�ng c�c biến cố khả hữu như thế.

������ Trong năm 1974, Tổ Chức C�c Quốc Gia Ph�t Triển v� Hợp T�c Kinh Tế (Organization for Economic Cooperation and Development: viết tắt l� OECD) đ� th�nh lập ra Cơ Quan Năng Lương Quốc Tế (International Energy Agency: IEA).� Biến cố th�c đẩy sự th�nh lập n�y l� cuộc khủng hoảng dầu hỏa OPEC tai tiếng hồi năm 1973.� C�c quốc gia Ả Rập đ� sử dụng tổ chức li�n ch�nh phủ mới của họ, OPEC, để hạn chế số cung dầu hỏa cho c�c quốc gia ti�u thụ kỳ nghệ t�y phương hầu buộc họ phải r�t lại sử ủng hộ cho Do Th�i (Israel) trong Cuộc Chiến Tranh Yom Kippur v�o năm đ�.� Sự sử dụng dầu hỏa n�y như một vũ kh� ch�nh trị để ảnh hưởng đến th�i độ của Israel v� c�c đồng minh của n� đ� c� một hiệu ứng tai họa tr�n c�c nền kinh tế của c�c quốc gia ti�u thụ dầu hỏa ở �u Ch�u v� Mỹ Ch�u � một Đột Biến năng lượng đ�ch thực.� Cuộc khủng hoảng chứng tỏ đ�n bẩy m� c�c quốc gia Ả Rập gi�u c� dầu hỏa c� được tr�n c�c nước kh�ch h�ng ti�u thụ năng lượng dầu hỏa thuần v� gi� dầu mỗi th�ng (barrel) tăng gấp bốn lần.� Bất kể sự �p đặt lệnh cấm vận dầu hỏa, nhiều nước T�y Phương đ� c� thể đối ph� tức thời với cuộc khủng hoảng n�y xuy�n qua c�c sự kh�m ph� c�c nguồn dầu hỏa thay thế chẳng hạn như tại North Sea (Bắc Hải) 10, v� tại Vịnh Gulf of Mexico. 11 Ngo�i điều n�y, m�i lực của c�c nước T�y Phương l�c đ� mạnh hơn bất kỳ nước đang ph�t triển n�o tại � Ch�u.� C�c nước ti�u thụ � Ch�u ng�y nay lệ thuộc một c�ch lớn lao v�o số cung dầu th� từ Trung Đ�ng.� Với một tỷ số gia tăng của c�c hoạt động kinh tế, c�c nước đang ph�t triển tại � Ch�u bị bộc lộ ra trước sự bất ổn ch�nh trị tại Trung Đ�ng nhiều hơn c�c nước T�y Phương. 12 Mức độ bộc lộ nhược điểm t�y thuộc nhiều v�o sự tiếp cận kỹ thuật hiệu quả năng lượng v� �năng lực của họ để tiếp thụ, chấp nhận, th�ch nghi, chịu đựng v� l�m giảm bớt c�c hiệu ứng của c�c sự gia tăng gi� cả dầu hỏa�, theo c�c cuộc nghi�n cứu của Chương Tr�nh Ph�t Triển Li�n Hiệp Quốc (United Nationas Developing Program: UNDP). 13

������ C�c điều kiện cho sự xảy ra c�c cơn chấn động Đột Biến tương lai c� thể g�y ra sự t�n ph� tr�n số cung v� c�c gi� cả dầu hỏa c� thể đang kết hợp với nhau.� Một điều kiện l� sự căng thẳng tiếp tục ở cao độ giữa Cộng H�a Hồi Gi�o Iran v� Hoa Kỳ. 14 C�c sự chế t�i quốc tế gần đ�y được �p đặt l�n khu vực nghiệp vụ ng�n h�ng Iran tr�n chương tr�nh hạt nh�n Iran l� một trong v� số c�c h�nh vi c� tiềm năng ch�m ng�i cho c�c sự đụng độ qu�n sự cắt đứt c�c nguồn cung cấp dầu hỏa từ c�c nước sản xuất dầu hỏa tại Vịnh Persian trong một thời khoảng kh�ng x�c định được.� Phần lớn sư cung cấp dầu hỏa của � Ch�u đến từ v�ng Vịnh Persian; 15 dầu th� n�y được chuyển giao bằng c�c t�u chở dầu (tankers) đi ngang qua Eo Biển Strait of Hormuz c� vị tr� chiến lược tại Vịnh Persian. 16 C�c lực lượng vũ trang Iran r� r�ng c� khả năng để kiểm so�t v� đ�ng cửa eo biển, một khi Hoa Kỳ v� c�c đồng minh của n� tấn c�ng Iran.� Điều đ� c� thể g�y ra sự thiệt hại kinh tế nghi�m trọng cho c�c quốc gia ti�u thụ � Ch�u.

 

Đột Biến v� C�c Nhu Cầu Năng Lượng Của Trung Quốc

������ Một trong những sự ph�t triển kinh tế đ�ng ngạc nhi�n nhất trong hai thập ni�n trước đ�y l� sực mạnh kinh tế biến đổi của Trung Quốc.� Trong năm 2010, Trung Quốc đ� thay thế Nhật Bản l�m một nền kinh tế lớn thứ nh� của thế giới.� C�c con số mới nhất của Tổ Chức OECD cho thấy rằng n� sẽ vượt qua Hoa Kỳ để th�nh nền kinh tế lớn nhất trong năm 2016 � mười lăm năm sớm hơn c�c sự ti�n đo�n trước đ�y n�u ra.� N� đạt được mức độ cao nhất trong c�c số dự trữ ngoại tệ so với bất kỳ nước n�o trong năm 2012, v� n� l� nước ti�u thụ năng lượng nhiều thứ nh� sau Hoa Kỳ.� C�c c�ng nghiệp chế tạo của n� kh�ng chỉ ti�u thụ c�c t�i nguy�n năng lượng khổng lồ, ch�ng cũng tạo th�nh một hệ thống ti�u thụ năng lượng rất k�m hiệu quả.� Điều n�y c� nghĩa rằng sản lượng kinh tế t�y thuộc tr�n c�c kỹ thuật kh�ng hiệu quả về năng lượng. 17 Dai Yande, một chuy�n vi�n của Viện Nghi�n Cứu Năng Lượng của NDCRC [?] nhận x�t rằng nhiều c�c nh� m�y v� cơ xưởng n�y đang cung cấp c�c sản phẩm cho c�c thị trường quốc tế. 18 Số ti�u thụ năng lượng nội địa của 1.3 tỷ người d�n Trung Quốc th� đ�ng kể, v� đ�ng một nửa khối lượng dầu hỏa nhập cảng được ti�u thụ bởi c�c mạng lưới vận chuyển của Trung Quốc.� Đặt sang một b�n c�c hậu quả m�i trường được hưởng lợi một c�ch lớn lao, bất kỳ sự cắt đứt s� cung dầu hỏa n�o đều sẽ đặt to�n thể n�n kinh tế của Trung Quốc đến một sự đ�nh chỉ gh� rợn. 19

������ C�c sự bất định mở rộng của c�c số cung dầu th� đ� th�c đẩy Trung Quốc mạo hiểm tiến v�o nhiều v�ng quanh thế giới khả dĩ c� mỏ dầu.� N� đ� t�i trợ cho sự ph�t triển c�c mỏ dầu quan trọng tại Vịnh Ba Tư v� khuyến kh�ch nhiều sự đầu tư hơn của c�c c�ng ty đa quốc gia của Trung Quốc khắp Trung Đ�ng v� Bắc Phi Ch�u � tất cả dưới danh nghĩ an ninh năng lượng Trung Quốc. 20 Nhu cầu thiết yếu của Trung Quốc để tự biến m�nh được an to�n hơn về năng lượng đ� khiến c�c ch�nh s�ch của Trung Quốc đối với c�c nước Trung Đ�ng sản xuất dầu hỏa trở n�n �thận trọng v� n� tr�nh rủi ro�. 21 N� đ� thiết lập c�c quan hệ tốt đẹp với nhiều chế độ độc t�i trong v�ng v� n� tr�nh sự vướng mắc v�o c�c vấn đề nội bộ của c�c nước n�y. 22 Sự hợp t�c năng lượng đ� trở th�nh viến đ� nền tảng trong ch�nh s�ch song phương của Trung Quốc với nhiều nước trong số n�y.� Trung Quốc nhập cảng v�o khoảng 55 phần trăm số dầu th�, với khoảng 47 phần trăm số dầu đ� c� nguồn gốc từ Trung Đ�ng. 23

������ Trong hai thập ni�n qua, Trung Quốc đ� n�ng cao vị thế v� c�c quyền lợi của n� tại Vịnh Ba Tư.� N� đ� mở rộng c�c li�n hệ ngoại giao, kinh tế v� an ninh tại nhiều nước trong v�ng.� Trong năm 2004, Diễn Đ�n Hợp T�c Ả R�p - Trung Quốc (China � Arab Cooperation Forum) 24 được khai mạc, v� khối lượng mậu dịch giữa Trung Quốc v� c�c nước Ả Rập trong năm 2011 đ� gia tăng tới 190 tỷ Mỹ Kim. 25 Hơn nữa, Trung Quốc đ� th�nh c�ng trong việc duy tr� c�c quan hệ tốt đẹp với C�ng H�a Hồi Gi�o Iran.� Iran, một trong những nước cung cấp lớn nhất về dầu hỏa v� kh� đốt trong v�ng, đ� từng l� một nước chỉ tr�ch l�u năm c�c ch�nh s�ch của Hoa Kỳ trong v�ng, một t�nh trạng m� Trung Quốc nh�n l� c� lợi cho n�, kh�a ch�n Iran như một nước cung cấp kh�ng cần tranh nghị cho c�c y�u cầu năng lượng của n�.� Mối quan hệ chiến lược của Trung Quốc với Iran đ� khi�u kh�ch sự tức giận của ch�nh phủ Hoa Kỳ, nước đ� cố gắng trung h�a h�a Iran qua c�c chế t�i kinh tế, ch�nh trị v� qu�n sư đơn phương v� đa phương bao qu�t, ch�ng lại Iran v� c�c c�ng ty kinh doanh ngoại quốc đầu tư trong l�nh vực năng lượng của Iran.� Steve Yetiv v� Chunlong Lu, trong b�i viết năm 2007 nhan đề China, Global Energy and the Middle East (Trung Quốc, Năng Lượng To�n Cầu v� V�ng Trung Đ�ng) của họ, nhận x�t rằng �diện mạo nổi bật của Trung Quốc [trong v�ng] đ� sẵn đ�ng g�p c�c sự căng thẳng v�o trong c�c quan hệ Trung Hoa � Mỹ�. 28

