rắnhường2013



nguyễn thị kh�nh minh


B�NG BAY GI� ƠI�

 

tản văn

 

Cuối năm, người l�c n�o cũng thấy chộn rộn, kh�ng thể gắn một c�ch ch�nh x�c v�o một việc g� hay một khoảng thời gian nhất định. Đang l�m c�i n�y lại nghĩ tới một điều kh�c h�nh như đ�ng l�m hơn. Rồi như xẹt ngang đầu, m�nh qu�n c�i chi chăng. Tất cả mơ hồ bềnh bồng. Ng� ra ngo�i trời, ban mai x�m đục, mưa rỗ hoa mặt k�nh cửa sổ, đến trưa th� lay phay ch�t nắng tr�n những c�nh l� datura, hương của những đ�a�k�n của thi�n thần� n�y c� thể g�y ảo gi�c, trời đất c�n vậy, cứ lưỡng lự nắng mưa hỏi sao l�ng người kh�ng ch�ng ch�nh buồn vui. Những l�c như vầy th� th�ch hợp nhất l� ngồi g� tr�n trang giấy ảo n�y.� Vừa rồi bạn n�i thử viết ch�t g� về kinh nghiệm s�ng t�c của m�nh, bạn b�,� Ơ h�a ra c�i cảm th�i giằng co mấy bữa n�y l� chuyện viết l�ch chăng. Đ� l� việc chẳng bao giờ ho�n tất được. H�y nhẩn nha, thở. V� b�n đường đi, nghe xem, c� tiếng n�i của m�nh hay ai kia đồng h�nh.

A, Gi� ơi, đ� l� những con chữ, của bạn, của t�i. Những con chữ kh� t�nh. V� cũng kh�ng c� một thời kh�a biểu n�o cho n� cả. N� chợt gọi, mở laptop ra v� một trang trắng để sẵn s�ng t� t�ch th� n� như con ma, biến mất. C� khi đ�m, như thức mộng du với n�. Lắm l�c đang, như nấu nướng chẳng hạn, hay cắm c�i đ�nh m�y layout b�i vở sinh nhai, th� n� nhởn nhơ huơ huơ trước mắt m�nh một đ�a bleuet xanh, n� mở một khung cửa sổ rực v�ng daffodil, n� thả xuống một c�nh thư mướt tuổi hai mươi, thế l�, một l� ng�m ngấm n� trong đầu, l�m tiếp c�ng chuyện, hai l� bỏ hết, để chạy theo n�. Hụt hơi về tay kh�ng l� thường. Hoa m�u đầy tay, của hiếm. M�nh sống với n� như thế n�o nhỉ. �ng chồng bảo m�nh giống con c�, sống về đ�m.

Nhớ đến tr�i b�ng đỏ bầu bạn của cậu b� trong phim của Albert Lamorisse, c� khi tưởng n� bay đi, h�a ra n� vẫn đứng chờ b�n cửa nh�, lắm l�c bao nhi�u trắc trở tưởng sẽ vuột mất, nhưng rồi n� trở về rủ r� cậu v�t cao với trăm quả b�ng. Bộ phim thiếu nhi hơn nửa tiếng ấy, h�nh ảnh b�ng bay trong gi�, với ri�ng t�i, tờ tợ như đ�i cặp k� cảm x�c v� chữ. Tr�i b�ng thơ của t�i. �Bay bay giỡn đ�a � tim l�m cảm x�c nao nức đuổi t�m. T�i sống,với N�, bằng nỗi đường trường của nhịp đập con tim, th� cũng giống như cậu b� kia, sau những gian nan, sẽ huởng được quả vị của cảm x�c, một d�ng hiến trọn to�n.

