Vũ Ho�ng Thư

 

LIMEIL, NHỮNG NG�Y M�Y

 

 

         Gửi anh Thi Vũ

 

 

 

Qu�n Thế �m, Limeil, France, 2015 � Ảnh VHT�

 

 

tản mạn

 

 

Th�ng 9 bay về những đ�m m�y đen, buổi s�ng đ� h�m. Limeil c� con nắng đầu thu như hơi thở h�p từ một m�a h� c�n ray rức chưa vội đi. V� cơn mưa nhẹ phớt hạt chạy d�i tr�n khung cửa. Th�ng 9 nh�n đ�m trẻ sắm sửa trở lại học đường đ�nh thức trường lớp v� b�i học vỡ l�ng đầu đời. T�i đi học trong l�nh Thanh Tịnh, buổi s�ng mai h�m ấy, một buổi mai đầy sương thu v� gi� lạnh� Rồi những năm sau, sau nữa, m�a tựu trường gọi mi�n man xanh một thời ướm mộng. Cho đến khi l� ủ v�ng th�nh khối nặng h�nh trang, người ch�ng xuống như ngựa quỵ giữa đ�ng. V� mặt trời cũng run rẩy h�m nay như điệu thu Pr�vert,

 

Un cheval s��croule au milieu d�une all�e

Les feuilles tombent sur lui�� [1]

 

Ngựa khụy ch�n giữa lộ

V�ng lưng rơi l� kh�

 

B�i thơ ngắn, L�automne, chỉ bốn c�u m� k�o theo bao nhi�u l� v�ng ngập tr�n trong c�i. L� rụng khởi l� chồi, b�n ngo�i gọi b�n trong v� thời gian mấy m�a m�nh m�ng. Những bước ch�n c� trống trải, c� đợi chờ, những mối t�nh c� buồn ở lại? Cuối c�ng ta bỏ lại ng�i trường, bỏ lại những con đường cũ bước v�o đời như những đứa trẻ từ đồng xanh rơi vực, nếu mượn lời The Catcher in the Rye� của J.D. Salinger. Bước v�o đời c� thực chăng l� đi v�o vực thẳm hay ch�nh sự đ�nh mất l�ng trong s�ng mới l� địa ngục? Salinger c� t�ng về một anh ch�ng bắt trẻ đồng xanh Holden Caulfield mơ ước suốt ng�y l�m kẻ chăn giữ trẻ thơ� để ch�ng khỏi rơi t�m v�o hố thẳm � That's all I do all day. I'd just be the catcher in the rye and all �[2]. Hắn th�ch th� lời đồng ca, Comin Thro' The Rye, điệu T� C�ch Lan �m ng�n lời thơ giữa những ngập ngừng trẻ thơ v� nhiễm,

 

Should a body kiss a body,

The thing is a body's own. ����[3]

 

hỏi m�i gh� m� chung c�ng

ồ th�n thể chuyện tr�ng ph�ng rất ri�ng

 

C� chăng ta kh�c với m�nh? Từ trong ri�ng rẽ tựa h�nh như chung. Ri�ng hay chung, t�i bắt gặp rất nhiều m�y từ vườn nh� anh Thi Vũ ở Limeil những ng�y đầu th�ng 9. Đời chạy d�i trong cuộc bắt nắng. Từ những lũng gi� v� lẳng nắng đơm th�nh Hoa Nắng của anh. Rất sớm v� lạ, một c�i Thơ nơi thi�n nhai ri�ng biệt, kỳ c�ng l�n điệu thiền t�m. Những bước của nắng bừng, những hương của hoa bung. Hương kh�ng về qua khứu gi�c. Lời kh�ng vang trong �m thanh [4], v� tất cả khởi từ Tuệ.

 