������ Trung Quốc đ� học được một b�i học tại Iraq năm 2003.� Chế độ của Saddam Hussein đ� hứa hẹn cung cấp dầu hỏa cho Trung Quốc trong 25 năm, một sự thỏa thuận đ� trở th�nh v� nghĩa khi Hoa Kỳ x�m lăng nước n�y trong năm 2003 v� gạt bỏ Saddam ra khỏi quyền lực.� �Chiến lược đi ra b�n ngo�i� viễn chinh của Trung Quốc 27 tại Phi Ch�u, đặc biệt tại Lybia, đ� bị phương hại bởi c�ch mạng M�a Xu�n Ả Rập v� nội chiến đ� lật đổ Muammar Qaddafi.� T�c giả Gokhan Bacik trong quyển The Arab Spring Verus China, lập luận rằng M�a Xu�n Ả Rập c� thể g�y ra sự �c� lập Trung Quốc�� tại Lybia bởi Trung Quốc bị nh�n bởi quần ch�ng như một nước ủng hộ t�ch cực cho cựu l�nh đạo bị th� gh�t.� Trung Quốc đ� mất nhiều thứ tại Lybia.� N� đ� k� kết c�c khế ước trị gi� 18.8 tỷ Mỹ Kim với ch�nh phủ Qaddafi.� Ri�ng trong năm 2009 v� 2010 kh�ng th�i, Lybia đ� k� kết c�c khế ước trị gi� 5.84 tỷ Mỹ Kim với Trung Quốc.� Trong năm 2010, mậu dịch của Trung Quốc với to�n thể thế giới Ả Rập l�n tới khoảng 145 tỷ. 28 Truyền th�ng ch�nh phủ Trung Quốc tường thuật rằng Trung Quốc đ� can dự v�o 50 dự �n x�y dựng d�n sự quan trọng, phần lớn l� l�m đường, c�c kiến tr�c d�n sự v� c�c hạ tầng cơ sở kh�c. 29 L�nh vực năng lượng của Lybia, dĩ nhi�n, cũng đ� nhận được sự đầu tư lớn lao của Trung Quốc. 30 Trong năm 2012, Lybia đ� cung cấp 3 phần trăm số dầu hỏa nhập cảng của Trung Quốc. 31 V�o l�c sự bất ổn ch�nh trị l�n đến cao điểm tại Lybia, Bộ Thương Mại {Nước Ngo�i} Trung Quốc (Ministry of [Foreign] Commerce: MOFCOM) c� loan b�o rằng n� sẽ tạm thời đ�nh chỉ sự đầu tư tại Lybia cho đến khi t�nh h�nh trở n�n ổn định.� Ngo�i việc n�y, Trung Quốc đ� c� c�c sự lo ngại về sự an to�n của hơn 35,000 c�ng nh�n Trung Quốc l�m việc tại Lybia, v� đ� thực hiện c�c bước tiến để di tản nhiều người trong họ. 32

������ Một nguồn bất định trong v�ng kh�c đ� c� sự li�n quan trực tiếp với nỗ lực an ninh năng lượng của Trung Quốc l� sự bất định của Iran.� Lịch sử c�c quan hệ của hai nước c� thể truy t�m ngược lại thời cổ đại khi Trung Quốc l� trạm đến cuối c�ng của tuyến mậu dịch �Con Đường Tơ Lụa� chiến lược quốc tế vĩ đại đ� nối liền Đ�ng � Ch�u với �u Ch�u.� Ng�y nay, c�c quan hệ giữa hai giới tinh hoa cầm quyền đ� được phục sinh, ch�nh y�u trong l�nh vực hợp t�c năng lượng c�ng qu�n sự v� quốc ph�ng.� C�c t�c giả Scott Warren Harold v� Alireza Nader trong một b�i viết nhan đề China and Iran: Economic, Political and Military Relations nhận x�t rằng �sự hợp t�c s�u rộng� n�y tượng trưng cho một sự c�n bằng địa chiến lược chống lại Hoa Kỳ, v� rằng n� đưa ra một �sự th�ch đố độc đ�o đối với c�c quyền lợi v� c�c mục ti�u của Hoa Kỳ� 33 trong v�ng.� Điều n�y trong thực tế c� thể l� một phần của sự t�nh to�n kỹ lưỡng của cảc hai nước trong việc trui r�n c�c quan hệ s�u đ�m hơn ng�y nay, cho d� c� thể động lực to lớn hơn vẫn l� sự mậu dịch nhi�n liệu hydrocarnon từ Iran, đổi lấy c�c sản phẩm chế tạo v� m�y m�c từ Trung Quốc.� T�nh hữu nghị n�y mang lại cho Trung Quốc đ�n bẩy to lớn tại Iran � một mức độ ảnh hưởng m� Hoa Kỳ 34 chỉ c� thể mơ tưởng tới.� Trong thực tế, n� c� thể mang lại cho Hoa Kỳ một cơ hội tốt để vươn tới Iran xuy�n qua Trung Quốc. [sic]

������ Đối với Hoa Kỳ, sự can dự gia tăng của Trung Quốc tại v�ng Trung Đ�ng r� r�ng l� một sự quan ngại về an ninh.� Một lo ngại l� c�c vụ b�n vũ kh� của Trung Quốc cho c�c nước l� c�c kẻ th� tiềm năng của Hoa Kỳ chẳng hạn như Iran, trong khi mối lo sợ kh�c c� d�nh l�u đến sự an ninh năng lượng.� C�c vụ b�n vũ kh� cho Iran l� một �tiến tr�nh chiến lược hỗ tương trong đ� Trung Quốc d�ng đ�n bẩy c�c kỹ thuật qu�n sự của n� để đạt được c�c sự thương thảo thuận lợi về dầu hỏa, trong khi Iran thụ đắc c�c vũ khi từ Trung Quốc c� thể bổ t�c trọng lực răn đe cho t�nh trạng tạm thời y�n vị đối với Hoa Kỳ v� Do Th�i. 35 Hơn nữa, vị tr� địa chiến lược của Iran tại Vịnh Ba Tư ngo�i c�c nguồn t�i nguy�n năng lượng phong ph� của nước n�y, l� những điều m� Hoa Kỳ, c�c đồng minh �u Ch�u của Hoa Kỳ, �chứ kh�ng phải Trung Quốc hay Nga, c� thể bỏ qua.

������ C�c sự chế t�i do Hoa Kỳ cầm đầu ng�y c�ng mở rộng l�n nền kinh tế Iran đ� l�m gia tăng c�c cơ hội rằng một sự đụng độ qu�n sự sẽ xảy ra, khiến đ�ng cửa Eo Biển Strait of Hormuz trong một thời kỳ v� n�ng cao sự bất an ninh cung cấp dầu hỏa thế giới.� Iran đ� c�ng khai de dọa việc phong tỏa Eo Biển Strait de Hormuz nếu Hoa Kỳ tấn c�ng Iran.� Iran l� nước cung cấp dầu hỏa nước ngo�i thứ ba cho Trung Quốc, chỉ sau Saudi Arabia v� Angola. 36 Giống như với dầu th� của Iran, phần lớn dầu hỏa của Saudi cũng đi qua Eo Biển Strait of Hormuz, v� bất kỳ chuyển động n�o để đ�ng cửa Eo Biển bởi Iran sẽ dẫn tới một cuộc viễn chinh qu�n sự quan trọng bởi Hoa Kỳ v� c�c quốc gia Ả Rập kh�c trong v�ng.� Sự nương cậy của Trung Quốc v�o dầu hỏa xuy�n qu� Eo Biển Hormuz đ� l�n tới một mức độ rằng n� cũng c� thể bị l�i k�o v�o Cuộc Chiến Tranh V�ng Vịnh Ba Tư để bảo to�n c�c số dầu th� nhập cảng của n�.� Trung Quốc c� lẽ c� thể vận h�nh nếu n� mất đi sự tiếp cận với nguồn cung cấp dầu hỏa của Iran trong một giai đoạn � Saudi Arabia c� thể bảo đảm b� đắp sự mất m�t số cung từ Iran (Trung Quốc nhập cảng khoảng 500,000 th�ng mỗi ng�y từ Iran).� Tuy nhi�n, nếu Trung Quốc bị mất cả hai nguồn cung cấp Iran v� Saudi, n� sẽ bị đối diện với một sự thiết hụt số cung ở một tầm mức n� chưa hề trải qua trước đ�y. 37

