Nguyễn thị Kh�nh Minh

V�NG, Đ� CUỐI THU�

tản văn

 

Mưa sụt s�i như c� b� kh�c dai suốt hai ng�y, m�u trời đất x�m �m u, ngồi đọc lại một b�i viết cũ năm trước, khi miền nam Calif. tung trời bởi gi� Đ�ng Bắc đến nỗi phải đặt dưới t�nh trạng khẩn cấp, mới thấy năm nay trời đất b�nh y�n hơn, d� cũng đang c� b�o ở miền Bắc Calif. Dẫu một ch�t th�i cũng đủ để t�i tin những lời cầu nguyện của mọi người v� t�i đ� được chứng gi�m. Rồi những tin đồn tận thế nữa, kh�ng hề chi, theo t�i đ� l� cơ hội để nh�n lại m�nh, để cảm được trọn vẹn hơn những mối tương quan, Người v� Thi�n Nhi�n. Kh�ng biết bạn th� sao, phần t�i, trước những tin như thế t�i thấy m�nh sống tha thiết hơn, y�u mến hơn, hết thảy mọi điều. Một trong những hạnh ph�c ấy l� được chia sẻ t�m tư, t�i đang g� tới đ�y th� v� t�nh nh�n l�n m�n h�nh TV 57.5 đang hiện h�ng chữ �H�y l�m g� để cảm ơn trước khi qu� muộn�. �i, t�i muốn n�i t�i viết l� một lời cảm ơn�


Dưới đ�y l� b�i t�i viết v�o ng�y 1 th�ng 12 năm 2011, năm tr�i đất đầy những thi�n tai, nhất l� trận động đất lịch sử ở Nhật Bản.


V� ng�y mai, ng�y 1 th�ng 12, 2012, kh�ng biết Đệ Nhất Phu Nh�n Hoa Kỳ c� bắt đầu thắp c�y nến đầu ti�n tr�n c�y gi�ng sinh ở T�a Bạch Ốc như năm ngo�i kh�ng?
*


Đ�m thứ Tư, đ�m đầu ti�n gi� Santa Ana chạm mặt ở đ�y tr�n đường đi của n�, gi� Đ�ng Bắc thường đến miền nam Calif. mỗi cuối thu, thổi từ đất liền ra biển, trận gi� m�a n�y nghe n�i l� trận gi� lớn nhất kể từ 10 năm qua v� đ� được cảnh b�o l� t�nh trạng khẩn cấp*, tr�n TV dặn d� d�n ch�ng, để � những thứ m� gi� c� thể thổi bay, đừng d�ng nến kẻo g�y ra hỏa hoạn, v� c� thể sẽ bị c�p điện, cẩn thận tr�nh những d�y điện bị đứt rơi xuống đường� T�i ra hi�n nh� xếp những tượng Phật nhỏ v� những chậu bonsai v�o một chỗ an to�n. Trời lạnh lắm, trong c�i b�ng đ�m đang hờm sẵn gi�ng b�o, t�i thấy y�n l�ng khi dừng lại nơi vệt s�ng của �nh đ�n đọng tr�n b�n ch�n tượng Phật ngồi, những ng�n ch�n thanh thản, những ng�n tay tạo n�n hai v�ng ấn quyết trầm lắng, b�t phong** chỉ l� một hơi nhẹ thoảng qua, l� g� đến ngọn qu�i phong Santa Ana, t�i mỉm cười một m�nh. Đấy l� g�c thềm, một g�c tối, nơi những nỗi niềm đi qua t�i, nơi những nếp �o đ� của Phật lay động dưới b�n tay, l� chiếc thuyền đưa t�i qua những ph�t gi�y ch�ng ch�nh của t�m lẫn đời sống.


