đọc trong ma Tết

 

 

L Ốc BR

nhạc Tết, đn xun trong giai điệu thơ

 

The Sun Embracing the Lover 1952 - Joan Mir

 

B Hong thơ ca c thể hiện diện khắp cng. Người ta ni nhạc cổ điển Chopin l bi thơ được ghi xuống bằng k m php. Nhiều diễn cảnh - scenes trong phim cm trắng đen của hề Charlie Chaplin lung linh nh thơ. Hội họa Joan Mir l những bi ca dao miền qu Catalan Ty Ban Nha v.v...

Ti muốn giới thiệu lại cng qu vị nhạc Tết nhn dịp Xun về. Nhạc Tết, hay đng hơn l ca khc tn nhạc - thời VNCH trước 75 cn gọi l nhạc bản. Nhạc Tết c nt đặc trưng l chỉ ht trong dịp chung quanh trước sau v trong 3 ngy Tết cổ truyền Nguyn Đn. V n khng thể thiếu vắng, trn đi pht thanh hay đi truyền hnh. Nghe tiếng ht vang vang cả ngy.

Nhạc Xun nhạc Tết rất kỳ lạ. N mang điều g đ nn nao, hứa hẹn, mới, ngi ngi, nhớ nhớ.Ti nghĩ rằng nhờ n mang giai điệu thơ. Thơ trong nhạc khng c g lạ, nhưng giai điệu thơ c một cht đặc biệt. Phải ht ln mới thấy. Đ l lời - lyrics hợp hn với nt thẩm mỹ của m điệu - melody. Giai điệu. Giai giống như giai nhn 佳人.

 

Ka trong vạt nắng

Mạch Xun trn dng

Khm hoa nhẹ rung

Mi cười thẹn thng cng bao nguồn sng

 

ớm say duyn lnh

Thắm t trời xanh

Đn chim tung cnh

Ht vui đn mừng ma nắng tươi lan ...

n Xun, Phạm Đnh Chương)

 

 

Một cht khng kh Liễu Trai hay Bch Cu Kỳ Ngộ, chiều xun c g nhớ người đẹp v hội kiến trong chớp mắt thong ngủ qun.

 

Ngy thơ dng huyền đến trong mơ lng anh bớt sầu

Mộng vng pht tan theo gi chiều biết em về đu

Hy trả lời lng anh mấy cu

Tnh duyn với em trong kiếp no

Xun cn thắm tươi, em cn mong chi n kẻo tn ngy mơ

(Mộng Chiều Xun, Ngọc Bch)

 

Anh nhớ em l ... chiện nhỏ, anh cho em ma xun mới l chuyện đng bn chứ lại !

 

Anh cho em ma xun

Nụ hoa vng mới nở

Chiều đng no nhung nh

Đường lao xao l đầy

Chn bước mn vỉa phố

Mắt buồn vin ngọn cy

 

Anh cho em ma xun

Ma xun ny tất cả

Lộc non vừa trẩy l

Lời thơ thương ci đời

Bầy chim la vạt nắng

Trong khi chiều chơi vơi

(Anh Cho Em Ma Xun, nhạc Nguyễn Hiền thơ Kim Tuấn)

 

 

Thời VNCH chưa c kỹ thuật internet nn cc thứ như e-mail e-card khng c. V thế tờ thiệp xun l một hnh thức gửi tay nhau hay qua bưu điện messages chc lnh.

 

Hoa l nở thắm đẹp ln mi hồng

Xun đến rồi đy no ai biết khng?

Mang những hoi mong đi vo ngy thng

Bao nhiu mơ ước đến khi ma xun sang

 

Ti chc g đy vo ma xun ny

Khi nắng vng tươi nhuộm ln tc ai

Khi gi nhẹ lay hoa đo hồng thắm

Trong khi xun ấm mới t đẹp thng năm

(Cnh Thiệp Đầu Xun - Minh Kỳ v L Dinh)

 

Ngy ma Xun đn Tết v manh o mới cho em b l một ẩn dụ thơ ca mun đời. Hy vọng mới. B rồi sẽ lớn, lớn v người ta chợt nhận ra rằng một thnh yu đang đến.