������ C�c b�o c�o cho thấy rằng như một hậu quả của c�c sự chế t�i do Hoa Kỳ cầm đầu mới đ�y chống lại Iran, c�ng ty dầu quốc doanh Trung Quốc Sinopec đ� cắt số mua dầu hỏa từ Iran 25%� trong năm th�ng đầu ti�n của năm 2012. 38 Số mua của Trung Quốc dầu th� của Iran l�n tới 22 phần trăm số dầu xuất cảng của Iran trong nửa đầu của năm 2011. 39 Sự suy giảm như thế trong số cầu dầu hỏa của n� nhiều phần l� do một hiệu ứng ti�u cực quan trọng tr�n nền kinh tế của Iran v� n� c� thể được ước định sẽ phải chịu đựng một c�ch nghi�m trọng.� Tuy nhi�n, sự bất đồng giữa Sinopec của Trung Quốc v� C�ng Ty Dầu Quốc Gia Iran (National Iranian Oil Company: NIOC) đ� chấm dứt khi sự tranh chấp gi� cả được giải quyết với việc Iran đồng � b�n dầu của n� cho Trung Quốc với sự giảm gi� so với gi� tr�n thị trường quốc tế.� Ph�t ng�n vi�n Bộ Ngoại Giao Trung Quốc, Hong Lei (Hồng Lỗi), tuy�n bố rằng sự nhập cảng dầu hỏa của Trung Quốc từ Iran được dựa tr�n c�c nhu cầu ph�t triển của ch�nh Trung Quốc 40 v� ho�n to�n ch�nh đ�ng v� được chứng minh, v� đ� kh�ng vi phạm c�c nghị quyết li�n hệ của Hội Đồng Bảo An Li�n Hiệp Quốc (United Nations Security Council: UNSC). 41

������ Ch�nh quyền Obama đ� miễn trừ bảy nền kinh tế ra khỏi c�c sự chế t�i dầu hỏa Iran chiếu theo Đạo Luật Thẩm Quyền Quốc Ph�ng Quốc Gia (National Defense Authorization Act) năm 2012.� C�c nền kinh tế n�y gồm Trung Quốc, Ấn Độ, M� Lai, Đại H�n D�n Quốc, Nam Phi, Sri Lanka, Turkey v� Taiwan. 42 C�c nước n�y đang nhập cảng nặng nề từ Iran v� Đạo Luật Thẩm Quyền Quốc Ph�ng Quốc Gia khuyến kh�ch họ giảm bớt số nhập cảng của họ một c�ch dần dần cho tới khi xuống số kh�ng.

������ Trung Quốc lu�n lu�n chống đối c�c sự chế t�i tr�n nguy�n tắc chống lại bất kỳ nước n�o nếu kh�ng c� sự ủy nhiệm của Hội Đồng Bảo An Li�n Hiệp Quốc (UNSC).� Với c�c quyền lợi quốc gia đ�ng kể của n� tại Iran, Trung Quốc chỉ ủng hộ c�c chế t�i hạn chế để cắt giảm c�c sự th�i qu� tệ hại nhất trong t�c phong của Iran.� Trung Quốc đ� đầu tư nhiều; kh�ng chỉ trong sự đầu tư đầu nguồn (upstream) tại Iran (sự thăm d� v� sản xuất dầu th�), m� c�n đầu tư v�o c�c kỹ nghệ cuối nguồn (downstream) (lọc v� ph�n phối c�c sản phẩm dầu hỏa).� N� c� đặt một vốn liếng lớn lao trong sự khai th�c mỏ kh� đốt North Pars của Iran v� x�y dựng một nh� m�y hơi thi�n nhi�n h�a lỏng trong v�ng, như đ� thỏa thuận theo một khế ước năm 2009 giữa C�ng Ty Dầu Quốc Gia Iran (INOC) v� Tổ Hợp Ngo�i Khơi Quốc Gia Trung Quốc (China National Offshore Corporation: CNOC).� Dự �n North [Pars] Gas c� số vốn đầu tư v�o khoảng 16 tỷ Mỹ Kim v� được ước định sẽ ho�n tất trong năm 2015.� Theo c�c điều khoản của khế ước, Trung Quốc sẽ nhận được một nửa sản lượng. 43

������ C�ng ty quốc ph�ng của Trung Quốc NORINCO đ� b�n cho Iran trang thiết bị qu�n sự v� ph�ng thủ nghi�m trọng, kể cả c�c bộ phận cho c�c hỏa tiễn tự điều khiển c� gắn đầu đạn (cruise missile).� Kể từ khi c� cuộc tấn c�ng của Iraq v�o Iran (1981), Trung Quốc đ� trở th�nh một nước cung cấp quan trọng cho Iran c�c xe tăng, hỏa tiễn v� c�c hệ thống vũ kh� kh�c. 44 Kể từ 2005, Iran đ� xuất hiện như một trong c�c nước tạo m�i lớn nhất c�c vũ kh� do Trung Quốc chế tạo, mua v�o khoảng 14% trị gi� xuất cảng qu�n sự của Trung Quốc. 45 Theo một b�o c�o của Viện Nghi�n Cứu Ch�nh S�ch Quốc Tế tại Stockholm (Stockholm International Policy Institute: SIPRI), Trung Quốc đ� �b�n số vũ kh� trị gi� 321 triệu [Mỹ Kim] cho Iran trong năm năm qua (2006-2011), đứng thứ nh� chỉ sau Nga l� nước đ� b�n c�c vũ kh� trị gi� 684 triệu cho Iran�. 46

 

An Ninh Năng Lượng Của Trung Quốc v�

C�c Sự Tranh Chấp tại Biển Nam Trung Hoa

������ Điều hiển nhi�n cho Trung Quốc rằng để duy tr� sự tăng trưởng v� ph�t triển kinh tế tương lai của n�, Trung Quốc phải đặt l�m ưu ti�n cao độ sự an ninh của số cung năng lượng.� Trong Quốc kh�ng phải l� một nước ngh�o về năng lượng � n� l� nước sản xuất than đ� lớn thứ nh� v� l� nước ti�u thụ lớn nhất của thế giới.� Tuy nhi�n, sự ti�u thụ nhiều than đ� của n� đ� c� c�c hậu quả m�i trường ti�u cực cao độ, 47 bất kể sự đầu tư lớn lao v�o c�c kỹ thuật năng lượng t�i tạo thay thế.� Trung Quốc cũng c� c�c mỏ dầu của ch�nh n�, nhưng sự tăng trưởng kinh tế ngấu nghiến đ� khiến xứ sở trở th�nh nước nhập cảng thuần dầu hỏa v�o năm 1993.� L� lịch như một nước nhập cảng dầu hỏa nhiều phần kh�ng thay đổi.� Năng lực của n� để tăng trưởng về mặt kinh tế giờ đ�y lệ thuộc v�o c�c nguồn nhi�n liệu hydrocarbon b�n ngo�i.� Sự lệ thuộc n�y sẽ chỉ gia tăng khi c�ng nghiệp tiếp tục mở rộng, v� 1.3 tỷ d�n của n� sẽ mua ng�y c�ng nhiều xe hơi hơn.�

������ Một b�o c�o được lập bởi Cơ Quan Th�ng Tin Năng Lượng Hoa Kỳ (U. S. Energy Information Administration hồi Th�ng Ba 2008 đ� ước lượng Biển Nam Trung Hoa c� một phần dự trữ dầu th� trong khoảng từ 28 tỷ đ�n 213 tỷ th�ng.� Con số kể sau sẽ thỏa m�n được hơn 60 năm nhu cầu dầu hỏa của Trung Quốc, một con số cao hơn c�c số dự trữ được nắm giữ bởi bất kỳ nước n�o ngoại trừ Saudi Arabia v� Venezuela, v� giờ đ�y c� thể cả Hoa Kỳ.� Ngo�i ra, Biển Nam Trung Hoa được ước lượng c�c mỏ kh� đốt thi�n nhi�n tiềm năng �t nhất l� 3,79 trillion m�t khối, một con số tương đương với sự ti�u thụ hơi đốt thi�n nhi�n theo sự khảo s�t của Sở Khảo S�t Địa Dư Hoa Kỳ hồi Th�ng S�u 2010.� N�n cạnh Trung Quốc, �Đặt vấn đe6` n�y sang một b�ntuy�n; mậu dịch h�ng hải bận rộn nhất của thế giới chạy qua Biển Nam trung Hoa.� Trị gi� ước lượng mậu dịch xuy�n qua v�ng n�y mỗi năm l� 5.3 trillion Mỹ Kim. 48

������ Phấn khởi với sự th�nh c�ng về kinh tế, Trung Quốc đ� bắt đầu chấp nhận c�c ch�nh s�ch kinh tế v� c�c biện ph�p qu�n sự được điều chỉnh để bảo đảm c�c th�nh quả của sự tăng trưởng kinh tế của n� được bền vững.� Nhiều biện ph�p trong số n�y nằm trong l�nh vực bảo đảm cho số cung năng lực của xứ sở.� Trong Kế Hoạch Ph�t Triển Kinh Tế v� X� Hội năm năm (FYP) thứ 12 cho thời khoảng từ 2011 đến 2015, Trung Quốc hướng ti�u điểm tr�n sự tăng trưởng to�n bộ 49 để chắc chắn rằng c�c ph�c lợi của sự tăng trưởng kinh tế sẽ được ph�n phối một c�ch đồng đều hơn trong một d�n số Trung Quốc rộng lớn hơn. 50 Kế hoạch năm năm lần thứ 12 nhấn mạnh đến năng lượng v� kỹ thuật, v� k�u gọi Trung Quốc gi�nh lấy sự kiểm so�t c�c nguồn dầu th� b�n ngo�i trong khi c�ng l�c tiếp nhận v� cải thiện c�c kỹ thuật hữu hiệu về năng lượng để bảo to�n m�i trường của Trung Quốc.� N�i t�m tắt, xứ sở n�y nhắm v�o việc trở n�n hữu hiệu hơn trong sự sử dụng c�c số cung năng lượng nhập cảng đắt gi�, hạn chế v� dễ bị x�m hại.� N� cũng nhắm dến việc t�m được c�c nguồn năng lượng gần gũi với l�nh thổ hơn v� do đ� �t bị x�m hại hơn.� Trung Quốc sử dụng Hải Qu�n Qu�n Đội C�ch Mạng Nh�n D�n [sic], để tuần cảnh tr�o lưu tự do v� �m xu�i của c�c h�ng h�a Trung Quốc xuy�n qua Biển Nam Trung Hoa.� N� r� r�ng sẵn l�ng thi h�nh mọi nỗ lực để bảo đảm cho sự kiểm so�t tr�n c�c đảo tranh chấp 51 m� n� tin tưởng ngồi tr�n c�c mỏ dầu hỏa v� kh� đốt quan trọng