Cảm x�c đủ đầy căng gi� th� tứ chữ lồng lộng. Những ai đ� chạm v�o gi�y ph�t phập phồng c�ng chữ, hẳn c� ri�ng m�nh tr�i b�ng ấy v� cũng đ� trải nghiệm được niềm phi�u hốt c�ng những l�n gi� v� tận của cảm x�c. Gi� thổi v� b�ng bay. Tr�i b�ng của t�i lửng lơ. Để tr� tưởng, để cảm x�c, động đậy�

Thơ chưa ra khỏi b�t
Giọt mực đ� rụng rời
Hồn ta chưa kịp n�i
Giấy đ� to�t mồ h�i

(B�t Thần Khai- H�n Mặc Tử)

Bạn c� thể tưởng tượng ra những gi�y ph�t s�ng tạo thần th�nh như thế kh�ng. Nỗi ưng ức của cảm x�c tr�n Lời sẽ th�nh, sắp th�nh, sao l�m ta sống đ�ng qu�, sao như b�a như ngải l�m phi�u di�u l�ng ta đến vậy�

Hồi n�o đến giờ, t�i th�ch viết v� đọc những g� được lay động, th�i th�c bởi cảm x�c thuần nhi�n, kh�ng qua l� tr� v� học hỏi gi�o tr�nh. Lời của c�c thi sĩ, văn sĩ l�m t�i bay l�n, tan theo con gi� cảm x�c của họ, hay c� thể rơi lơ mơ kh�ng trọng lực, cũng cam l�ng, v� được thấy mu�n m�u sắc của c�i t�m pha với c�i nh�n gian, qua chiếc k�nh vạn hoa, c�n hơn l� đ�ng cứng nh�n cuộc sống qua những khối h�nh hộp của triết thuyết. Bởi c� những v� l� rất hợp l� của nh� thơ m� triết gia b� tay. Những v� l� m� chỉ c� ng�n ngữ Thơ mới tung h� được. V� Nh� thơ dường như sống trọn m�nh với sinh mệnh của chữ. Thi sĩ qu� cố Joseph Huỳnh Văn đ� n�i, t�i nhớ,� � như vầy, Viết tức l� tin tưởng v�o chữ, một niềm tin đầy th�nh thực v� cảm động (t�i th�m, thơ mộng nữa)

T�i nghi�ng về những cảm x�c n�ng hổi tức th�. Một vạt nắng �a chiều c�n bịn rịn tr�n thềm nh�, một lời n�i thương nhớ của ai phơ phất buổi mai đầy sương m�, l�m tim ta trật nhịp, v� những điều như mới đ�y chiếu tr�n TV, cảnh một người cảnh s�t ở một đường phố của New York c�i xuống, xỏ giầy, do �ng vừa mua, v�o ch�n kẻ kh�ng nh� trong ng�y r�t lạnh, cũng như c�i kh� v� cảm r�ng rợn ở Trung Cộng cảnh c� b� bị xe c�n qua bao nhi�u lần m� kẻ b�n đường qua lại như kh�ng, �chẳng phải đ� l�m chấn động cảm x�c ta hay sao, nếu kh�ng bật l�n lời, th� ta xoay sở thế n�o với nhịp ứ đau của tr�i tim? V�, sức n�ng của cảm x�c sẽ lan tỏa.

T�i kh�ng ưa triết gia, dẫn m�nh v�o m� lộ gi�o điều. T�i m� nh� thơ, nh� văn n�i chuyện lan man tr�n trời dưới đất giữa đời, n�i t�m lum m� tr�ng t�m la (nghe con trẻ trong nh� n�i c�u n�y thấy hay hay). N�i chơi ư? Th� cứ thử n�i chơi sao cho ruột tằm đ�i đoạn như tơ rối bời (Kiều) nhau đi...

T�i th�ch những người ph� mặc hết m�nh v�o chuyện viết, v�o l�c viết, người theo đuổi N� đến cạn kiệt m�nh, để cuối c�ng, t�i tin N� sẽ trả lại cho họ cộng th�m l�i, những g� N� được trao.

