NGUYỄN THỊ KH�NH MINH

NHỮNG BỨC TRANH

t�y b�t

 

H�y đối xử với bạn b� như đối xử với những bức tranh, nghĩa l� h�y đặt họ ở những g�c độ c� nhiều �nh s�ng nhất (khuyết danh)

Những bức tranh ấy được g�n giữ bởi bộ nhớ của t�i v� bất cứ l�c n�o muốn, chỉ cần click v�o icon h�nh tr�i tim b� b�, v� với �nh s�ng của n�, t�i sẽ thấy được ngay, những ảnh h�nh th�n thiết, sinh động.

C� vẻ như cuộc sống t�i �t những buổi hội họp đ�ng vui, v� ho�n cảnh bản th�n, nhưng điều đ� kh�ng c� nghĩa t�i kh�ng c� duy�n may lọt v�o một ch�t kh�ng kh� bằng hữu ch�n t�nh, h�nh như đủ, để t�i hưởng niềm vui v� hiểu được y�n b�nh v� tin cậy, một c�i k�n rất nhỏ cho t�i nương n�u giữa đầy rẫy bất an.

S�ng nay trời Calif. d�nh mọi ưu ti�n cho nắng, rực ấm g�p th�m �nh nh�n của t�i v�o những bức tranh khiến n� v� c�ng long lanh, giục t�i vẽ lại bằng lời. Ai đ� đ� so s�nh bạn th�n như ng�y nắng đẹp, n� toả s�ng tận dưới b�ng những t�ng c�y.

Từ tuổi thơ đến giờ, nh�n lại, thấy được nhiều hơn, những ng�y tươi nắng. Trong một tuỳ b�t viết về tuổi nhỏ, t�i đ� lấy tựa đề Những M�a Nắng Nha Trang, đầy �m vang nhịp guốc đồng h�nh trẻ dại của anh em bạn b�. Ho� ra t�i cũng c� gặp được �t�m giác� của ai c� c�u v� von tr�n, phải kh�ng bạn t�i. Chữ bạn t�i d�ng, chỉ tương đối, bởi, kh�ng chỉ l� sẻ chia bạn đồng trang lứa, m� c�n l� ch�t ngọt ng�o của kh�i sương văn chương t�i c� duy�n được l�ng đ�ng theo.

T�i nhớ những b�i thơ nhật k� bạn hữu của Hoạ Sĩ Đinh Cường, chắt chiu cảm x�c, từng ng�y b�n những bước m�a đi, ch�n t�nh, v� n�n thơ. T�i thấy được, người ấy, một m�nh, b�n h�ng c�y kh�, tiếng chim h�t khan giọng tuyết, người vẫn đi trong chiều rất lạnh/ đ�n xe cho� s�ng ngược về đ�u/ người đứng nghỉ cột d�y gi�y lại/ thở hơi ra ngụm kh�i t�n mau (Đinh Cường) Sao c� nỗi một m�nh l�m l�ng người xao xuyến ấm như thế. Trầm, đều, thầm. Cũng như những dấu ấn m� t�nh bạn để lại trong văn thơ Nguyễn Xu�n Thiệp, biết được c�nh tường vi thơ mộng tr�i trong v�ng tr�n một ch�n tr� sớm của nhạc sĩ L� Uy�n Phương mời bạn, đường v�ng tr�n l� con đường đi m�i�, t�i đ� ngậm ng�i đ�ng tập thơ khi h�nh ảnh �u Như Thuy ng� xuống trong u uất ly rượu, hạt lệ nguyễn xu�n thiệp. Bạn b�n cạnh v� bạn xa vắng, c� nghe được c�i t�m người n�i chuyện một m�nh ấy?

Những bức tranh của ri�ng t�i đang th�nh th�t chồi xanh, như một �m bản vừa được rửa ra bằng �nh nắng tươi mươi của ho�i niệm.

 

1.

Ch�ng ta kh�ng thể gọi những con người kh�ng hề c� c�nh l� thi�n thần, n�n thay v�o đ�, ch�ng ta gọi họ l� những người bạn.(khuyết danh)

Tiếp những m�a nắng bạn b� ấu thơ ở Nha Trang, l� những cơn mưa đ�ng đ�ng ở S�i G�n, đang tung ho�nh rồi đột nhi�n r�t lui cho nắng lại hi�n ngang. Thế m� t�m được nỗi m� say của t�i, từ tuổi học sinh đến tốt nghiệp Luật. Ai biết, m�i mưa đầy hương đất S�i G�n? N� quyến luyến k� ức t�i. Nào tuổi 18, lăng xăng l�m b�o xu�n ở trường Mạc Đĩnh Chi, c�i ng�y mới ch�n ướt ch�n r�o bước v�o lớp mười hai bị thầy k�u d� b�i, luống cuống v� con z�ro đầu ti�n trong đời đi học, rớt c�i k�nh cận, bạn b� lạ cười ầm l�n, ấm ức muốn kh�c, th� thấy từ d�y b�n ph�a b�n kia, một bạn trai đứng l�n lớn giọng, sao c�c bạn cười v� � thức thế, bạn ấy mới chuyển trường v�o lớp m�nh, thế l� tiếng cười im bặt, v� thầy vật l� l�c đ� mới r� t�i chưa kịp c� b�i để m� trả, bạn đ� l� trưởng khối b�o ch�, d�ng vẻ cao gầy thư sinh, m� sau đ� t�i c� dịp l�m việc chung trong giai phẩm xu�n của trường. Kỷ niệm đẹp những ng�y đầu ở lớp học mới, t�i được b�nh vực bởi bạn, nh� thơ, nhạc sĩ Nguyễn Đức Cường.

