rắnhường2013

 

Hồ Đ�nh Nghi�m

 

RẮN Đ� TRỐN KHỎI VƯỜN ĐỊA Đ�NG

 

tản mạn

 

 

th�ng hai th�n thể b�ng vỡ ra

những con rắn b� đi xa

t�i sống nổi, nổi, nổi

tr�i như những đ�m m�y loang�

��� �(l� thị huệ,� Tạp ch� Văn số 87)

 

 

Truyện cổ ghi: Rắn đu th�n tr�n c�y, l� lưỡi nhọn hoắc ra thủ thỉ, x�i dục đ�i nam nữ ăn l�ng ở lỗ v� c�ng rỗi nghề đứng xớ rớ b�n dưới: Thử xơi qua tr�i t�o n�y đi, cắn ngập răng v�o, ngon hết biết, tr�i c�y đặc sản đấy, ngậm m� nghe. Apple nầy đời thường hổng c� đ�u, h�ng hiệu ch�nh gốc, chẳng c� phun tẩm h�a chất như mấy anh Tẩu bụng chứa cả bồ dao găm ưa chơi khăm thi�n hạ.

 

Người nhẹ dạ cả tin hay rắn lươn lẹo t� đạo? Chẳng biết m�o n�o cắn mi�u n�o, nhưng hiệp một th� người thất cơ. Big boss kh�ng ưa bị vi phạm chủ quyền, bộ luật chưa kịp soạn thảo nhưng thi�n đường l� nơi h�y nghe thượng đế n�i v� h�y nh�n những g� thượng đế l�m. Hai đứa tham ăn, b�n thua cuộc, bị xua đuổi, dắt d�u vượt bi�n xuống trần gian từ độ ấy. Rắn c�n phục m�nh tr�n c�y hay bị chịu h�nh phạt n�o th� kh�ng nghe s�ch xưa n�i năng chi (cũng thừa).

 

Tự khởi thủy, rắn l� con vật c� l� lịch xấu như thế đ�. L� mầm mống g�y chia rẽ, đ�m thọc người n�y kẻ nọ, x�i dục hận th�. Chưa nghe ai thử khen� n� một tiếng, ngoại trừ d�n-nhậu-thấy-con-g�-nh�c-nh�ch-l�-xơi. Lẫu thập cẩm đấy, ninh đủ ngũ x�, nhiều chất đạm, ph�ng chống cảm mạo uể oải tứ chi (nghe tựa b�c sĩ th� y), chưa kể điều hệ trọng từng ghi trong b� k�p: Đ�m về trả b�i cho tới s�ng, dứt kho�t l�m b� x� h�i l�ng. V� từ h�i l�ng vượt qu� giới hạn của nhăn nh� để c�m r�m suốt năm canh. B�nh sanh hổng ra g� sao hổm r�y phổng phao trở chứng. Chị kh�ng tin hả? Sao tui đ�m nghi ngờ thằng chả qu�. Mẹ rượt! Đồ � đ�m. �n ho�n dịch vật g� đ�u kh�ng! Ph� giấc mộng l�nh riu riu giấc điệp của tui. Đau v� hạn, từ nửa người, kh�c dưới.

 

Người ở v�ng miền x�i tiếng Ph�p rắc rối xếp rắn v�o giống đực. Le serpent, m� kh�ng �La� con rắn. Người n�i tiếng Việt th� đề huề chẳng chia phe đảng, nhưng trong ng�n ngữ tuồng như c� � k� thị đờn b�, bao xấu xa phản trắc cứ đổ riết v�o m�nh họ cả, thứ m�nh mẩy m� T�y phương lu�n ga-lăng, nịnh đầm, coi trọng: Chớ đ�nh đ�n b� dẫu chỉ bằng một c�nh hoa hồng. N�y nh�: đồ đ�i kh�ng qua đầu ngọn cỏ, đồ thứ m�nh x� chuy�n cắm sừng l�n đầu chồng, đồ con mẹ l�ng dạ rắn r�t đẻ con kh�ng c� lỗ đ�t� Những cụm từ �lăng lo�n, mất nết� đều vấy l�n đầu b� t�c rối của họ cả. Đờn �ng v� can, chẳng d�y dưa? Hoặc bất qu� người đời chỉ nhẹ ph�n: Lũy c� bồ nh�. L�o gần xuống lỗ rồi m� b�y đặt c� m�o! Ức hiếp phụ nữ qu� chăng? Hỡi c�nh m�y r�u, bộ t�nh độc quyền chuyện m�o mả g� đồng ư? Đồ rắn mắt!