T�i ở ngo�i thềm cho đến khi chồng t�i mở cửa n�i, M đi�n kh�ng m� đứng ngo�i trời tối lạnh thế, cảm b�y giờ� đ�ng l�c đ� gi� xộc đến, như một người chạy tốc l�n thềm một c�ch hốt hoảng, l�m đ�m l� hoa v�ng rộn l�n đập v�o nhau loạn xạ, những chiếc l� b� chỉ bằng ng�n tay c�i thế m� khi nguy n� cũng l�m n�n một �m thanh xao động cả thềm đ�m. Phải chăng, khi c� biến, con người ta cũng phải x�ch gần lại nối cho tr�n một v�ng �m để c� hơi ấm của t�nh thương m� bảo vệ cho nhau. Gi�, tiếng k�u của bầy l� l�m t�i cảm thấy m�nh đang bị lạnh, t�i bước v�o nh�, ph�n trần đ�i lời với điều bị cho l� đi�n kia. V�o giường nằm, b�n tai vẫn l�o x�o tiếng gi�, lại nhớ đến một nh�n vật trong truyện của F.Mauriac đọc từ hồi sinh vi�n, đoạn văn �ng tả về một người đ�n b� sống trong một ng�i nh� giữa rừng th�ng đ�m đ�m nghe tiếng gi� x�o xạc ngo�i vườn, �m ảnh t�i m�i, đến nỗi hễ đ�m c� gi�, l� t�i lại nhớ đến h�nh ảnh c� đơn ấy, nghe được tiếng lao xao của gi� khu rừng ấy� đ�m nay cũng thế, trong t�m trạng buồn buồn, t�i k�o chăn s�t v�o người, m�nh thật hạnh ph�c hơn nh�n vật ấy nhiều v� được tr�i trong tiếng gi� đ�m, kh�ng phải một m�nh, m� ở trong một m�i ấm n�ng hổi hơi thở gia đ�nh. Rồi t�i ngủ l�c n�o, kh�ng biết được l� l�c 2,3 giờ s�ng th� bị c�p điện.


T�i đi qua đ�m gi� dữ cuối thu bằng một giấc ngủ say như thế.


S�ng nay con trai t�i n�i l�c mất điện n� thức dậy x�ch đ�n đi khắp nh�, v�o ph�ng mẹ con thấy mẹ ngủ say n�n kh�ng muốn đ�nh thức mẹ dậy�, chưa kịp pha c� ph�, t�i vội chạy ra thềm, nh�n xem gi� đ� l�m những g� đ�m qua, hi�n nh� lung tung như thể cả tuần kh�ng được qu�t dọn, trước cổng c�y bạch l� hầu như bị gi� lặt hết l� vứt đầy trước cổng nh�, tr�n cả ra đường, n� trơ c�nh như con b�p b� bị một đứa b� giận dữ bứt hết t�c l�i ra c�i đầu trọc vậy, c�i trơ trọi như một b�o hiệu đầu ti�n của m�a đ�ng đang đến.


H�m nay l� thứ Năm đầu ti�n của th�ng 12, th�ng của lễ hội, th�ng cuối c�ng của một năm, th�ng kết đọng lại bao điều vừa xảy ra sắp trở th�nh kỷ niệm, chỉ v�i tuần nữa th�i, khi nhắc đến h�m nay, ta đ� phải d�ng đến chữ năm ngo�i. Năm ngo�i, năm kia, năm k�a� hồi 30 tuổi, hồi 20 tuổi, hồi b� xưa�, biết bao nhi�u hồi của vở kịch cuộc đời m�nh đ� k�o m�n kh�p lại, nh�n vật ch�nh vĩnh viễn kh�ng được ra diễn lần thứ hai. Thời gian như cuộn chỉ k�o d�i ra m�i, b�y giờ tr�n ống chỉ đ� lơi v�ng, chẳng mấy chốc chỉ c�n c�i l�i nhựa. N�i c� vẻ như nu�i nuối năm th�ng thanh xu�n m�nh đ� một đi kh�ng trở lại vậy, nhưng thật ra chỉ đ�i l�c l�ng ch�ng xuống theo trời như s�ng nay, mới thế th�i, việc phải l�m b�y giờ l� nhấp một hớp c� ph� n�ng rồi cầm chổi ra qu�t l� rụng đầy trước cổng nh�, v� hưởng thụ c�i phong ba của m�a thu đang d�ng dằng chia tay n�y, khiếp thật, người đẹp c� kh�c, chia tay thi�n hạ bằng một trận gi� ra tr� thế!

