phỏng vấn

nh� thơ

L�m Hảo Dũng

l� thị huệ thực hiện

kỳ 3 (kỳ cuối)

bấm v�o đ�y đọc kỳ 1

bấm v�o đ�y đọc kỳ 2

 

L�m Hảo Dũng l� thi sĩ thuộc lớp thanh ni�n trẻ bị động vi�n nhập ngũ ở Miền Nam thời Quốc Cộng chiến tranh 1954-1975. �ng l� nh� thơ nổi bật với c�c thể loại thơ truyền thống như thơ bảy chữ, t�m chữ v� lục b�t. Thơ �ng được giới s�ng t�c cũng như độc giả Miền Nam trước 1975 y�u chuộng, v� t�nh nhạc v� t�i xoay chữ nhẹ nh�ng, dễ đi v�o l�ng người.

 

Nhưng nếu c� một cuộc nghi�n cứu th� gi�ng thơ người l�nh Miền Nam L�m Hảo Dũng rất đ�ng nghi�n cứu. �ng l� một nh� thơ ti�u biểu của một th�nh phần l�nh Miền Nam, s�ng t�c hồn hậu về người l�nh Miền Nam khi xuất trận: hiền-nh�n-thắng-th�-t�nh. Tuy v�o trận chiến nhưng t�m thế vẫn l�ng mạn h�o h�ng: khinh-tởm-việc-giết-người. Đ�y l� một khủng hoảng kh� bi h�ng kh�c với khủng hoảng th�-t�nh-bắn-v�o-qu�n-th�, như vẫn thường được thấy trong c�c t�c phẩm kinh điển chiến tranh của phương T�y. 

 

�ng rời Việt Nam cuối thập ni�n 1980 v� định cư ở Vancouver Canada. Ở Hải Ngoại thời gian đầu,  thơ L�m Hảo Dũng xuất hiện kh� nhiều tr�n tạp ch� L�ng Văn (Nguyễn Hữu Nghĩa), Lửa Việt (B�i Bảo Sơn), Nh�n Văn (Thượng Văn, Tưởng Năng Tiến, L�m Văn Sang) � trong c�c thập ni�n 1980, 1990 .Sau đấy �ng vắng mặt tr�n c�c tạp ch� văn học hải ngoại kh� l�u. Mới đ�y �ng gởi thơ trở lại cho trang Gi� O . Điều độc đ�o l� tuy vắng thơ cho c�c diễn đ�n văn chương tr�n h�ng chục năm, nhưng khi trở lại L�m Hảo Dũng vẫn l�m thơ hay. Vẫn cuốn h�t người đọc với những b�i thơ dễ tuồn cảm x�c v� chữ nghĩa v�o hồn. Cứ như thời gian kh�ng mảy may l�m suy suyển một t�i thơ th�n thiện với đời l� ch�ng thơ hồn nhi�n L�m Hảo Dũng.  

 

Gi� O h�n hạnh giới thiệu cuộc phỏng vấn với nh� thơ L�m Hảo Dũng. (04/2017)

 

 

 

L� Thị Huệ: Dạo gần đ�y anh đi du lịch về xứ Đ�ng Dương, anh sang L�o, Campuchea, Việt Nam (?) . Anh c� nhắc nhiều về c�c địa danh n�y trong c�c b�i thơ gần đ�y . Anh c� thể chia sẻ với độc giả Gi� O v�i kinh nghiệm về c�c chuyến �phi�u lưu về cố xứ� n�y kh�ng

 

L�m Hảo Dũng: T�i cũng may mắn được đi c�c nơi c� vừa kể, sau khi về hưu. Với t�i sang Th�i để hy vọng nh�n thấy v�ng Tam Gi�c V�ng, nơi hội tụ của d�ng M�kong, để thấy miền hoang vu của những c�nh đồng thuốc phiện của Khun Sa. T�i, xin lỗi hơi d�i d�ng v� t�i th�ch những chuyện phi�u lưu vặt v�nh như vậy. Nhưng cơ hội kh�ng c�, v� đất Miến vẫn c�n tranh chấp , xung đột d�i d�i v� c�c nh�m sắc tộc. Visa v�o Miến cũng phải xin kh� l�u.

