TẢN �mẠn

b�n t�ch c� ph�

 

Nguyễn Xu�n Thiệp

Người đi v hướng gi�...

v� nhng đốm la ht hiu

 

�� Bạn nhỏ th�n mến,

�� Phm Chi Lan, bạn của ch�ng ta đ� vĩnh viễn ra đi.

�� Chiều nay, tại th�nh phố Garland n�y, trời nắng nhưng gi� thổi mạnh, l�m bay chiếc l� vừa mới nhuốm v�ng của m�a thu đang tới. Đi trong trời gi�, Nguyễn thấy l�ng buồn v� hạn v� chợt nhớ c�u thơ của Phạm Chi Lan ng�y n�o: Người đi đi m�i về hướng gi�

�� Sống chết l� lẽ v� thường của trời đất. Nhưng ai kh�ng cảm thấy nỗi x�t xa khi một người bạn t�i năng, gi�u l�ng nh�n �i, lại phải chịu đựng nhiều nỗi oan khi�n, ra đi khi tuổi đời c�n trẻ v� tương lai c�n nhiều hứa hẹn. Cho n�n, trong buổi ho�ng h�n đầy gi� trời n�y, Nguyễn muốn c�ng bạn nhỏ đọc lại b�i viết cho Phạm Chi Lan c�ch đ�y mấy th�ng. Như ch�t l�ng tưởng niệm người đ� đi v�o c�i gi�.

��

Người đi đi m�i về hướng gi�

Cứ nghĩ về một đốm lửa

Ai nh�m hắt hiu

��� Những c�u thơ tr�n tr�ch từ b�i Calica của Phạm Chi Lan viết tặng Nguy�n Nhi nh�n một chuyến đi năm 2000. Vừa qua, Phạm Chi Lan bị sốt nặng, phổi đấy nước thở rất kh�, phải v�o bệnh viện giải phẫu. Tỉnh lại, Lan mừng kh�n xiết, c�ng thấy y�u cuộc sống n�y hơn bao giờ cả. Mấy h�m sau, cảm thấy trong người khỏe hơn, Lan ngồi viết một b�i văn d�i n�i về những giắc mộng của m�nh gởi đến bạn b�. Trong thư, Lan kể:

�� �Nhi n�i tối nay sẽ mang mền gối v�o ngủ ở bệnh viện cạnh t�i. "Anh c� chỗ nằm rồi, đ�y n�y, c�i ghế n�y ngả ra sẽ th�nh một c�i giường thoải m�i. Được nằm ngủ c�ng ph�ng cạnh em cả đ�m c�n g� bằng. Anh kh�ng thể chợp mắt một gi�y khi về nh� một m�nh, Căn nh� trống trơn, lạnh lẽo kh�ng c� em... Nh�n chỗ n�o anh cũng thấy b�ng d�ng em... Anh sẽ mang s�ch v� thơ v�o đọc cho em nghe, tối nay anh sẽ đọc thơ t�nh cho em ngủ..."� T�i thấy m�nh hạnh ph�c v� c�ng. Nhi ơi, anh l� người y�u dấu nhất đời, c� ai đọc thơ cho em nghe hay hơn anh đọc đ�u...

�� V� đ�ng như dự t�nh, tối thứ tư, 12/17/2008, 10g tối, Nhi ngồi cạnh t�i, với cuốn Qu�i Phong� trong tay, anh lần giở đọc những b�i thơ t�nh cho hải đăng, những b�i thơ l�c n�o cũng l�m tim t�i như nghẹn lại v� cảm động, thơ đầy ắp kỷ niệm, ch�ng tr�n về l�m tim t�i ngh�n nghẹn. Ch�ng t�i như đang đi lại tr�n những con đường hạnh ph�c ng�y n�o... Giọng anh ấm v� �m, anh đọc sang sảng như nhập� v�o lời thơ. Nước mắt t�i ứa ra, "đọc nữa đi anh, c�i b�i thơ n�o c� nhắc đến kỳ m�nh gh� đỉnh hải đăng ở Point Reye miền nam California, rồi kỳ m�nh đ�p xe lửa từ Cerebes đi Barcelona đ�..."

�� Trở lại với những c�u thơ của Phạm Chi Lan. Người đi đi m�i về hướng gi�... Đi đ�u vậy c�? Đi về ph�a đền thờ b�n biển Castillana hay về ph�a ho�ng h�n tr�n đại vực Grand Canyon? Hay đi về ph�a vịnh T�y Tử nơi c� những đống lửa ch�y trong đ�m, sưởi ấm những mối t�nh đồng t�nh.