Tuổi học tr� nắng đổ gập ghềnh những chuyến xe lam, c� c�nh chim xanh nối hai đầu một giấc mơ, Hiếu, bạn ở đ�u b�y giờ? t�i nhớ d�ng nắng bay �o lụa v� đ�i guốc mộc g� nh� nhảnh tr�n thềm lớp�

Và em nữa, kia những c�nh bướm xanh nhỏ đem nắng đi đ�u?cả m�̣t lũ kỷ ni�̣m, bao ngày xưa thương y�u, em mong- và mong v� cùng- sẽ chẳng phải là �r�̀i cũng tan như bụi mờ�, nhé khánh, nhé khu�, khương. Tháng 12.1975.đ�̀ng hương.� n�t chữ tươi phút gi�y này Đ�̀ng Hương ơi. Kh�ng bụi mờ như em mong, đúng kh�ng. Sẽ th�m nhiều lần nữa chị em m�nh ngồi tr�n thềm tường vi n�y ăn m�n đậu phụ v�ng dưa muối kiểu Kim Th�nh Th�n nhe Hương.

Nắng thời gian ong ong g� bức tranh thời sinh vi�n,như nhắc ho�i, nhớ đi h�y nhớ, v� thế l� �t khi t�i bị qu�n, như đang rất gần, bập b�nh tr�n từng bước h�m nay, h�nh ảnh Li�n, Tỷ, Hoa, Xu�n, Trung, Tứ, Huệ, Thọ, Th�i, Ng� Minh� c�ng con đường Duy T�n c�y d�i b�ng m�t những chiếc l� dầu bay, nhớ c� khi mưa Tiến cho qu� giang, giang thật đấy con đường ngập mưa tầm t� như s�ng� M� h�nh như kh� hậu S�i G�n t�i kh�ng hợp bằng Nha Trang, cứ bị đau ho�i, mỗi lần đau bất ngờ ở lớp, c� bạn Li�m phải đưa về nh� bằng x�ch l�, thật c� duy�n với nhau, m� bạn th� bị vất vả h� Li�m. Lại nhớ lần đau nặng phải đi Singapore mổ, Qu� Loan đến tận giường bệnh, em gi�p chị một �t để chữa bệnh, Mỹ Lan nữa, t�i kh�ng bao giờ qu�n sự gi�p đỡ tiền bạc c�ng c�i nắm tay trấn an tinh thần t�i l�c ấy của hai bạn, d� vừa rồi gặp nhau ở Santa Ana, Mỹ Lan n�i, chị khoẻ l� em mừng, nhưng kh�ng được nhắc chuyện cũ nữa. Xin v�ng, c� bạn nhỏ, chỉ l� t�i l�m con chim kết cỏ để đền đ�p những tấm l�ng m�a xu�n.

�i m�a xu�n Hồ Đắc Thiếu Anh, tiếng thơ Huế dịu d�ng con s�ng thơm, một lần đến trong đời t�i, với một tượng Phật Dược Sư, chị thỉnh ở ch�a, ch� niệm để cầu xin cho sức khoẻ em.

�i những m�a xu�n, Li�n Anh, Liễu, Ti�n, S�ng, H�, Dạ Kh�, V�n, chắt chiu b�t canh, hũ ruốc� trong những ng�y santa ana, nằm bệnh,� xin cảm ơn duy�n phước để thấy được �nh mắt long lanh của những m�a xu�n ấy.

C� giấc mơ ngủ muộn trong nắng đẹp Santa Ana, ảo mơ rơi v�o tranh những hạt mưa S�i G�n g� lời t�nh tự tuổi hai mươi�

 

2.