 

Đến Th�i, nghe c� chuyến du lịch gọi l� � Slow Boat� ,đi theo d�ng s�ng M�kong từ Bắc Th�i sang L�o, t�i rất th�ch, thế l� đi. Từ Bangkok đi xe l�n tỉnh Chiang Mai, long rong v�i h�m, v� tiếp tục hướng Bắc l�n Chiang Khong, nghỉ một đ�m b�n d�ng s�ng Cửu. S�ng vượt bi�n giới Th�i sang L�o. Chuyến t�u đi về Luang Prabang, cố đ� của xứ vạn voi. Cảnh tr� hai b�n d�ng s�ng vẫn rất hoang vu, kỳ th�, nhất l� những ghềnh đ� nh� ra tạo n�n nhiều h�nh th� đặc biệt. Kh�ng như miền Nam VN ,nh� cửa, c�y tr�i ven bờ. Nơi đ�y, rừng tiếp rừng, chỗ c� d�n cư trồng trọt ,c�y tr�i vẫn l� c�y tr�i ở VN, nhưng ph�a sau l�ng mạc vẫn đầy thảo mộc, n�i non, một kh�ng gian xanh ng�t đầy chất Mẹ Thi�n Nhi�n.

 

T�u nghỉ một đ�m ở phố n�i Pakbang, nơi m� nh� văn Ng� Thế Vinh bảo rằng L�o quốc dự định x�y một đập thủy điện lớn ở đ�y. Thức dậy sớm v�o buổi s�ng, lần theo con đường dốc, bắt gặp chợ Pakbang. Lướt một v�ng, may ra c� thể kh�m ph� thủy ngư n�o to lớn. Tuyệt kh�ng. Đến Luang Prabang cũng thế, họa hoằn mới gặp những con c� cở 5 ng�n tay. Do đ�, những mức b�o động như nhận định của �ng quả l� tiếng k�u kh�ng hồi vọng hay đ� lỗi thời. Điện cần hơn c� chăng?. C� c� thể nu�i nhưng điện kh�ng thể quay tay th�nh th�n điện được?. Năm 2016 đến Luang Prabang, gh� thăm mộ Henri Mouhot ở ngoại � L.Prabang, b�n d�ng Nam Khan, với cột c�y số 0 km, như một dấu ấn kỷ niệm t�n danh nh� c�n tr�ng học tận tụy v� nghiệp vụ.

T�i đ� đi hai lần chuyến đi n�y v�o năm 2014 v� 2016.

 

Sau đ�, đi thăm c�nh đồng Chum ở vị tr� 1,2,3, th�nh phố Phonsavan cũ của tỉnh Xieng Khouảng. H�nh dung lại thời chiến, cả một th�nh phố phải di dời đến một địa điểm kh�c, ch�ng ta mới thẩm thấu được mức độ t�n khốc của bom đạn. Tr�n c�nh đồng Chum, điểm� ghi khắc nhất l� những đoạn chiến h�o đ� gần như phẳng mặt nhưng những hố bom vẫn gh�m s�u cắn chặt v�o đất đỏ. Chợt nhớ :� Thời chiến người đi đến những đ�u?-Đ� kh� ch�n n�i, c�t s�ng s�u�LHD�.

 

