Hannes Bahrman & Chritoph Links
Biên niên sử của Cách mạng
Thế Dũng dịch
(phần 7, tiếp theo)
Chú thích của Thế Dũng: Chronik der Wende- Biên niên sử của Cách mạng - ( DDR từ 07.10.1989 đến 18.12.1989) là công tŕnh biên khảo của hai tác giả hiện đang sống bằng nghề xuất bản tại CHLB Đức: Hannes Bahrman ( sinh 1952), nhà nghiên cứu lịch sử và khoa học về Mỹ latinh & Chritoph Links ( sinh 1954), cử nhân Triết học kiêm nhà phê b́nh văn chương. Là giám đốc nhà xuất bản Ch.Links, nhà xuất bản tư nhân đầu tiên xuât hiện tại CHDC Đức từ tháng 12 năm 1989.
Bản dịch này dựa theo nguyên tác tiếng Đức do Nhà xuất bản Ch.Links xuất bản năm 1994 tại Berlin.
Bản quyền của bản dịch này thuộc về Edition VIPEN. Toàn bộ cuốn sách sẽ được xuất bản vào năm 2010 bởi sự hợp tác giữa Nhà xuất bản Ch.Links và Edition VIPEN.
Đă đi trên gio-o: Phần 1, 2, 3, 4 5 6
Thứ Bảy, 2 tháng 12 năm 1989
Lời kêu gọi tổng băi công của Diễn đàn Mới tại Thành phố Karl Marx vấp phải sự phản đối dữ dội trên các phương tiện truyền thông. Tờ ‘Nước Đức Mới’ viết, một cuộc tổng đ́nh công sẽ chỉ dẫn nền kinh tế bị kinh động v́ khủng hoảng như nền kinh tế CHDC Đức đến sụp đổ. Tờ ‘Báo Berlin’ đánh giá lời kêu gọi này là ‘kinh khủng’. Hiện phải huy động tất cả các sức mạnh lư trí để gạt bỏ một sự phiêu lưu mạo hiểm đối lập với quyền lợi của tất cả mọi người. Từ trước đến giờ giọng điệu của Diễn đàn Mới đâu phải là hủy hoại sức mạnh kinh tế của CHDC Đức.
Sau những chỉ trích nặng nề này, những người đề ra ư kiến tổng đ́nh công hạn chế bớt lời kêu gọi của ḿnh. Nếu đến 6 tháng Mười hai mà các đ̣i hỏi được đáp ứng, sự ấn định thời hạn bầu cử tự do, th́ sẽ thôi không đ́nh công nữa.
Trong cuộc tranh căi xung quanh lời kêu gọi, một lần nữa thấy rơ t́nh h́nh mâu thuẫn nội tại của Diễn đàn Mới, điều cũng đă bộc lộ tại cuộc gặp đầu tiên giữa ủy ban phát ngôn và nhóm hành động công dân tại Nhà thờ nước Pháp tại Berlin. ‘Vấn đề lớn nhất của chúng tôi là câu hỏi chúng tôi vẫn làm một nhóm hành động công dân hay phải trở thành một đảng. Khuynh hướng là phải thỏa hiệp giữa cả hai.’, người đồng sáng lập Christian Tietze nói với ‘nhật báo’. Các quan điểm về vấn đề tái thống nhất nước Đức khác biệt đến mức người phát ngôn chính thức của Diễn đàn Mới tuyên bố không thể nhận định được ǵ.
Đảng Xanh mới thành lập nhận thấy chủ nghĩa bài Do Thái và các khuynh hướng cực hữu ở CHCD Đức đang gia tăng một cách đáng lo ngại. Họ đề cập đến mối liên hệ trực tiếp với sự gia tăng của chủ nghĩa cực hữu tại các nước Tây Âu, nhưng cũng nhắc đến cả một mảnh đất nuôi dưỡng chúng tại chính CHDC Đức. ‘Những người Cộng ḥa’ đang lập ra những nhóm đầu tiên trong thế giới ngầm.
Người dân quận Rostock phát hiện ra một nhà kho tại Kavelstorf như là nơi chuyển hàng buôn bán vũ khí quốc tế của Công ty TNHH IMES. Công ty này duy tŕ những mối liên lạc với châu Phi, Mỹ La tinh và Cận Đông. Ngoại tệ thu được từ việc buôn bán vũ khí được chuyển qua lĩnh vực ‘Hợp tác mậu dịch’ của quốc vụ khanh Alexander Schalck-Golodkowski, tổng giám đốc Ehrhardt Wichert cho biết. Tại nhà kho ngay lập tức bị niêm phong có súng ngắn, đạn dược và xe tải.
Hans-Joachim Willerding, vừa mới được bầu vào Bộ chính trị Đảng SED, làm mọi người ngạc nhiên bằng tuyên bố từ chức. Ông thấy ‘không thể làm một thành viên có hiệu quả thuyết phục nữa trong ban lănh đạo đảng hiện tại.’ Lănh đạo mới 37 tuổi trẻ nhất của Đảng SED yêu cầu Đảng phải t́m ra được ‘những lập trường căn bản về tương lai của chủ nghĩa xă hội và phải tự hiểu được các đường lối cộng sản và dân chủ xă hội truyền thống của ḿnh.’
Đến tối hàng ngàn Đảng viên Đảng SED tập trung trước ṭa nhà của Ban chấp hành trung ương và yêu cầu Đảng phải đổi mới triệt để. Ngoài ra họ c̣n yêu cầu toàn bộ Bộ chính trị ‘đang giấu giếm những vụ tham nhũng và lạm dụng chức vụ’ phải từ chức. Cả Egon Krenz cũng tiếp xúc với những người biểu t́nh trong ít phút, để làm thế ông ta đă rời một cuộc hội nghị đại biểu ở quê hương Ribnitz-Damgarten (Tỉnh Rostock) sớm hơn dự kiến. Những tiếng la ó, huưt sáo và những tiếng kêu đồng thanh ‘Từ chức-Từ chức’ vọng lại chỗ ông ta.
Chủ nhật, 3 tháng 12 năm 1989
Vào trưa hôm ấy hàng trăm ngàn người làm theo lời kêu gọi tập hợp thành một hàng người xuyên qua toàn bộ đất nước, từ Bắc xuống Nam và từ Đông sang Tây. Hàng người này sẽ là biểu tượng của hi vọng và quyết tâm về một cuộc đổi mới dân chủ. Đúng 12 giờ hàng trăm ngàn người nắm tay nhau và đổ ra các làn đường. Giao thông ở các thành phố lớn tạm ngưng trong mười lăm phút đồng hồ. Nhiều tài xế rời khỏi ô tô của ḿnh và nối vào hàng. Những ngọn nến đang cháy lại trở thành biểu tượng của sự ḥa hiếu. Vào đúng 12h15 hàng người hầu như không bị đứt quăng giải tán, một lần nữa chứng tỏ quyết tâm và kỷ luật của toàn bộ phong trào.
