���


photo:http://img139.imageshack.us/img139/475/erythrinasuberosa.jpg

 

TẢn mẠn

B�n t�ch c� ph�

 

Đỏ hoa v�ng,

v� gi�


Nguyễn Xu�n Thiệp

 

Thật sự, hai b�i viết dưới đ�y mang kh�ng kh� thơ, bởi n� cũng l�ng đ�ng, đầy �m vang v� m�u sắc. Nghĩ cho c�ng cũng chỉ tại con người m�nh m�. Vậy xin em h�y đ�n nhận n�, như đ�n nhận những c�nh hoa v�ng đỏ rực của l�ng t�i cuốn bay theo gi�

 

Đỏ hoa v�ng�

 

Hồi mới tới xứ n�y, lang thang ở những triền đồi Penasquitos hay những con đường v�ng Huntington Library v� Irvine ở Nam Cali, mắt t�i được nh�n thấy hoa v�ng đỏ nở rộ, rạo rực cả đất trời. Vẫn l� những b�ng hoa h�nh b�n tay với những ng�n nở x�e ra� m�u đỏ rực. Đ�ng rồi, m�u đỏ hoa v�ng của đất nước t�i đ�y, tuy kh�ng s�u sắc v� gi�u cảm thức bằng hoa đ�o, cũng g�y ra x�c động b�ng ho�ng đau đớn. Bao giờ cũng thế, kh�ng hiểu tại đ�u, hễ ngắm m�u đỏ thẫm của hoa v�ng l� l�ng t�i lại xốn xang, nhức nhối, như c� một vết thương nằm s�u trong hồn bỗng rớm m�u trở lại.

 

�� Lần đầu ti�n t�i được nh�n thấy m�u đỏ hoa v�ng l� ở một cư x� qu�n đội, đường Sư Vạn Hạnh (kh�ng biết t�i c� nhớ sai t�n đường kh�ng, nhờ Hồ Ho�ng Hạ hiện ở th�nh phố Chim Phượng trong v�ng sa mạc nhắc gi�m), ở phố n�i bụi m� Pleiku, v�o những ng�y của th�ng Ba năm 1974. Những ng�y c�n ch�y l�n trong t�m tưởng t�i, v� bạn, cả em nữa, ngọn lửa hỗn mang, ảo ảo hồng hồng, của một cuộc chiến đang tới m�n vĩ thanh. Những ng�y ấy, giữa hai chuyến đi l�n Eo Gi� v� đồi d� quỳ b�n đỉnh ngọn Chu Prong, t�i ẩn cư tại nh� c� em trong cư x�.

 

�� Buổi s�ng, uống c� ph� xong, nằm tr�n chiếc giư�ng nh� binh c� trải tấm poncho light, nh�n ra cửa sổ, thấy một c�y v�ng chỉ c�n mươi chiếc l� m�u v�ng mỏng manh. S�ng h�m sau, chỉ c�n hai chiếc đong đưa đầu c�nh. Kh�ng, t�i kh�ng bị �m ảnh v� t�c phẩm Chiếc L� Cuối C�ng của nh� văn Mỹ kia đ�u, m� l� điều c� thực ở những ng�y m�nh mang ấy. Lại s�ng h�m sau nữa, kh�ng c�n một chiếc l� n�o tr�n c�y. Nhưng, � k�a, một đ�a v�ng đỏ thắm hiện ra như một ảo tưởng của thời chợt kh�c chợt cười. Một đ�a v�ng đỏ dưới trời chiến tranh. Từ nốt nhạc dạo đầu ấy l� cả rừng v�ng nở rộ trong nắng dội Pleiku. V� gi� m�a thổi về. T�i thấy l�ng m�nh bỗng mở rộng, kh�ng giới hạn nữa. T�i bắt đầu viết T�i C�ng Gi� M�a trong khung cảnh n�y. Viết xong b�i thơ, mới version thứ nhất, th� được tin bạn văn l� Đỗ Thiều chết tr�n triền Bằng Lăng, trong một chuyến h�nh qu�n trực thăng vận. Anh bị bắn thủng ngực v� h�ng, m�u ướt đỏ tập bản thảo truyện ngắn Đ�m Trong Vườn Đ� Tảng, t�c phẩm đầy những �m thanh cuồng nộ (sound and fury) của Shakespeare m� đi đ�u anh cũng mang theo.