T�i th�ch t�i l�c t�i thố lộ được với c�c con m�nh: Những trang thơ chật dần trong hộc tủ/ Cuộc chơi duy nhất, mẹ đem cuộc sống m�nh tham dự/ Bản nh�p đẹp đẽ trong đời cho tới nay mẹ chưa từng x�a/ Đ� l� một giấc mơ, mẹ đi đến bằng tr�i tim quyết liệt� N� chẳng cho m�nh ăn no, kh�ng cho m�nh �o đẹp, N� chỉ cho m�nh, duy nhất, hơi thở. Phải nhận N� một c�ch chủ quan tuyệt đối như vậy, mới thật đ� cảm x�c, mới đ�ng nhận m�n qu� của cảm x�c, những lời�

Thế n�n t�i th�ch đọc, th�ch viết c�i g� to�t ra kh� trữ t�nh. Trữ t�nh, hiểu theo nh� văn Trung Hoa L�m Ngữ Đường, biểu hiện một quan niệm ho�n to�n c� nh�n*. Những người viết ấy l� trẻ thơ? Đồng �. L� kẻ mộng mơ? Qu� đ�ng. L� người tự do? Kh�ng vậy th� l�m sao viết thoải m�i � ri�ng? L� người l�ng mạn? Theo đuổi con chữ l� l�ng mạn được cho điểm A+. T�i sẵn s�ng đổi c�i quạt mo v�ng kh�n ngoan thực tế để lấy một nắm x�i l�ng mạn. Họ lạc quan? Chưa hết đ�u, Họ thuộc dạng người biểu hiện những t�nh cảm t�ch cực. Họ đạp đất, v� Họ biết c�i m�ng lung của hạt bụi bay, Họ tr�n trọng cuộc sống của cỏ c�y, v� như thế, qu� sinh mạng của mu�n lo�i. Họ h�t thở bầu kh�ng kh� n�y, v� Họ biết lắng nghe, biết h�n thưởng, biết lấy những tinh t�y từ trời đất v� cuộc sống, th�nh ra Họ biết đau, v� đau tơi bời hơn, Họ biết vui, v� vui thấm th�a nhiều lần hơn. T�i giả thử những nguy�n thủ quốc gia l� nh� thơ nh� văn với đặc t�nh như vậy th� c� lẽ họ sẽ kh� khăn hơn khi c� quyết định khai hỏa chiến tranh, phải kh�ng, chỉ cần một ch�t lưỡng lự th�i c� thể giảm biết bao nhi�u c�i chết. Nhớ đến nụ cười của Tổng Thống Obama h�m thứ năm, ng�y 6.12.2012 vừa rồi khi c�ng gia đ�nh thắp đ�n c�y Gi�ng Sinh ở T�a Bạch Ốc, gương mặt gi�n ra theo nụ cười của �ng c�ng nhịp nh�n nhẩy của phu nh�n Michelle thấy như trẻ thơ, c� phải v� �nh s�ng mầu nhiệm đ�n gi�ng sinh m� t�i đ� gọi l� những ngọn đ�n mơ ước? Cầu mong sao Tổng Thống cũng được cười thơ trẻ như thế - v� trẻ thơ rất gần với thi sĩ - khi cầm c�n nẩy mực chuyện nước.

C� điều nhiều phần, thơ văn với tr�i tim mong manh của n� th� lại dị ứng với những kh�c mắc của ch�nh trị, kinh tế, hoặc đại kh�i những g� tương tự, trời sinh vậy, l� để c� chuyện m� kh�c, m� đau. Ai kh�c, ai đau, ai biết n�i l�n những nỗi niềm ấy? T�i sẽ l� người x�c quyết c�u trả lời, chỉ c� c�c nh� văn, nh� thơ, họa sĩ, trữ t�nh, nhắc lại, trữ t�nh hiểu theo L�m Ngữ Đường.