Sau những yêu cầu hàng loạt của ngày hôm trước, đến chiều Ban chấp hành trung ương và Bộ chính trị Đảng SED tỏ thái độ bằng quyết định từ chức của ḿnh. ‘Ban chấp hành trung ương Đảng SED khẳng định là quá tŕnh cải tổ Đảng triệt để sẽ tiến bước rất nhanh từ phía các Đảng viên’ có trong tuyên bố từ chức. Đề cập đến các đại hội đại biểu hướng đến đại hội Đảng bất thường th́ là: ‘Các đại biểu chỉ trích gay gắt việc Bộ chính trị Ban chấp hành trung ương Đảng SED và ủy ban giám sát trung ương Đảng đă không thực hiện được đầy đủ nhiệm vụ ḿnh được giao phó là phải thằng thắn làm sáng tỏ những hành vi bị nghi là vi phạm pháp luật và đ̣i hỏi đặc quyền đặc lợi bất hợp lư, tất cả mức độ tham nhũng và tự cho ḿnh những đặc quyền đặc lợi. Công tác thực hiện việc này không hợp lư và không thực ḷng. Bộ chính trị thừa nhận những phê b́nh này là đúng đắn.’
Như để chứng nhận, một thông tin xuất hiện làm tất cả mọi người bàng hoàng: Vị Quốc vụ khanh đang bị công kích kịch liệt Schalck-Golodkowski đă bỏ trốn. Người phát ngôn của chính phủ Meyer tuyên bố tước bỏ ngay lập tức tất cả các chức vụ của người từ trước đến giờ vẫn đứng đầu lĩnh vực ‘Hợp tác mậu dịch’. Ngày hôm trước Schalck hăy c̣n đang dẫn dắt những cuộc thương thuyết chính thức tại Bonn. Không rơ ông ta đang ở đâu. Luật sư Vogel thông báo là kẻ chạy trốn đă ủy quyền cho ông làm luật sư đại diện cho ḿnh. Trong một báo cáo nội bộ của ADN có lưu ư là lĩnh vực ‘KoKo’ được thành lập năm 1967 với mục đích thông qua các hoạt động thương mại quốc tế thu về số ngoại tệ mà nền kinh tế quốc dân b́nh thường không thể đem lại được. Cuối cùng có lẽ các công ty dưới quyền Schalck hàng năm đă làm sinh lợi từ 1,4 đến 1,7 tỷ đồng Mác ngoại tệ. Nhưng sau đó theo như báo cáo này ‘trong những năm gần đây đă có những việc chẳng liên quan ǵ đến mục đích thực sự đă được thực hiện.’
Tin tiếp theo cũng gây chấn động không kém: Cựu Tổng bí thư Erich Honecker, cựu Chủ tịch hội đồng bộ trưởng Willi Stoph, cựu chủ tịch công đoàn Harry Tisch, cựu Chủ tịch quốc hội Horst Sindermann và cựu Bộ trưởng An ninh Nhà nước Erich Mielke cùng với các quan chức cấp cao khác đă bị khai trừ khỏi Đảng SED v́ vi phạm nghiêm trọng điều lệ Đảng. Harry Tisch, cựu Bí thư kinh tế Guenter Mittag cũng như Bí thư tỉnh ủy Mueller (Erfurt) và Albrecht (Suhl) bị bắt.
Thay v́ Ban chấp hành trung ương như từ trước đến giờ, một ủy ban công tác đảm nhận công việc điều hành Đảng. Ủy ban này bao gồm các bí thư tỉnh ủy Đảng SED, những người được các đảng viên bầu làm đại biểu đại hội Đảng bất thường, cũng như các Đảng viên tương đối có uy tín trong Đảng như luật sư Gregor Gysi, thị trưởng Dresden Wolfgang Berghofer, Markus Wolf, nguyên là tướng của Bộ An ninh Nhà nước và những người khác. Tại phiên họp đầu tiên của ḿnh, ủy ban công tác đă quyết định lập ra một ủy ban điều tra của Đảng ḿnh, dưới sự chỉ đạo của Gregor Gysi, người cũng vào ngày hôm ấy c̣n đang cho niêm phong những căn pḥng quan trọng nhất trong Ban chấp hành trung ương. Các tài khoản bị phong tỏa, máy tính xử lư số liệu trung ương bị kiểm soát. Lúc 17h30 ông bước lại microphone và nói với những người biểu t́nh trước ṭa nhà Ban chấp hành trung ương: ‘Làm thế này là để giải cứu Đảng của chúng ta, chúng tôi muốn có một cuộc cách tân từ bên dưới một Đảng xă hội chủ nghĩa hiện đại.’
Chủ tịch hội đồng bộ trưởng Hans Modrow bày tỏ quan điểm của ḿnh với tờ ‘Spiegel’ là nếu các cuộc bầu cử diễn ra vào chủ nhật này, có lẽ Đảng SED chỉ giành được 19 hay 20% số phiếu bầu. ‘Tôi không nghĩ là ngay sau cuộc bầu cử ở CHDC Đức lại có một Đảng chiếm đa số nữa. Đó sẽ là một cảnh quan nhiều đảng phái.’ Nhà chính trị nghĩ hoàn toàn có thể h́nh dung được ra là có 15 liên minh trong quốc hội. ‘Cơ hội của chúng tôi là lúc nào cũng có thể được làm một đối tác kinh doanh trẻ tuổi’, ông đánh giá vai tṛ của Đảng ḿnh trong tương lai.
Các Đảng mới, hiện đang bắt đầu khẳng định vai tṛ của ḿnh, mong đợi những cơ hội lớn hơn. Nhận thức Dân chủ (DA) là nhóm đối lập đầu tiên lên tiếng ủng hộ thống nhất nước Đức. Trong một tuyên bố của người phát ngôn ủy ban cương lĩnh có nói, t́nh trạng hai nhà nước là ‘giới hạn về lịch sử’ và ‘không tồn tại lâu dài được’.
Trong một buổi phỏng vấn của báo ‘Bild’, Chủ tịch Đảng Dân chủ Quốc gia, Guenter Hartmann tán thành việc nhanh chóng thương thảo nhằm mục đích sớm đưa quân đội Xô viết ra khỏi CHDC Đức. Việc rút quân này có thể diễn ra trong ít năm tới đây. Và ông nói thêm: ‘Nhưng chúng tôi dựa trên căn cứ là đổi lại, tất cả các đội quân đồng minh cũng sẽ rời khỏi Tây Đức.’ Sau đó th́ một ‘Hội đồng toàn nước Đức’ sẽ quyết định một nước Đức trung lập chung.