Trước khi về Vạn Tượng, gh� Vang Vieng, một điểm du lịch nổi bật hiện nay ở L�o. Khi ở Vientiane, đi thăm Phật t�ch H�Mong Khmer thế kỷ 8 ở Vang Xang, n�t khắc họa rất đơn sơ v�o v�ch n�i đ�, hiếm q�i l� ở cột mốc thời gian. Xu�i thuyền tr�n s�ng Nam Ngum nh�n đập thủy điện Nam Ngum đang được mở rộng th�m. Cảnh tr� u nh�, hữu t�nh.Một may mắn bất ngờ, khi đến Vạn Tượng được dịp thưởng thức những ng�y lễ kỹ niệm 450 năm của ng�i đền nổi tiếng That Luang, những điệu vũ cổ truyền của c�c sắc tộc cũng như nhạc cụ được tr�nh diễn sống động v�ng quanh ng�i đền�Loay hoay cuốn h�nh trang về Paks�- Champasak, với đền thờ Wat Phou của vương quốc Khmer ng�y trước, bản sao của ng�i đền Beng Melea ở kh�m đền Roluos của Angkor- Siem Reap, cao nguy�n Bolaven. Đặc biệt ngọn th�c Liphi kỳ vĩ theo t�i c� tầm v�c đẹp, h�ng tr�ng, quyến dụ hơn th�c Khonephapheng ở c�ng một vị tr� m� ch�ng ta được nghe đề cập đến trong trang địa l� thời trung học. Khi đến gần ch�n th�c, ta c� thể nghe tiếng nước đổ rập r�nh xuống c�c khe đ�, tạo n�n một kh�c thủy đ�n rất tuyệt vời. Một ch�t hoang sơ, một ch�t cảm t�nh của hồn Đ�ng Phương, ngọn th�c như mũi đinh gắn chặt v�o tim �c người thưởng ngoạn. �, lại c�n cả một rừng tr�c, mỗi gốc l� mấy v�ng tay �m, chiếm cả một diện t�ch rộng v�y quanh bờ th�c. Một ng�i ch�a nhỏ đang x�y. G�a được tạm tr� nơi đ�y �t h�m, t�m hồn chắc hẳn phiếu diễu, si�u thăng?. ( V� cũng kh�ng giấu được nỗi ngỡ ng�ng, khi lấy xe đạp từ bến t�u đi tr�n một đoạn đường qu� của đảo Dondet, để đến ngọn th�c Liphi, t�i bắt gặp ng�i mộ của một người phụ nữ Việt Nam. B� đến đ�y tự bao giờ?. V� sao phải cư tr� ở một đảo xa x�i của miền th�n d� tr�n đất nước người.? Một lời ch�c ph�c cho b� khi quay về.).

 

Th�c Khone hay Khonephapheng h�ng tr�ng, đẹp, từ xa nh�n ở đoạn s�ng M�kong giao h�a xuống đầu th�c, m�u nước đỏ thẩm hơn d�ng chảy ở VN, tạo n�n một cảnh quan huyền kỳ, giữa con người v� thi�n nhi�n. Thảo mộc vẫn tranh đấu b�m gốc rễ v�o từng m�m đ� để tồn sinh.

 

Nơi đ�y, được gọi l� Si Phan Don ( 4000 đảo), đảo lớn c� d�n cư, c�y cối như Don Det, Don Khong (đảo lớn nhất), Don Khon, Don Xang,Don Loppadi�

 

Kampuchea, đối với t�i c� một sức h�t huyền hoặc, đ� l� kỳ quan Angkor. T�i sinh ở miền T�y, đất cũ Ch�n Lạp, nơi m� ba sắc d�n Việt, Mi�n, Hoa sống h�i ho�. Đầu l�ng t�i c� một ng�i ch�a Mi�n kh� lớn, thuở nhỏ vẫn v�o đ�y để ngắm những gốc c�y sao thẳng v�t, những c�y � tr�i sấu�, ăn m�i vị chua hơn me. V�o ch�a, đứng ngắm những h�nh thi�n thần vũ nữ, diện mạo thanh nh� được khắc tạc quanh tường của ng�i ch�a.

