Vũ Tiến Lập

 

những ngày nghỉ phép

 

 

sổ tay ghi vội

 

      

 

Con chim nhái giọng đang đậu trên đường dây điện; nó đang làm việc ǵ nó thường làm – bay vào không gian, lượn ṿng rồi đậu trên sợi dây và tiếp đó diễu cợt nhân loại. Việc này nó làm quá thường xuyên, và người ta rơ ràng chẳng thèm lưu tâm. Và con chim vẫn tiếp tục diễu cợt. 

 

Mùi của biển và quả đất ẩm ướt trong không khí; những cánh đồng mới cày xong có màu sẫm đen và màu xanh của cây cối trông rực rỡ; mặc dù mùa thu đă sờ chạm một vài lá cây; gió đang thổi từ phía tây lại và sẽ không có mặt trời trên đất đai trong suốt ngày hôm nay. Mỗi chiếc lá đều được rửa sạch và có vẻ đẹp cùng thanh b́nh trên đất đai. Biển cả, thật xa xôi phía dưới, dường như không một con sóng, rất b́nh lặng, rất mênh mông, không có mọi chuyển động; sa mạc, những quả đồi đỏ cháy, trơ trụi, đẹp đẽ và nhẫn tâm.

 

 

Nơi con đường đi xuống và qua chiếc cầu vắt ngang ḷng sông khô có cát đỏ, những quả đồi phía tây tối sẫm, đầy đe doạ và buồn thảm; và trong ánh hoàng hôn, những cánh đồng lúa non ngọt ngào hương thơm không tưởng được. Băng qua chúng là cây cối xanh đậm và những quả đồi phía bắc có màu tím than; thung lũng cởi mở đón chào bầu trời. Có mọi màu sắc trong thung lũng vào buổi chiều; mỗi màu sắc có gợi ư riêng tư, kín đáo hay lộ liễu, và mỗi chiếc lá cùng mỗi cọng lúa đang bùng nổ trong niềm vui của màu sắc. Màu sắc là chúa tể, không dịu dàng và không ḥa nhă. Những đám mây đang tụ tập lại đen kịt và dồn dập, có những tia sét đánh, thật xa xôi trên những dẫy đồi rồi yên lặng. Đă có một ít giọt mưa; và chẳng mấy chốc nữa mưa sẽ về đây. Một phước lành cho mảnh đất đang chết khát. 

 Những giọt mưa đang víu vào ngọn của những chiếc lá; một giọt sẽ rơi xuống mặt đất và một giọt khác sẽ h́nh thành để rơi xuống; mỗi giọt là cơn mưa, con sông và biển cả. Và mỗi giọt đều sáng ngời, long lanh; nó lộng lẫy hơn tất cả những viên kim cương; nó gom tụ thành một giọt, vẫn c̣n y nguyên trong vẻ đẹp của nó và tiêu tan trong quả đất, không để lại dấu vết. Nó là một đám rước vô tận và biến mất vào ḷng quả đất. Nó là một đám rước vô tận vượt khỏi thời gian.. Mọi sự việc đang được lau chùi sạch sẽ, quá khứ và hiện tại, không thời gian, không tương lai. Và mỗi giọt nước của cơn mưa hung tợn đó là sông ng̣i, biển cả. trong nó là sáng tạo, t́nh yêu và chết, không phân ĺa. Lúc này đang mưa và quả đất đang nuốt trọn những giọt mưa để bù đắp cho những ngày cháy bỏng trong cả tháng trường

 

 