Cười với nắng một ng�y sao ch�ng thế
Nay m�a đ�ng mai m�a hạ buồn chăng (Tuệ Sỹ)

S�ng nay khi cầm ly c� ph� bước ra thềm, tia mắt bị khều bởi những c�nh hoa m�u xanh trong tranh kia, tim chao đi như con thuyền tr�n một gợn nhẹ con nước nhỏ b�n bờ. M�u xanh ấy như giọt mật ong n�u d�nh ch�n ruồi. T�i bất động tr�n mảng kh�ng gian ngọt lừ. Hứng những hạt thời gian rơi. Bức tranh của một b�c sĩ t�i hoa. Một b�nh hoa xanh cạnh một ly với phin pha c� ph�, tr�n một c�i b�n, một c�i ghế bỏ trống, những c�i một tr�n nền xanh ng�t buồn, như một b�i thơ thiền, cho n�n mới n�i, b�c sĩ vẽ tranh với tr�i tim thơ. C� lần t�i đ� hỏi anh, n�n gọi anh bằng nh� g�, anh bảo, em đang l� bệnh nh�n, th� phải gọi cho phải ph�p. Vợ chồng t�i l�c ấy đều l� bệnh nh�n của b�c sĩ, n�n, xin v�ng, thưa b�c sĩ Th�n Trọng Minh. Thưa Hoạ sĩ Nh� Thơ Nh� Văn Lữ Kiều. H�nh như t�i đang n�i với bức tranh tr�n tường. V� vẳng xa tiếng nhạc dương cầm qu�n Du Mi�n. Những ai đang n�i cười quanh t�i vậy. �i kh�ng kh� của B�a Hương. Ng�y đầu ti�n, tập thơ ấy được c�c anh chị cầm tr�n tay trong hương c� ph� v� tiếng dương cầm nắng.

Trời buổi ấy một lần đứng lại/ Về xao giấc mộng giữa hai tay...

Với t�i, buổi s�ng S�i G�n đầy nắng ấy l� bức tranh thuỷ tinh. T�i nh�, phải n�ng niu.

C� tiếng cười từ chiếc miệng nhỏ xinh của chị Ngọc B�ch b�n cạnh người chồng t�i hoa nh�n hậu đến thiết tha, B�c Sĩ Đỗ Hồng Ngọc, độc giả c�ng bệnh nh�n t�m đọc văn thơ anh để chữa bệnh, những b�i văn như n�i chuyện vui đ�a, vừa uy�n �o vừa giản dị, đ�p ứng rất đ�ng những kh�c mắc về sức khoẻ thể chất lẫn t�m hồn, v� đ�ng n�i l�, cho mọi lứa tuổi. Vừa mới đ�y Nh� Thơ Lữ Quỳnh của những giấc mơ (Những Giấc Mơ T�i, Lữ Quỳnh), đem về cho t�i mấy t�c phẩm của anh Đỗ Hồng Ngọc, vui m� tơi, v� t�i cũng nghe lời b�c sĩ nh� thơ để tập thở, l�m thơ, để ru, bệnh ơi h�y ngủ cho ngoan.

C� anh L� K� Thương, hoạ sĩ của những đề t�i gần gũi, đời thường, em b� con tr�u con diều đường đất dấu ch�n mẹ qu� con ch� v� c� chủ nhỏ�, thể hiện bởi những đường n�t gấp, g�y, sắc nhọn kỷ h� n�t nh�n sinh động th�ng minh m� chỉ bằng t�m hồn nhi�n mới thấy ra được những g�c cạnh như thế, nụ cười tiếng cười anh cũng b�nh dị, ho� �m c�ng vẻ trầm tĩnh của chị, Cao Kim Quy, từ tốn an nhi�n như văn phong của chị.

V� ở cuối b�n th� bừng l�n s�i nổi giọng anh Nguy�n Minh, người như đ� c� lời thề nguyện chung t�nh suốt đời với chuyện văn chương l�m b�o, c� bạn nh� văn Nguyễn Thị Ngọc Lan mới tối n�o đ�y n�i với t�i qua phone m�nh th�ch truyện ngắn của anh NM lắm... Anh đang khen tập thơ B�a Hương, khen đếnnỗi �muốn thu �m lại để nghe.

Cạnh nh� văn NM, l� kh�i thuốc hoạ sĩ Lữ Kiều.

Đ� buổi ra mắt B�a Hương, chỉ 50 bản, � Thức Bản Thảo ấn h�nh, bản đặc biệt duy nhất của t�i được ấn chứng bằng những chữ k� th�n t�nh. Buổi s�ng đẫm hương bằng hữu. N� kh�ng chỉ chấm dứt v�o buổi trưa khi chia tay. N� k�o d�i cho tới bất cứ l�c n�o hồi ức t�i lay động. Sau buổi trưa, anh Lữ Kiều bảo, giờ anh sẽ đưa em đến ch�a Gi� Lam, -Thầy Tuệ Sỹ ạ?, -Ừ, m�nh c�ng đi với Giai Hoa.