 

Sau n�y, hiểu biết th�m về Angkor, n�n đ�m ra m� hoặc. C�ch đ�y, c� thể khoảng mười năm, nh�n đọc tin cơ quan Nasa của Mỹ c� chụp kh�ng ảnh về một ng�i đền đ� mất, chỉ c�n s�n nền, c� thể l� nơi ẩn tr�nh cho qu�n vương khi kinh th�nh Angkor bị tấn c�ng. V� t�i, kh�ng hiểu sao, tự cho m�nh l� một ch� tiểu của ng�i đền n�y: Banteay Chhmar

 

�tiền kiếp ta ch� tiểu đền Banteay Chhmar

một đ�m trăng bỗng mơ m�ng đứng ngắm

những ảnh tượng c�n �m u soi b�ng

em thi�n thần vũ nữ Apsara

 

tiền kiếp ta ch� tiểu đền Banteay Chhmar

đi thơ thẩn dưới h�ng c�y thốt nốt

lời kinh đọc như m�i ch�o vọc nước

hay điệu h� mừng đ�n lễ �Đ�n ta�

 

tiền kiếp ta ch� tiểu đền Banteay Chhmar

đi d�ng b�t qua kinh th�nh Đế Th�ch

đi đếm những tường x�y bằng đ� gạch

của đời ch�n m�a hội � Ch�u x� ma�

 

tiền kiếp ta ch� tiểu đền Banteay Chhmar

l�ng vương vấn qua miếu đền lăng tẩm

ở Neak Lean, Krol Ko, Pre Rup

Hay Ta keo, Prasat, Tevoda

 

ch� tiểu buồn y�u vũ nữ Apsara

n�n suốt kiếp chỉ tu th�nh đ� tảng��

( L�m Hảo Dũng - Tiền kiếp ta ch� tiểu đền Banteay Chhmar)

 

Đến Siem Reap được nh�n ngắm những ng�i đền trong ước vọng, t�m hồn thật sảng kho�i, l�ng l�ng, từ những ng�i đền lớn Angkor Thom,Angkor Wat (Bayon), Ta Prohm, Prah Khan, Pre Rup, East Mebon, Banteay Kdei, Phim�anakas,Ba Phoun,Takeo,Phnom Phakheng ( ngắm ho�ng h�n) v� c�c đền nhỏ hơn nhưng chạm khắc rất tinh xảo như Chau Say Tevoda, Thommanon, Prasat Kravan ,đền bị bỏ hoang �t người biết đến như Prasat Batchum�. Năm 2016, lạc bước th�m qua mấy kh�m đền Roluos như Bakong, Prah Kor, Lolei, Banteay Srei ( chạm khắc rất mỹ thuật). Beng Melea diện t�ch rất rộng, lối v�o với hai h�ng trụ đầu b�p sen, đ� b�n, đặc biệt h�nh rắn Naga khắc họa v� c�ng tinh xảo, ng�i đền gần như sụp đổ ho�n to�n, nhưng diện t�ch ng�i đền v� chu vi chiếm ngự đủ diễn tả sự bề thế của ng�i đền v�o thời ho�ng kim.

 

T�i say m� những n�t đi�u khắc của c�c Thi�n thần vũ nữ Apsara, Thần nữ Devata tr�n mỗi đền đ�i ở Cao Mi�n, đặc biệt ở Angkor.

 

�Ngực em tr�i thốt nốt

Lẳng tr�n dậy hương thơm

Rất thực trong đời sống

Lại đẩm m�u văn chương

Những đường cong tuyệt mỹ

Dưới tay thợ t�i hoa

Khu�n mặt trăng đầy nở

Mắt ngời �nh sao sa

B�n ch�n thon ng�n nhỏ

Như hạt sen b�n hồ

Trang phục điệu đ�ng hở

Đưa th�n h�nh dậy thơ

Những miếu đền t�i đến

Vẫn thấy em m�i cười

Những tường v�i t�i đến

Vẫn gặp em quanh đời

Dường như ng�n năm trước

Em kh�ng l� của t�i?

Thi�n thần bay một bước

L�n tận đỉnh m�y trời

T�i t�m trăng đuổi mộng

Tr�n m�i đền Bayon

Apsara mất b�ng

Gởi lại sầu m�nh m�ng

T�i nh�n n�ng tr�n trối

T�i nh�n n�ng đăm đăm

Hồn người bay ch�n c�i

T�m đ�u những hương nồng?

Hương kh�ng c�n ở lại

T�i c� l� t�i kh�ng?