Đảng SPD đăng tải một ‘Tuyên bố về vấn đề nước Đức’, trong đó có nói: ‘Chúng tôi nghĩ một liên minh của hai nhà nước Đức sẽ sớm là một h́nh thức khả thi để gây dựng sự thống nhất của dân tộc Đức.’
1200 nữ đại biểu thuộc 60 phong trào phụ nữ bận bịu với những vấn đề được ưu tiên khác trong một hội nghị tại Nhà hát kịch nhân dân Berlin. Với phương châm ‘Ai không tự vệ sẽ phải làm bếp’, họ thảo luận về việc thành lập một hội phụ nữ độc lập, đối diện với Hội phụ nữ Dân chủ DFD do Đảng SED kiểm soát, được những người có mặt dịch ra là ‘Sẵn sàng-Dễ bảo-Ngu dốt’. Đồng thời mục đích cuộc gặp gỡ này cũng là để đưa phụ nữ ḥa nhập nhiều hơn với xă hội, kết hợp công việc của nhiều nhóm khác nhau với nhau và chuẩn bị cho phụ nữ bước vào môi trường chính trị.
Sáng chủ nhật ấy tù nhân nổi loạn ở nhiều trại cải tạo. Các tù nhân ở Berlin-Rummelburg yêu cầu phải có một cuộc đại ân xá, điều kiện giam giữ tốt hơn, quyền được tham gia phát biểu và trả thù lao cao hơn cho công việc của họ. Bác sỹ, TS Adreas Stoess giải thích yêu sách của hành động này như là người phát ngôn của các tù nhân. Cả các tù nhân cũng phải được nhận thấy là xă hội đang có thay đổi.
Thứ Hai, 4 tháng 12 năm 1989
Đài phát thanh phát đi một lời kêu gọi gửi đến tất cả các nhân viên của lĩnh vực ‘Hợp tác mậu dịch’: ‘Hăy tập hợp toàn thể các cán bộ lại, hăy dùng các nhóm thanh tra để ngăn cản các âm mưu kế tiếp. Hăy thông báo cho cảnh sát nhân dân Đức và xă hội được biết. Hăy nói cho các nhà máy khác và với các phong trào quần chúng biết ḷng tin của các bạn. Hăy quyết định sử dụng những biện pháp kiểm tra chung nếu cần và hăy làm việc đó một cách công khai.’
Quân đội Nhân dân quốc gia cũng đă bắt đầu thực hiện những biện pháp an ninh đầu tiên. Họ phong tỏa không phận xung quanh kho vũ khí của ‘KoKo’ tại Kavelstorf đối với tất cả những chuyến tập bay ở độ cao thấp. Dân chúng trong vùng vô cùng lo lắng v́ phát hiện ra số lượng lớn đạn dược trong các gian pḥng xây cất bằng vật liệu nhẹ và yêu cầu phải nhanh chóng chuyển chúng sang những kho chứa đảm bảo.
Theo thông tin của đoàn thẩm phán ṭa án tối cao, không thể ép được luật sư của vị Quốc vụ khanh đă bỏ trốn Schalck-Godlodkowski tiết lộ nơi ẩn náu của tên tội phạm ngoại tệ đang bị truy nă. ‘Khi một luật sư bị ép buộc phải cung khai th́ cũng là lúc an ninh pháp lư phải dừng lại’, thẩm phán Plath nói với tờ ‘Báo Berlin buổi tối’. Đồng thời ông cũng biết là nhiều người dân tự hỏi: ‘Điều ǵ quan trọng hơn, Schalck hay tài sản của người dân CHDC Đức ở nước ngoài?’ Trả lời câu hỏi liệu có thật Schalck đă trốn ra nước ngoài rồi không, Plath nói: ‘Về chuyện đó chúng ta hăy tin vào thông báo của luật sư Vogel. Thế nghĩa là bản thân ông ấy cũng bị người ủy quyền cho ḿnh đánh lừa.’
Với vụ tai tiếng xung quanh vị lănh đạo của ‘KoKo’, dần dà cả thẩm phán ṭa án tối cao Wendland cũng rơi vào sự chỉ trích của công luận. Tờ ‘Báo Berlin’ đặt câu hỏi v́ sao vụ điều tra chỉ được bắt đầu khi người đàn ông đă không c̣n ở trong nước, không c̣n trong tầm tay nữa. Cán bộ Viện các khoa học yêu cầu phải ngay lập tức cách chức Wendland, người không định đấu tranh chống lại cơn khủng hoảng sâu sắc bằng những phương tiện và cách thức pháp lư mà ḿnh sẵn có. ‘Phải phá vỡ thông lệ thừa nhận về pháp lư các vi phạm tố tụng’, trong Thư ngỏ có viết.
Các sinh viên khoa Luật Đại học Humboldt tổ chức một cuộc biểu t́nh trước nhà Thẩm phán ṭa án tối cao. Họ đem theo biểu ngữ nhắm đến Guenter Wendland như sau: ‘Ông đă không điều tra vụ gian lận bầu cử, không bắt giữ những kẻ chịu trách nhiệm về ngày 7/8 tháng Mười, đă để ông Schalck trốn thoát – Thế là đủ lắm rồi!’
Tại Ban chấp hành trung ương Đảng SED người ta công khai t́m cách tiêu hủy hoặc cho chuyển các tài liệu ‘nguy hiểm’ đi chỗ khác. Trưởng pḥng tài chính bị bắt giữ. Nhân viên sân bay Berlin-Schoenefeld lưu ư là có hai máy bay chở khách tăng cường chất đầy hồ sơ bay sang Rumani. Sau đó Gregor Gysi, như là Chủ tịch ủy ban điều tra mới được thành lập trong nội bộ Đảng SED đưa viện kiểm sát vào cuộc, viện này ra lệnh cho ngừng tất cả các chuyến bay sang Bukarest.
Mỗi tin tức về việc các nguyên chính trị gia cấp cao tham nhũng và lạm dụng chức vụ đều kéo theo những vụ rời bỏ Đảng mới của đảng viên Đảng SED. Theo những công bố mới nhất, hai tháng gần đây đă có hơn 200 000 đồng chí ra khỏi Đảng, 70% trong số đó là công nhân.