 

V� h�nh trung, rắn lần lượt b� về ph�a mỹ nh�n cả, đ�ch thị l� giống c�i; giống đực th� chỉ biết ăn nhậu v� n�i ph�t: �Nam v� tửu như nữ v� kinh�. Đừng hiểu lẩm kinh ấy l� kinh s�ch để m� n� khinh! Kinh nguyệt đ� t�a, dậy đi nghen. Lạnh g�y chưa? Sao kh�ng bảo đ�n �ng m� chẳng ực ngụm rượu th� ủ rủ kh�c g� cờ x� thiếu gi� thổi phất? Chữ nghĩa cứ lung tung cả l�n. Đồ phường b�n trời kh�ng văn tự!

 

Năm rắn đang lừ đừ b� lại gần. Khi nh� nước Canada biến từ t�m l�m bến đậu, th�u nhận kiếp tr�i s�ng lạc chợ, m�nh kho�c �o khinh cừu ở trại tị nạn Cửu long nghe giang hồ đồn: Gia-n�-đại l� xứ tuyệt kh�ng c� rắn r�t. Ừ nhỉ, cũng phải, băng tuyết thế n�y th� chủng tộc gi�ng họ lo�i b� s�t kia phải mang phận di d�n th�i, t�m tới đất hứa chứ l�ng ch�ng xứ n�y mần răng chịu đời cho thấu thứ �m độ lạnh cắt da kia. Muốn ng� thấy nường rắn, m�n nh�n v� thưởng thức th� phải chơi bảnh, bỏ ra hơn 50 Gia kim để xực một ch�n b�t bửu do đầu bếp ch�nh hiệu Quảng đ�ng hầm lửa riu riu với nồi đất nung made in Hồng-k�ng. Nường mang t�n hổ mang, (La) thị cạp nong hay (Le) văn rung chu�ng, v� t� b�t bửu c�ng phu nọ chỉ lềnh bềnh đ�i ba kh�c trắng hếu m�nh hạc xương mai đ� lột da co quắp của nường. Theo lời đồn, h�p xong n�, hơi tanh tưởi một ch�t, nhưng người bạn n�ng rần từ đan điền l�n, tợ hồ vừa đả th�ng hai huyệt nh�m đốc, cơ hồ như mới nằm xuội lơ mang th�n hứng chịu qua m�n m�t-xa m�i mẩn trong tiệm hớt t�c Thanh Nữ (thanh chứ kh�ng phải Th�nh). Cho hay rắn đ� chết vậy m� thịt th� n� cũng g�y t� m� kịch độc cho đứa ưa thử của lạ. Nếu độc th�n tại chỗ, chưa vợ con, nguồn lửa ch� dương chạy rậm rật trong huyết quản sẽ x�i n� chong đ�n xả �a mần thơ diết dăn từ đầu h�m tới g� g�y s�ng m� tứ chi kh�ng hề bải hoải, đau lưng hoặc run tay mỏi gối. Thực đơn (dấu diếm) của nh� h�ng T�u c� nhiều m�n si�u khủng, thế mới biết do đ�u ng�y xưa vua ch�a ho�ng hậu vương phi cung tần ăn chơi tới bến sau m�n che trướng rủ, nhất dạ lục giao sanh ngũ tử l� chuyện nhỏ như con thỏ. V� b�y giờ, rắn đ� trở lại, lợi hại hơn xưa.

 

Tuyết xuống đầy, mới b�i x�a m�u thềm bẩn, ph�t chốc tr�ng ra chẳng c�n nhận dạng h�nh khối của chiếc xe c�m tiếng chịu đựng đứng y�n b�n lề. C�y cối, nh� cửa, con đường đồng loạt mặc chung một chiếc �o cộm trắng, nh�n v� ph�t hiện ra c�i im sững, như cảnh giới kia đang biến đổi th�nh một tấm thiệp Mừng Gi�ng sinh v� ch�c khỏe năm mới. Y�n b�nh tới độ ph�t hoảng. Lạnh lẽo đến mức phải tự kiếm t�m một ngọn lửa nhỏ nhoi, thắp s�ng v�o tr� �c ngầy ngật lu�n tưởng nhớ luồng gi� hung h�n xứ nhiệt đới đ� th�i thổi qua đời m�nh nực nội, ngoại trừ một t�m về, điều bất khả.