H�ng hoa d�m bụt hồng sau nh� chạy d�i bờ tường, leo l�n m�i r�u xanh cuối vườn. Trời đứng gi�. Kh�ng dưng, một buổi s�ng Limeil c� đ�m m�y trắng cuối đầu ch�o đ�m m�y đen, hoa lặng im tự bung c�nh lả tả rơi th�nh ch�m tr�n cỏ xanh. Hoặc l� ngẫu nhĩ tinh kh�i, hay cơn nghi hoặc lậm bồi về khơi ? Rất t�nh cờ hoa dội tiếng thinh kh�ng, nổ b�ng hơn sấm m� lạ thay kh�ng một tiếng vang. Chỉ những thanh động chuyền loang trong đầu, loại big bang mở khơi vũ trụ. Thị gi�c mở toang thay cho th�nh gi�c ngay ở ph�t gi�y chuyển dịch từ sự hiện hữu đi đến tan biến. Một ch�m hoa sớm tinh mơ dịu d�ng trước mắt vỡ bung hiện tiền th�nh hoa rơi. C�nh bay trong kh�ng thong dong. Hoa đ�nh động � thức ph�n biện c�n/mất từ người trong khi hoa ung dung la đ� đ�p xuống s�n cỏ như nhi�n của diễn tiến li�n tục nh�n duy�n. Như chưa hề c�, như chưa hề kh�ng� Chưa bao giờ t�i được �nghe� như thế, ngũ quan đ�m lay bừng tinh tế v� một c�nh hồng rơi ?

 

Mấy thế kỷ trước Moritake đứng giữa vườn đ�o nh�n hoa v� bướm. Hồ điệp bay v�o mơ l�m Trang Tử ngẩn người, một c�nh bướm lượn giữa rừng đ�o khiến thi sĩ ngờ vực. Thơ lu�n l� điều vươn tới, một ước mơ vượt trội, d� điểm đ�ch c� mu�n tr�ng. Như c�nh hoa rơi bay ngược đậu lại c�nh? Thi sĩ ảo tưởng hay chỉ một l�ng mơ? Hoa n�o c� rụng, m� dẫu Em rời, thế n�o Em cũng trở lại. Mỹ miều qu� h�a qu�, ta chẳng muốn mất Em�

 

rakka eda ni

kaeru to mireba

kochō kana

�  Arakida Moritake

 

A fallen blossom

returning to the bough, I thought �

But no, a butterfly.

(Translation by Steven D. Carter)

 

một c�nh hoa

lượn về c�nh

ồ kh�ng, hồ điệp du h�nh cuộc chơi

 

Con bướm b�y giờ l� linh hồn bay bổng của d�ng hoa dưới h�nh th�i kh�c. Trong phấn kh�ch hay bi ca, thi sĩ quyền biến h�a sinh sự hủy diệt th�nh sinh lộ. Hoa kh�ng chết, c�nh kh�ng về cội m� bay l�n, thỏa hiệp với nh� thơ trong cuộc chơi trần thế. Mất m�t đ�, kh�ng l� g�, ở ph�t n�y điều đ�ng n�i l� c�nh bướm lấp l�nh bay�

 

oOo

 

chim gọi đ�n

tượng ngồi

tịch hư

 

Tượng đồng Qu�n Thế �m ung dung từ tường nh�n xuống tr� đường. Ng�i kh�ng cầm b�nh nước Cam Lộ như vẫn thấy ở những tượng đời thường, Bồ T�t vắt vẻo tr�n m�y, bay qua biển lắng nghe tiếng khổ chốn trầm lu�n. Th�n v� trụ giữa v�ng kh�ng, v� khởi điểm hay đi về chung, c�ng nằm tr�n một v�ng tr�n. Tượng thả �o phơi ngực, mở l�ng. Kh�ng c�n cần thiết h�nh động th�o g�t v� rỗng kh�ng vốn đ� tự l�ng. Bồ T�t ngồi ch�n xếp ch�n thẳng, phong th�i tự tại trong tư thế sẵn s�ng h�nh động, bước xuống đời.

 

S�ng nay m�a thu nhỏ giọt, mưa bụi bay bay. M�y trắng quấn như lọn t�c lửng bờ vai thi�n thể. M�y sẽ bay về n�i. T�c sẽ thả d�i trong gi� cho ng�t xanh dương liễu một miền qu� khứ đ� xa.

 