Xin nghe một độc giả Ấn Độ n�i về Rabindranath Tagore: mọi kh�t vọng của nh�n loại nằm ngay trong những b�i đạo ca của Tagore, Tagore l� người đầu ti�n trong c�c vị Th�nh của ch�ng t�i đ� kh�ng phủ nhận cuộc sống, nhưng đ� từ cuộc sống m� ph�t l�n lời�**, trong tiểu sử kể rằng khi h�y c�n �t tuổi Tagore thường ngồi cả ng�y trong vườn viết rất nhiều về thi�n nhi�n, những con s�c thường đến tr�o l�n đầu gối, v� chim ch�c th� đậu tr�n b�n tay �ng. Đến những năm ba mươi tuổi khi gặp chuyện rất buồn th� Tagore đ� viết những b�i thơ t�nh đẹp nhất. Nghe vậy th� nhiều phần thơ văn nhạc của Tagore khởi đi từ cảm x�c trước thi�n nhi�n, v� t�m cảnh của m�nh, nhờ vậy m� nh�n loại c� được Gitanjali. Đỗ Kh�nh Hoan dịch l� Lời D�ng, cuốn s�ch kh�ng bao giờ rời t�i, từ khi t�i c�n l� thiếu nữ mộng mơ đến phụ nữ t�c hoa sương, v� cũng c�n mơ mộng. Ngo�i d�n số đ�ng đ�c của Ấn Độ, ngo�i t�i, ngo�i�, c�n c� một nh� thơ Irish, William Butler Yeats, ngưỡng mộ Tagore, �ng đ� viết lời giới thiệu trong Gitanjali, Lời D�ng:

�T�i đ� mang theo m�nh h�ng ng�y bản thảo những b�i thơ dịch n�y để đọc tr�n xe lửa, xe bu�t v� trong hiệu ăn, thường thường t�i phải gấp tập thơ lại v� sợ c� người lạ n�o đ� sẽ nhận thấy tập thơ đ� l�m t�i say sưa ng�y ngất đến thế n�o�Một t�c phẩm bắt nguồn từ một nền văn h�a si�u việt, ấy vậy m� những b�i thơ n�y cũng chẳng kh�c g� sự ph�t triển của đất l�nh của cỏ c�y. Một truyền thống trong đ� thi ca v� t�n gi�o h�a hợp với nhau th�nh một, trải qua nhiều thế kỷ đ� thu gặt ng�n từ c�ng rung động tr� thức v� b�nh d�n rồi đem trả lại cho đa số quần ch�ng tư tưởng của người tr� giả��

Viết v� được đọc như thế th� gọi Tagore l� Th�nh thật l� sướng c�i t�m. Cũng theo Yeats:

�nếu nền văn minh Bengal vẫn tồn tại, kh�ng đứt đoạn, nếu c�i đầu �c thường thường ấy-như người ta phỏng đo�n- chẩy qua tất cả, như với ch�ng ta, kh�ng bị ph�n t�n m� lại cấu th�nh h�ng chục đầu �c kh�c chẳng hề quen biết nhau, th� một c�i g� đ� từ c�i v� c�ng tế nhị t�ng ẩn trong những b�i thơ n�y chỉ v�i thế hệ nữa sẽ đi tới tận người h�nh khất b�n vệ đường� Những vần thơ n�y kh�ng nằm tr�n b�n của c�c b� qu� ph�i để c�c b� lấy tay uể oải đọc rồi thở than về một cuộc đời v� nghĩa�cũng sẽ kh�ng phải để sinh vi�n mang đến đại học đề rồi sau khi rời m�i trường xưa bước v�o đời l�m ăn lại bỏ x� kh�ng th�m rờ m� đến nữa,�nhưng du kh�ch sẽ ng�m nga n� tr�n đường đi v� những người l�i đ� sẽ đọc khi ch�o thuyền tr�n s�ng..�


Những lời n�y Yeats viết v�o năm 1912, t�i rất muốn đi Ấn Độ l�c n�y để ngồi với một người h�nh khất n�o đ� b�n vệ đường xin họ ng�m cho nghe một c�u thơ Tagore trong �m điệu du dương của tiếng Bengali. T�i tin l� c�. V� ở một g�c trời xa x�i với Ấn Độ, l�c n�y, c�n c� t�i, rưng rưng t�m đến những trang giấy v�ng cũ để thấy ẩn hiện lung linh tr�i tim mẫn cảm thuần khiết cao rộng ấy. Tagore hiện thực trong mỗi h�nh ảnh, v�

��tr�i tim ấy chứa đầy trong ch�nh n� cảnh huống của đời sống� V� tin v�o một � đồ tổng qu�t n�o đ�, ch�ng ta viết những cuốn s�ch tr�ng giang đại hải, trong đ� c� lẽ kh�ng c� một trang n�o c� được một đặc t�nh khả dĩ l�m cho văn chương trở th�nh nguồn vui, chẳng kh�c g� ch�ng ta vật lộn để kiếm tiền v� nhồi nh�t ch�nh trị v�o đầu �c m�nh, trong khi thi sĩ Tagore cũng giống như ch�nh nền văn minh Ấn Độ đ� d�y c�ng kh�m ph� t�m hồn, r�i d�ng trọn m�nh cho sự rung cảm nhậy b�n của t�m hồn. H�nh như thi sĩ thường tạo một n�t tương phản giữa cuộc đời của �ng với cuộc đời của những ai vẫn hằng sống theo lối sống của ch�ng ta, của những ai c� sức nặng giả tạo ở tr�n c�i đời, v� lu�n lu�n khi�m tốn như thể biết rằng đường đi của m�nh chỉ th�ch hợp nhất với m�nh m� th�i�


Thưa thi sĩ của tim t�i, t�i l� kẻ hậu sinh muốn m�n g�t tr�n những lối Người đ� đi qua. Để biết bằng c�ch n�o m� Người c� thể c� �một sự hồn nhi�n, một vẻ giản dị, ta kh�ng thể t�m thấy ở nơi n�o kh�c trong văn chương, đ� khiến chim ch�c, l� c�y h�nh như gần gụi với thi sĩ như với trẻ thơ vậy; ��
***

T�i c� một kim chỉ nam như thế tr�n đường t�i đi, t�i để cảm x�c hồn nhi�n giao t�nh với chữ, viết như n�i chuyện với m�nh. Vậy th�i. T�i c� c�i duy�n gần gụi với việc viết, v� lần hồi biết lấy từ mớ b�ng bong cuộc sống những d�y tơ thời gian để g�i mở nỗi niềm. V� đ� l� những sợi tơ v�ng chứ kh�ng phải l� m�n đồ xa xỉ để t�i biết qu� trọng, d�ng, v� hưởng, một c�ch n�ng niu, như l� ơn phước.

Đ� kh�ng phải l� một gh� ch�n dự một cuộc vui, bữa tiệc, rồi về. Ch� cốt với chữ, đối với một phụ nữ, bạn hỏi t�i c� gặp kh� khăn n�o kh�ng. Kh�ng, t�i nghĩ những điều ảnh hưởng tương đối v�o việc viết l�ch, kh�ng gọi l� kh� khăn, đ� l� c�ng việc hằng ng�y m�nh sống, c� tr�ch nhiệm v� phải chu to�n bổn phận của m�nh. T�i kh�ng n�i đến những thứ m� người ta đặt để cho phụ nữ gọi l� thi�n chức. T�i đảm nhận những việc t�i � thức l� của t�i, phải l�m, b�n cạnh đ� t�i c� thể viết bất cứ l�c n�o tr�i b�ng ấy đến rủ r� t�i bay. Cho n�n, t�i rất ngưỡng mộ c�c nh� thơ như L� Thị Huệ, như TrangĐ�i Glassey Trầnguyễn,� vừa viết, vừa chuyện nh�, lại g�nh v�c c�ng việc một c�ch rất đ�ng nể ngo�i x� hội nữa.