Như một đ�m b�n �nh lửa v�ng nhiệt đới

Người m� đắm một v�ng ngực trần

Quyện m�i chocolate v� tiếng reo� của kh�t vọng

�� Như thế đ� những chuyến đi về hướng gi� của một người, để rồi tr�n chặng h�nh tr�nh, diễm ph�c thay, c�n gặp một v�ng ngực ấm.

�� Tuy nhi�n, c� những chuyến đi về hướng gi�, kh�ng được may mắn như thế. N�y bạn h�y nghe

cũng một đ�m n�o như đ�m nay

khi những chiếc trực thăng di tản thương binh� về hậu cứ

trong qu�n c� ph�. mờ đốm lửa

em gục đầu tr�n vai anh

nhủ thầm. b�nh minh. b�nh minh

anh kh�c với b�nh minh

�� Một cuộc chia tay thời chiến. Khi b�nh minh l�n ở ch�n trời cũng l� l�c xa nhau, anh l�n đường về hướng gi�, v� c� thể bị một vi�n đạn ầu ơ bắn vỡ toang lồng ngực. Như Y Uy�n ở tiền đồn Nora. Như Vũ Đạo �nh� trong thơ v� truyện Thanh T�m Tuyền

�� C� những chuyến l�n đường về hướng gi� như thế đ�. V�, bạn nhỏ ơi, tr�n đường đi đ�i khi ta gặp một nỗi buồn lớn. Như năm n�o đ� xa, thật xa, trong chiến tranh Việt Nam, đi tr�n đường bi�n giới, chợt nhớ b�i thơ y�u em ng�y n�o đ� viết / l�c c�n phố vui. m�i ng�i. v� lũ chim...� C�n nữa... Sau chiến tranh, cũng một đ�m trời nổi gi�, v� mưa, những chiếc xe molotova b�t b�ng chở t� về hướng T�n Cảng. Khi xe chạy ngang cầu S�i G�n, nh�n qua khu Thanh Đa, thấy những chấm đ�n, l�ng nhớ vợ con v� m�i nh� xưa rưng rưng nước mắt... Thế đ�, người đi đi m�i về hướng gi�... Thật sự, cũng c� đ�i l�c đi trong chiều thanh thản. Như Hồ Dzếnh, ngỡ hồn m�nh l� rừng / ngỡ hồn m�nh l� m�y / nhớ nh� ch�m điếu thuốc / kh�i xanh bay l�n c�y�... Hay như L� Văn Ngăn, �đốt điếu thuốc nghi�ng nghi�ng chiều lửa đỏ / ng�y tr�n cao reo mấy ngọn bạc h�...�

�� V�, người đi m�i tr�n con đường của gi� m�a, đi qua cuộc tử sinh. Về chưa... Về chưa... Ch�y trong vườn l�ng qu�n / chiều hoe. đốm lửa / người t� xa l�u năm trở về / b�n m�i nh� v� bờ ao / m�a thu t�n ố / kh�m lưng. nấu b�t ch�o ngo�i hi�n / nấm mộ đ� ong / dế kh�c...�

�� Bạn nhỏ ơi, t�i viết những d�ng n�y đặc biệt gởi về bạn. Bởi lẽ, cuộc za-zu qua trần thế đầy bụi, m�u, mồ h�i v� nước mắt, rồi cuối c�ng cũng tới nơi một điểm hẹn. L� đ�u vậy hả bạn nhỏ, c� phải l� Kennesaw kh�ng?...

vẫn chiếc �o sờn cổ

đ�i gi�y của g� l�ng du

t�i đi. với mảnh trăng m�a đ�ng

n�y bạn văn xưa

c�n kh�ng những n�t dao tr�n đ�

về số phận. của một người. một đời

v� đốm lửa

t�i nghe thơ anh c�ng tiếng chu�ng ng�n

gi� từ

gi� từ

những m�a của quỷ

�� C� phải kh�ng, đi m�i về hướng gi�, nghĩ về những đốm lửa hắt hiu l� như thế. Cảm ơn Phạm Chi Lan v� những c�u thơ để Nguyễn n�y c� dịp nh�n lại cuộc h�nh tr�nh của đời m�nh, của bạn b�. V� của lịch sử.

 

Nguyễn Xu�n Thiệp

� gio-o.com 2009