C� đo� sala rụng ở s�n ch�a, cầm trong tay thơm ng�t. �p v�o s�ch, đến giờ dở ra c�n nghe thơm. Thơm hương hoa kh�. Thơm ph�t gi�y nhặt n� ở s�n ch�a, nơi c� vị sư của những lời thơ, � Ph�t vội v� bỗng thấy m�nh du thủ/Thắp đ�n khuya ngồi kể chuyện trăng t�n� 

Đ� bao trăng t�n b�n chiếc lan can n�y nghe Sư n�i chuyện một m�nh? Ch�ng t�i ngồi ở đ�, trước ph�ng Sư, tr�ng xuống một vườn cảnh nhỏ, gi� buổi trưa hiu m�t, tr�i tim t�i như chiếc l� bay. Họ đang b�n về chương tr�nh buổi ra mắt tập thơ Những Điệp Kh�c Cho Dương Cầm, tập thơ t�i được Sư tặng sau đ�. Giai Hoa l� người dạy đ�n piano cho thầy. Anh Lữ Kiều n�i. Rồi, ch�ng t�i được nghe v� thấy Sư Ngồi Đ�n, một Sư Nh� Thơ g� tr�n ph�m những nốt nhạc của t�m hồn. T�i tặng Sư tập thơ B�a Hương, v� dĩ nhi�n t�i kh�ng để lỡ cơ hội c� được chữ của Sư trong bản duy nhất của ri�ng kia. V� thủ b�t của Sư, bằng chữ H�n lẫn Việt c�u thơ: Ngược xu�i nhớ nửa cung đ�n/Ai đem qu�n trọ m� ngăn nẻo về.

(Phải chi ng�y xưa cứ giữ c�i hiệu Tuệ Minh, th� b�y giờ thấy sang bắt qu�ng l�m họ, với cố nữ sĩ Tuệ Mai v� ngọn n�i vời vợi Tuệ Sỹ n�y rồi). chữ size nhỏ l� v� t�i đang n�i thầm.

Giở xem lại những chữ k� ấy l�ng run như đang mở xem vi�n ngọc qu�.

 

2.

Rong r�u

Đ� thốt n�n lời

Mưa Nguồn Gi�ng xuống

B�i ng�i trần gian

Đ� l� cặp lục b�t t�i tặng Thi Sĩ B�i Gi�ng, in tr�n tạp ch� Thời Văn, kh�ng nhớ năm n�o. H�nh như l�c �ng bịnh nặng, hay l�c �ng vừa mất (1998).

Nhớ đ�u năm 1997, Trần Quang Ch�u đem đến tờ b�o Thanh Ni�n Chủ Nhật, đăng b�i thơ Buồn Vui của �ng, trong đ� c� c�u thơ k�m ghi ch�: �(1) tơ t�c cũng buồn, tập thơ nguyễn thị kh�nh minh.� (Sau n�y c� in trong tập thơ cuối của B�i Gi�ng, Như Sương,1998). Chỉ vậy th�i m� l�c ấy, t�i nhận bao bao nhi�u c� điện thoại của bạn b� thiệt l� sức mạnh mũi t�n bay của một c�i t�n, l� B�i Gi�ng. Cho t�i say ch�t ngất ng�y.

Trần Quang Ch�u, nh� thơ, c�ng l�m tờ Thời Văn với nh� thơ Nguyễn Đăng Tr�nh,(m� c� một l�c t�i giữ �c�ng t�c bạn đọc�), n�i với t�i, đại ca B�i Gi�ng muốn gặp Kh�nh Minh, biểu tui đưa tới. T�i mua một chai rượu t�n Nếp Mới. Trời trưa chang chang. Đường th� thiệt xa. Tới một ng�i biệt thự, thấy �ng ngồi tr�n chiếc v�ng dưới b�ng m�t gốc c�y to, nơi g�c vườn. Mầu �o n�u, khăn g� qu�ng cổ kh�ng biết, gầy guộc, khu�n mặt �ng, nụ cười m�m như trẻ con, nhưng �nh mắt cực s�ng sau cặp kiếng. Đ� l� lần đầu ti�n t�i n�i chuyện với b�ng cả của nền thi ca Việt Nam, d� trước đ� c� gặp �ng đ�i ba lần ở Viện Y Dược của B�c Sĩ Trương Th�n, v� kh�ng qu�n, c� lần sau khi B�i Gi�ng khen th� B�c Sĩ �Trương Th�n quay lại t�i cười hiền, Kh�nh Minh sướng nh�.

T�i ngồi nửa quỳ b�n cạnh v�ng đưa �ng ch�n rượu nhỏ. �ng cầm tập thơ Tơ T�c Cũng Buồn của t�i dứ dứ l�n xuống, qua c� tập thơ của c� ở một c�i g�nh de chai � nhen. Rồi biết th�m, mới đầu n� c� một c�i gi� c�n rẻ hơn b�o, nhưng sau đ� th� b� ve chai lại cho kh�ng. Kh�ng gi�, nhưng đối với t�i l�c ấy, tập thơ nhỏ của t�i lại v� gi� từ lời khen của �ng, Trần Quang Ch�u tủm tỉm, Kh�nh Minh đ� thiệt đ�, phải đền ơn tui c�i bữa n�y nghen.

Hạnh ph�c l� ở đ�y. T�i được �ng tặng 3 tập thơ với những đề tặng, xin bạn thứ cho khi t�i nhắc lại ở đ�y, v� đối với t�i, n� quả l� rất ch�u b�u để t�i muốn khoe.

Trong tập Đ�m Ngắm Trăng, Lần đầu tao ngộ kh�nh minh/ Niềm vui v� tận t�m t�nh l�o phu, với lời b�n dưới, tặng nữ sỹ kh�nh minh, tất cả được �ng viết hoa.