 

�� M�u đỏ hoa v�ng, từ điểm v�o truyện ấy, đ� mang kh�ng kh� bi kịch. N� kh�ng l� m�u của hạnh ph�c nữa, m� l� chia ly, đứt đoạn, những mảnh đời kh�ng bao giờ gặp lại nhau. Đầu th�ng Tư 1975, t�i lại nh�n thấy m�u đỏ hoa v�ng tr�n con đường đi t�m th�n nh�n thất lạc qua những rừng b�ng vải, tr�n những triền c�t Phan Rang. C�y v�ng đ� đứng trong vườn nh� của một người Ch�m, cạnh chiếc xe b� đ� g�y mất một b�nh, v� quanh vườn c� r�o bằng c�y kh�. Bước tr�n triền c�t bỏng, t�i bỗng thấy trước mắt ngước nh�n, c�y v�ng đỏ rực như một hồn oan chợt hiện. Như thế đ�, chỉ mấy ng�y sau l� mất hết. Nha Trang, Cam Ranh, Phan Rang, S�i G�n...

 

�� Trong t�i, m�u đỏ hoa v�ng m�i m�i l� một �m ảnh khốc liệt. Tại sao vẻ đẹp như thế lại nhuốm m�u bi kịch. Hay c� m�i hương trong cơn b�o tố, vẻ lộng lẫy trong c�i dẫy chết của chiều t�. Những bức Sunflowers của Van Gogh c�n l�m đớn đau t� dại tr� �c con người. Dẫu thế n�o, t�i kh�ng qu�n được m�u của hoa v�ng. V� t�i gặp lại n� sau ng�y đi t� về. Những bạn b� của t�i chuẩn bị ra đi kh�ng thấy c� ng�y quy cố hương. Đinh Cường, Cung Trầm Tưởng, Thanh T�m Tuyền trước. T� Th�y Y�n sau. Cuối c�ng đến lượt t�i. Trong những ng�y sống l�y lất chờ đợi, ch�ng t�i thỉnh thoảng c� gặp nhau b�n chung tr� hoặc ly rượu đắng đến tận c�ng nỗi đắng. Thường th� ở nh� T� Th�y Y�n, nghĩa l� đi s�u v�o v�ng Ng� Ba C�y Thị, X�m G�, Cầu Hang... Từ nh� t�i ở Thanh Đa, đạp xe qua Cầu Đỏ, qua ao sen, đi m�i mới tới nh� bạn. V� tr�n đường đi, v�o khoảng th�ng Ba th�ng Tư, t�i gặp c�y v�ng nở hoa m�u đỏ sau một h�ng r�o gỗ b�n đường, khi vừa đạp xe qua chiếc cầu xi-măng. Đỏ bầm như m�u, đỏ đi�n m� �c mộng, �i hoa. Từ m�u đỏ ấy, t�i đi. Trời mưa những trưa c� tiếng trẻ cười v� l�ng t�i đỏ ối. Nước mắt ơi, đừng rơi.

 

�� Đến Mỹ, như đ� n�i ở đầu, lại gặp m�u đỏ hoa v�ng ở v�ng nắng rộng Nam Cali. Nhưng nỗi đau giờ đ� lắng s�u v�o b�n trong, c�n nỗi nhớ th� rất đầy. T�i h�t trong m�u đỏ khi rời nơi đ�y để hẹn ng�y trở lại. Thế m� xu�n t�n, h� đ� v�o s�u, t�i vẫn chưa l�m xong c�i hẹn. Nếu những ng�y h� n�y t�i kh�ng tới được Irvine th� ai ơi gọi dậy gi�m t�i m�u đỏ hoa v�ng v� thổi về đ�y trong nắng, trước khi thu v�ng buồn b� bắt đầu.

 


photo:http://www.weblio.jp/img/dict/skbzk/plants-ta/deigo_1.jpg

 

...V� gi�

 

�� Một buổi trưa tr�n đồi Penasquitos, t�i đang ngồi trầm tư, th� bỗng ngọn gi� khốc liệt từ những v�ng đất xa x�i thổi về. Đ�u đ�, đ� c� lần t�i nghe n�i đến ngọn qu�i phong Santa Ana.