 

Nh� Ca ở Huế hay t�m v�o S�i-g�n khi l�m ra b�i thơ rất được ngợi ca: N�y anh, em cũng tựa sương m�, khi về tay nhỏ che trời r�t, nghe gi� băng m�n hết tuổi thơ. Nếu sang xứ tuyết, e c� l�c lời thơ phải ắp đầy một bỏng r�t của nắng n�i, của gi� L�o, của biển lửa trầm lu�n để c�n bằng một trạng th�i t�m l� chăng? M�nh quay lưng đoạn tuyệt với thứ sắc m�u cảm mạo giăng bủa ngo�i kia, đến kệ s�ch v� l�m rơi vương v�i xuống nền lạnh, xao x�c thứ h�nh ảnh ấm c�ng nh�e mờ. Tạp ch� Văn số 87, nhặt l�n, mở ngọn đ�n v�ng để thầm đọc t�n vai kề vai tr�n trang b�a đ�ng khung th�ng 9 năm Một Ch�n đ� cũ T�m Ch�n. Ng�y th�ng đ�, em ở đ�u? Người khuất mặt lu�n bồi đắp v�o l�ng ta một suối nguồn �n sũng. Đi vật lộn với đời sống b�n ngo�i � ớ ng�n ngữ lạ bở hơi tai v� đ�m về lai tỉnh chong đ�n mộng cuồng tới em để h�ng th�ng gửi v�o c�i ta b� những hư hao t�m sự. Em l� ai m� cho ta niềm m� muội chẳng cưỡng chống? Rồi ta bị đ�y ra khỏi vườn địa đ�ng với l�ng tin sắc son em kh�ng hề l� thanh x� bạch x� chuy�n r� quến dụ khị ta, kẻ lầm lạc dẫm ch�n v�o sạn đạo. Lầm lạc v� lầm lỡ cũng một nghĩa như nhau. Khi ta chết đừng mang ta ra biển, hồi sinh từ s�ng bạc đầu h� chẳng sợ sao? Phải biết ke chớ. Phải đợi vết thương kh�p miệng chớ. Ưa rỉ rả chảy m�u kiếp n�y sang tới kiếp sau ư? Sao kh�ng tr�ng điệp n�i đồi thiếu g� chỗ chơi vui? Đ�-lạt Pleiku chẳng hạn, Bu�n M� hay một đỉnh cao so với b�nh nguy�n hoang mạc.

 

L�m ơn đưa em l�n n�i cao

Ng� ra hạnh ph�c ở nơi n�o

Ng� ra những phương trời viễn mộng

Đi với em em t�m cho coi

 

L�m ơn coi em như con ri�ng

Em buồn bỏ ăn năm bữa liền

Em buồn em đ�i v� tr�ng đợi

L�m ơn nu�i em đ�u bao nhi�u

 

Em nằm xuống giữa mấy lần v�n mỏng

Giữa mấy lần gối mộng tiếc ph� hoa

Giữa đ�m th�u tang chế kh�c trăng t�

Giữa đ�i bờ sinh tử đ�n người qua�

 

Thơ ai thế? Của một người nữ h�nh như bằng tuổi m�nh v� vượt trội hơn m�nh giữa những lằn ranh suy tưởng. Kinh nghiệm hơn, từng trải hơn, dịu d�ng hơn, đớn đau hơn, đằm thắm hơn� Những thứ hơn ấy l�m n�n t�n người: Vũ Quỳnh Hương. B�i �Khi Em Nằm Xuống� d�i hơn những tr�ch đoạn lộn xộn của m�nh, nhưng chỉ ngần ấy cũng đủ mang m�nh tới tiếp cận thứ cảnh giới của bạt ng�n cảm x�c, c�i sự �ngộ� mượt m� chẳng n�i n�n lời. C�m ơn ngọn lửa sưởi ấm tự phương xa. Sao kh�ng dưng, một đ�m trở trời n�o lửa kia vụt tắt để b�ng tối vật v� tiếc nuối. M�nh biết người chưa �nằm xuống giữa mấy l�n v�n mỏng� nhưng c�i im tiếng kia l� thứ c�o ph� mu�n đời kh�ng n�n yết thị. H�y l� đốm s�ng, những con đom đ�m vẫn điểm xuyết cho m�n đ�m ch�t hư ảo đầy quyến rũ. H�y v� m�nh l� con rắn truyền thuyết chuy�n x�i dại người ăn tr�i cấm. Người đ� hơn một lần nuốt tr�i, c� nhớ kh�ng?