Trang thứ hai của tập Mưa Nguồn th�, tặng Minh-Kh�nh-tưng-bừng-tuổi-trẻ. Mưa nguồn từ độ tu�n ra/ Tới b�y giờ dội m�u hoa minh kh�nh, c�i dấu đ�nh nửa huyền nửa sắc. Dưới đ� l� chữ k� b�i gi�ng với chữ g k�o thẳng về ph�a tr�i, v� 1997 với số 9 c� c�i ch�n d�i.

Tập Rong R�u th�, Gi�ng B�i k�nh tặng Kh�nh My. T�i chỉ muốn �m tập thơ v�o ngực m� cười reo hạnh ph�c, ngẫu nhi�n m� �ng lại gọi t�i l� Kh�nh My, c�i t�n kỷ niệm xưa ri�ng tư của t�i, c�i t�n m�u thịt thanh xu�n, c�i t�n l�ng đ�ng tr�n mấy từng gi�, c�i t�n mộng mơ tan theo mấy chiều rủ mặt trời đi ngủ sớm (Xu�n Diệu), c�i t�n treo tr�n c�nh trăng non lơ lửng h� hẹn sao đ�m, c�i t�n lay động mỗi lần mưa S�i G�n khẽ gọi, c�i t�n ngủ ngọt bao năm trong k� ức s�ng �m đềm, d�ng s�ng ấy b�y giờ đang gợn l�n trong n�t b�t ch�n chất giản dị n�y. C�i ngẫu nhi�n l�m gi�y ph�t ấy rộn rịp nắng trưa. Chỉ một buổi trọn s�ng, �ng gọi t�i bằng 3 t�n, minh kh�nh minh kh�nh kh�nh my. Cảm ơn thi sĩ, thi sĩ xưng L�o Phu khi n�i chuyện với t�i, lần sau cũng Nếp Mới cho l�o phu �, -Dạ.

T�i kh�ng c� lần sau nữa. T�i nằm bệnh hơn năm trời v� cả l�c �ng mất 1998. Tr�n Tạp Ch� Thơ 2004, c� b�i thơ của t�i, đoạn viết tưởng nhớ đến Rong Chơi Thi Sĩ:� Đập/v�o mắt l� t�n một tập thơ được in ra để kỷ niệm bảy mươi năm ng�y sinh của một Người L�m Thơ vừa mới mất những v�ng đen đậm những v�ng đen nhạt những v�ng x�m cắt đ�i chữ �Chớp Biển� s�ng l�m t�i bỗng nhớ mầu manh vải nhỏ �ng cột tr�n cổ l�c lang thang�

Th�ng 10 nơi đ�y chiều cuối thu lạnh, mơ hồ trước mắt như sương c�u thơ, v� b�ng (em).

Đường l�y lất chiều bay sương lổ đổ/ Đứng b�n trời em ở lại h�m qua (B�i Gi�ng)

 

3.

Đ�n ai ngăn ngắt trời t�y phương�

Xanh đo� hồn t�i xanh l� lệ (Joseph Huỳnh Văn)

Gi� hanh hao từ n�i thổi xuống Santa Ana, xen v�o những ng�y cuối thu lạnh, s�ng n�o cũng thấy l� kh� đầy thềm, c� một chiếc l� rụng từ m�a mưa n�o ở S�i G�n nằm im trong bức tranh, �nh v�ng �a d�o dạt tiếng guitar, mỗi lần m�a v�o thu t�i lại treo bức tranh n�y l�n, buồn nhẹ nh�ng theo vết thời gian, giờ nh�n t�i kh�ng khỏi rưng lệ, người vẽ n� đ� bỏ c�y đ�n ở lại v� biến sau m�u v�ng chiếc l� thu kia.

T�i nhớ căn ph�ng treo đầy tranh ở ph�ng mạch đường Nguyễn Trọng Tuyển, đ� l� lần cuối t�i nghe anh đ�n v� h�t Thong Dong Ca. Cũng nơi đ� tiếng cười của Thu� Vinh trong như tinh mơ v� như giọng ng�m thơ của bạn. Anh em lại h�t, rồi anh cho hai đứa đi Ngự B�nh ăn m�n Huế. Nghe Thu� Vinh gọi �anh Bụt� sao thấy mềm l�ng, khiến nhớ một h�m n�o xưa, Đ�m Hoa được tổ chức m� t�i l� t�c giả lại bị bất ngờ, anh biết t�i l� đứa nh�t đ�m đ�ng, n�n c� n�i tổ chức đ�m thơ cho t�i th� chắc chắn l� t�i sẽ lắc đầu, v� thế l� anh �bắt c�c bỏ dĩa�. Đ� l� một đ�m tuyệt vời. Tiếng đ�n guitar Trương Th�n, tiếng h�t b�c sĩ L� H�ng, v� c� b�c sĩ h�nh như t�n Hồng?, tiếng ng�m thơ Thu� Vinh, v� giọng bắc đầy cảm x�c của nữ sĩ Đặng Nguyệt Anh trong b�i n�i(rất hay) về thơ Đ�m Hoa, hay v� cộng th�m phong c�ch v� �m giọng với sức h�t của một thỏi nam ch�m. Đ�ng l� Đ�m Hoa của t�i. Đ�m, lần đầu ti�n t�i �m hoa k�n hết người (t�i cao thước rưỡi th�i nhen). Đẹp qu� n�n kh�ng nghĩ đ� l� đ�m của m�nh, như thể c� Tấm đến dự một đ�m hội rồi nửa khuya về nh� ngồi ngẩn ngơ tiếc chiếc �o dạ hội đ� tan th�nh bụi đ�m. �i đ�m hoa.