Những bí mật bị khám phá làm lộ ra những mối oán hận có từ hàng thập niên nay, trong một số trường hợp chúng được trút ra trong h́nh thức tự xử. V́ thế những người nổi tiếng trong các lĩnh vực chính trị, văn hóa và kinh tế đề xuất là các ủy ban công dân và các tổ chức nhà nước nên hợp tác về an ninh: ‘Cả nước đang biểu lộ sự phẫn nộ và tức giận đối với sự lạm dụng quyền lực, tham nhũng, phạm pháp và thử che giấu các hành vi phạm tội. Đó cũng là sự phẫn nộ và bàng hoàng của chúng tôi. Có những dấu hiệu cho thấy rằng từ cơn phẫn nộ hợp lư này đang nảy sinh những hành động có thể dẫn đến gây hại cho sự an toàn của dân chúng và của đời sống.’ Không được để điều này xảy ra.
Cả các tù nhân cũng lên tiếng. Tại nhiều trại giam không chỉ có đ́nh công đ̣i nhanh chóng có lệnh ân xá và những cải tổ triệt để trong việc thi hành án phạt, mà các yêu cầu về chính trị cũng được công bố. ADN trích lời một tù nhân giải thich rằng vấn đề không phải là coi nhẹ những hành vi phạm pháp mà v́ chúng họ đă bị tuyên án theo hiệu lực pháp lư. ‘So sánh với những tội ác hiện đă được công bố của các cựu lănh đạo Đảng và Nhà nước đối với toàn thể dân chúng’, các tù nhân chỉ tự coi ḿnh là ‘những tên trộm bung xung’ bé nhỏ, và họ tự hỏi ở đất nước này ai mới là những tên tội phạm thực sự.
Trong lúc ấy các cựu đồng minh cũng chủ tâm rời bỏ Đảng SED. Đảng Dân chủ Thiên Chúa giáo (CDU) tuyên bố tách khỏi cái gọi là Liên minh Dân chủ. Giờ đây, tại ‘Hội nghị Bàn tṛn’, sự cộng tác với các lực lượng chính trị và xă hội khác của đất nước sẽ được nh́n nhận là có ư nghĩa hơn. Tiếp nữa là, Chủ tịch đoàn Đảng CDU chờ Egon Krenz từ chức Chủ tịch Hội đồng nhà nước và Chủ tịch ủy ban quốc pḥng tổ quốc. Quốc hội phải chọn ra trong một phiên họp đặc biệt một ‘nhân vật phù hợp của đời sống công khai’ cho chức vụ cao nhất của nhà nước.
Diễn đàn Mới và Đảng SPD ủng hộ việc sớm bầu cử lại. Đảng SPD tán thành ngày 6 tháng Năm năm 1990. Cho tới giờ người ta vẫn ưu tiên một ngày trong khoảng tháng Chín đến tháng Mười hai năm 1990.
Tại Potsdam thành viên Chủ tịch đoàn Đảng SDP Steffen Reiche dự định ấn định các chức vụ trong Đảng của ḿnh: Các đảng viên Dân chủ Xă hội của CHDC Đức từ nay trở đi tán thành thống nhất dân tộc Đức. Trước mặt những người biểu t́nh trước cổng nhà thờ Nikolai, ông yêu cầu phải có một hiệp ước ḥa b́nh dành cho nước Đức. Các diễn giả khác ủng hộ nhân dân cả hai nước Đức đưa ra quyết định về việc tái thống nhất.
Một Hội phụ nữ độc lập ra mắt công chúng. Trong số các ‘Yêu cầu cấp bách’, những người sáng lập hội yêu cầu Hội đồng bộ trưởng phải lập ra một quỹ hỗ trợ phụ nữ, cấp phép xuất bản và bảo đảm thời gian phát sóng trên đài phát thanh và truyền h́nh cũng như cho thành lập ủy ban phụ nữ ở tất cả các cấp độ của quốc hội.
Ngày hôm ấy lần đầu tiên ở CHDC Đức cảnh sát nhân dân và nhân viên các tổ chức an ninh cũng xuống đường phản đối việc lợi dụng chức quyền, tham nhũng và thủ tiêu tài liệu.
Lănh đạo cơ quan An ninh Nhà nước, tướng Wolfgang Schwanitz, thông báo trong một cuộc phỏng vấn của tờ ‘Stern’ là đă có 10000 nhân viên của bộ An ninh Nhà nước bị sa thải. Họ được chuyển ngạch vào nền kinh tế quốc dân. Ông không đưa ra con số cụ thể là tổng cộng có bao nhiêu nhân viên làm việc tại đó.
Đến tối, như vào mỗi thứ hai, lại có hơn 250 ngh́n người biểu t́nh ở nhiều thành phố của CHDC Đức. Không chỉ có đ̣i hỏi tiếp tục cải tổ chính trị và trừng phạt những cán bộ chịu trách nhiệm của Đảng SED, mà lời yêu cầu ‘tái thống nhất’ nước Đức cũng ngày một to hơn. Ở Leipzig, nơi có 150 000 người xuống đường, có thể nh́n thấy vô số những lá cờ đen-đỏ-vàng. Người phát ngôn của Diễn đàn Mới ở Leipzig, Juergen Tallig, được nhận một tràng la ó chói tai khi đề nghị mọi người trước hết hăy để các biểu ngữ có yêu cầu tái thống nhất ở nhà đă.
Ở Karl-Marx-Stadt hàng chục ngh́n người đổ ra đường yêu cầu xóa bỏ lực lượng dân pḥng và đặt lại tên cũ Chemnitz cho thành phố. Các diễn giả đề nghị triệu tập một quốc hội toàn nước Đức theo h́nh mẫu ‘Hội nghị Bàn tṛn’. Tại Cottbus hàng ngh́n phụ nữ yêu cầu thay đổi chính sách gia đ́nh và đào tạo trong một cuộc tuần hành của Diễn đàn Mới. Chủ đề trọng tâm của cuộc biểu t́nh ở Halle là bảo vệ môi trường. Hàng chục ngàn người đ̣i hỏi phải có những biện pháp hữu hiệu hơn để giữ cho bầu không khí được trong sạch.
Thứ Ba, 5 tháng 12 năm 1989
Thẩm phán ṭa án tối cao Guenter Wendland từ chức. Vị kế nhiệm của ông này là Harri Harland thông báo là cựu Tổng bí thư đảng SED Erich Honecker và các cựu lănh đạo đă bị cách chức đang bị quản thúc tại gia ở khu dân cư cao cấp Wandlitz. Biện pháp này là một kiểu ‘tự vệ của nhà nước’.
Ngược lại không có dấu vết ǵ về Quốc vụ khanh đă bỏ trốn Schalck-Golodkowski. Ủy viên Hội đồng Thành phố Tây Berlin không loại trừ khả năng ông ta đang ở trong thành phố. Thế nhưng không có bằng chứng cụ thể. Điều tra viên chịu trách nhiệm về tội phạm kinh tế của ban Thẩm phán ṭa án tối cao, Adolf Buske, tuyên bố từ trước tới nay ông vẫn bị trói cả hai tay trong trường hợp này.