Rặng c�y g�a mấy tuổi

Trời cười sợi nắng trong�

(Em � Thi�n Thần Vũ Nữ Apsara)������

 

T�i kh�ng c� về VN kể từ năm ra đi 1980, v� vậy t�i l�m những chuyến đi về Miến, Th�i, L�o, Mi�n l� chỉ mong h�t thở được kh�ng kh� qu� nh� thoảng đến. Muốn về th� q�a gần, Nam Vang- S�ig�n, Nam Vang-Ch�u Đốc, Siem Reap- H� Ti�n .

 

Chỉ l� :

Hồn b�ng khu�ng đến bao giờ

Qu� hương ta đ� mịt mờ ch�n m�y.

�.

Qu� nh� trong gang tấc

Thấy mu�n tr�ng xa x�i

 

 

L� Thị Huệ: Nh�n lại sự nghiệp thơ, anh thấy L�m Hảo Dũng l�c 23 kh�c với L�m Hảo Dũng năm 70� . Thơ của thời trai trẻ kh�c với thơ tuổi gi� như thế n�o . T�i đặt c�u hỏi n�y với tinh thần kh�ch quan tuyệt đối, đối với t�i,� để hai tập thơ v�o c�n lượng th� thơ Xu�n Diệu năm 20 kh�ng thể n�o hay bằng thơ Mai Thảo năm 60.

 

L�m Hảo Dũng: Thơ t�i cũng trưởng th�nh theo tuổi t�c, kinh nghiệm sống, m�i trường giao tiếp� Thời trai trẻ s�i động, sức s�ng t�c c� thể sung m�n, � tưởng phong ph�, nhiều mộng ước phi�u lưu nhưng lại thiếu sự ch�n chắn, g�a dặn nếu so s�nh với tuổi 70.

 

Thời tuổi trẻ t�i thường như thế đ�

Đi quanh co t�m kiếm b�ng c�y đời

Bởi trần gian bao triệu phần ngăn nhỏ

Chia nỗi buồn th�nh những đọan chia ph�i

 

Thời tuổi trẻ kh�ng bao giờ gặp nữa

Những hương thầm đ�m tỉnh lặng b�ng khu�ng

Trong tr� nhớ ch�y mu�n d�ng điện trở

Những h�nh người nhưng chỉ thiếu ri�ng em��

( L�m Hảo Dũng � Một Thời)

 

V�:

 

chiều ấy m�a thu đi xuống t�c

hai h�ng c�y bệnh nhớ kh�ng gian

gi� đưa hơi cảm từ đ�u đến?

đất đ� thay m�u da điếu tang

 

những cụm m�y sầu bay hớt hải

chim kh�ng xếp c�nh lững th�n buồn

c� phải kh�i nh� em mới đốt ?

thật t�nh ngựa mới lỏng d�y cương

 

xa b�ng c�y rừng trăng chải t�c

s�u năm trồng tuổi để thay da

hoang vu nai đ� về b�n suối

đ�n mễn ch�n n�o động b�ng ma ?

 

sơn nữ nhiều năm qu�n tắm suối

ngực c�n hỏi nắng, nắng đ�u xa ?

tiếng g� khuya vọng sương thay �o

lạnh buốt người hay lạnh cắt da ?

 

đất đỏ quanh co xuống bản rừng

hồn về Kinh-Thượng c� b�ng khu�ng ?

mưa như nước mắt tr�n trần thế

g� những �m giai địa chấn buồn�

 

sơn nữ chiều nay đi tắm suối

ta c�n xa thắm thấy ch�n kh�ng�

(Sơn nữ nhiều năm qu�n tắm suối �June 16-14)

 

Như nhận x�t của một người bạn: H� Th�c Sinh :�� Thơ như thế hẳn phải đậm đ� như rượu ch�n nhiều năm dưới đất��. Trong thẩm định chừng mức n�o đ�, c� thể �p dụng cho trường hợp của nh� thơ Xu�n Diệu tuổi 20 v� nh� văn nh� thơ Mai Thảo tuổi 60. Sự bộc ph� :� Ta thấy h�nh ta những miếu đền� thật v� c�ng thi vị v� g�y kinh ngạc cho giới thưởng ngoạn thơ ở hải ngoại. Ở �ng c� những c�u chữ rất tự nhi�n nhưng � tưởng s�u thẳm đến tuyệt c�ng.