������ Đối với Trung Quốc, tầm quan trọng thiết yếu của số cung dầu hỏa của n� từ Trung Đ�ng c� nghĩa rằng n� t�m c�ch để l�i k�o được c�c sự cam kết từ c�c ch�nh phủ mới, chuyển tiếp v� tương lai tại nhiều nước sản xuất dầu hỏa Ả Rập t�n trọng c�c hợp đồng m� c�c c�ng ty Trung Quốc đ� k� kết với c�c chế độ bị lật đổ của c�c quốc gia cung cấp đ�.� Thứ nh�, Trung Quốc thi h�nh mọi nỗ lực cả ở mức độ cấp v�ng v� quốc tế để bảo to�n sự tiếp cận của n� đến c�c v�ng mỏ dầu v� kh� đốt tại Trung Đ�ng, ngay với gi� kh�ng hợp t�c với Hoa Kỳ v� phủ quyết c�c quyết nghị của Hội Đồng Bảo An LHP (UNSC) m� n� tin qu� nguy hại đến c�c quyền lợi của n�.� Thứ ba, Trung Quốc đ� gia tăng đầu tư trong cả c�c dự �n dầu th� thượng nguồn (upstream) lẫn cuối nguồn (downstream) tại c�c nước MENA kh�c.� Thứ tư, Trung Quốc r� r�ng sẵn s�ng sử dụng hải qu�n của n� để bảo đảm rằng c�c tuyến đường biển sinh tử của sự giao th�ng nối liền Vịnh Ba Tư, Ấn Độ Dương v� Biển Nam Trung Hoa, được bảo vệ v� an to�n.� Theo t�c giả Zhang Yuncheng của Học Viện Trung Quốc Về C�c Quan Hệ Quốc Tế đương đại, Trung Quốc sẽ đối diện với một cuộc khủng hoảng nếu tuyến cung cấp dầu hỏa tại Eo Biển Malacca v� eo biển Đ�i Loan bị gi�n đoạn. 52 Ch�nh v� thế, kể từ 2004 khi Chủ Tịch Hồ Cẩm Đ�o trở th�nh Chủ Tịch Qu�n Ủy Trung Ương, QĐGPNDTQ đ� tiến h�nh c�c hoạt động nhằm bảo vệ (một số người n�i b�nh trướng) chủ quyền của xứ sở.� Sự việc n�y được n�u l�n bởi bạch thư quốc ph�ng của Trung Quốc năm 2008 c� n�i, QĐGPNDTQ được giao nhiệm vu cung cấp �sự bảo vệ chủ quyền d�n tộc, an ninh, sự to�n vẹn l�nh thổ, bảo to�n c�c quyền lợi của sự ph�t triển quốc gia v� c�c quyền lợi của d�n tộc Trung Quốc�. 53 Sau c�ng, bởi sự quan t�m của n� về an ninh năng lượng, Trung Quốc quyết t�m kh�ng từ bỏ c�c sự tuy�n nhận lịch sử của n� tr�n c�c h�n đảo tranh chấp tại Biển Nam Trung Hoa v� Biển Đ�ng Trung Hoa.� Thừa nhận rằng tương lai kinh tế của đất nước lệ thuộc ở một mức độ lớn lao v�o sự nhập cảng từ nước ngo�i v� sự ổn định của h�nh lang tr�n biển, giới l�nh đạo Trung Quốc đ� tuy�n nhận hải phận rộng 1.2 triệu dặm vu�ng của Biển Nam Trung Hoa l� một hải phận thuộc chủ quyền Trung Quốc, chắc chắn phải được chiếm đoạt v� bảo vệ.

������ T�c giả Bernard D. Cole lập luận rằng Trung Quốc đang theo đuổi một v�i giải ph�p thay thế để giảm thiểu sự lệ thuộc v�o dầu th� ngoại quốc.� C�c giải ph�p n�y bao gồm việc tối đa h�a của c�c nguồn t�i nguy�n Trung Quốc trong nước v� ngo�i khơi, sự tiếp thu sản lượng, c�c cơ sở v� sản phẩm ho�n tất, tạo lập một kho dự trữ �chiến lược� v� n�ng cao an ninh cụ thể của số dự trữ v� c�c nguồn t�i nguy�n. 54 T�c giả Ian Storey lập luận rằng điều cho ph�p sự hiện đại h�a qu�n đội của xứ sở l� tỷ số cao của sự ph�t triển kinh tế tại Trung Quốc trong ba thập ni�n qua.� �ng nhận x�t rằng từ 1990 đến 2009, chi ti�u quốc ph�ng của Trung Quốc đ� gia tăng với c�c tỷ số rất cao. 55 Trong 1990, Trung Quốc đ� c� kinh ph� qu�n sự ch�nh thức l�n tới 11.85 tỷ Mỹ Kim, một con số nhiều hơn một ch�t số chi ti�u quốc ph�ng của mười nước Đ�ng Nam � cộng lại. 56 Năm 2008, Ng�n S�ch Quốc Ph�ng Ch�nh Thức của Trung Quốc đ� l� 61.1 tỷ Mỹ Kim, nhưng Ian Storey đ� ước lượng số chi ti�u quốc ph�ng thực sự ở v�o khoảng 114.1 tỷ Mỹ Kim. 57

������ Chi ph� qu�n sự gia tăng của Trung Quốc v� c�c chuyển động khẳng quyết của n� tại Biển Nam Trung Hoa đ� mang lại kh�ng chỉ sự lo �u, nhưng cũng l� động lực cho c�c nước Đ�ng Nam � nhỏ hơn c�ng chia sẻ bờ biển của Biển n�y muốn hiện đại h�a c�c lực lượng ph�ng thủ của họ.� Việt Nam, trong mười năm qua, đ� thụ đắc c�c hệ thống vũ kh� khiến Trung Quốc phải dừng lại để suy nghĩ� trong c�c h�nh động của n� trong v�ng.� Gần đậy Việt Nam đ� đặt mua 6 t�u ngầm chạy bằng diesel từ Nga trị gi� 1.8 tỷ Mỹ Kim.� Trong năm 1991 n� đ� tiến tới c�c sự đ�m ph�n qu�n sự cao cấp với Ấn Độ về sự hợp t�c tr�n biển, một mối quan hệ từ đ� đ� được k�o d�i v� trưởng th�nh. 58 Việt Nam cũng đ� tham gia một c�ch � nghĩa với cựu th� Hoa Kỳ trong khu�n khổ qu�n sự.� Phi Luật T�n cũng đ� khởi sự hiện đại h�a c�c lực lượng vũ trang của n�.� N�i chuyện tại lễ kỷ niệm 65 năm Kh�ng Lực, Bộ Trưởng Quốc Ph�ng Voltaire Gazmin hứa hẹn n�ng cấp Qu�n Đội của xứ sở để đ�p ứng với sự đe dọa của Trung Quốc tại Biển T�y Phi Luật T�n. 59

������ Kh�c với Hoa Kỳ, nước c� c�c binh sĩ được bố tr� tại nhiều v�ng tr�n thế giới c� t�nh chất sinh tử với quyền lợi của n�, Trung Quốc mới chỉ bắt đầu biểu dương uy thế qu�n sự của n� ở hải ngoại.� C�c Biển Đ�ng v� Nam Trung Hoa r� r�ng sẽ l� c�c nơi m� Trung Quốc lựa chọn để h�nh sử quyền lực cứng mới thụ tạo được của n�.� Điều n�y khiến cho Biển Nam Trung Hoa trở th�nh một điểm bốc ch�y của sự cạnh tranh tr�n biển tương lai giữa Trung Quốc, c�c quốc gia trong v�ng nhỏ b� hơn, v� Hoa Kỳ.� T�c giả Elliot Btrnnan trong b�i viết của �ng nhan đề �Rising Tide of Conflict in South China Sea� nhận x�t rằng nhiều học giả đ� chỉ cho thấy sự tham gia khẳng quyết hơn của Hoa Kỳ trong v�ng, được lồng trong ch�nh s�ch �chuyển trục sang � Chấu, được khởi sự trong năm 2010 sau khi Bắc Kinh tuy�n bố Biển Nam Trung Hoa l� một trong �c�c quyền lợi quốc gia l�i cốt� của Trung Quốc. 60 Loại ch�nh s�ch n�y của Trung Quốc trước đ�y chỉ bao gồm Đ�i Loan v� T�y Tạng.� Đối với Hoa Kỳ, sự bao gồm to�n thể v�ng Biển Nam Trung Hoa th� kh�ng thể chấp nhận được.� Hoa Kỳ nhấn mạnh về sự tự do hải h�nh tại c�c hải phận quốc tế. 61 Hơn nữa, Hoa Kỳ kh�ng thể chịu được việc bỏ lơ c�c sự đe dọa đến c�c đồng minh Đ�ng Nam � của n� từ Trung Quốc, n� cũng kh�ng c� mấy lợi lộc để nh�n ảnh hưởng của m�nh trong v�ng bị suy giảm, hay ngược lại, Trung Quốc sẽ trở th�nh ảnh hưởng chế ngự.� Hoa Kỳ ch�nh v� thế nhiều phần sẽ tiếp tục h�nh động như một lực c�n bằng tại Đ�ng Nam � v� Th�i B�nh Dương trong tương lai khả dĩ ti�n đo�n được.