C�n hơi sớm, trời vẫn gi� v� lạnh n�n kh�ng thấy người đi bộ buổi s�ng. Nơi t�i ở cứ s�ng s�ng c�c b�c lớn tuổi, c�c anh chị trung ni�n người Việt m�nh đi bộ, c� người đi một m�nh, c� cặp đ�i vợ chồng, c� hai ba bạn b�, tạo n�n một kh�ng kh� rất ri�ng cho khu nh� mobilehomes n�y, n� to�t l�n hơi thanh b�nh v� thời gian th� dường như đi chậm lại theo từng bước ch�n của những người đ� v�o c�i tuổi biết qu� v� hưởng c�i vốn thời gian c�n lại �t ỏi của m�nh, lẫn v�o đ�, c� t�i. Chợt thấy như đang ở trong kh�ng kh� của qu� nh� ng�y cũ, giống lắm, c�i tr�i đi chậm chậm ấy. Dường như đ� đủ gắn b� để m� gọi nơi đang ở đ�y l� ng� nh�, đổi biết bao nhi�u bước buồn vui trăn trở để quen hơi một ng� nh�? Bao nhi�u nụ cười, hạt nước mắt để vẽ n�n những lối quanh quanh dẫn về một nơi gọi l� m�i ấm. Mới thấy ngậm ng�i cho những ai kh�ng c� một con đường quen thuộc để đi, về, v� một m�i nh� để thao thức với hạnh ph�c của m�nh.
Ng� nh� im ắng, kh�ng nắng v� dự b�o vẫn c�n gi� mạnh thổi về.


T�i cầm chổi v� c�i hốt r�c bước ra, nh�n thấy kh�ng chỉ trước nh� m�nh, m� l� đầy cả lối h�ng x�m, c� tiếng ch�o trong trẻo của Gloria, ở ph�a đối diện,Good morning! Good morning! Hai b�n tay giơ l�n, nh�n nhau, v� miệng th� mở hết diện t�ch cho nụ cười. Buổi s�ng cũng theo đ� rộng ra, bay l�n... Phải m� c� một chiếc chổi tre giống ở nh�, xưa, th� t�i b�y giờ chẳng kh�c n�o đang đứng ở ng� nh� ng�y cũ với l� b�ng rụng đỏ lối đi, t�i qu�t l� kh� vun th�nh đống rồi đổ dưới gốc, khởi sự l� do t�nh lười, sau đ� đẩy tới biện minh cho c�i lười, l� kh� sẽ b�n cho c�y mẹ tốt hơn, chẳng phải c� c�u, l� rụng về cội, sao, cứ hiểu n�m na hốt r�c l� theo nghĩa n�y đi, mới thấy n� thi vị, v� cũng v� c�ng tiện lợi nữa. T�i tự bằng l�ng c�ch cư xử của t�i với đ�m l� bạch l� rụng như vậy, n� sẽ ủ tốt hơn gốc mẹ trong sương gi� m�a đ�ng.