Báo ‘Buổi sáng’ (đảng LDPD) đưa tin về một chuyến thăm trại vũ khí của công ty ‘KoKo’ IMES ở Kavelstorf và một cuộc gặp gỡ với tổng giám đốc của công tu được thành lập năm 1985 này, Erhard Wiechert. ‘Chúng tôi hiểu rơ v́ sao người dân Kavelstorf khóc như mưa, một người thậm chí c̣n hóa điên, khi một phần của màn sương trước mắt họ bị thổi bay đi.’ Các pḥng chứa này đă được xây nên mà không xin phép, măi đến bây giờ người dân địa phương mới biết ḿnh đang ở ngay cạnh thứ vật liệu vô cùng nguy hiểm thế nào. Ngành ‘KoKo’ đă tách riêng ra và rơi vào sự mờ ám. ‘Xă hội của chúng ta không có các cơ chế ngăn chặn một chuyện như thế, và người ta có thể chơi tṛ của ḿnh hoàn toàn tùy theo lương tâm mỗi người.’ Lời phát biểu của giám đốc Wiechert được trích dẫn trong sự công phẫn đặc biệt, người ta phải để mỗi người tự nghĩ xem ông ta coi thế nào mới là đạo đức.
Tại Berlin một người đàn ông với hai va ly đầy tiền và giấy tờ bị bắt giữ ở cổng vào Ṭa nhà Công nghiệp Điện trên quảng trường Alexander. Giá trị số tiền được công bố là một nửa triệu Mác và hàng trăm ngàn Mác Đông Đức. Người đàn ông, kẻ tự mạo nhận là viện trưởng, như sau này công bố, là nhân viên của Cơ quan An ninh Nhà nước.
Hội đoàn Cơ quan An ninh Nhà nước quyết định từ chức sau các cuộc đấu đá quyền lực nội bộ. Các đơn vị của trung đoàn canh pḥng ‘Feliks Dzierzynski’ trước đó đă bao vây cơ quan này và không cho xe cộ qua lại nhằm ngăn không cho bí mật tuồn các tư liệu khác ra ngoài nữa. Một thông cáo báo chí có nói là đại diện của cựu bộ trưởng An ninh Nhà nước, các tướng Mittig và Neiber, cũng như 17 lănh đạo của các ngạch công vụ khác của bộ cũ đă bị cách chức ngay lập tức. Trong một buổi họp báo, Bí thư Đảng của Cơ quan An ninh Nhà nước mới thông báo là người ta cay đắng và lo âu xác nhận rằng tiến tŕnh đổi mới trong cơ quan này không theo kịp sự phát triển trong phần c̣n lại của đất nước. Lănh đạo cơ quan, tướng Schwanitz, chịu trách nhiệm trực tiếp về điều này. Nhưng cũng chỉ ông này là c̣n tiếp tục tại vị.
Tại Suhl 2000 người tràn vào Cơ quan An ninh Nhà nước của tỉnh. Về sau lănh đạo cơ quan này thừa nhận là ở Suhl cũng như ở Leipzig, Erfurt hay Berlin, hồ sơ đă bị tiêu hủy hàng loạt. Cả ở Erfurt người dân cũng xông vào các pḥng quản lư hành chính của tỉnh để ngăn không cho tiếp tục thủ tiêu các tang chứng nữa. Vị giám đốc phụ trách giải thích rằng tiêu hủy hồ sơ là công việc thông thường. Hiện giờ chỉ tiêu hủy các hồ sơ về ‘những người bất đồng chính kiến’.
Nhà văn Christa Wolf và nhà làm phim tài liệu Konrad Weiss (nhóm Dân chủ Ngay bây giờ!) kêu gọi thành lập các ủy ban công dân để ngăn việc hủy hồ sơ tiếp diễn và hỗ trợ các cuộc điều tra đang diễn ra. Khí giới, thiết bị và khí tài đặc biệt của các nhóm tự vệ ở nhà máy ở CHDC Đức sẽ bị xung công ngay lập tức, một phát ngôn viên của Bộ nội vụ cho biết. ‘Xe vận tải bọc thép, súng cối, đại bác chống giật và pháo cao xạ hai ṇng sẽ được đưa hết khỏi các nhà máy vào các cơ quan của bộ’. Các kho quân trang của các nhà máy sẽ được cảnh sát nhân dân tiếp nhận.
Đảng LDPD yêu cầu giải tán hoàn toàn lực lượng tự vệ. Cả trung tâm điều hành chính trị của quân đội cũng phải được xóa bỏ, và Đảng SED phải rời khỏi các nhà máy. Theo tin từ Đảng CDU, ngay cả họ cũng băi bỏ việc cộng tác với nhóm Liên minh Dân chủ.
Đảng Nông dân Dân chủ cũng có hành động y như thế. Ngoài ra Đảng này c̣n yêu cầu Egon Krenz và tất cả các Ủy viên hội đồng Nhà nước phải từ chức.
Đảng Dân chủ Quốc gia (NDPD) trước tiên c̣n có việc phải làm trong chính Đảng của ḿnh. Họ thông báo là cựu Chủ tịch đảng, GS Heinrich Homann, đă biển thủ 250 ngh́n Mác. Một ủy ban điều tra sẽ t́m hiểu vụ việc này.
Trong nội bộ FDJ cũng có những vấn đề lớn. Theo như thông báo của tân chủ tịch Frank Tuerkowsky th́ Hội thanh niên này đă mất 750 ngh́n trong số 1,7 triệu đoàn viên của ḿnh. Chưa biết bao giờ việc rời bỏ này mới chấm dứt.
T́nh h́nh tại các trại thi hành án cũng trở nên căng thẳng hơn. Các tù nhân ở Bautzen tuyệt thực đ̣i xét lại án và đ̣i được trả công nhiều hơn. Giám đốc thi hành án, tướng Lustig, cho biết là hàng năm các tù nhân của CHDC Đức làm ra 12,5 tỷ Mác cho ngành sản xuất hàng hóa công nghiệp, và lưu ư đến ‘kỷ luật tuyệt vời’ của các tù nhân. Chủ tịch hội đồng nhà nước Egon Krenz hứa sẽ xem xét đưa ra lệnh ân xá rộng răi trong thời gian sớm nhất theo đề nghị của các bộ trưởng Nội vụ và Tư pháp.