������ V�ng n�y chưa c� một cơ chế quản trị khủng hoảng hữu hiệu c� thể l�m giảm bớt sự đe dọa của sự xung đột qu�n sự.� Bản Tuy�n Bố Về Sự Ứng Xử Của C�c B�n tại Biển Nam Trung Hoa (TBƯX) năm 2002, được k� kết giữa Trung Quốc v� c�c hội vi�n khối ASEAN k�u gọi c�c nước k� kết h�y �x�y dụng sự tin tưởng v� t�n nhiệm�, �t�n trọng v� tự cam kết cho sự tự do hải h�nh�, �giải quyết c�c sự tranh chấp l�nh thổ v� quyền t�i ph�n bằng c�c phương tiện h�a b�nh, v� �h�nh sử sự tự chế trong sự thực hiện c�c hoạt động sẽ l�m phức tạp hay leo thang c�c sự tranh chấp v� ảnh hưởng đến h�a b�nh v� sự ổn định�. 62 Trong Th�ng Bảy 2011, C�c Hướng Dẫn Để Thi H�nh (Guidelines for Implementation) được chấp thuận.� Tuy nhi�n nhiều nh� ph�n t�ch lập luận rằng Bản TBƯX v� bản hướng dẫn thi h�nh của n� th� yếu v� kh�ng ngăn cản được c�c biến cố tr�n Biển.� C�c sự đối đầu qu�n sự Trung Quốc � Việt Nam, từ năm n�y sang năm kia, v� cuộc c�i v� ngoại giao hiện thời giữa Trung Quốc � Phi Luật T�n về B�i Cạn Scarborough, ph�t hiện sự yếu k�m của cơ chế ngoại giao hiện hữu, chẳng hạn như Bản Tuy�n Bố Về Sự Ứng Xử.� T�nh h�nh cũng bộc lộ sự thiếu s�t khả năng của hải qu�n Phi Luật T�n để ph�ng vệ c�c quyền lợi tr�n biển của xứ sở trước c�c l�ng giềng to lớn chẳng hạn như Trung quốc.� T�c giả Aileen S. P. Baviera của Trung T�m � Ch�u, Đại Học University of Philippines Diliman n�i rằng Phi Luật T�n kh�ng c� �mấy đ�n bấy v� rằng xứ sở cần phải �t�ch cực tr�n mọi mặt trận�. 63

������ Trung Quốc đang nhấn mạnh rằng vấn đề Biển Nam Trung Hoa cần được giải quyết một c�ch song phương, trong khi c�c quốc gia tuy�n nhận kh�c nhỏ b� hơn, chẳng hạn như Phi Luật T�n, ưa th�ch việc mang vấn đề ra trước khối ASEAN hay, một c�ch l� tưởng, giải quyết vấn đề một c�ch to�n diện tại một diễn d�n đa phương.� Lập trường n�y được đặt tr�n căn bản rằng Trung Quốc l� một nước h�ng mạnh với nền kinh tế v� qu�n sự nhiều uy lực, v� ở v�o một vị thế để dọa nạt hay bắt b� từng quốc gia tuy�n nhận c� biệt thuộc khối ASEAN chẳng hạn như Phi Luật T�n trong bất kỳ cuộc thương thảo song phương n�o.� C�c quốc gia nhỏ hơn n�y cảm thấy được an t�m khi Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton, trong cuộc thăm viếng của b� đến khối ASEAN năm 2012, c� tuy�n bố rằng sự ổn định của Biển Nam Trung Hoa cũng nằm tr�n danh s�ch c�c quyền lợi l�i cốt của Hoa Kỳ, v� rằng Hoa Kỳ sẽ tiếp tục tham gia c�ng với c�c quốc gia trong v�ng để bảo đảm rằng h�a b�nh v� sự ổn định trong v�ng được duy tr�.

������ Một biến cố đ�ng ngại đ� xảy ra tại diễn d�n ASEAN năm 2012 chủ tọa bởi Căm Bốt, khi c�c nước hội vi�n kh�ng đạt được việc thỏa thuận tr�n một bản th�ng c�o chung về phương thức để giải quyết c�c tuy�n nhận tranh gi�nh nhau tại Biển Nam Trung Hoa.� Quyết định của Căm Bốt để ngăn chặn bản th�ng c�o chung đ� ph� hoại sự đo�n kết giữa c�c nước hội vi�n khối ASEAN lần đầu ti�n v� như Baviera nhận x�t, �những g� đ� xảy ra với khối ASEAN g�y thương tổn cho quyền lợi của Phi Luật T�n�. 64 Phi Luật T�n c� c�c sự tranh chấp với Trung Quốc tr�n Reed Bank, Quần Đảo Spratly, B�i Cạn Scarborough Shoal, ngo�i c�c sự tuy�n nhận của Trung Quốc quyền t�i ph�n tr�n c�c khu vực gi�u ngư sản rộng lớn thuộc Biển T�y Phi Luật T�n được xem chiếu theo c�c sự giải th�ch ch�nh thống của luật quốc tế (C�ng Ước Li�n Hiệp Quốc về Luật Biển: UNCLOS) l� nằm trong khu kinh tế độc quyền (KKTĐQ) của Cộng H�a Phi Luật T�n.

 

Kết Luận

������ Sự bất ổn ch�nh trị v� x� hội tiếp diễn tại một số nước Ả Rập sản xuất dầu hỏa ở Trung Đ�ng v� Bắc Phi Ch�u, v� c� thể lan tr�n sang c�c nước kh�c, đ� buộc nhiều nước nhập cảng dầu phải t�i lượng gi� c�c ch�nh s�ch của họ đối với v�ng n�y- v� c�c sự d�n xếp an ninh năng lượng của họ.� Kể từ Th�ng Mười Hai 2010, M�a Xu�n Ả Rập đ� ph�t hiện ra nhiều nước nhập cảng dầu hỏa, đặc biệt Trung Quốc, rằng c�c quyền lợi của họ dề bị x�m hại ra sao, v� c� thể vẫn c�n như thế trong v�ng.� C�c t�nh trạng như thế -- c�c chấn đ�ng Đột Biến � mang lại động lực cho c�c nước th�ch nghi để ph�t triển c�c kế hoạch khẩn cấp về chiến lược hầu bảo đảm c�c quyền lợi năng lượng của họ được chắm s�c chu đ�o.� Trong c�c trường hợp nơi m� c�c sự cung cấp dầu th� v� kh� đốt gặp nguy hiểm, c�c nguồn thay thế an to�n hơn phải được t�m kiếm để lấp v�o khoảng trống.

������ Trung Quốc rất b�n nhậy để gia tăng sức phục hồi an ninh năng lượng của n� nhằm ngăn chặn c�c t�c động kinh tế ti�u cực v� c� tiềm năng tối hậu về mặt x� hội-ch�nh trị của c�c sự chấn động MENA n�y.� Sau nhiều năm đầu tư kinh tế lớn lao tại v�ng MENA, n� đ� bị tổn thương dữ dội.� Hơn nữa, với c�c chế t�i kinh tế của T�y Phương tr�n Iran, Trung Quốc kh�ng chắc chắn rằng liệu sự cung cấp dầu hỏa của Iran c� đ�ng tin cậy hay kh�ng trong v�i năm sắp tới.� Bởi c�c quyền lợi thương mại v� chiến lược của n� tại Iran, Trung Quốc đ� xuất hiện như cường quốc duy nhất duy tr� sự cam kết t�ch cực trong l�nh vực dầu hỏa Iran v� vẫn c�n l� con ốc then chốt của c�c loạt chế t�i chống lại Cộng H�a Hồi Gi�o Iran. 65 Mặc d� Trung Quốc c� thể phủ quyết bất kỳ nghị quyết n�o của Hội Đồng Bảo An LHQ (UNSC) chống Iran, t�c động trường kỳ của c�c chế t�i do T�y Phương cầm đầu tr�n sự xuất cảng dầu hỏa từ quốc gia đ� vẫn chưa được hay biết.

������ Với tương lai của Trung Đ�ng chưa được r� rệt, Trung Quốc phải quyết định rằng liệu b�y giờ c� phải l� thời điểm ho�n hảo cho n� để tiến tới một sự tranh gi�nh quyền chủ tể tối cao trong v�ng hay kh�ng.� Khi Hoa Kỳ đang t�i c�n bằng c�c t�i nguy�n qu�n sự v� ngoại giao của n� sang � Ch�u v� Th�i B�nh Dương, 66 Trung Quốc c� thể nh�n đ�y l� cơ hội để thay đổi tư thế thụ động v� phản ứng của n� đối với c�c biến cố bất ngờ trong v�ng bằng việc chấp nhận một chiến lược to�n diện hơn hầu bảo đảm c�c quyền lợi an ninh năng lượng của n�, điều trong thời gian l�u d�i đ� bị kiểm so�t một c�ch nặng nề bởi c�c quyền lực ngoại quốc kh�c chẳng hạn như Hoa Kỳ. 67

������ An ninh năng lượng li�n quan kh�ng chỉ số cung thực sự dầu hỏa từ c�c quốc gia sản xuất, m� cũng c�n phải cứu x�t đến an ninh của c�c hải lộ giao th�ng sinh tử dọc theo đ� c�c sự cung cấp đầu hỏa v� kh� đốt được chuyển vận.� �[C�c sự cứu x�t] an ninh năng lượng ng�y c�ng trở n�n sinh tử đối với Trung Quốc v� trở n�n trung t�m trong ch�nh s�ch ngoại giao của n�, 68 đặc biệt trong c�c ch�nh s�ch v�ng MENA, v� mệnh lệnh l� phải đa phương h�a c�c nguồn cung cấp c� nghĩa rằng Trung Quốc hướng nh�n tới s�n sau ở ph�a nam v� ph�a đ�ng để t�m c�c mở v� nước cung cấp mới tiềm năng.� C�c v�ng nơi n� tin rằng n� c� thể h�nh sử sự kiểm so�t nhiều nhất bao gồm Vịnh Th�i Lan (Gulf of Thailand), Biển Nam Trung Hoa v� Biển Đ�ng Trung Hoa.� Nếu n� c� thể đảm nhận sự kiểm so�t c�c mỏ nhi�n liệu hydrocarbon c� tiềm năng bao la tại c�c khu vực n�y, Trung Quốc tin tưởng rằng sức phục hồi dẻo dai về kinh tế v� năng lượng của n� sẽ được cải thiện một c�ch đ�ng kể.� An ninh v� lợi thế tổn ph� của c�c nguồn t�i nguy�n n�y th� lớn lao đơn giản bởi ch�ng �gần nh�. 69 Kh� c� x�c suất rằng Trung Quốc sẽ lại bị khống chỉ một c�ch dễ d�ng khỏi việc th�c đẩy c�c sự tuy�n nhận của n� tại, th� dụ, Biển Nam Trung Hoa.� Hiện n� c� qu� �t điều để mất v� c� rất nhiều điều để thu đoạt được.