 

L�m ơn cho em vin c�nh tay

Đi v�o những lối đ� an b�i

C� khi em kh�c v� trắc trở

L�m ơn cho em xin bờ vai

 

L�m ơn h�y đờn ca xướng h�t

H�y bạn b� cạn ch�n đầy vơi

H�y cười kh�c qu�n niềm đau x�t

L�m ơn đưa em đi nhậu chơi�

 

H�nh như trong thơ của mỗi người nữ lu�n v�ng vất ch�t buồn. Ch�t th�i, chẳng vật v� lớn tiếng. L� kh�i sương tr�n mặt hồ trở lạnh, cứ nhẹ tỏa lan. Trần Mộng T� cũng vậy, thơ chị rất dễ đi v�o l�ng m�nh bởi thứ t�m sự gần kề với th�nh khẩn, dễ l�m m�nh đ�n nhận, sẻ chia với một mở l�ng của kẻ đồng cảm. Vũ Quỳnh Hương c�n c�i đặt v�o chữ, c�n biết tự trấn an m�nh bằng ch�t kh�i h�i đen nhưng Trần Mộng T� kh�ng vậy, chị mẫu mực trong c�ch tr�nh b�y, d� khi đớn đau ta c� thể x� r�o, ph� lệ. Chữ buồn của tiếng thơ Trần Mộng T� thực sự nguy�n chất, kh�ng pha chế g� kh�c, tinh r�ng, đậm đặc. M�nh lại mạn ph�p t�c giả bằng lối tr�ch dẫn c�c nhảy, b�i �Chu�ng Gọi Hồn Ai� c� những c�u đẹp v� sự giản đơn m� t�c giả như muốn dụng t�m t�m tới:

 

Mai em về Người c� l�ng rộng mở

Tay bao dung �m nhẹ ch�t dư hương

Em b� nhỏ đời cuốn đi trong gi�

Tr�i tim hồng s�t lại một giọt sương

 

Mai em về t�m thăm ng�i nh� nhỏ

B�n thềm trăng Người c� đ�n em v�o

Em sẽ �p mặt l�n chăn gối cũ

T�m hương xưa trong t�c rối ngọt ng�o

 

Khi em về mắt n�u Người kh�p k�n

Gối chăn xưa bầy b�n giữa chợ đời

Trăng thơ mộng vỡ tan tr�n thềm cũ

Chu�ng gi�o đường rộn r� gọi hồn ai.

 

Hơi cổ điển trong c�ch tr�nh b�y, một v�i từ hơi s�o m�n, nhưng cốt l�i nằm ở chỗ lời than van ấy c� r�t được v�o tai bạn kh�ng. Thứ chu�ng kinh cong m�i đồng vọng giữa l�ng sầu. M� tại sao ch�ng ta ưa vặn vẹo như rắn b� thế kia? M�nh c� ch�t kinh nghiệm n�y e c� khi bạn từng trải nghiệm qua, đ� l� c�ng một b�i thơ c� khi sự l�nh hội của ta bị biến đổi khi thấy hay, khi thấy chẳng đạt. Ngay ch�nh t�c giả l�m ra b�i thơ ấy cũng sẽ c� l�c t�m đắc, lại c� khi đọc l�n b�n đỏ mặt những muốn độn thổ. C�i sự cố nọ chẳng biết giải th�ch sao cho ch�n m�i, cho vỡ lẽ. Luật biến thi�n của trời đất cũng ảnh hưởng tới c�i l�ng ta chăng?

 

 

Văn số 87 c�n c� sự g�p mặt của hai người nữ nữa: Nguyễn Thị Long An v� Cao B�nh Minh. Nhưng s�ng t�c của nhị vị ấy rơi v�o thể loại truyện ngắn. C� � Ng�n (chắc nam nhi?). C� bạn Trần Vũ với truyện Đầm Lầy Hạnh Ph�c. V� m�nh, vụng dại với Niệm T�nh Tha Thứ

 

Xin h�y thứ tha khi m�nh đặt ra đ�y một dấu hỏi: Giờ n�y qu� vị đang l�m g�? Điều bất thường n�o biến th�nh đ� tảng chận lối giữa đ�ng, khiến qu� vị dậm cẳng rồi thầm lặng quay lưng. Mực in chưa hoen mờ trang s�ch c� t�n qu� vị, những Vũ Quỳnh Hương, Nguyễn Thị Long An, Cao B�nh Minh, � Ng�n� Những d�n tr�i m� c� thời qu� vị bỏ c�ng chia sẻ, với m�nh, giờ n�y vẫn lay lắt một đốm lửa chưa t�n lụi. Kh�ng ngoa ng�n, n� l�m m�nh ấm, �t nhất, v�o c�i buổi chiều tơi bời gi� tuyết chốn đ�y. C�i buổi bất minh như đ�n đợi một giao thừa. Vũ Quỳnh Hương, cho m�nh mượn tạm �chiếc �o ngự h�n� để kho�c th�n:

 

�Em cố xếp đời nhau ngay thẳng

L�m ơn đừng băng qua giữa đường

Em chở trăng sao về tới cửa

L�m ơn đừng nổi cơn ngang xương

 

Để em đi kiện với hư kh�ng

Để em mua bảo hiểm c�i l�ng

Để em treo gi� từng giấc mộng

L�m ơn trả lại em t�nh y�u�.