 

Ngy xưa ngy xưa đi ta chung nn đi ta chung đường

Ln su ln năm đi ta cng sch đi ta cng trường

Đường qua nh em nghing nghing sn nắng nghing nghing my hồng

Chiều nao đuổi bướm, bướm bay vờn mớc mắt rưng rưng

 

Rồi một ngy kia em khoe o mới xanh hơn my trời

Hai đứa chung vui khi xun vừa tới thơ ngy cuộc đời

Tr chơi trẻ con em c du mới chưa nghe nặng sầu

Ch rể ngẩn ngơ ra hi hoa c lm qu cưới c du

( Đm Cưới Đầu Xun, Trần Thiện Thanh)

 

Dường như nhạc Tết VN hiện nay cũng cn. Nhưng m giai điệu thơ th hiếm. Gần như khng cn. Quanh đi quẩn lại l cc bi chc tết cổ xy cổ động, cổ vũ, đnh trống thổi kn Xun Long Phụng hữu ti hữu lợi thịnh vượng an khang.

Của đng tội, nhạc sĩ VN đương đại cũng c những ti hoa. Lần đầu tin ti nghe ca khc "Th Thầm Ma Xun" của Ngọc Chu l ti bị ht vo. Ca khc c đoạn phảng phất m điệu ca dao của người Thi Bắc Việt . Lyrics của ca khc diễn tả một sự đơn ci tịch lặng. 2 người tnh trẻ ngồi im nhn nhau. Ma Xun đến bn họ. Ca khc hay. Tiếc l khng hiểu sao những bi ca Xun như vậy t v hiếm, trong khi người sng tc nhạc VN lại đng, chắc l đng hơn thời kỳ VNCH gấp bội.

 

Ma xun đ đến bn em

V ma xun đ đến bn anh th thầm

Ln gi khẽ vuốt tc em

V ln gi ni cng em nhớ thương

 

V em đ biết ni tiếng yu đầu tin

V em đ biết thương nhớ biết giận hờn

Ma xun đ đến bn em trao nụ hn

V ma xun đ trao cho em nh mắt anh

(Th Thầm Ma Xun, Ngọc Chu)

 

Tm tắt, nhạc c thể khng cần thơ. Nhưng thơ trong nhạc khiến nhạc hay hơn lưu luyến hơn. Mỹ nhn c thể khng cần trang điểm. Nhưng nh mắt đa tnh, nụ cười b mật l giai điệu thơ bng khung kỷ niệm nhớ. Thơ hiện hữu lm cho tc phẩm sống.Thơ trong nhạc v nhất l giai điệu thơ sẽ sống mi. Người đời sau chỉ cần ha m lại, gia dĩ tiết tấu rhythm theo thời một cht th nhạc bản lại cất ln tiếng ni lay động lng người.

 

Northwest, Tết Con G

L Ốc BR

 

...................

Definition of melody

1: a sweet or agreeable succession or arrangement of sounds: tunefulness

2: a rhythmic succession of single tones organized as an aesthetic whole

 

Đn Xun - Phạm Đnh Chưong, SG 1952

https://www.youtube.com/watch?v=z5VqiYyeOpA

Mộng Chiều Xun - Ngoc. Bch, SG 1970

https://www.youtube.com/watch?v=yy2yYwPQUl0

Anh Cho Em Ma Xun - Tc giả: Nhạc Nguyễn Hiền, thơ Kim Tuấn

https://www.youtube.com/watch?v=Oci4y7dm2ZM

Cnh Thiệp Đầu Xun - Minh Kỳ & L Dinh

https://www.youtube.com/watch?v=zNzsLmPYAaE

Đm Cưới Đầu Xun - Trần Thiện Thanh

https://www.youtube.com/watch?v=JbO8YcuTNHg

Th Thầm Ma Xun - Ca khc Ngọc Chu

https://www.youtube.com/watch?v=WlDvSMgn2MQ