V�ng. nửa đ�m em sẽ về nh�/ th�i xe th�i �o em lại l� tấm t�m�

 

Nơi ph�ng tranh nhạc ở Viện Y Học ấy biết bao l� h�nh ảnh, m�i hương, m�i hoa sứ nắng hoa sứ mưa khuya, m�i c� nục kho, x�i thịt hon của Hồ Đắc Thiếu Anh, một nữ sĩ gom hết những dịu d�ng của xứ Huế v�o thơ v� giọng n�i, d�ng người. Rồi c�i b�ng nhỏ, �nh nh�n tinh anh s�ng, qu�t rất nhanh cảnh vật chung quanh của B�i Gi�ng, rồi b�ng gầy �o n�u Trụ Vũ c�i xuống trang giấy d� để từng con chữ tung l�n, Đặng Nguyệt Anh nồng ấm đọc thơ, giọng ng�m lanh lảnh �nh chu�ng n�i của Thu� Vinh, nghe sao m� mị l�ng nhau qu� sức.

Người nghệ sĩ đ� kh�ng đ�n th�m nữa, giọt �m thanh đọng lại b�n thềm, th�nh bầy sương kh�c thầm trong tối, xin đ�m l� đ�i c�nh chở tiếng nhạc về trong mỗi giấc mơ�

V�ng, chỉ l� giấc mơ, một đ�m cuối năm 2012, b�n bờ biển ph�a n�y, trời lạnh, c�i lạnh kh�ng đến từ kh� trời, m� buốt khi nghe giọng Ngọc Sương sũng nước qua điện thoại, anh Th�n đi rồi, kh�nh minh ơi, người như bị k�o tuột v�o một c�i xa, rất vắng. Con s�ng đập v�o bờ, nhẹ m� �m thăm thẳm s�u h�t đ�m, tiếng đ�n guitar rớt �m buồn trong gi�, viễn xứ rồi, thưa anh, B�c Sĩ Trương Th�n�

Đ�u đ�u cũng thấy bến bờ

� hay đấy bến đ�y bờ thong dong (Thong Dong 47- Trương Th�n)

 

4.

Nơi đ�y khoảng trời l� những nốt treo

Cao cao cao �m vang đang tan theo (Nguyễn Lương Vỵ)

Theo m�y đi một buổi/ Trời đất nhẹ phi�u phi�u�(V� Ch�n Cửu), phi�u nắng Bolsa, gặp V� Ch�n Cửu, người đ� một thời c�n rất trẻ t�i th�ch thơ, ch�p v�o cuốn sổ tay, một con ch� con một vầng trăng s�ng� �i một vầng trăng mang tiếng kh�c� �m �m tiếng n�i trong sương đọng/ Mười năm m� vẫn tưởng h�m qua. Trăng kh�c sương rền tiếng thời gian v� con ch� con Va đầu tưởng đụng n�i/Chỉ đụng b�ng sương chiều (V� Ch�n Cửu) n�n chi khu�n mặt anh kh� căm v� may l�, bỗng, cười hiền.

Một buổi tối th�ng 10, 2012, theo Nguyễn Lương Vỵ, V� Ch�n CửU đến dự một đ�m ra mắt s�ch. Đi ngay, trước hết v� đ� l� một t�c giả lu�n trong tầm ngắm t�m v� đọc của t�i, sau l� v� t�c giả chỉ họp một �t anh em văn nghệ sĩ tại nh� một th�n hữu, thế n�n rất y�n t�m. Vừa v�o b�n ngồi th� người như tr�i b�ng bay, trời ơi Ngọc Sương của Old Friend, bao năm rồi giờ bỗng nhi�n kh�ng hẹn m� ngồi s�t b�n nhau, hồi c�n ở nh� Ngọc Sương l� chủ qu�n caf� t�n Old Friend, phải đi bộ một con hẻm nhỏ ngoằn ngho�o xa như đi v�o cổ t�ch, để đến một ng�i qu�n nhỏ ẩn hiện cuối đường m�y, được thiết kế bởi nh� thơ Đỗ Trung Qu�n, qu�n b� như một giấc chi�m bao, n�n kh�ng kh� bạn hữu cũng l�ng đ�ng, kh�ng �t lần xa gần tiếng guitar anh Th�n. Vỡ ra theo chuyện tr�, qu�n mất nh�n nghe, �ng nh� thơ hằng ngưỡng mộ, đ�ng l� chẳng thấy ai ngo�i Ngọc Sương. M�i khi ra về, cầm mấy tập thơ được tặng trong tay, người thi sĩ từ gi� t�i bằng v�ng �m rất l� gi� heo may, v� hẹn gặp lại. Đ�m đ� t�i đi v�o giấc ngủ, h�nh như l� rất thổn thức, sau khi đọc những b�i thơ đầy tiếng gi� u ho�i của Nguyễn Xu�n Thiệp. C� nỗi g� nhẹ như vạt gi� khăn san trong chiều thu.