Have a nice day! Gloria lại reo l�n, vẫy vẫy tay, t�i giật nẩy m�nh, lu�nh qu�nh, đến l�c chị ấy đ�ng cửa xe t�i mới n�i lớn nhưng c� lẽ chị ấy kh�ng nghe được tiếng đ�p lễ của t�i, v� lời của t�i chạy sau c�i xe một qu�ng. Người ở đ�y, t�i thấy t�m t�nh họ thật �mở�, ch�o hỏi rộn r�ng, nụ cười th�n thiện, c� thể sau đ� mất h�t nhau, nhưng ngay c�i ph�t lời thốt ra, miệng cười, th� đ� trao nhau được c�i hiện tại qu� gi�, đem lại sinh kh� cho nhau một c�ch tức th�. C�n một c�i c�i đầu, một tiếng ch�o nhỏ nhẹ, một c�i mỉm cười, ừ, cũng l� ch�o, nhưng �đ�ng�, v� n� thoang thoảng, n� kh�ng bật mở ngay c�i kh�ng kh� ch�o hỏi. Một đằng l� con gi� lay, l�m l�ng m�nh gợn nhẹ, một đằng l� con gi� reo l�n ở một cung bậc cao, khiến l�ng m�nh d�ng l�n. Hồi n�o đến giờ t�i vẫn th�ch c�i đằm thắm đ�ng phương, b�y giờ, chắc t�i phải th�m v�o c�i s�i nổi hồn nhi�n t�y phương, nhất l� ở v�o l�c m� những bất trắc của cuộc sống, của thi�n tai lu�n chực chờ kh�ng biết m�nh th�nh tro bụi l�c n�o, th� c�i t�nh cảm biểu lộ tức khắc v� c�ng qu� gi�, phải nhận v� trao ngay, n�n, t�i rất th�ch khi thấy m�nh đ� l�y theo họ, mỗi l�c gặp, khi tạm biệt Jane hay Gloria l� t�i cũng đ�p ch�o một c�ch sinh động như họ, l�m phấn k�ch một ng�y t�i, d� c� l� một ng�y đầy những lo toan của cuộc sống.


Tục ngữ m�nh c� c�u, lời n�i chẳng mất tiền mua, lựa lời m� n�i cho vừa l�ng nhau. Vừa l�ng nhau, chẳng phải l� cho v� nhận c�ng l�c đấy ư? Lời n�i, h�y l�m n� như những nhịp cầu để mỗi bước qua m�nh mỗi đến gần y�u thương h�a �i, đừng để n� trở th�nh lưỡi dao cắt nhau trăm mảnh rời rạc, lỡ c� chuyện g� sao m� kịp nối để g�n giữ bảo vệ nhau? Đừng im lặng bạn ơi, rồi ra t�nh cảm bạn sẽ trở lại hồn nhi�n ban sơ như l� chiếc l�, gi� gọi th� lay�

�, lại nhắc đến gi�, như vậy l� đ� qua một đ�m với gi� dữ Santa Ana. Tin thời tiết n�i đến thứ Bảy gi� mới thật sự chấm dứt. B�y giờ, khi chỉ c�n một m�nh v� đ� xong một �t việc nh�, t�i mở computer ngồi l�m việc b�n cạnh cửa sổ, trời kh�ng v�ng nắng như mọi h�m m� x�m đục v� những c�nh l� b�n ngo�i vườn kh�ng ngớt quệt v�o cửa k�nh. G� đ�i ba điều tr�n b�n ph�m nhỏ n�y, l� l�c thời gian t�m trọn t�i để trao cho c�i ph�t đang tr�i, th�m nữa, từ hiện tiền ấy, giựt l�i về qu� khứ, biết bao điều tưởng đ� mất h�t trong nếp gấp mịt m�ng của thời gian lại hiện ra bay bổng trong một kh�ng gian rất thực, từ đ� mon men đến miền viễn mơ của ng�y mai, rồi biết đ�u lại được mơ mộng. Mơ mộng l� một yếu t�nh cần thiết để con người l�m mới m�nh, l�m hiền hậu lại m�nh, l�m ban sơ lại m�nh, l�m bớt đi sắc cạnh tua tủa của những mảnh t�m hồn đ� bị s�ng gi� khổ đau m�i n� b�n nhọn. Cho ta trở về c�i con người với đ�ng nghĩa hạt bụi, cục đất ban đầu như người ta thường n�i. Hạt bụi, cục đất ấy biết c�i gợn chảy một d�ng s�ng, biết rung động một c�nh m�y tan, biết tiếng cười tin cậy của đứa b�, biết c�i đứt tay của người bạn, biết c�i n�ng hổi của hạt nước mắt, v�, biết phẫn nộ�


T�i mơ mộng để thấu bi�n giới của c�i đau. T�i mơ mộng để t�i c�n được tin cậy v�o những lời cầu nguyện, tin v�o những điều tốt đẹp đang tồn tại. Như tr�n t�i đ� t�m sự, rằng phải n�i, phải biểu lộ y�u thương, b�y giờ t�i xin được th�m rằng, phải n�n mơ mộng nữa, để m�nh được l� chiếc l� non tơ, cục đất tinh kh�i trong c�i bụi bặm n�y.


Như lời cầu nguyện cho h�m nay, mọi người v� cảnh vật được b�nh y�n trong cơn gi� chướng, mừng th�m một ng�y được ch�o hỏi rộn r�ng, v� cho cả những ng�y mai, dẫu c� hay kh�ng xảy ra một cơn b�o từ đến từ mặt trời, (theo như dự đo�n của NASA vừa rồi), c� hay kh�ng một thi�n thạch n�o đ� buồn t�nh đụng phải l�m tr�i đất m�nh tan t�nh, l�c n�o c�n thở được th� c�n mộng mơ, đ�u c� tốn k�m g� để được n�, chỉ cần một l�c th�i, nghe nhịp của tr�i tim đang đập, để xem n� nhắn nhủ g� ngo�i những cơm �o gạo tiền của cuộc sống, vậy th� cho dẫu tr�i đất n�y c� ti�u t�ng bởi một l� do g� đi chăng nữa th� ta cũng đ� c� được hiện tiền trọn một nụ cười với gia đ�nh, bằng hữu, cũng đ� thu gọn v�o t�m một c�ch sảng kho�i h�nh ảnh bốn m�a thời gian của c�i ta đ� được tới v� gọi t�n n� l� tr�i đất n�y.



Người bạn th�n thiết ơi, t�i muốn n�i nhỏ một c�u, rất gần, V�ng, đ� cuối thu rồi. Ước sao, được như người xưa, c� một thứ rượu ủ l�u ng�y để được c�ng bạn �thu ẩm ho�ng hoa tửu� trong kh� thu �mặt trời đi ngủ sớm
��*** để nghe nỗi nhớ như đ�m, kề cận. V�, bạn ơi, kh�ng t�nh cờ đ�u, hương thạch thảo từ trang giấy �p xa xưa đang bay về đậu b�n thềm nh� t�i trong những c�nh c�c sao t�m, rưng rưng lời thơ Apollinaire, Et souviens-toi que je t�attends****, cho d� d�ng s�ng thời gian tr�i đi tr�i đi� t�i c�n đ�y, một m�nh với giấc mơ.


V�ng, trời đ� cuối thu với gi� đ�ng bắc đang thổi.


Tủ quần �o sẽ được sắp xếp lại, để trong tầm tay những chiếc �o m�a đ�ng cho dễ lấy khi vội v�ng, th�nh ra, cảm nhận thời gian tr�i qua ở đ�y, đầu ti�n đến từ việc sắp lại tủ quần �o theo m�a, mỗi l�c như thế t�i thấy l�ng ng�i ng�i v� c�i nỗi qu� nhanh qua đi một hạn kỳ của thời tiết.