Sự kiện vui vẻ duy nhất trong ngày hôm đó là thỏa thuận giữa Chủ tịch hội đồng bộ trưởng Hans Modrow và Bộ trưởng Phủ Thủ tướng CHLB Đức Seiters về việc lập một quỹ ngoại tệ giữa hai nước Đức để trong tương lai chỉ cho phép mỗi công dân CHDC Đức được đổi 200 Mác. (100 Mác theo tỷ giá 1:1 và cũng chừng ấy nữa với tỷ giá 1:5). Ngoài ra hai bên cũng thống nhất là đến 1 tháng Một năm 1990 sẽ băi bỏ thị thực và quy định đổi tiền tối thiểu đối với các công dân CHLB Đức.
Tập đoàn VW và nhà máy sản xuất xe IFA thông báo ư định sẽ cùng phát triển một chiếc xe đời sau của chiếc Trabant. Để làm thế đầu tiên phải thành lập một công ty TNHH hoạch định với số vốn góp bằng nhau, đặt trụ sở tại Wolfsburg.
Tối hôm ấy các nhạc công của dàn nhạc giao hưởng đài phát thanh Berlin và nhà hát kịch bày tỏ ḷng kính trọng đối với các nạn nhân của các cuộc săn lùng kiểu chủ nghĩa Stalin bằng việc tŕnh diễn bản giao hưởng số 9 của Beethoven. Nhà văn Christoph Hein gợi nhớ lại rằng đă có ‘quá nhiều nạn nhân của chủ nghĩa Stalin’. ‘Khủng bố bao gồm từ sát hại và kết án tử h́nh oan cho tới những hành hạ nhỏ bé hàng ngày. Trong những năm tháng cuối cùng kẻ đe dọa không phải là tên đao phủ nữa, mà là trại giam hay một bệnh viện điều trị tâm lư khép kín hoặc là tước quốc tịch.’ Nhà văn kết luận: ‘Chúng ta không được nản ḷng. Nơi băi lầy chấm dứt, một điều ǵ thật quư giá sẽ tỏa sáng, một xă hội nhân văn hơn… Lần đầu tiên sau hơn 40 năm tôi có thể nói rằng đất nước này sẽ là đất nước của tôi. Nó sẽ là đất nước của tôi, nếu tôi không từ bỏ nó. Chúng ta đang có một cơ hội. Sau 13 năm của chủ nghĩa phát xít và 40 năm chủ nghĩa Stalin, cơ hội ấy hăy c̣n rất nhỏ bé. Nhưng nó có thực, nhưng măi bây giờ nó mới có thực. Chúng ta hăy gieo trồng cây táo của ḿnh ngày hôm nay.’
Thứ Tư, 6 tháng 12 năm 1989
Egon Krenz từ chức Chủ tịch hội đồng bộ trưởng và Chủ tịch ủy ban quốc pḥng. Vị đại diện từ trước đến giờ của hội đồng nhà nước, GS Manfred Gerlach (đảng LDPD) trở thành nguyên thủ quốc gia tạm quyền. Trong thông báo từ chức của Krenz có nói: ‘Chuyện tôi nhiều năm làm ủy viên hội đồng nhà nước và bộ chính trị dưới quyền Erich Honecker đă làm không ít người dân mất đi ḷng tin vào chính sách cải tổ chủ nghĩa xă hội do tôi đại diện.’ Gerlach, người thông báo là ḿnh chỉ tạm thời giữ chức vụ này và sẽ không ứng cử v́ nó, thuộc về số các đồng sáng lập viên của FDJ và luôn có những mối quan hệ tốt đẹp đối với Đảng SED và Erich Honecker. Người đàn ông quê ở Leipzig từ năm 1949 liên tục là thành viên quốc hội và vào năm 50, khi 24 tuổi, là vị thị trưởng trẻ nhất Leipzig. Ngay từ năm 1960 ông đă trở thành đại diện của Chủ tịch hội đồng nhà nước CHDC Đức. Năm 1967 ông nhận chức Chủ tịch đảng LDPD. Mùa hè năm 1989 ông nhận thấy cuộc khủng hoảng trong nước sớm hơn hầu hết các chính trị gia khác và rời khỏi Ban lănh đạo Đảng SED trong sự đồng t́nh của xă hội.
Cuộc truy t́m cựu Quốc vụ khanh Schalck-Godlowski vẫn tiếp diễn. Israel công khai cải chính nguồn tin cho rằng ông ta đang ở nước này, CHLB Đức chính thức tiên hành truy nă, cả ở Thụy Sỹ cũng có một đề nghị tương ứng. Trong lúc ấy giám đốc tạm quyền của lĩnh vực ‘Hợp tác Mậu dịch’, Manfred Seidel, đă bị bắt. Ông ta bị nghi là đă cùng Schalck tuồn 200 triệu đồng Mác ngoại tệ ra ngước ngoài.
Có thông tin là người đàn ông từng thử t́m cách đưa hai va ly đầy tiền ra ngoài ngôi nhà Công nghiệp điện ở Berlin đă treo cổ tự tử khi đang bị giam giữ để điều tra. Trước đó đă làm sáng tỏ được ông ta là ai. Đó là một cán bộ cấp bậc đại tá của Cơ quan An ninh Nhà nước.
Luật sư Vogel, người hôm qua tạm thời bị bắt giữ do liên quan đến vụ Schalck, lại được trả tự do. V́ thế vị luật sư nổi tiếng đưa ra tuyên bố sau: ‘Tôi đă phải chịu đựng những lời chỉ trích và lăng mạ nặng nề trong thời gian gần đây và nhất là liên quan đến vụ cựu quốc vụ khanh Schalck-Golodkowski. Thế nên việc trả tiền chuộc và trao đổi tù nhân bất ngờ trở thành vô đạo đức và không phải là của nhà nước pháp quyền. Tôi thấy ḿnh bị ném vào một chiến dịch đạt đến sự chỉ trích việc đe dọa tống tiền. Tôi cũng chưa từng nghĩ và không nghĩ đến chuyện rời bỏ nước CHDC Đức. Sau 35 năm làm luật sư giữa hai nhà nước Đức, tôi xin cảm ơn tất cả những ai đă tin tưởng ḿnh. Tôi không muốn thế nữa.’ Bộ trưởng Tư pháp Heusinger xin lỗi về việc bắt giữ dưới mọi h́nh thức. ‘Sự kiện một luật sư tạm thời bị bắt giữ khi đang thực hành công việc luật sư của ḿnh là một điều không thể có ở nước ta. Có phỏng đoán là bằng cách ấy người ta muốn có được các thông tin không lấy được khi ông ta c̣n đang tự do.’
Bộ Quốc pḥng công khai cải chính mọi tin đồn ḿnh có tham dự vào chuyện công ty IMES buôn bán vũ khí. Theo như tuyên bố của một phát ngôn viên, tuy vậy đă có 200 xe tăng được gửi sang Ethiopia theo chỉ thị của Erich Honecker. Dẫu vậy sự phẫn nộ của dân chúng vẫn dâng lên. Chính phủ và chỉ huy quân đội thấy bắt buộc phải cảnh báo người dân không được xâm phạm đến quân nhân và các cơ quan của quân đội.