Mặt trăng c̣n rất non dường như đang treo lơ lửng giữa những cây tùng bách; nó không ở đó ngày hôm qua; nó có lẽ đang núp sau những đám mây, nhút nhát lẩn trốn, v́ nó chỉ là một vệt nhỏ giống như một đường cong màu vàng mảnh khảnh. Những đám mây đang dồn vào che giấu nó nhưng nó ở đó cởi mở, dịu dàng và thật gần gũi. Những hàng thông yên lặng, khô khan, khắc nghiệt và những ruộng lúa đang ngả vàng do gần chín. Chiều tối đầy những câu chuyện giữa những chiếc lá và biển đang vỗ ầm ầm xa xa. Dân làng không thấy được vẻ đẹp của chiều tối; họ đă quen thuộc với nó; họ chấp nhận mọi thứ. Người ta quen thuộc với mọi sự vật, với đau khổ và với hạnh phúc; nếu người ta không quen thuộc với mọi thứ người ta sẽ đau khổ hơn, bực dọc hơn. Phải chăng sống vô cảm, chai ĺ c̣n hơn là mời mọc thêm phiền phức; chết từ từ, dễ dàng hơn nếu sống như thế. 

 

 

Con sông quá dửng dưng với niềm vui và phiền năo; nó rất sâu, như thể có một trọng lượng và quyền năng đằng sau; con sông rất sinh động. Nhưng lúc này nó yên tĩnh, không một gợn sóng và mỗi một con nhạn đều tỏa ra một cái bóng trên mặt nước; chúng không bay xa lắm, chúng thường bay thấp trong khoảng một trăm feet, bay lên cao một chút, lượn ṿng rồi chúi xuống lại cho đến khi màn đêm buông xuống. Có những con chim nước nhỏ, đuôi của chúng nhấp nhô lên xuống, nhanh nhẹn khi bay; có những con lớn hơn, gần đồng màu với đất ẩm ướt, màu nâu hơi xám, đang lội lên xuống bờ sông. Nhưng điều lạ thường của tất cả là bầu trời, thật mênh mông, không giới hạn, không cả đường chân trời. Ánh sáng chiều muộn rất mềm mại, rơ ràng và rất dịu; không để lại bóng và mỗi bụi rậm, mỗi cái cây, mỗi con chim đều cô đơn. Trong ánh sáng này mọi thứ đều như ngừng hiện diện, quả tim đang kêu van và bộ năo đang xảo quyệt; vui thú và đau khổ đă tan biến chỉ c̣n lại ánh sáng trong suốt, dịu dàng và âu yếm. Một thứ ánh sáng mà suy nghĩ và cảm thấy không dự phần trong đó, chỉ có ánh sáng này khi mặt trời hoàn toàn ở phía sau những bức tường của thành phố khi không một đám mây trên bầu trời. Xa xa văng vẳng tiếng sáo đang thổi không hay lắm và mặt trời đang lặn, một quả cầu đỏ rực khổng lồ đằng sau những bức tường của thị trấn, và con sông là màu sắc của lửa dịu cùng chim chóc đang ùa vào cây cối để qua đêm.

 

 

T́nh yêu không là đau khổ và cũng không được tạo ra do ghen tuông nhưng nguy hiểm bởi v́ tính hủy diệt. T́nh yêu hủy diệt mọi thứ mà con người đă thiết lập quanh ḿnh ngoại trừ những viên gạch. Nó không thể xây dựng đền chùa và cũng không đổi mới xă hội đang thối nát; nó không thể làm ǵ cả, nhưng nếu không có nó không ǵ có thể được làm ra.

 

T́nh yêu, chết, sáng tạo không thể tách rời; không thể có một việc nhưng lại phủ nhận hai việc c̣n lại.

 

 

Trí óc phải tự giải thoát khỏi tất cả những suy nghĩ, phải trống không liên tục, không phải được làm trống không, nhưng đơn giản là trống không; lắng đi tất cả những suy nghĩ, lắng đi tất cả những kỷ niệm của ngày hôm qua, và tiếng đồng hồ sắp đến! Chết rất đơn giản, và tiếp tục khó khăn quá; bởi v́ tiếp tục là nỗ lực để hiện diện hay không hiện diện. Nỗ lực là ham muốn, và ham muốn có thể mất đi chỉ khi nào cái trí không c̣n bận rộn. Đơn giản làm sao khi chỉ sống! 