Nhưng ch�ng ta lại sắp c� một khoảng thời gian đẹp nhất trong năm, theo t�i. Kh�ng gian của lễ hội đang nao nức mở ra từ mỗi ngọn đ�n lung linh, v� trong c�i ngu�i dần của Santa Ana wind, t�i sẽ đi dạo mỗi tối nơi khu nh� n�y để đếm xem c� th�m bao nhi�u nh� nữa trang ho�ng đ�n Gi�ng Sinh. V�, th�m một lần nữa, t�i lại được đi ngo�i đường, thưởng thức gi� Đ�m Đ�ng v�t cao niềm c� lữ trong giọng h�t Bạch Yến, cứ mỗi khi se sắt trở m�a trong đ�m t�i lại nghe bản nhạc n�y của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương, lời, nhạc được Bạch Yến đẩy đưa tạo n�n một kh� khắc khoải ray rứt khiến m�nh như xa vắng hẳn đi, t�i lại mang t�m trạng của kẻ xa nh� nao l�ng đưa �nh nh�n lữ thứ qua những � cửa sổ s�ng ấm, thấp tho�ng b�ng người qu�y quần b�n b�n ăn, c�y Gi�ng Sinh to nhỏ �nh đ�n� �i, c�i kh�ng kh� b�a ngải đến thế th� th�i, l�m người ta h�t thở như say�, m�i thịt nướng quanh quất ng� nh�, tiếng ch�n gi� kh� qu�o mặt đường, tiếng m�a đ�ng đang bổi hổi thở tr�n những ngọn c�y. T�i sẽ lắng m�nh cho thật nhẹ, thật trong để bay l�n, kịp với h�nh ảnh lung linh của c� b� b�n di�m vừa thắp trong đ�m đ�ng gi�
*****.


Cuối ng�y h�m nay, thứ năm, ng�y 1 th�ng 12 năm 2011, Đệ Nhất Phu Nh�n Hoa Kỳ, Michelle Obama sẽ thắp ngọn đ�n đầu ti�n tr�n c�y Gi�ng Sinh ở T�a Bạch Ốc. V� t�i tin c�y Gi�ng Sinh sẽ lấp l�nh những ngọn đ�n mơ ước, mỗi �nh s�ng reo chu�ng một lời cầu nguyện, mỗi nguyện cầu một vi�n th�nh.



Bạn nữa, người bạn th�n thiết ơi, nếu đang ngồi gần bạn l�c n�y hẳn l� hơi ấm của một lời th� thầm sẽ mở cho t�i c�i thần thoại thời gian, t�i sẽ được chia với bạn �nh s�ng nung nấu từ tr�i tim m�nh liệt của c� b� b�n di�m, ngọn que di�m cuối c�ng để th�nh tựu một giấc mơ, cho t�i cảm nhận được đ� l� ph�t gi�y hạnh ph�c, thời khắc của vĩnh cửu.



Nguyễn Thị Kh�nh Minh

Santa Ana -Thứ Năm, 1.12.2011



�*TheoWikipedia, trận gi� v�o th�ng 12,2011 đ� được cảnh b�o�state of emergency�

**B�t Phong:Theo Kinh s�ch, T�m Ngọn Gi� ảnh hưởng t�m thần con người: Lợi, Suy, Vui, Khổ, Vinh, Nhục, Khen v� Ch�.


*** thơ Thế Lữ, h�m nay lạnh mặt trời đi ngủ sớm�


****trong b�i thơ �L'Adieu của G.Apollinaire

*****C� B� B�n Di�m, một truyện của Hans Christian Andersen, nh� văn Đan Mạch, truyện kể, v�o đ�m Gi�ng Sinh, ngồi ở g�c phố, lạnh v� đ�i, c� đốt một que di�m để sưởi ấm, c� thấy một l� sưởi rất đẹp, khi que di�m tắt, l� sưởi cũng mất. C� đốt que thứ hai, que di�m tắt, h�nh ảnh b�n tiệc với con ngỗng b�o vừa hiện ra cũng tan đi, c� đốt một que di�m nữa, lần n�y th� mẹ c� hiện ra, c� sợ mẹ c� biến mất khi que di�m tắt, n�n c� đốt cả hộp di�m. S�ng h�m sau, người ta thấy c� b� chết c�ng b�n cạnh những que di�m t�n, nhưng tr�n gương mặt c�n in dấu �nụ cười, hẳn l� c� đ� ở với giấc mơ c�ng mẹ trong �nh s�ng những que di�m cuối c�ng. (viết theo tr� nhớ)

 

http://www.gio-o.com/NguyenThiKhanhMinh.html

 

� gio-o.com 2012