 

 

 

L� Thị Huệ: Anh đ� sống ở ngoại quốc hơn 40 năm, anh nhận thấy điều n�y ảnh hưởng như thế n�o v�o triết l� v� c�ch nh�n về đời sống của một thi sĩ trải qua nhiều gốc g�c như anh ?

 

L�m Hảo Dũng: �C� lẽ t�i hơi � mộng b�nh thường� v� mang ch�t tư tưởng yếm thế chăng?. Chỉ như một sự chấp nhận. Một niềm vui khi được h�t thở kh� trời tự do.

 

T�i nhớ ng�y đầu ti�n đặt ch�n đến th�nh phố Montr�al, ở trong một doanh trại qu�n đội, nh�n bầu trời trong, cao v�t. Tự nhủ thầm- qu� hương chỉ c�n trong t�m tưởng�

 

 

L� Thị Huệ: Anh cũng biết l� hiện nay, với sự trợ gi�p của Internet, c� một bộ phận t�i tạo Miền Nam Việt Nam Cọng H�a 1954 -1975 bằng phim ảnh b�i vở tr�n internet . Qua đ�, mọi người đều r� mặt l� Miền Nam Việt Nam rực s�ng v� Miền Bắc Việt Nam th� u tối trong giai đoạn Chiến Tranh Quốc Cộng 1954-1975 . Tuy Miền Bắc Việt Nam chiến thắng năm 1975 nhưng sự thua cuộc về mặt văn h�a Việt xảy ra trong hơn 40 năm sau, cho đến giờ n�y Việt Nam l� quốc gia lẹt đẹt hạng b�t thế giới, như vậy theo � kiến anh, b�i học lịch sử n�o m� một người L�nh Miền Nam như anh c� thể n�i cho người đọc

 

L�m Hảo Dũng: TL: Đ�y l� một c�u hỏi đặt ra nhiều vấn nạn. Phần đầu l� một cố gắng tuyệt vời cho tất cả c�ng d�n miền Nam , nhất l� ch�nh quyền v� qu�n đội.

 

Ri�ng phần văn h�a ch�ng t�i kh�ng d�m lạm b�n v� đ� c� nhiều bậc thức gỉa tr�nh b�y rồi.

 

Với vai tr� của một người l�nh miền Nam, như nh� văn Cao Xu�n Huy , Phan Nhật Nam đ� thể hiện r� qua những s�ng t�c của họ. Đ� l� những tiếng th�t g�o uất hận. Bởi vai tr� �ch�nh trị � đ� được �p đặt cho miền Nam v� diễn tiến qu�n sự q�a nhanh v�o l�c đ�.T�i đơn giản tr�nh b�y � nghĩ của m�nh qua b�i viết cuả một người ph�o thủ D� m� t�i đọc được tr�n net...� Khi anh về lại S�ig�n, được t�i phối tr� l�m PĐT, nằm ở s�n vận động S�ig�n chờ ứng chiến, đến khi c� lệnh bu�ng s�ng��. Một cuộc chiến kh�ng phải thua trận m� chỉ � bị thua� trong một v�n cờ ch�nh trị do người ngo�i sắp đặt�

�������������������������������������������������������

 

 

L� Thị Huệ: Về mặt s�ng t�c tiếng Việt, cảm nhận tiếng Việt của anh c� g� kh�c giữa một L�m Hảo Dũng sống hai mươi mấy năm đầu ở Việt Nam v� sau 40 năm ở Canada . C� khi n�o anh thấy t�m kh�ng ra chữ Việt để diễn tả m�nh kh�ng ?