Trở lại điều t�i đang mi�n man, h�y nghe nh� thơ L� Thị Huệ, với con gi� cảm x�c của m�nh:

Đấy l� những l�c ng�n ngữ giao thoa với th�n x�c v� t�m hồn, bỗng dưng thấy x�c m�nh muốn n�i th�nh lời. Bỗng nhi�n hồn m�nh thấm đẫm những thanh rung của ng�n ngữ. Nhạc hay cung điệu chữ nghĩa bỗng bật ra trong hồn. V� một cảm gi�c rung động s�u sắc bật tu�n ra. V� ta bỗng muốn ghi ch�p lại

Thế l� thơ.

Nhưng t�i phải th� nhận đ� c� rất nhiều lần t�i cảm ra được nhịp điệu v� tẩy bật của ng�n ngữ trong t�i, nhưng t�i th�ch để ch�ng chạy l�ng v�ng trong người trong hồn. Hoặc l�m biếng, đ�i khi c�n tiếc l� nếu m�nh đi kiếm tờ giấy hay ngồi dậy quơ laptop th� cảm x�c l�ng l�ng ấy biến mất. N�n t�i ở y�n hưởng thụ trước đ�.(Cầm Chữ Đến Giữa Đời)

Lời bật ra từ những trạng th�i như thế, hỏi sao lời kh�ng c� hấp lực, một cảm x�c ăm ắp đến thế khi vỡ ra hỏi sao kh�ng l�m người đọc bật l�n mấy tầng c�i gi�? Người Thơ ơi. Dường như cảm x�c t�i cũng đ� bao lần được trải nghiệm s�u thẳm ấy. Viết như thế th� chắc hẳn, v� ước sao, ch�ng ta sẽ r�ng th�m nhiều �hệ lụy�: nh�n l�n nhiều lần hơn người đọc thơ, đọc văn so với người đi xem thi hoa hậu, đấu v�, để nữ sĩ Ba Lan Wislawa Szymborska khỏi phải thốt l�n trong b�i Đ�m T�c Giả như vầy:

Sẽ chẳng l� g� nếu kh�ng l� v� sĩ
với đ�m c�ng ch�ng đang la h�t kia
thơ ơi
sao qu� kiệm lời

Trong ph�ng chỉ c� mười hai người
một nửa đến v� mưa rơi
một nửa l� th�n quyến
Đ� tới l�c ch�ng ta phải bắt đầu c�u chuyện
thơ ơi.
****

Ở đ�u, v� thời n�o, người l�m thơ cũng như con kiến, con ong� nhưng t�i vẫn thiết tha tin rằng, v� dường như niềm tin ấy đ� được chứng thực, mật ngọt của lời từ những tr�i tim thơ đ� v� sẽ chan chứa khắp c�i người v� trời đất n�y.


Khi t�i đọc những b�i thơ của TrangĐ�i Glassey Trầnguyễn n�i về l�ng y�u, niềm vui say m� của người mẹ trẻ với đứa con của m�nh, t�i thấy l�ng vui sướng lạ kỳ, để t�i đọc cho bạn nghe. Xin cho t�i l� người đọc hạnh ph�c, Wislawa Szymborska đ� n�i rằng �T�i quan t�m tới bạn đọc, người m� khi về tới nh� cố t�m cho m�nh được một ch�t thời gian v� sự th�ch th� để cầm l�n tay cuốn s�ch nhỏ v� đọc thơ t�i... T�i lu�n nghĩ về người ngồi đọc thơ t�i cho ch�nh bản th�n m�nh hoặc cho một người n�o b�n cạnh�
****


Bạn th�n ơi, h�y l� người b�n cạnh t�i nh�, t�i đọc bằng �m thanh chia sẻ nhất m� t�i c� được, hạnh ph�c ấy sẽ l� �nh lửa khơi ấm một ng�y �m u như h�m nay.