������ Trung Quốc cũng nhắm để tiến tới hay t�i tục quan hệ đối t�c chiến lược với c�c nước gi�u năng lượng chẳng hạn như Nga, Angola, Venezuela v� Sudan hoặc xuy�n qua �sự chuyển nhượng vũ kh� ồ ạt, c�c li�n minh qu�n sự mới hay t�i tục, v� sự bố tr� binh sĩ đến c�c v�ng sản xuất năng lượng bất ổn�. 70 C�c hải lộ giao th�ng sinh tử đến một số trong c�c đối t�c quan trọng mới n�y đi nang qua Biển Nam Trung Hoa.� Phức hợp an ninh Biển Nam Trung Hoa sẽ trở n�n mong manh hơn khi c�c nước tuy�n nhận di chuyển hoặc tới việc trang bị bản th�n v� bảo vệ c�c l�nh thổ tuy�n nhận của họ khỏi một Trung Quốc đ�i thu hồi đất cũ tại Biển Nam Trung Hoa, hay mời Hoa Kỳ đối c�n với quyền lực hải qu�n Trung Quốc � một bước tiến sẽ l�m nổi bật l�n h�ng đầu c�c sự tố c�o của Trung Quốc rằng Hoa Kỳ đang can thiệp v�o c�c sự vụ trong v�ng.� C�c sự căng thẳng n�y nhiều phần leo thang khi sự khẳng quyết qu�n sự của Trung Quốc trong v�ng gia tăng v� sự lo sợ rằng Hoa Kỳ v� c�c đồng minh của n� c� sức mạnh để kh�a c�c hải đạo chiến lược của c�c Eo Biển Malacca v� Taiwan đối với c�c sản phẩm nhập cảng của Trung Quốc v� dầu th� đến từ Trung Đ�ng.� Một kịch bản như thế s� b�p cổ nền kinh tế Trung Quốc.� Một hậu quả trực tiếp sẽ l� một Đột Biến năng lượng kh�c kh�ng chỉ cho Trung Quốc m� c�n cho c�c nước nhập cảng năng lượng trong v�ng, v� c� lẽ đối với cả thế giới rộng lớn hơn./-

___

CH� TH�CH

1. Cuộc đ�m luận d�n tộc chủ nghĩa nội bộ của Trung Quốc, giờ đ�y l� một cột trụ quan trọng của tư c�ch đai diện ch�nh thống cho Đảng Cộng Sản đang cầm quyền, cũng đ� giải th�ch sự to�n vẹn l�nh thổ của Trung Quốc c�n t�y thuộc v� sự chiếm hữu v� kiểm so�t của n� tr�n Biển Nam Trung Hoa, một sự trần thuật sẽ kh� để khắc phục nếu tất cả c�c b�n của cuộc tranh chấp lại c� khi n�o c� thể khao kh�t một sự giải quyết bằng thương thảo khả dĩ chấp nhận được bởi mọi b�n.

2. Alex Planes, �The Down of the Dow and the Rise of the Middle East,� Daily Finance, May 26, 2013, tiếp cận ng�y July 16, 2013, http://www.dailyfinance.com/2013/05/26/the-dawn-of-the-dow-and-the-rise-of-the-middle-eas/.

 

3. Tom Whipple, �The Peak Oil Crisis: Supply Shock,� The Post Carbon Institute, May 17, 2013, tiếp cận ng�y July 17, 2013, http://www.postcarbon.org/article/1654903-the-peak-oil-crisis-supply-shock.

 

4. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

5. David Pett, �Black Swan-like Events Leave Markets Confused,� Financial Post, March 16, 2011, tiếp cận ng�y July 16, 2013, http://business.financialpost.com/2011/03/16/black-swan-like-events-leave-markets-confused/.

 

6. Nassim Nicholas Taleb, The Black Swan: The Impact of Highly Improbable (New York: Random House, 2007), 66.

 

7. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

8. Barbara Slavin, �Saudi Arabia Faces New Challenge From Its Restive Youth,� Al-Monitor, tiếp cận ng�y January 27, 2013, http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2013/01/saudi-arabia.html.

 

9. �North America leads shift in global energy balance, IEA says in latest World Energy Outlook,� International Energy Agency website (2012), tiếp cận ng�y January 22, 2013, http://www.iea.org/newsroomandevents/pressreleases/2012/november/name,33015,en.html.

 

10. Glennie, KW, �Petroleum Geology of the North Sea: Basic Concepts and Recent Advances. (New Jersey: Blackwell Publishing, 1998), 11�12.

 

11. �General Facts about the Gulf of Mexico,� tiếp cận ng�y July 17, 2013, http://www.gulfbase.org/facts.php.

 

12. Patil Balachandra v� Nandita Mongia, �Oil Price Vulnerability Index (OPVI) for the Developing Countries of Asia and the Pacific,� UNDP Regional Center in Bangkok, tiếp cận ng�y July 17, 2013, http://asiapacific.undp.org/practices/energy_env/rep-por/documents/Oil-Price_Vulnerability_Index%20_OPVI_%20for_the_Devloping_Countries_of_Asia_and_the_Pacific-Summary_Paper.pdf.

 

13. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

14. Amine Bouchentouf, �Black Swan events in 2012 could push oil to $200,� Energy and Capital, December 13, 2011, tiếp cận ng�y November 12, 2012, http://seekingalpha.com/article/313482-black-swan-events-in-2012-could-push-oil-to-200.

 

15. Mark Lander and Clifford Krauss, �Gulf Nations Aid U.S. Push to Choke off Iran Oil Sales,� The New York Times, January 12, 2012, tiếp cận ng�y July 17, 2013, http://www.nytimes.com/2012/01/13/world/asia/asia-buyersof-iran-crude-get-assurances-of-alternate-supply.html?pagewanted=all&_r=0.

 

16. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

17. Wenrang Jiang, �China�s Global Quest for Energy Security,� trong quyển Energy Issues in the Asia Pacific, bi�n tập bởi Amy Lugg and Mark Hong ( Singapore: Institute of Southeast Asian Studies, 2012), 144-145.

 

18. C�ng nơi dẫn tr�n , 147.

 

19. C�ng nơi dẫn tr�n,146.

 

20. Jonathan D. Pollack, China Unease from Afar (Washington: Brooking Institute, 2011), 298-304. Tiếp cận ng�y August 10, 2012, http://www.brookings.edu/~/media/research/files/articles/2011/11/18%20arab%20awakening%20china%20pollack/18%20arab%20awakening%20china%20pollack.

 

21. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

22. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

23. Wang Hui, Cementing Ties with the Arab World,� China Daily, January 15, 2012, tiếp cận ng�y July 4, 2012, http://english.peopledaily.com.cn/90780/7705641.html.

 

24. Theo khu�n khổ của Diễn Đ�n Hợp T�c Trung Quốc - Ả Rập, hai b�n đ� thiết lập hơn một t� c�c cơ chế hợp t�c bao gồm c�c l�nh vực chẳng hạn như văn h�a, t�i ch�nh, bảo vệ m�i trường, canh n�ng v� hạ tầng cơ sở.

 

�25. Wang Hui, �Cementing Ties with the Arab World,� China Daily, January 15, 2012, tiếp cận ng�y March 13, 2012, http://www.chinadailyapac.com/article/cementing-ties-arab.

 

26. Steve Yetiv v� Chunlong Lu, �China, Global Energy and the Middle East,� The Middle East Journal, (2007, 61:2, Spring), 199-218, tiếp cận ng�y August 16, 2011, http://idjames.org/2012/07/china-global-energy-and-themiddle-east/.

 

27. �Chiến lược đi ra nước ngo�i� được khởi xướng trong năm 1999 để cổ vũ sự đầu tư hải ngoại của Trung Quốc.

 

28. Gokhan Bacik, �The Arab Spring versus China� Today�s Zaman, November 27, 2011, tiếp cận ng�y July 26, 2012, http://www.todayszaman.com/columnist-264098-the-arab-spring-versus-china.html.

 

29. Stephanie Ho, �Beijing Urges Libya to Protect Chinese Investment,� Voice of America News, August 22, 2011, tiếp cận ng�y September 8, 2011, http://www.voanews.com/content/beijing-urges-libya-to-protect-chineseinvestments-128238513/144158.html.

 

30. �China halts Libyan Investments,� China Daily, March 22, 2011, tiếp cận ng�y March 23, 2011,

http://www.china.org.cn/business/2011-03/22/content_22193300.htm.

 

31. �Gaddafi�s Fall threatens Chinese Investment in Libya,� Asia News, August 24, 2011, tiếp cận ng�y October 9, 2011, http://www.asianews.it/news-en/Gaddafi%E2%80%99s-fall-threatens-Chinese-investments-in-Libya-22451.html.