 

�� A, trận gi� kinh mang từng thổi qua mấy trăm năm lịch sử của v�ng đất chưa dứt �m vang, chạy tr�n những con đường d�i rồng rắn, thổi r�c như c�i sừng tr�n những kiến tr�c Mễ T�y Cơ ngơ ng�c trong m�u nắng v�ng hồ, thổi v� l�m k�u rung những t�n đất t�n người đầy �m a �m �.

 

�� N�y hỡi gi�. Ch�o trận gi� Quỷ Thi� l�m cỏ c�y t�n �a, kh� cạn suối nguồn, c�t chạy đ� bay, l�ng dạ xốn xang, vỡ lở những vết thương của trời v� đất. T�i bỗng, trong ph�t hỗn mang, nghĩ đến qu� nh� với ngọn đ�ng phong thổi lạc vợ xa chồng, nước mắt tu�n rơi. Th�ng n�y, gi� m�a Đ�ng Bắc cũng đ� thổi tới tr�n qu� hương t�i. �m vang. �m vang qua d�ng s�ng vắng v� những c�nh đồng. Đ� nở hết những b�ng hoa m�a cuối tr�n đất ngh�o. T�i bỗng nhớ đến, như c�n rợn tr�n da thịt, ngọn gi� L�o thổi qua bi�n giới v�o v�ng Nghệ Tĩnh những ng�y n�o. Thổi xơ x�c đồi chuối hoang, thổi kh� rốc th�n t�, đỏ hoe bụi đất, quặn thắt ruột gan. N�y bạn, nhớ kh�ng, những đ�m nằm nghe gi� giật m�i tranh, o o trong sọ rỗng. Tưởng như tiếng �c điểu g�o, b�o giờ nguyệt tận. T�i chẳng thể n�o qu�n. V�ng, t�i chẳng thể n�o qu�n bản hợp �m m�u đỏ của m�a thay l� những khu rừng cao su, khi gi� thổi b�ng đống lửa nh�n gian, đ�m lưu d�n ngồi đợi tia nắng đầu ti�n. Cũng như t�i kh�ng qu�n m�a gi� th�ng Ba tr�n Eo Gi� thổi qua rừng d� quỳ v� đồi hoa v�ng đỏ ở Pleiku. Đ� l� những ng�y b�o hiệu t�n cuộc chiến. Trận gi� cuốn cờ đang thổi qua bờ c�i.

 

�� Gi�, như từ những trang thơ của St John Perse. V�ng, đ� từng c� những cơn gi� lớn đi qua mặt địa cầu. V� t�i đ� đi qua nửa v�ng tr�i đất để đến đ�y tr�n đồi Penasquitos gặp luồng qu�i phong hung bạo. T�i muốn n�i. T�i muốn n�i. Gi�, h�y thổi ngược lại đoạn đường đ� đi qua, t�m lại t�i những mảnh vỡ ng�y n�o. Nơi c� b�ng khu vườn v� những ng�i mộ đ� ong, tiếng b� ru ch�u nhiếp gọi hồn �m. V� sau Vương Phủ, dưới b�ng những c�y b�ng phai lục ố hồng, nh� thơ đi�n nửa đ�m cầm b�t viết l�n trời trang thơ quỷ kh�c. Gi�, h�y thổi ngược lại ph�a đầu l�ng, đ�m trẻ ng�y n�o đang chơi tr� chơi rồng rắn. Dưới �nh trăng, ăn hết kh�c đầu cả xương c�ng x�c. Ăn kh�c giữa đầy những m�u me. Nuốt tới kh�c đu�i. Nuốt tới kh�c đu�i. Mặt đất bỗng l�n cơn dữ. Tượng đ�i xi�u. Sụp đổ, trong sớm chiều, bức tường � hệ. V� gi�, đưa ta về phượng th�nh. Em từ v�ng nước xanh ao sen m�a hạ bước l�n. T�c v� quần �o d�nh v�o da thịt. Hai tay em �m đầy b�ng sen đỏ. Ta gọi tiền th�n em l� hương sen.

 

�� Gi� vẫn thổi, như tự ngh�n năm, ngược nẻo đường xưa.

 

�� V� như thế, đ� c� những cơn gi� thổi tr�n lịch sử, tr�n kiếp người. Thổi qua hồn t�i.

 

NXT

http://www.gio-o.com/NguyenXuanThiep.html

 

� gio-o.com