Jean Valjean,
một trong �những người c�ng khổ� của Victor Hugo
tin rằng
khi y�u một người
l� ta được chi�m ngắm dung nhan của Thượng Đế
mẹ cũng vậy
trong ph�t đầu gặp con

con ch�o đời
trời đất thở ra tơ

Con: hạnh ph�c, t�nh y�u, hoan lạc
Con: tinh kh�i, trong s�ng, Thi�n đường
Con:cuộc đời, l� tưởng, qu� hương

Con: tất cả, niềm tin, ph� th�c
(Nh�c B�ng Thi�n Đường, thơ Trang Đ�i Glassey Trầnguyễn)

Trời đ� sập tối, mẹ t�i vừa gọi điện thoại cho t�i từ Việt Nam, tiếng kh�c v� tiếng n�i l�m t�i ngập sương, của kh� trời, lẫn nước mắt, t�i đọc tiếp nh�, trong hạt lệ của t�i cảm ứng với những d�ng thơ huyết lệ n�y:

Con về b�n Mẹ nghe huyết �m
Nghe tuỷ xương r�o rắt mưa dầm

C� lịch kiếp chảy xiết huyễn ảo
Cho tuyệt c�ng �m �m điếc th�m

(Huyết �m, thơ Nguyễn Lương Vỵ)

Con nh�n m�i chiều thu xanh, xanh lắm

Tiếng kh�c xanh, xanh đất ấm trời �m

Như l� n�n như c�nh non mướt đ�m
Mẹ ấp ngực ru con theo gi�ng sữa
������������������������������������������������������������������������������������������������������������

V�ng thưa Mẹ! Con lần theo nếp �o

�o sờn vai, hai b�ng, một vu�ng chiều

Chiều rất thẳm chiều rất trầm y�u dấu

Như chưa từng. Thưa Mẹ! Biết bao nhi�u�
(
�m Bản Th�ng Mười Hai, Nguyễn Lương Vỵ)

�i bạn ơi, c� thấy c�ng t�i, hạt lệ l� những long lanh mong manh vĩnh cửu kh�ng? T�i tin, t�i rất lạc quan về một niềm tin, Thơ để l�m g�, Thơ viết cho ai.�

Trang Đ�i viết về t�nh y�u với con m�nh. T�i, với con t�i, Nguyễn Lương Vỵ bước lần theo nếp �o của mẹ, v� n�y, Nguyễn Xu�n Thiệp, bởi mặt đất n�y c� dấu ch�n em qua/n�n t�nh y�u của anh l� v� hạn. Trời ơi nếu kh�ng c� nh� thơ, nh� văn để n�i l�n những dấu y�u ấy th� l�m sao ta biết được con người c�n th�nh thiện đến thế�Bạn biết y�u giấc ngủ con m�nh, th� bạn sẽ biết qu� tỷ tỷ giấc ngủ trẻ thơ. Bạn nghe được hơi ấm trong l�ng mẹ, th� hẳn bạn sẽ kh�ng muốn ai l�m thương tổn tr�i tim người mẹ. Bạn ca tụng để c�i trần gian n�y biết t�nh y�u l� ngọc qu�. V� như thế, nh�n loại sẽ c�ng tr�n trọng t�nh y�u v� sinh mạng của nhau, thế c� phải l� tr�i tim nh�n �i của thơ l�y lan?


T�i l�m thơ/ cho bạn b�, cho những người c�ng khổ/cho sấm dội.cho đổ vỡ.cho m�y xa/t�i l�m thơ/v� con chim m�u đỏ/h�t một m�nh.dưới trời mưa thưa.(Nguyễn Xu�n Thiệp) Tiếng h�t một m�nh ấy đang c� t�i v� bạn t�i, b�n cạnh đ�y, lắng nghe, v� b�nh minh tới sẽ c� ng�n ng�n tiếng h�t h�a thanh h�n gắn những đổ vỡ...

V� t�i biết ơn tất cả những lời thơ trữ t�nh tr�n c�i trần gian n�y.