 

32. Michael Kan v� Belinda Yan, �China�s Investment in Libya,� The African Business Journal, October 19, 2012, tiếp cận ng�y November 18, 2012, http://www.tabj.co.za/northern_africa/michael_kan_and_belinda_yan_assess_what_chinese_

investors_will_n.html.

 

33. Scott Warren Harold, v� Alireza Nader, �China and Iran: Economic, Political, and Military Relations,� RAND Center for Middle East Public Policy, 2012,1-28. Tiếp cận ng�y October 6, 2012,

http://www.rand.org/pubs/occasional_papers/OP351.htm.

 

34. [Kh�ng thấy cước ch� n�y trong nguy�n bản, ch� của người dịch]

 

35. Jon B. Alterman and John W. Garver, �The Vital Triangle,� Center for Strategic and International Studies, May 20, 2008, tiếp cận ng�y October 27, 2012, http://csis.org/publication/vital-triangle.

 

36 Bryan Spegele, �China Shops Around for Oil, Wary of Iran, Arab Spring,� The Wall Street Journal, January, 12, 2012, tiếp cận ng�y October 27, 2012,

http://online.wsj.com/article/SB10001424052970203750404577170412230319648.html.

 

37. Minxin Pei, Viewpoint: China�s Iran Dilemma, BBC, January 20, 2012, tiếp cận ng�y October 4, 2012, http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-16607333.

 

38. Erica S. Downs, �Getting China to Turn on Iran,� The National Interests, July 19, 2012, tiếp cận ng�y October 3, 2012, http://nationalinterest.org/commentary/getting-china-turn-iran-7215.

 

39. Patrick Goodenough, �China, Iran�s Biggest Oil Customer, Gets Last-Minute Sanctions Exemption from Obama Administration,� CNS News, June 29, 2012, tiếp cận ng�y August 2, 2012,

http://cnsnews.com/news/article/china-iran-s-biggest-oil-customer-gets-last-minute-sanctions-exemptionobama.

 

40. �China Iran oil imports rise as payment dispute resolved,� BBC, June 22, 2012, tiếp cận ng�y October 27 2012, http://www.bbc.co.uk/news/business-18545973.

 

41. �China�s Economic needs import of Iranian Crude Oil,� Tehran Times, July 01, 2012, tiếp cận ng�y July 9, 2012, http://www.tehrantimes.com/economy-and-business/99213-chinas-economy-needs-import-of-iraniancrude-oil.

 

42. �China�s Iranian Oil Import Legitimate,� China Daily, June 22, 2012, tiếp cận ng�y June 22, 2012,

http://www.chinadaily.com.cn/bizchina/2012-06/22/content_15518446.htm.

 

43. Richard Weitz, �Why China Opposes US Sanctions on Iran,� January 15, 2012, tiếp cận ng�y January 15, 2012, http://www.sldinfo.com/why-china-opposes-us-sanctions-on-iran/.

 

44. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

45. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

46. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

47. Jiang Kejun, �Management of Energy Sources in China,� World Bank Energy Research Institute, tiếp cận ng�y October 8, 2012, http://siteresources.worldbank.org/DEC/Resources/84797-1251813753820/6415739-1251814084145/Kejun_Energy_China.pdf.

 

48. Randy Fabi v� Chen Aizhu, �Analysis: China Unveils Oil Offensive in South China Sea Squabble,� Reuters, August1, 2012, tiếp cận ng�y October 20, 2012, http://www.reuters.com/article/2012/08/01/ussouthchinasea-china-idUSBRE8701LM20120801.

 

49. �Inclusive Growth, a Development Perspective in China,� Peoples Daily, October 15, 2010, tiếp cận ng�y July 16, 2013, http://english.peopledaily.com.cn/90001/90780/91342/7167387.html.

 

50. C�ng nơi dẫn tr�n, 1.

 

51. C�c h�n đảo tại Biển Nam Trung Hoa đưọc tuy�n nhận bởi 7 quốc gia duy�n hải tức Trung Quốc, Phi Luật T�n, Việt Nam, Đ�i Loan, Brunei, Indonesia v� Singapore.� Mỗi quốc gia đều tuy�n nhận một phần của Biển, trong khi Trung Quốc tuy�n nhận to�n thể.

 

�52. David Zweig, v� Bi Jianhai, �China�s Global Hunt for Energy,� Foreign Affairs,

(September/October 2005), 84-5. Tiếp cận ng�y January 17, 2010, http://wuyibing.com/cache/china-s-global-huntfor-energy.pdf.

 

53. Ian Storey, �Asia�s Changing Balance of Military Power: Implications for the South China Sea,� National Bureau of Asian Research, tiếp cận ng�y October 25, 2012, www.nbr.org/publications/element.aspx?id.

 

54. Bernard D. Cole, �Oil for the Lamps of China�-Beijing 21st �Century Search for Energy,� McNair Paper 67. (Washington, DC.:National Defense University, 2003), 15. Tiếp cận ng�y June 28, 2010, http://www.ndu.edu/inss/docuploaded/198_428.McNair.pdf.

 

55. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

56. Military Balance 1992/1993,� International Institute for Strategic Studies, tiếp cận ng�y November 28, 2012, http://www.iiss.org/publications/military-balance/.

 

57. Ian Storey, �Asia�s Changing Balance of Military Power.�

 

58. �Vietnam Builds Naval Muscle,� Asia Times Online, March 29, 2012, tiếp cận ng�y October 24, 2012, http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/NC29Ae01.html.

 

59. Alixes Romero, Philippine Defense Chief: Military Modernization in Full Swing,� Philippine Star, July16, 2012, tiếp cận ng�y October 25, 2012,

http://www.philstar.com/nation/article.aspx?publicationsubcategoryid=200&articleid=824739.

 

60. Elliot Brennan, �Rising Tide of Conflict in South China Sea,� Asia Times, March 3, 2012, tiếp cận ng�y October 20, 2012, http://www.atimes.com/atimes/China/NC03Ad01.html.

 

61. Bernard D. Cole, �Oil for the Lamps of China-Beijing�s 21st �Century Search for Energy�.

 

62. �Declaration on the Conduct of Parties in the South China Sea,� Association of South East Asian Nations, tiếp cận ng�y October 13, 2012, http://www.aseansec.org/13163.htm.

 

63. Carlos Santamaria, �China Sees PH as U.S. �proxy� says Expert,� Rappler, July 29, 2012 tiếp cận ng�y October 25, 2012, http://www.rappler.com/nation/9400-china-sees-ph-as-us-proxy-,-says-expert.

 

64. C�ng nơi dẫn tr�n.

 

65. Erica Downs v� Suzanne Maloney, �Getting China to Sanction Iran,� Foreign Affairs, (March/April 2012), tiếp cận ng�y July 18, 2013, http://www.foreignaffairs.com/articles/67465/erica-downs-and-suzannemaloney/getting-china-to-sanction-iran.

 

66. Evan Moore, �A New Approach is needed to Counter China�s Power,� The Foreign Policy Initiative, June 7, 2013, tiếp cận ng�y July 18, 2013, http://www.foreignpolicyi.org/content/new-approach-needed-counter-chinaspower.

 

67. Richard Weitz, �How China Sees Middle East,� The Diplomat, September 6, 2011, tiếp cận ng�y July 18, 2013, http://thediplomat.com/china-power/how-china-sees-middle-east/.

 

68. Steve Yetiv v� Chunlong Lu, �China, Global Energy and the Middle East,� The Middle East Journal. (61:2, 1997),199-218. Tiếp cận ng�y December 4, 2012, http://idjames.org/2012/07/china-global-energy-and-themiddle-east.

 

69. Clive Schofield, �Maritime Energy Resources in Asia: Rising Tension Over Critical Marine resources,� The National Bureau of Asian Research No.35, December 2011, tiếp cận ng�y December 1, 2011,

http://nbr.org/publications/specialreport/pdf/Preview/SR35_MERA-EnergyandGeopolitics_preview.pdf.

 

70. Michael T. Klare, Rising Powers, Shrinking Planet: New Geopolitics of energy, (New York: Henry Holts and Company, LLC, 2008), 1- 7.

 

 

T�I LIỆU THAM KHẢO

 

Alterman, Jon B., and Garver, John W. �The Vital Triangle.� Center for Strategic and International Studies, May 20, 2008. Tiếp cận ng�y February 23, 2013, http://csis.org/publication/vital-triangle.

 

Bacik, Gokhan. �The Arab Spring versus China.� Today�s Zaman, November 27, 2011. Tiếp cận ng�y July 26, 2012, http://www.todayszaman.com/columnist-264098-the-arab-spring-versus-china.html.

 

Bouchentouf, Amine. �Black Swan events in 2012 could push oil to $200.� Energ and Capital, 2001. Tiếp cận ng�y January 4, 2012, http://seekingalpha.com/article/313482-black-swan-events-in-2012-could-push-oilto-200.

 

Brennan, Elliot. �Rising Tide of Conflict in South China Sea,� Asia Times, March 3, 2012. Tiếp cận ng�y October 20, 2012. http://www.atimes.com/atimes/China/NC03Ad01.html.

 

Cole, Bernard D. �Oil for the Lamps of China�-Beijing�s 21st �Century Search for Energy.� McNair Paper 67 of the Institute of National Strategic Studies, National Defense University, Washington DC. p. 15, 2003. Tiếp cận ng�y June 28, 2010,

http://www.ndu.edu/inss/docuploaded/198_428.McNair.pdf.

 

Downs, Erica S. �Getting China to Turn on Iran.� The National Interests, July 19, 2012. Tiếp cận ng�y October 3, 2012, http://nationalinterest.org/commentary/getting-china-turn-iran-7215.