Một phát ngôn viên của bộ Nội vụ thông báo là trong khuôn khổ của việc cắt giảm các đặc quyền đặc lợi sẽ ngay lập tức băi bỏ chứng chỉ đặc biệt ‘Tự do lái xe’ dành cho các quan chức của Đảng và Nhà nước. Chúng tạo điều kiện để họ chủ tâm coi thường trật tự giao thông đường phố, ví dụ như tuân theo quy định về tốc độ tối đa.
Toàn thể công nhân các nhà máy ở Plauen làm theo lời kêu gọi đ́nh công cảnh cáo về chính trị kéo dài trong hai giờ của trung tâm điều hành của Diễn đàn Mới ở địa phương. Họ yêu cầu Đảng SED phải rút khỏi các nhà máy và thống nhất hai nước Đức. Ở thành phố sản xuất nhạc cụ Markneukirchen cũng có 8000 người tham gia một cuộc đ́nh công cảnh cáo.
Lần đầu tiên tên của những người chịu trách nhiệm huy động cảnh sát và các lực lượng an ninh vào ngày 7 và 8 tháng Mười được nêu lên trong ủy ban điều tra của chính quyền thành phố Berlin: Người chịu trách nhiệm là bộ trưởng An ninh Nhà nước khi ấy, Erich Mielke. Theo như lời khai của một cảnh sát th́ Mielke, kẻ quan sát những người biểu t́nh trong sự bảo vệ của hàng rào cảnh sát và đứng ngay cạnh anh ta, đă kêu lên: ‘Hạ gục chúng nó đi chứ, lũ lợn!’. Giám đốc An ninh Nhà nước Berlin, tướng Haehnel, cho biết chỉ đạo huy động cảnh sát là theo lệnh của ủy viên bộ chính trị Guenter Schabowski. Ông này chưa từng nói rơ vai tṛ của ḿnh trong diễn tiến vụ việc trong vô số các cuộc nói chuyện trước đó. Ủy ban yêu cầu phải bắt đầu các vụ điều tra về Mielke, Haehnel, giám đốc cảnh sát Berlin Rausch và Thẩm phán ṭa án tối cao Berlin Simon ngay lập tức.
Những cuộc phát giác không ngừng lại. Trong một buổi phát sóng đặc biệt của đài truyền h́nh thanh niên ‘ELF99’, cựu bí thư ban chấp hành trung ương đảng SED Herbert Haeber, người cũng từng làm ủy viên bộ chính trị trong một năm, kể lại rằng ông ta đă bị cách chức và bị tống vào một bệnh viện tâm thần như một ca vô phương cứu chữa, sau khi tranh căi với tổng bí thư Honecker về nội dung chính sách đối với phương Tây sắp tới.
Vào tối muộn có loan truyền thông tin là tất cả các ṭa nhà của bộ An ninh Nhà nước trước đây hoặc là tổ chức kế thừa của nó, cơ quan An ninh Nhà nước, đang bị cảnh sát nhân dân canh gác. Đó là một nhiệm vụ kép. Một mặt là để ngăn không cho thủ tiêu các tang chứng, mặt khác là để ngăn không cho những người dân đang căm phẫn xâm phạm vào.
Tại Suhl một nhân viên An ninh Nhà nước dùng súng tự sát khi một ủy ban thành lập tự phát của người dân đi kiểm tra cơ quan hành chính của tỉnh.
Ủy ban công tác của đảng SED, vốn điều hành công việc từ khi ban chấp hành trung ương từ chức, thông báo là xét thấy t́nh trạng nguy ngập của đất nước, người ta đă quyết định dời thời hạn đại hội đảng bất thường dự kiến vào ngày 16 và 17 tháng Mười hai lên sớm hơn và bắt đầu phiên thứ nhất ngay từ 8 tháng Mười hai. Có tin đồn là các tổ chức Đảng đầu tiên đă bắt đầu giải thể tại các tỉnh miền Nam. Kẻ đào tẩu Alexander Schalck-Golodkowski tŕnh diện nhà chức trách Tây Berlin vào tối muộn và được chuyển tới trại tạm giam Moabit.
Thứ Năm, 7 tháng 12 năm 1989
T́nh h́nh đất nước tiếp tục thêm căng thẳng. Theo thông báo của người phát ngôn của chính phủ Wolfgang Meyer, do những bất b́nh ngày càng tăng lên đối với việc t́m cách bao che và điều tra dây dưa khi phát hiện tham nhũng và lạm dụng chức vụ đă dẫn đến những hành động tự phát của người dân, ‘những người gây cản trở cho công việc của các cơ quan nhà nước’. Cuộc sống và sức khỏe của các nhân viên cơ quan An ninh Nhà nước và gia đ́nh của họ đang bị đe dọa.
Giám đốc cơ quan này, tướng Wolfgang Schwanitz, t́m cách bi thảm hóa t́nh h́nh và bóng gió đe dọa là sẽ dùng đến các biện pháp cứng rắn. Ông ta cho biết là các cơ quan của bốn tỉnh đă phải ngừng làm việc v́ các hành động của người dân, thêm nữa công việc bị hạn chế rất nhiều. Thế nhưng ‘vẫn chưa bàn đến’ chuyện ban bố t́nh trạng đặc biệt. Bản thân ông cũng sẽ ra lệnh tiêu hủy hồ sơ, Schwanitz cho biết. Nhưng đó chỉ là các chỉ thị bằng văn bản đă cũ đằng nào cũng đă hết hiệu lực. Măi về sau này ông mới biết là có vẻ như việc tiêu hủy này đă làm nảy sinh sự bưng bít thông tin.
Cả Đảng SDP cũng tỏ rơ sự lo ngại của ḿnh về chuyện sẵn sàng sử dụng bạo lực ngày một tăng. Những người Dân chủ Xă hội kêu gọi bất bạo động khi thấy các doanh trại và các ṭa nhà công vụ của Bộ An ninh Nhà nước trước đây bị chiếm cứ. Markus Meckel, phát ngôn viên thứ hai của Đảng SDP, đề cập đến các lập trường cơ bản của Đảng ḿnh trong một buổi họp báo ở Berlin: ‘Chúng tôi cũng phản đối một cuộc tổng đ́nh công, v́ nó c̣n làm nền kinh tế của chúng ta khủng hoảng hơn nữa.’ Đối với vấn đề tái thống nhất, thành viên ban lănh đạo đảng Finger đọc một lời tuyên bố trong đó Đảng SPD tán thành việc cả hai Nhà nước phải cùng làm nên sự thống nhất đất nước. Nhưng một sự tái thống nhất nhanh chóng với nghĩa sát nhập vào CHLB Đức sẽ làm tổn hại đến điều đó.