Kh�ng ai gọi t�i nữa
Khi buổi chiều đ� đi rất xa.
chỉ ch�t nắng s�t g�c vườn
gọi t�n ch�nh n�
những b�ng loa k�n trong hồ thổi một b�i sonate

em hiện ra:
-rạng ngời!
c�ng giọt lệ tinh kh�i. Sớm mai.
sớm mai ta kh�ng lời.
sớm mai ta!sớm mai ta!
nhắc nhở:
h�y sống!
h�y sống!
v� những điều ch�ng ta tha thiết!
(Khi Buổi Chiều Cũng Bỏ T�i Đi- Du Tử L�)

Bạn c� một m�nh ngồi nghe ch�t nắng s�t lại trong mắt thầm thĩ c�ng tiếng ng�n nga loa k�n gi� biệt một ng�y? V� bạn thấy kh�ng, t�i đ� n�i, Họ l� người lạc quan. Họ th�nh thang bay l�n bằng đ�i c�nh của nỗi buồn. Họ ấp ủ một c�ch đơn sơ� ng�i nh� lợp bằng những chiếc l� th�ng kh�/v� giấc mơ thi sĩ (Nguyễn Xu�n Thiệp), giấc mơ thi sĩ, l�ng mạn quyến rũ người ta hết biết lu�n. Nhờ vậy m� Họ l�c n�o cũng ở một nhịp ph�t gi�y ngo�i thời gian.

Bạn bảo t�i d�ng d�i qu� thể, đ�y t�i đang trở lại đầu b�i đ�y, h�y ngồi lại với t�i ch�t nữa th�i, L�m Ngữ Đường chả bảo, th�ch c�i lối n�i nhẩn nha, d�i d�ng lan man rồi quay về điểm cũ hay bất ngờ dừng lại, đổi hướng, �y như một người đi chơi về nh�, nhảy qua h�ng r�o m� v�, l�m cho bạn đồng h�nh phải ngạc nhi�n. Được dạo chơi tr�n những con đường vắng vẻ rồi nhảy qua r�o m� v� nh�, �i th� biết mấy!�
*

Được n�i chuyện với bạn trong hơi nhựa th�ng thơm ng�t n�i rừng n�y l� một �nh lửa sưởi ấm m�a đ�ng.

Th�i đ� sắp tối hung rồi. Bạn về nh�. T�i kh�ng tiễn đ�u. Bạn c� thể thấy t�i nhảy qua r�o, nhưng kh�ng phải v�o nh�. Quả b�ng đang đợi t�i.


Thơ ơi. T�i đ� đến ngồi dưới ch�n người. Chỉ xin để t�i biến đời m�nh th�nh b�nh dị, thẳng ngay, như chiếc s�o sậy để người phả đầy �m nhạc v�o trong� (Tagore)
***

Ăm ắp rồi, b�ng đ� bay l�n�

Bạn của t�i ơi. � h�y sống, h�y sống v� những điều ch�ng ta tha thiết... V� cho cả giấc mơ.

�i giấc mơ y�u dấu của t�i. Bạn c� biết tại sao t�i hay kết th�c những b�i viết của m�nh bằng Giấc Mơ? V� đ� l� nơi kh�ng c� dấu chấm hết bao giờ.


Nguyễn thị Kh�nh Minh

Santa Ana, M�a đ�ng năm 2012

 

*Tựa s�ch The Importance of Living, L�m Ngữ Đường, Sống Đẹp, Nguyễn Hiến L� dịch.
**Trong b�i tựa của W.B.Yeats ở T�c phẩm Lời D�ng (Gitanjali) Đỗ Kh�nh Hoan dịch, Nxb An Ti�m, 1972
***Tất cả những c�u trong� dấu ngoặc� ở đoạn n�y l� của W.B.Yeats (Nobel văn chương 1924) trong Lời Giới Thiệu Gitanjali của R.Tagore, Đỗ Kh�nh Hoan dịch - *** thơ Tagore, Đỗ Kh�nh Hoan dịch

****Thơ Wislawa Szymborska, Nữ sĩ Ba Lan, Nobel văn chương năm 1996, Tạ Minh Ch�u dịch.

http://www.gio-o.com/NguyenThiKhanhMinh.html

 

� gio-o.com 2013