 

 

Có một con đường được giữ ǵn tốt dẫn thẳng đến chân quả đồi, và một con đường nhỏ được tiếp tục từ đó. Trên đỉnh đồi là những tàn tích của một thành tŕ rất cổ xưa. Cách đây hàng ngàn năm nó là một nơi cấm đoán, một đồn lũy của những tảng đá to, của những cái sảnh có cột nguy nga cùng những nền lát đá đầy màu sắc, của những căn pḥng bằng đá cẩm thạch. Càng đến gần cái đồn lũy bao nhiêu nó càng dày và cao hơn bấy nhiêu, và chắc hẳn phải được bảo vệ rất nghiêm ngặt; tuy nhiên nó bị khuất phục, bị tàn phá, và được tu bổ lại. Những bức tường phía bên ngoài được làm bằng những khối đá khổng lồ chồng lên nhau mà không có bất kỳ chất keo nào kết dính. Phía trong những bức tường có một cái giếng cổ, khá sâu, cùng những bậc thềm dẫn đến giếng. Những bậc thềm láng bóng và trơn trượt, và hai bên giếng đang lấp lánh bởi sương. Bây giờ tất cả đều bị tàn phá hoang liêu, nhưng quang cảnh tuyệt vời từ đỉnh đồi vẫn c̣n. Ra khỏi đó về phía bên trái là biển đang lấp lánh, vây quanh những b́nh nguyên rộng lớn cùng những dẫy đồi. Trong khoảng cách gần có hai quả đồi nhỏ hơn mà vào những ngày xa xưa cũng là những đồn lũy, nhưng không ǵ có thể so sánh được với cái thành tŕ cách biệt kiêu hănh này đang nh́n xuống những quả đồi lân cận và những b́nh nguyên. Thật là một buổi sáng tuyệt vời cùng gió nhẹ từ biển đang khuấy động những bông hoa rực sáng giữa những cảnh điêu tàn. Những bông hoa đẹp, màu sắc phong phú và thăm thẳm, chúng mọc lên tại những nơi lạ thường, trên những tảng đá, trong những khe nứt của những bức tường vỡ, và từ trong những cái nền. Chúng đă mọc ở đó, hoang dại và tự do trong hàng thế kỷ không biết được, và dường như thật là một bất kính khi giẫm lên chúng, bởi v́ chúng phủ hết con đường, đấy là thế giới của chúng, và chúng ta là những kẻ xa lạ, nhưng chúng đă không khiến cho người ta cảm thấy như thế.

          Quang cảnh từ đỉnh đồi này không đẹp lắm, giống như những quang cảnh mà thỉnh thoảng đă được thấy, đă xóa sạch ư thức bởi sự hùng vĩ và yên lặng. Ở đây lại không như thế. Ở đây có sự quyến rũ an b́nh, ḥa nhă và lan rộng; ở đây bạn có thể sống không thời gian, không một quá khứ và một tương lai, bởi v́ bạn hoà tan trọn vẹn cùng thế giới ngây ngất này. Bạn không là một con người, một người lạ từ một mảnh đất khác. Bạn là bầu trời cùng quả đất đang nở hoa; bạn thuộc về nó. Nhưng bạn không nhận biết rằng bạn thuộc về nó, huống chi những bông hoa đó. Bạn là những cánh đồng đang mỉm cười kia, biển xanh, và chiếc xe lửa xa xa chở về những hành khách.

 

 

Ngôi nhà nh́n ra thung lũng, và cái đỉnh cao nhất của những ḥn núi xa xa hừng hực bởi mặt trời hoàng hôn. Khối đá lớn của nó dường như treo lơ lững từ bầu trời và lóe sáng từ bên trong, và trong căn pḥng tối thui vẻ đẹp của ánh sáng đó vượt khỏi mọi đo lường.

 

Đang thấy là đang làm. Khoảng trống giữa đang thấy và đang làm là sự lăng phí của năng lượng. Một cách chính xác, thời gian đă kết thúc.

               

 

Vũ Tiến Lập

 

http://www.gio-o.com/VuTienLap.html

 

© gio-o.com 2016