photo:http://www.hiltonpond.org/

 

TẢn mẠn

B�n t�ch c� ph�

 

Nhng C�nh Bướm


Nguyn Xu�n Thip

��

M�a xu�n năm 2008, Nguyễn c�ng với gia đ�nh v� ch�u g�i Nguyệt Quỳnh đi chơi ở vườn hoa Arboretum, cạnh hồ White Rock Lake ở Dallas. Đ�y l� dịp vui mỗi năm mới c� một lần. Vườn Arboretum c� tới mấy trăm ng�n b�ng tulip v� thủy ti�n v�ng nở rộ. Người đi chơi như trẩy hội, c� ban nhạc k�n trống vang lừng. C�ng với tiếng nhạc bay l�n, những c�nh bướm m�u v�ng cũng lượn v�ng tr�n những vạt hoa. Nguyễn tr�ng thấy, vội nắm tay b� Nguyệt Quỳnh đuổi theo từ bờ cỏ n�y sang bờ cỏ kh�c. �i vui qu� l� vui. Đoạn phim ngắn ấy, do mẹ của b� quay, l�u l�u lại được chiếu l�n cho cả nh� xem. Thỉnh thoảng trong những buổi sum họp gia đ�nh bố mẹ b� lại nhắc tới. Ri�ng Nguyễn, tự nhủ với m�nh: �H�y lu�n lu�n để cho những c�nh bướm nhắc nhở ch�ng ta về ấu thời v� những ng�y tươi đẹp trong đời�.

�� Giờ đ�y, trời lại v�o xu�n, v� Nguyễn lại nhớ tới những c�nh bướm. M�a đ�ng vừa qua, nh�n xem tờ phụ trương của b�o �Dallas Morning News�, Nguyễn t�nh cờ đọc thấy c�i tựa đề hấp dẫn �Vine keeps butterflies happy in winter�. Qu�i lạ nhỉ, m�a đ�ng lạnh thế m� bướm cũng hạnh ph�c nhởn nhơ được nhỉ, m� sở dĩ được thế l� nhờ những c�i hoa tr�n th�n c�y nho. B�i b�o viết: �M�a đ�ng v� bướm thường kh�ng đi song đ�i với nhau trong tr� nhiều người. Tuy nhi�n, nhờ đem trồng những c�y nhiều hoa trong cảnh quan ch�ng ta n�n l�m thay đổi được th�i quen của lo�i bướm, khiến ch�ng c� thể bay suốt bốn m�a tr�n những v�ng đất của miền Bắc Texas n�y.�

�� Ở tr�n, ch�ng ta c� n�i đến loại hoa của c�y leo như c�y nho. Hoa n�y c� t�n passionflower (hoa đam m�), gồm c� lo�i passionflower của bản địa, c� t�n maypop v� yellow passionflower, v� lo�i lấy giống từ Brazil c� t�n blue crown passionflower. Ch�nh loại blue crown passionflower n�y đ� r� quyến những c�nh bướm m�u sặc sỡ của v�ng vịnh c� t�n l� Gulf fritillary về trong m�a đ�ng nhờ những v�ng l� xanh tươi v� hoa nhiều nhụy. Mặc d� bạn phải chờ tới m�a h� mới thấy lo�i c�y blue crown passionflower mọc đầy, nhưng giữa m�a đ�ng tại v�ng Bắc Texas n�y thỉnh thoảng bạn cũng thấy một dải mầu xanh điểm hoa v�ng nhạt quyến rũ bướm về.


photo:http://www.hiltonpond.org/

�� Người Mỹ y�u hoa v� chim ch�c. Chẳng những thế, họ c�n y�u bướm. V� c� thể n�i xứ đồng cỏ Texas l� thi�n đường của lo�i bướm. M�a đ�ng, như đ� thấy tr�n, người ta trồng c�y blue crown passionflower trong vườn để giữ bướm. M�a xu�n, d�n Texas c� c�y cỏ sữa xứ Mễ (Mexican milkweed) để dụ lo�i bướm ch�a monarch bay về. Năm nay, đ�n bướm ch�a tr� đ�ng từ Mễ T�y Cơ lại l�m chuyến l�ng du qua miền đất n�y. Tr�n phụ trang Guide Daily của tờ Dallas Morning News ng�y 12 th�ng 3 vừa qua đăng h�nh một con bướm ch�a tuyệt đẹp. N� đậu tr�n những ch�m hoa tr�c đ�o đỏ rực, nổi bật tr�n những v�ng l� xanh. Đ�i c�nh của bướm ch�a m�u hổ ho�ng (ocre jaune) thật rực rỡ, chung quanh viền đen. Ở hai đầu c�nh l� những đốm v�ng đỏ. Nguyễn xem kỹ v� đếm từng chấm một. �i, sao những đốm m�u n�y đều nhau thế, ở hai b�n đầu c�nh. C� họa sĩ n�o vẽ được một c�nh bướm như thế kh�ng. Vườn hoa Arboretum tới đ�y sẽ đầy bướm ch�a. B� Nguyệt Quỳnh lại c� những gi�y ph�t tưng bừng chạy theo những c�nh bướm m�u sặc sỡ. Nguyễn mong rằng tất cả c�c b� tr�n thế gian n�y đều được vui như vậy. V� sẽ kh�ng c� b� n�o bị đ�i, bị lạnh hay đi lang thang c� bơ c� bất.