V�, gặp nhau lại thật. Cũng m�a thu. Chả phải m�nh lu�n ước, thu c� bạn c�ng ẩm ho�ng hoa tửu đ� sao. Cầu được ước thấy, một b�n tr�n n�ng ly c�ng nhau, m�a thu Calif., rượu vang Calif.. Bức tranh đầy �m thanh v� m�u sắc.

Hoạ sĩ ngồi đ�, một �nh xanh tr�i d�i như d�ng s�ng Potomac tr�i về, với nụ cười mỉm. T�i thấy những c�nh c�y kh� v� c�nh chim buồn trong tranh �ng như lấp l�nh dưới ngọn đ�n v�ng sau lưng ghế �ng ngồi, b�n cạnh tiếng huế thỏ thẻ của old friend Ngọc Sương, thầy Đinh Cường�,

Nửa b�n ph�a kia, nh� văn Nguyễn Đ�nh To�n b�n cạnh d�ng mảnh khảnh của chị. Nh�n �ng, k� ức lội ngược về ng�y cũ thời ca kh�c da v�ng, nghe nhạc trong một c�i m�y cassette vỏ bằng gỗ, những băng h�t Kh�nh Ly, m� sao m� nhiều hơn, giọng n�i của �ng�, để s�t v�o tai nghe cho thấm từng nhịp giọng ngừng, từng �m thổi chữ đầy cảm x�c.

V�ng tr�n tiếp đến một c� b�, m� t�i đ� kh�ng cho c� ch�o t�i bằng c�, chị đi, cho t�i hưởng ch�t thanh xu�n của c�, nh�, Lưu Na. C� ai gặp v� đọc những tuỳ b�t của c�, hẳn l� phải ngạc nhi�n, như t�i l�c ấy, c�i trẻ trung tươi măng lại ẩn dấu suy tư tre gi� đến thế, ra trong �nh mắt ấy c� ri�ng c�i nh�n c�ng chữ, để tin cậy trao gửi thẳm s�u của t�m hồn.�

C�n m�i t�c bồng bềnh trắng m�y kia nữa, giọng Huế, �m thấp như nốt nhạc trầm rơi xuống chiều, hoạ sĩ Nguyễn Đ�nh Thuần, người vẽ những giấc mơ v� con g�i m�u xanh.

T�i ở đ�u trong v�ng tr�n tối m�a thu ấy? T�i ở b�n tay tr�i hoạ sĩ Đinh Cường, cho n�n t�i nghe được �m thanh của một nụ cười mỉm, bay ra từ bức tranh đ�m xanh chu�ng nh� thờ treo lẻ loi n�t trăng cong. Lưu Na cho xem tấm h�nh vừa chụp, t�i nghe hoạ sĩ n�i, h�nh n�o cũng thấy kh�nh minh tay chống cằm. Ch�m đ�n tr�n b�n ăn rớt những hạt lung linh.

C�ch t�i một �ng m�y chiều mới tới nh� thơ gi� thổi chiều xanh Nguyễn Xu�n Thiệp tr�i với nắng. N�n thi sĩ ngồi đ�, hư ảo tiếng gi� thu, buồn như kh�c ca cổ, ho�i niệm con đường l�t gạch một thời phố cũ, đ�u đ�. T�i thấy trong đ�y ly vang đỏ �ng đang cầm tr�n tay s�ng s�nh những thời gian.

�ng m�y chiều kia l� M�y Ho�ng H�n Vy Ho�ng, bạn t�i, c� đ�i mắt đẹp như Liz Taylor, qu�n chưa để � c� �nh t�m huyễn hoặc kh�ng. N�n lời n�i ph�a nh� thơ của gi� bay đến tai t�i đầy m�y t�m.