 

L�m Hảo Dũng: Đ�i khi cũng hơi ngỡ ng�ng, đọc những chữ thuần văn chương,cảm nhận như m�nh đ� đọc ở đ�u, xa lắm, tiềm thức l�i k�o trở về. Lại lẩn thẩn, c� l�c đ�nh vần chữ � Y�u�, �ờ nhỉ?� - Y d�i, e, � , u- trọn chữ th�nh Y�u. Tiếng Việt cũng tr�c trắc lắm th� phải?.

 

T�i kh�ng trở ngại khi thiếu ng�n từ Việt để diễn tả, chỉ c� điều, b�y giờ thận trọng hơn, viết một b�i xong, đọc đi đọc lại nhiều lần, loại bỏ những điệp ngữ kh�ng cần thiết, chọn chữ cho hơi thơ chảy một d�ng xu�i. T�i cũng cảm ơn nh� thơ HHC, trong một dịp t�nh cờ, chỉ dăm c�u trao đổi, �ng chỉ ngập ngừng n�i kh�o- � Thơ anh được, nhưng dường như anh �t đọc lại sau mỗi b�i viết��. Từ đ� , t�i mới cảm nhận đ�y l� � kiến hay ( bởi bản t�nh t�i l� ph�, viết xong �t khi đọc lại nghi�m t�c...)

 

 

L� Thị Huệ: Đời sống ở Vancouver cho anh một nhận x�t n�o về nơi chốn ấy,� một Vancouver anh đ� sống mấy mươi năm

 

L�m Hảo Dũng: Thưa, đầu ti�n t�i định cư ở Winnipeg-Manitoba, lạnh q�a n�n thi�n di về Vancouver. Vanvouver, được nhiều người đ�nh g�a l� Cali của Canada, m�a đ�ng cũng nhẹ nh�ng. Nhưng năm nay, Vancouver lại đổ tuyết đến 4,5 lần. T�i g� m�y, trong l�c tuyết đang rơi lất phất ngo�i trời, người T�y đ�a bảo l� � Mosquito�. Vancouver được người Hoa v� von l� một VanHongKong v� đa số người Hoa sinh sống. Một China Town c� vẻ thưa dần v� được di dời ra c�c v�ng phụ cận, nhưng c�c building lại trổ hoa đầy dọc theo c�c đường phố. Stanley Park, cầu treo ở North Vancouver, bến t�u Richmond. Qua ph� đi Victoria, thủ phủ của tỉnh British Columbia, c� thể thăm T�a Quốc Hội, vườn hoa�

 

Vancouver, với t�i được xem nơi an tr� của tuổi g�a, nhất l� v�o đ�ng c� thể lang thang qua Elizabeth Park nh�n c�y cỏ,hoa l� v� � nh�n trời hiu quạnh��

 

 

L� Thị Huệ: Anh nhận anh l� th�nh phần n�o ? Nh� Thơ Việt Nam ? Nh� Thơ Việt Nam Hải Ngoại, Nh� Thơ Di D�n, Nh� Thơ Lưu Vong, Nh� Thơ Miền Nam, � Tuy chỉ l� một thứ t�n gọi, nhưng anh cảm thấy thoải m�i ở v�o nh�m n�o nhất ?

 

L�m Hảo Dũng: T�i kh�ng ph�n định t�i thuộc th�nh phần n�o, chỉ biết m�nh như một người tỵ nạn, một người l�nh đ�ng nghĩa hơn. V� v�y, t�i y�u th�ch m�nh như một nh� thơ lưu vong, v� căn cước m�nh đ�u c� thể đổi dời, n�i theo cung c�ch nh� binh, ở đ�u đứng y�n vị tr� đ�. Muốn thay đổi, sau mấy mươi năm ở hải ngoại �đ� hết thời lưu vong�, t�i e chua ch�t q�a!. Cuối c�ng, xin m�i nh�n t�i như một nh� thơ l�nh miền Nam.

 

 

L� Thị Huệ: C�m ơn nh� thơ L�m Hảo Dũng đ� d�nh cho Gi� O cuộc phỏng vấn hiếm qu� n�y !

 





 

http://www.gio-o.com/LamHaoDung.html

 

 

 

� gio-o.com 2017