�� Trở về với những c�nh bướm trong đời. Hồi l�m ph�t thanh ở Đ� Lạt, c� l�c Nguyễn v� Ch�u Trị thu� ph�ng ở cuối đường Ho�ng Diệu, gần những vạt cỏ đồng. Đ�m, trời mưa, bướm từ b�n ngo�i bay qua cửa sổ v�o ph�ng t�m hơi ấm của �nh đ�n. Trời, đẹp ơi l� đẹp. Những c�nh bướm bằng b�n tay đậu tr�n tường, tạo th�nh một bức họa trang tr� chưa nơi n�o c�. Đặc biệt, Nguyễn c�n nhớ một c�nh bướm m�u nhung t�m, điểm những chấm v�ng v� đỏ ch�i lọi. N� l� h�nh ảnh của ai thế nhỉ? Sophia Loren trong Orchid�e Noire chăng. Hay Juliette Greco khi đứng h�t ở Caf� Tabou đầy kh�i thuốc v� nhạc Jazz trong khu Saint Germain. Hoặc giả đ� l� người về từ viễn phố? Kh�ng biết l� ai nữa nhưng c�nh bướm m�u nhung t�m thời trẻ ấy đ� mang lại cho Nguyễn biết bao cảm x�c. Những năm đi t� ở Ho�ng Li�n Sơn ngo�i Bắc, Nguyễn lại gặp những c�nh bướm như thế nhưng n� bay v�o c�i oan khốc với đ� xanh v� đất t� pha m�u m�u. Hồi ở trại Z30C H�m T�n, Nguyễn v� c�c bạn trong những buổi chiều m�a xu�n đứng cuốc đất ven rừng lại thấy từng đ�n, từng đ�n bướm đủ m�u từ rừng xa bay về. Ch�ng như tr�i dưới nắng chiều. C� con c�n chậm bước, bay tới đậu tr�n đầu c�n cuốc khiến Nguyễn nhớ� tới b�i thơ Haiku của một nh� thơ Nhật Bản (h�nh như l� Basho?). Con bướm trong b�i thơ đậu tr�n đầu gậy v� theo thiền sư v�o c�i kh�ng m�u an nhi�n tĩnh tại. Tới đ�y, c� n�n nhắc tới c�nh bướm của Trang Chu kh�ng nhỉ? Thật sự, Nguyễn kh�ng biết l�m người vui hay l�m bướm vui. Nhưng nh�n bướm bay th� vui thiệt. V� Nguyễn chợt nhớ tới một chi tiết l� th� trong Trăm Trăm Năm C� Đơn (One hundred Years of Solitude) của Gariel Garcia Marquez: Một nh�n vật nữ trong truyện hiện th�n của nhan sắc n�ng diễm khiến ai nh�n cũng m� (hiểu theo nghĩa đen) đến nỗi khi n�ng tắm (chắc l� v�y m�n tắm ngo�i trời) bướm từng đ�n đủ m�u sặc sỡ bay về đậu quanh n�ng, tạo th�nh một bức tranh tuyệt t�c.

�� Tới đ�y, Nguyễn nhớ lại một truyện ngắn v� một giấc mơ. Một đ�m, người chồng trong truyện (h�nh như l� B�ng Người Trong Sương M� của Nhất Linh) đang l�i t�u qua v�ng đồi n�i bỗng nh�n thấy một b�ng người �o trắng bay lượn trước t�u. Hoảng hốt, người l�i t�u cho t�u từ từ ngừng b�nh th� thấy tr�n tấm kiếng một c�nh bướm m�u trắng nằm chết. Tiếp theo, tin tức cho biết c�y cầu trước mặt đo�n t�u đ� bị g�y xuống s�ng. Cũng trong đ�m đ�, b� vợ của người l�i t�u hấp hối v� qua đời trong ng�i nh� của hai người. Đ� l� chuyện về c�nh bướm h�a th�n từ linh hồn của người chết.� Sau đ�y l� giấc mơ của Nguyễn, c� lẽ l� giấc mơ an b�nh qua bao nhi�u lớp s�ng đời v�i dập. Nguyễn mơ thấy m�nh đi chơi ở một c�ng vi�n c� cơ man l� bướm bay về. Vui thật l� vui, Nguyễn ch�m giữa biển đầy những c�nh bướm, nh�n sang b�n, thấy b�ng một nữ lang �o trắng đang lau những c�y cọ d�nh đầy sơn m�u v� rũ cười. L� ai vậy nhỉ?...

����� Xin được d�ng giấc mơ về những c�nh bướm để kết th�c b�i tạp văn hoang tưởng n�y.

 

NXT

 

http://www.gio-o.com/NguyenXuanThiep.html

 

� gio-o.com 2010