Niềm chao buổi s�ng ngậy hương tr�. H�m nay anh Thi Vũ đ�i m�n qu�, tr� Phổ Nhị ủ ướp hơn s�u mươi năm. Đ�y l� loại rất đắt gi� m� ch�ng t�i kh�ng ai c� đủ khả năng mua. Anh nhận được từ người bạn qu� tặng tr�n đường tranh đấu nh�n quyền quốc tế như l� m�n qu� của thiện duy�n, bởi trong c�i nh�n quần n�y kh�ng c� duy�n chẳng bao giờ gặp gỡ được nhau. Tr� Phổ Nhị (Pu-erh), người Quảng Đ�ng gọi l� po-lay, loại tr� đen thường thấy ở c�c tiệm ăn người Hoa, xuất xứ từ tỉnh V�n Nam, Trung Quốc. Kh�c với c�c loại tr� xanh, tr� Phổ Nhị sau khi ướp được đem ủ th�nh b�nh, thời gian ủ c�ng l�u hương vị c�ng dịu v� thanh hẳn l�n. Ch�n tr� tr�n tay mang hơn s�u mươi năm ướp ủ, vị ch�t nồng thường bắt gặp ở tr� Phổ Nhị đ� thuần, kh�ng c�n ch�m ch�ch đầu lưỡi m� mượt nhẹ t�m nhung. M�u n�u đậm ối nguy�n thủy đ� l�ng bớt chất đen phần n�o, giờ th�nh đỏ thắm b�nh ấm tử sa. V� m�i hương d�ng mũi một rừng thu ẩm gỗ, của l� rụng bao m�a lưu giữ hương xưa, pha ng�y hơi hướm đất, trộn c�ng với l�ng l�ng x�ng kh�i lam chiều từ m�i rạ chốn qu� xa. Như thế hớp cạn ch�n, ch�t ngon ng�t hậu vị chạy từ miệng xuống yết hầu, b�nh sinh thế sự bất b�nh n�i như L� Đồng theo lỗ ch�n l�ng m� bay đi, tận hướng mao khổng t�n� Từ đ� bắt gặp điều l� th� từ tr� Phổ Nhị, t�nh thanh cao vốn đ� sẵn nằm trong th� thiển.

 

Cứ thế anh Thi Vũ tiếp tr�, ch�ng t�i cạn hết ch�n n�y sang ch�n kh�c. M�i t�c trắng anh vuốt ngược ra ph�a sau. Đ� bạc v� thưa nhiều. T�i chợt nhớ đến m�u đen nh�nh lộng gi� bốn phương từ những th�ng năm b�n ba M�a Xu�n Xa [4] trải d�i gi� bụi. Những thăng trầm tr�n đường đấu tranh quốc tế, những đ�n th� từ mọi ph�a, một m�nh đem v� dọ m�ng lung [4]. B�y giờ anh ngồi đ�, khu�n mặt ti�n phong dạn d�y, trong tranh s�ng một sớm mai phảng phất nửa phiến cười. C� lẽ anh đang vui, kh�ng v� m�n nguyện về th�nh t�ch m� v� đ� dấn bước, đ� mới l� điều quan trọng. L�n đường v� một ho�i b�o �m ấp tự ấu thời để thu ngắn con đường đau khổ của một qu� hương m�i lầm than dưới bọn cầm quyền c� vọ. D� cho đến h�m nay con đường ấy vẫn c�n xa. Nhưng s� g�, một nụ cười đợi chờ từ qu� cha thổ trạch đ�ng gi� gấp triệu lần cơn khốn kh�

 

Con chim

h�t

một tr�ng s�ng

Nụ cười bản trạch

thơm nồng

c�i xa� [4]

 

Th�ng 9 Limeil ch�ng t�i ngồi lại b�n ch�n tr� Phổ Nhị ướm hương thổ mộc trầm rừng, nghe thầm th� lời những đ�m m�y bay qua. C� một khoảng trời xanh v� rất nhiều m�y đi ngang, t�i muốn n�i một lời đậm nhất đến gia chủ Linh Mai (Limeil) nhưng c� lẽ trong gi�, mọi lời đều kh�ng c�n cần thiết�

 

Vũ Ho�ng Thư

Th�ng 12, 2015

 

 

--------------------------------------------------------------------

[1]� L�automne, thơ Jacques Pr�vert

 

L'automne

 

Un cheval s��croule au milieu d�une all�e

Les feuilles tombent sur lui

Notre amour frissonne

Et le soleil aussi.

������������������������������������������������������������������������������������������������������������������

M�a thu


Ngựa khụy ch�n giữa lộ

V�ng lưng rơi l� kh�

T�nh ta giờ run rẩy

Mặt trời cũng lung lay

(Vũ Ho�ng Thư phỏng dịch)

 

[2] The Catcher in the Rye, J. D. Salinger

[3] Coming Through The Rye, thơ Robert Burns (1759-1796) phổ nhạc theo điệu d�n ca Scotland. Salinger mượn � thơ để đặt t�n nhan đề truyện The Catcher in the Rye.

[4] Thơ Thi Vũ

 

 

 

http://www.gio-o.com/VuHoangThu.html

 

 

� gio-o.com 2015