 

C� thi sĩ n�i, đại loại như: Của cho đi ai lấy lại bao giờ. Thơ văn l� khu vườn trưng b�y k� hoa dị thảo, l� �mực viết ra ai g�m tẩy được bao giờ�. Hiện trạng, n� x�c xơ qu�, tựa hồ chẳng ai buồn tay cắt tỉa tưới nước nhặt l� lượm hoa. �Em đ� theo chồng bỏ cuộc chơi?�. Kh�ng, đời n�o. Em theo chồng th� em n�n bạch h�a niềm hạnh ph�c ấy, nh�n đ�i l�n, cho một kẻ buồn nhưng vạn người vui, bởi em lỡ phận l� tằm ăn d�u. �Người về ta chẳng cho về, ta nắm vạt �o ta đề c�u thơ�. Được kh�ng? C� bị mang tội s�ch nhiễu t�nh dục chăng? Eo �i, cuộc chơi n�o cũng găm ở đấy một lề luật cả. Kh� khăn qu�. Lầy lội một vũng tuyết ngập gối, bước e d�.

 

Số b�o Văn m�nh đang cầm tr�n tay tựa một tờ lịch cổ xưa v�ng ố. Giam giữ thứ qu� khứ m� mỗi một nhớ về l� mỗi một tiếc nuối. L� vườn xưa chập chờn ong bướm, v� hoa, mang từ bốn phương lại nở rộ mỗi hạn kỳ, để trong phần sổ tay, người chăm s�c vườn Mai Thảo bao giờ cũng thủy chung một lời: �C�m ơn sự hợp t�c qu� b�u của văn hữu�. Văn hữu, giờ n�y người đang ở đ�u? Computer, internet đ� giết người rồi ư? Người bỏ vườn xưa, đi kh�ng để lại một �m hao. Trần Mộng T� c�n viết, nhưng thưa lại, lơi đi. Trần Vũ th� co th�n, tr�m chăn phủ đầu, chưa tỉnh thức. Chỉ một người nữ dựng bảng hiệu Gi� O Chấm C�m v� m�nh lẻ loi phương n�y buốt gi� c�n buồn miệng tỉ t� chuyện v�n, thoạt ngắn thoạt d�i. Tiền nh�n n�i: Rượu ngon phải c� bạn hiền. Quả kh�ng sai, nhưng h� cớ g� phải l� rượu, thơ văn cũng vậy th�i. Anh viết, chị viết, t�i viết, nh� nh� đều viết. Ng� qua ng� lại, th�c đẩy, x�i giục, hổ tương v� hậu vận l� tất thảy đều chen vai một giấn liều. Thập ni�n 1980 l� cả một l�n đường đầy hưng phấn. Tiếc nuối, m�nh d�ng chữ ấy e c�n thiếu. Sự ho�i tưởng bao giờ cũng bần thần, k�o theo nỗi thất vọng cho c�i đột quỵ, tai biến mạch m�u n�o, nhồi m�u cơ tim, tiểu đường, ung thư niềm tin của d�ng văn chương hải ngoại.

 

Tuyết đ� ngưng, th�i l�m n�t tan khung trời hẹp. M�nh xếp b�t nghi�n, rủ bạn hiền đi nhậu �cạn ch�n đầy vơi� một phen. Dộng, mặc, c�i, phủ, cho�ng, tr�m� ngo�i th�n một đống quần n�y �o nọ tựa thằng người nộm, biến tướng. M�nh tắt đ�n, đ�ng ập lại c�nh cửa, nơi c� treo cuốn lịch chết sững những con số đen đỏ, v� h�ng chữ đ�ng ngập đinh, in mực xanh (dờn) c�u n�i của Che Guevara: �Live your life as though you were already dead�.

 

 

Hồ Đ�nh Nghi�m

 

 

http://www.gio-o.com/HoDinhNghiem.html

 

 

 

� gio-o.com 2013