Theo một cuộc thăm ḍ dư luận đại diện do hai viện của CHDC Đức thực hiện cuối tháng Mười một, có 23% dân CHDC Đức không tán thành tái thống nhất vào thời điểm ấy. 29% tiếp theo có phần phản đối hơn là ủng hộ, 16% tán thành hợp nhất CHDC và CHLB Đức, trong khi 32% có phần ủng hộ hơn là phản đối.
Cao điểm chính trị của ngày hôm ấy là cuộc thảo luận đầu tiên tại ‘Hội nghị bàn tṛn’ với 14 Đảng phái, nhóm và tổ chức chính trị gặp nhau tại ngôi nhà Dietrich-Bonhoeffer ở Berlin. Sau cuộc tranh luận căng thẳng và đầy tranh căi, tuyên bố sau được đưa ra: ‘Những người tham dự ‘Hội nghị Bàn tṛn’ họp mặt trong nỗi lo lắng sâu sắc về đất nước đang lâm vào khủng hoảng của chúng ta, sự độc lập tự chủ và phát triển bền vững của nó. Họ yêu cầu phải công khai hóa t́nh trạng sinh thái, kinh tế và tài chính của nước ta. Mặc dù ‘Hội nghị Bàn tṛn’ không thể thực hiện chức năng của quốc hội hay chính phủ, chúng tôi vẫn muốn đem đến cho xă hội những đề xuất nhằm vượt qua cuộc khủng hoảng. Hội nghị yêu cầu phải được quốc hội và chỉnh phủ thông báo và cho tham gia kịp thời vào những quyết định quan trọng về luật pháp, kinh tế và chính sách tài chính. Hội nghị coi ḿnh là một bộ phận giám sát của xă hội ở nước ta. Kế hoạch là sẽ tiếp tục công việc của hội nghị cho tới khi các cuộc bầu cử tự do, dân chủ và kín được thực hiện.’ Kết quả ngày hội đàm đầu tiên: Các bên tham dự nhất trí chọn ngày 6 tháng Năm năm 1990 là ngày bầu cử quốc hội tự do.
Tại quốc hội một ủy ban sửa đổi hiến pháp được thành lập, sau đó được quyết định của toàn dân xác nhận tại kết quả các cuộc thương thảo tại ‘Hội nghị Bàn tṛn’ năm 1990.
Sau khi Liên minh Dân chủ tan ră và ‘Hội nghị Bàn tṛn’ được thành lập, vai tṛ của ủy ban nhà nước thuộc Mặt trận Tổ quốc, nơi các Đảng phải và tổ chức quần chúng vẫn tụ họp từ trước đến giờ dưới sự lănh đạo của Đảng SED, ngày càng trở nên không rơ ràng. Chủ tịch ủy ban này, GS Lothar Kolditz, tuyên bố từ chức. Trong khi đó hội đồng Thẩm phán ṭa án tối cao đang điều tra vụ tham ô tài chính của Đảng của một đại biểu nổi tiếng thuộc Liên minh Dân chủ, nguyên Chủ tịch đảng CDU Gerald Goetting.
Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng Hans Modrow được yêu mến nhất trong số các chính trị gia đương nhiệm: 84% số người tham gia vào một cuộc trưng cầu dân ư tỏ ư tin tưởng ông. Tiếp sau ông là Chủ tịch quốc hội Maleuda với 62% và Chủ tịch ủy ban nhà nước Manfred Gerlach với 52%. Baerbel Bohley của Diễn đàn Mới nhận được 24%. 92% số người được hỏi chờ đợi những khó khăn lớn về kinh tế, và 43% lo sợ bạo lực sẽ gia tăng.
Theo như phát ngôn viên báo chí của đoàn thẩm phán ṭa án tối cao, 15 000 người đă được trả tự do trong khuôn khổ của một lệnh ân xá một phần. Những ai bị nghi ngờ tham nhũng, lạm dụng chức quyền và làm giàu bất chính và cả những ai đang bị điều tra v́ những vụ việc có liên quan đều không được ân xá. Đoàn thẩm phán Ṭa án Tối cao tuyên bố dự tính sẽ không có lệnh tổng ân xá, v́ làm thế sẽ có hậu quả là trả tự do cho cả tội phạm phát xít và chiến tranh, những kẻ phạm tội giết người nghiêm trọng, và cả ‘tội phạm bạo lực và các băng nhóm đầu trọc’ nữa.
Công chúng kinh hoàng biết tin là đêm hôm ấy nghĩa trang Adass Jisroel của cộng đồng người Do thái ở Berlin lại tiếp tục bị xâm phạm.
Hội Nghệ sỹ Tạo h́nh giới thiệu dự án ‘Nhà kính’. Trong những tuần tới, tại trung tâm triển lăm của tháp truyền h́nh Berlin, khách thăm quan có thể đến tṛ chuyện với các nhóm, đảng phái và phong trào mới thành lập. Như vậy là để đem đến một cơ hội t́m hiểu sự đa dạng của các đảng phái và có khái niệm về các lập trường khác biệt nhau.
Tối hôm ấy truyền h́nh thông báo là Chủ tịch hội đồng bộ trưởng Hans Modrow đă bổ nhiệm ‘đặc mạnh toàn quyền cá nhân’ tại tất cả các tỉnh trong nước. Họ được ông ủy quyền hợp tác với các nhóm hành động công dân nỗ lực phát hiện các hành vi lạm dụng chức quyền và tham nhũng và tham gia ngăn không để các nguyên cơ quan An ninh Nhà nước được thủ tiêu ǵ hết. Dân chúng và chính phủ phải cùng hành động. Giống như vào mùng 7 mỗi tháng, ngày hôm ấy ở Berlin lại tiếp tục có biểu t́nh, trên quảng trường Alexander lại có các hành động xem thường các cuộc biểu t́nh ngày 7 tháng Năm. Lần này gần 2000 người biểu t́nh sau khi đi qua trung tâm thành phố đă tổ chức huưt c̣i trước cổng Ủy ban Nhà nước để bày tỏ nguyện vọng của ḿnh về một cuộc bầu cử tự do và không gian dối. Trước ṭa nhà của Ban chấp hành trung ương họ yêu cầu phải sửa đổi kết quả bầu cử hồi đầu năm. Họ kêu lớn: ‘Chúng tôi chẳng cần cả Krenz lẫn Kohl – chỉ khi chúng tôi tự ḿnh lănh đạo th́ mới thấy thoải mái được!’
Thế Dũng dịch
12-2009