tranh: Đinh Cường

 

TẢn mẠn

B�n t�ch c� ph�

Tuyết

Nguyn Xu�n Thip

 

Những ng�y n�y tuyết phủ trắng khắp miền Đ�ng. Những m�i nh�, những con đường v� h�ng c�y ch�m trong tuyết. Tuyết cũng rơi ở Garland, Texas. Trong cảnh tuyết phủ m�nh m�ng ấy, người ta mơ tới những ngọn nến trắng được thắp l�n v� tỏa ấm như trong thơ của Pasternak. Cũng như n� được thắp l�n một đ�m tuyết rơi trong c�u chuyện của nh� văn Nga nổi tiếng Konstantin Paustovsky m� Nguyễn t�i sẽ kể lại sau đ�y. Xin được xem n� như m�n qu� nhỏ� trao đến anh em bạn b� trong đ�m New Year�s Eve.

 

�� Trong Thế Chiến II, một phụ nữ trẻ người Moscow t�n l� Tatyana Petrovna c�ng với con g�i Varvara, tản cư về một th�nh phố nhỏ v� ngụ tại nh� một người đ�n �ng gi� t�n Potapov. Một th�ng sau khi Tayana đến, �ng Potavov qua đời.

�� L�c đầu c� kh�ng ưa c�i thị trấn n�y, v� cảm thấy hối tiếc rằng đ� rời bỏ nh� h�t ở Moscow để về đ�y. Nhất l� v�o những s�ng những chiều, l�c thời tiết xấu, lũ quạ k�u quang qu�c, bay th�nh từng đ�m m�y đen tr�n những ngọn c�y trụi l�. Nhưng rồi ng�y th�ng tr�i qua, c� dần quen với ngọn đồi bạch dương v� d�ng s�ng uốn lượn b�n đồi. C� cũng đ� bắt đầu đi tr�nh diễn ở c�c trạm qu�n y trong v�ng. Cuối c�ng th� c� đ�m ra th�ch c�i thị trấn nhỏ b� v� �m đềm n�y, nhất l� khi tuyết phủ. V� c� bắt đầu quen sống trong ng�i nh� của một người lạ với những đồ vật lạ. Potapov c� một người con trai hiện đang phục vụ tr�n một chiến hạm trong v�ng Hắc Hải. Tayana ngắm nh�n tấm ảnh của anh treo tr�n tường, cảm thấy đ� gặp ch�ng trai n�y ở đ�u, dường như đ� l�u lắm trước cuộc h�n nh�n thất bại của c�, nhưng c� kh�ng thể n�o nhớ ra được.

�� Những bức thư tiếp tục gởi về cho Potapov, tất cả đều c�ng một người viết. Tatyana xếp những c�i thư ấy tr�n b�n viết của gia chủ. Một đ�m, khi trời đổ tuyết, Tatyana kh�ng thể n�o ngủ được. T� m�, c� mở một c�i thư ra xem. Người con trai của Potapov l� Nikolai cho biết rằng anh vừa hồi phục sức khỏe trong bệnh viện sau khi bị thương nhẹ. Anh ta hy vọng rằng khi rời khỏi bệnh viện anh sẽ c� thể xin nghỉ ph�p về thăm cha gi�. Người con h�nh dung ra cảnh vật l�c anh trở về: Tuyết rơi tr�n những con đường đi tới vườn c�y chỗ đ�nh phong ng�y n�o sẽ được dọn sạch, chiếc đ�n dương cầm cũ xưa sẽ được l�n d�y lại, v� tr�n mặt đ�n vẫn c�n bản nhạc l�c anh rời nh� ra đi -đ� l� kh�c mở đầu (overture) của t�c phẩm �The Queen of the Spades� của Tchaikovsky, v� những ngọn nến ch�y dở vẫn c�n trong gi� nến. Anh ta c�n tỏ � thắc mắc kh�ng biết c�i chu�ng treo tr�n cửa c� c�n ng�n vang như ng�y xưa.

�� Tatyana cảm nhận được rằng một ng�y n�o đ� người con sẽ trở về. Thật l� kh� cho anh ta khi thấy rằng những người ở trong ng�i nh� v� mọi vật kh�ng c�n như� anh mong đợi. Tuy vậy, s�ng h�m sau Tatyana cũng ra dọn sạch tuyết tr�n lối đi tới vườn c�y. C� cũng sửa lại c�i chu�ng treo ở cửa v� mướn người đến l�n d�y đ�n. C� t�m lại những mẩu nến ch�y dở v� đem cắm v�o gi� nến. Varvara nh�n mẹ lăng xăng l�m việc, lấy l�m ngạc nhi�n lắm.

�� V� rồi Nikholai được xuất viện. Anh đ� về đến ga xe lửa, mong gặp lại cha m�nh. Anh chỉ c� thể ở lại nh� 24 tiếng đồng hồ. V� anh buồn biết mấy khi người trưởng ga b�o cho anh biết cha anh đ� qua đời. Nikholai dạo bước lang thang, nhưng kh�ng c� � định về thăm lại ng�i nh� của cha m�nh. Anh chỉ đến thăm lại vườn c�y v� c�i đ�nh phong ng�y xưa nơi lối đi đ� được dọn sạch. Đang đứng trầm tư trong tuyết th� một thiếu phụ trẻ bước đến -đ� l� Tatyana. C� th�n �i mời anh v�o nh�.

�� Trong nh�, chu�ng cửa vẫn hoạt động, những ngọn nến v� c�y đ�n dương cầm vẫn ở đ� -mọi vật trước mắt đ�ng như anh tưởng tượng. Nikholai c�ng ngồi d�ng tr� với Tatyana. C� n�i dường như c� đ� c� gặp anh ở đ�u đ� một lần.

�� Đ�m h�m ấy, Nikholai nằm ở sopha kh�ng chợp mắt. Anh cố thức tận hưởng từng ph�t gi�y trong ng�i nh� xưa.

�� S�ng h�m sau, Tatyana đưa anh ra ga xe lửa. Trước khi anh bước l�n t�u, c� bảo anh l� h�y viết thư về. Sau c�ng, c� n�i, c� v� anh đ� l� người một nh�.

�� V�i h�m sau, Tatyana nhận được thư của Nikholai. Anh n�i anh nhớ ra rồi nơi họ đ� gặp nhau. Đ� l� v�o năm 1929, tr�n v�ng Crimea. H�m ấy, Nikholai đang đi dạo trong c�ng vi�n. Gần đ�, một thiếu nữ đang ngồi tr�n ghế đ� với cuốn s�ch tr�n tay. C� đứng dậy v� đi ngang qua mặt anh. Anh dừng lại, nh�n theo c�, nghĩ rằng c� sẽ l� người thay đổi cuộc đời anh v� mang đến cho anh niềm hạnh ph�c tuyệt vời. Anh c� cảm tưởng số mệnh đ� đưa c� đến với anh, nhưng hồi ấy c� kh�ng theo anh. V� số mệnh một lần nữa lại mang c�, �i Tatyana, về lại với anh. V� nếu quả c� cần c� anh th� anh nguyện sẽ hiến d�ng cuộc đời anh cho c�.

�� Tatyana gấp bức thư lại đặt xuống b�n v� c� tự nghĩ: M�nh chưa bao giờ sống ở Crimea. Nhưng điều đ� c� quan trọng g� đ�u?

(theo Konstantin Paustovsky)

 

NXT

 

http://www.gio-o.com/NguyenXuanThiep.html

 

� gio-o.com 2010