 

Falk , Richard. �Is the Arab Spring a Black Swan?� World Press, May 6, 2011. Tiếp cận ng�y November 7, 2011, http://richardfalk.wordpress.com/2011/05/06/is-the-arab-spring-a-black-swan/.

 

Fabi, Randy and Aizhu, Chen. �Analysis: China Unveils Oil Offensive in South China Sea Squabble.� Reuters, August 1, 2012. Tiếp cận ng�y October 20, 2012, http://www.reuters.com/article/2012/08/01/us-southchinaseachina-idUSBRE8701LM20120801.

 

Goodenough, Patrick. �China, Iran�s Biggest Oil Customer, Gets Last-Minute Sanctions Exemption from Obama Administration.� CNS News, June 29, 2012. Tiếp cận ng�y August 2, 2012,

http://cnsnews.com/news/article/china-iran-s-biggest-oil-customer-gets-last-minute-sanctions-exemptionobama.

 

Harold, Scott Warren, and Nader, Alireza. �China and Iran: Economic, Political, and Military Relations.� Occasional Paper. (Santa Monica: RAND Center for Middle East Public Policy, 2012). Tiếp cận ng�y October 6, 2012, http://www.rand.org/pubs/occasional_papers/OP351.htm.

 

Ho, Stephanie. �Beijing Urges Libya to Protect Chinese Investment.� Voice of America News, August 22. 2011.� Tiếp cận ng�y September 8, 2011. http://www.voanews.com/content/beijing-urges-libya-to-protect-chineseinvestments-128238513/144158.html.

 

Hui, Wang. �Cementing Ties with the Arab World.� China Daily, January14, 2012. Tiếp cận ng�y March 13, 2012, http://www.chinadailyapac.com/article/cementing-ties-arab.

 

Jiang, Wenrang. �China�s Global Quest for Energy Security.� Energy Issues in the Asia Pacific. Edited by Amy Lugg and Mark Hong. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies, 2012.

 

Kan, Michael and Yan, Belinda. �China�s Investment in Libya.� The African Business Journal, October 19, 2012.

 

Kejun, Jiang. �Management of Energy Sources in China.� World Bank Energy Research Institute. Tiếp cận ng�y October 8, 2012. http://siteresources.worldbank.org/DEC/Resources/84797-1251813753820/6415739-1251814084145/Kejun_Energy_China.pdf.

 

Klare, Michael T. Rising Powers, Shrinking Planet: New Geopolitics of Energy. New York: Henry Holts and Company, LLC., 2008.

 

Makilan, Aubrey SC. �Philippines III: Prepared for Global Peak Oil.� Bulatlat. Volume 4, No. 34. October 2012. Tiếp cận ng�y March 2, 2013. http://www.bulatlat.com/news/5-34/5-34-oil.htm.

 

Matthews, Stephen P. �Energy Security: Implications for US-China-Middle East Relations.� The James A. Baker IIII Institute for Public Policy, July18, 2005. Tiếp cận ng�y July 25, 2012,

http://www.bakerinstitute.org/publications/SIIS_SMatthews_ChinaMideastEnergy071805.pdf.

 

Nelder, Chris. �Oil Prices: Why the Past is not a prologue?� Energy and Capital, December 3, 2008. Tiếp cận ng�y November 5, 2012. http://www.energyandcapital.com/articles/black+swan-prices-peak+oil/791.

 

Pei, Minxin. Viewpoint: China�s Iran Dilemma. BBC, January 20, 2012. Tiếp cận ng�y October 4, 2012. http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-16607333.

 

Pett, David. �Black Swan-like Events Leave Markets Confused.� Financial Post, March 16, 2011. Tiếp cận ng�y July 16, 2013. http://business.financialpost.com/2011/03/16/black-swan-like-events-leave-markets-confused/.

 

Planes, Alex. �The Down of the Dow and the Rise of the Middle East.� Daily Finance, May 26, 2013. Tiếp cận ng�y July 16, 2013, http://www.dailyfinance.com/2013/05/26/the-dawn-of-the-dow-and-the-rise-of-the-middle-eas/

 

Pollack, Jonathan D. �China Unease from Afar.� Brookings Institution, 2011. Tiếp cận ng�y June 3, 2012.

http://www.brookings.edu/~/media/research/files/articles/2011/11/18%20arab%20awakening%20china%20pollack/18%20arab%20awakening%20china%20pollack.

 

Rapoza, Kenneth. �China Increasing Oil reserves with New Discoveries.� Forbes, February24, 2012. Tiếp cận ng�y October 27, 2012, http://www.forbes.com/sites/kenrapoza/2012/02/24/china-increasing-oil-reserves-with-newdiscoveries/.

 

Romero, Alixes. �Philippine Defense Chief: Military Modernization in Full Swing.� Philippine Star, July 16, 2012. Tiếp cận ng�y October 25, 2012,

http://www.philstar.com/nation/article.aspx?publicationsubcategoryid=200&articleid=824739.

 

Santamaria, Carlos. �China Sees PH as U.S. �proxy� says Expert.� Rappler, July 29, 2012. Tiếp cận ng�y October 25, 2012, http://www.rappler.com/nation/9400-china-sees-ph-as-us-proxy-,-says-expert.

 

Schofield, Clive. �Maritime Energy Resources in Asia: Rising Tension over Critical Marine resources.� The National Bureau of Asian Research No.35. December 2011. Tiếp cận ng�y January 4, 2012,

http://nbr.org/publications/specialreport/pdf/Preview/SR35_MERA-EnergyandGeopolitics_preview.pdf.

 

Sevilla, Henelito A. �Middle East Oil Security and Its Impct on the Economic Development and Security of the Asia-Pacific Region.� Asia-Pacific Journal of Social Science. (No. 1, December 2010).

 

Spegele, Bryan. �China Shops Around for Oil, Wary of Iran, Arab Spring.� The Wall Street Journal, January 12, 2012. Tiếp cận ng�y October 27, 2012,

http://online.wsj.com/article/SB10001424052970203750404577170412230319648.html.

 

Storey, Ian. �Asia�s Changing Balance of Military Power: Implications for the South China Sea.� National Bureau of Asian Research. Tiếp cận ng�y October 25, 2012,

www.nbr.org/publications/element.aspx?id.

 

Taleb, Nassim Nicholas. The Black Swan: The Impact of the Highly Improbable, Random House, New York. 2007

 

Taleb, Nassim Nicholas, and Blyth, Mark. �The Black Swan of Cairo: How Suppressing Volatility makes the world less predictable and more dangerous.� Foreign Affairs, May/June 2011. Tiếp cận ng�y August 4, 2011.

http://www.foreignaffairs.com/articles/67741/nassim-nicholas-taleb-and-mark-blyth/the-black-swan-of-cairo.

 

Weitz, Richard. �Why China Opposes US Sanctions on Iran.� January 15, 2012. Tiếp cận ng�y January 15, 2012. http://www.sldinfo.com/why-china-opposes-us-sanctions-on-iran/.

 

Yetiv, Steve, and Lu, Chunlong. �China, Global Energy and the Middle East.� The Middle East Journal, 61: 2, 2012. Tiếp cận ng�y August 16, 2011, http://idjames.org/2012/07/china-global-energy-and-the-middle-east/.

 

Zweig , David, and Jianhai, Bi. �China�s Global Hunt for Energy.� Foreign Affairs, 84:5, 2005. Tiếp cận ng�y January 17, 2010. http://wuyibing.com/cache/china-s-global-hunt-for-energy.pdf.

Asia News, August 24, 2011. Tiếp cận ng�y October 9 , 2011, http://www.asianews.it/newsen/

Gaddafi%E2%80%99s-fall-threatens-Chinese-investments-in-Libya-22451.html.

 

Asia Times Online, March 29, 2012. Tiếp cận ng�y October 24, 2012,

http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/NC29Ae01.html.

 

�Behind recent Gunboat Diplomacy in the South China Sea.� The International Institute for Strategic Studies.

Tiếp cận ng�y January 24, 2012, http://www.iiss.org/publications/strategic-comments/past-issues/volume-17-2011/august/behind-recent-gunboat-diplomacy-in-the-south-china-sea/.

 

China Daily, January 15, 2012. Tiếp cận ng�y July 4, 2012,

http://english.peopledaily.com.cn/90780/7705641.html.

 

China Daily, March 22, 2011, Tiếp cận ng�y March 23, 2011,

http://www.china.org.cn/business/2011-03/22/content_22193300.htm.

 

��China�s Twelve Five-Year Plan: How it actually works and what in store for the next five years.� APCO Worldwide, December 10, 2010. Tiếp cận ng�y 2 July 2011,

http://apcoworldwide.com/content/PDFs/Chinas_12th_Five-Year_Plan.pdf.

 

�Declaration on the Conduct of Parties in the South China Sea.� Official website of the Association of South East Asian Nations. Tiếp cận ng�y October 13, 2012, http://www.aseansec.org/13163.htm.

 

�North America leads shift in global energy balance, IEA says in latest World Energy Outlook.� International Energy Website. Tiếp cận ng�y March 23, 2013,

http://www.iea.org/newsroomandevents/pressreleases/2012/november/name,33015,en.html.

 

People�s Daily, October 15, 2010. Tiếp cận ng�y July 16, 2013,

http://english.peopledaily.com.cn/90001/90780/91342/7167387.html.

____

Nguồn: Henelito A. Sevilla, �The �Arab Spring� and South China Sea Tensions: Analyzing China�s Drive to Energy Security�, Alternatives Turkish Journal of International Relations www.alternativesjournal.net, (Yalova University), Vol. 12, No. 3, Fall 2013, c�c trang 93 � 107.

 

Ng� Bắc dịch v� phụ ch�

29.09.2014

 

http://www.gio-o.com/NgoBac.html

 

� gio-o.com 2014