Gi�p một v�ng đất trời rồi đấy. Lưu Na ơi, c� h�nh b�n tr�n buổi tối ấy kh�ng xin cho một tấm� Đ� l� bức tranh của pha l� trong, rượu s�nh đỏ tiếng cụng ly lanh canh. Trời đất như gần lại trong tiếng cười th�n. Ngo�i kia đ�m đ� ngập đầy phố. Gi� thổi lộng những v�ng �m chia tay. C� hẹn gặp lại kh�ng để tr�n con đường t�i đi sẽ ho�i nghe b�n tay vẫy gọi?

một mai về với m�y ng�n

chỉ xin nhớ ch�t dịu d�ng của nhau.(Trịnh Y Thư)

 

5.

t�i gởi lại

một g�c phố. rực l� v�ng

qu�n c� ph�. mở cửa. dưới gi�n hoa giấy

tiếng chim

� thức trong c�y v� đất. đợi chờ ai� (Nguyễn Xu�n Thiệp)

C� một sở th�ch, gần như l� th�i quen, kh�ng biết th�nh đường đi lối về của m�nh l�c n�o, m� th�ch ngồi qu�n c� ph� đến thế. Hồi sinh vi�n th� thường xuy�n ngồi với �ng anh kế, Khải Minh, l�c anh l� sinh vi�n đại học Minh Đức, hồi anh l� sinh vi�n sĩ quan Thủ Đức, thường l� qu�n c�c b�n đường, đặc biệt l� trước một con hẻm c� hoa giấy đỏ ở đường Duy T�n dẫn đến trường Luật, tiếng chim lảnh l�t trong t�ng c�y, ồn �o tr�n h� đường cạnh những chiếc đẩu gỗ.� Rồi đến khi đ�ng qu�n xa, mỗi lần về ph�p lại k�o c� em đi, c� t� tiền lương l�nh, cho em biết thế n�o l� Grival, Brodard Tự Do. Khi anh ra t� th� lại ch�u về hợp phố qu�n c�c c� ph� tạp, thế m� vẫn th�ch. Anh Khải ơi, hẹn nhau nữa nh�, mai em về, những con đường c� ph� dưới phố

Hơn mươi năm đổ lại đ�y th� say m� t�i t� kh�ng kh� của những C�i Ri�ng, Kh�c Ban Chiều, Thềm xưa, Cửa Sổ Ban Mai, m� kh�ng �t lần ngồi với người chị t�m hồn sầu mộng, Kim C�c, d�ng gầy mai, giọng Huế như tiếng gi� thổi tia tia kiều nhuỵ, �nh mắt xa, buồn như mảnh trăng xanh c� đơn trong tranh Đinh Cường.

T�i th�ch đặc biệt qu�n Đất, qu�n c� ph�, v� anh Lữ Kiều lại giới thiệu l� m� quảng rất ngon. Đất, gần nh�, chỉ băng ngang b�n kia đường Sư Vạn Hạnh nối d�i, đi v�o hai ba con hẻm nhỏ l� đến, v� t�i vẫn hay đi bộ, ngồi một m�nh, đọc s�ch hay viết với c�i b�n gỗ x� x� tr�n căn lầu nhỏ, ng� xuống m�i ng�i đỏ v� những tia l� tr�c lay l�y ngo�i cửa sổ, nơi c� con m�o đất đen nằm co ngủ nướng tr�n th�nh cửa. Nhớ c� lần, để qu�n một tập thơ, h�m sau thấy n� được xếp tr�n c�i tủ chưng đồ gốm, -Những Buổi S�ng- nằm thật y�n ả. Từ đ�, mỗi khi đến qu�n, nghe �ng chủ dặn c� ngồi ở quầy, c� nh� thơ, nhớ bớt 10%..., nghe nhẹ cả người (nhẹ nhiều kiểu�), đ� bao năm rồi, chưa về hỏi thăm con m�o đen b�n cửa sổ�

Cho tới sang đ�y, dĩ nhi�n cũng kh�ng thiếu d� c� ph� qu�n k�m n�n thơ hơn. C� s�ng T�i Bửu với anh Du Tử L�, Nguyễn Lương Vỵ trầm lặng ba số 5, b�n cạnh d�ng gầy thanh tao Ngọc Ho�i Phương, thi sĩ c� nụ cười m�m chi, n�i nhiều chuyện đời xưa�, c� s�ng Gypsy ngồi nh�n trời đầy xanh đất đầy nắng, c� ch�ng nh� thơ hay buồn trĩu như m�y sắp mưa, L� Giang Trần, ở đời n�y hưởng biết bao buồn vui nhưng vẫn l� trạm để bạn qu� bước th�i sao, hả. Qu�t t� cho bạn vui th�i, chứ sao kh�ng hiểu� n�n thơ rồi cũng về bao la n�o/ chỉ c�n một tho�ng x�n xao�(LGT), dường như l� t�i chưa l�m lễ b�i sư d� đ� xong cua layout, phải kh�ng L� Giang Trần, th�i th� coi như, l� thơ nếm nhẫn nhuỵ sen ngậm ng�i (L� Giang Trần), cười lớn cho đ� đi.

Một buổi s�ng đầu đ�ng, Vỵ gọi -khoẻ kh�ng, xin ph�p chồng đi, c� ph�, c� Trịnh Y Thư-, - đang đi c� nhắc, phải chống gậy-. N�i vậy chứ t�i lại mượn c�i vai của Vỵ để bước. V� trước khi đi, nhỏ nhẻ với chồng, kh�ng biết c� thiệt kh�ng, rằng, h�m nay minh kh�ng đau, minh đi nhe. Qu�n c� c�i t�n, Lovers. Ba người ngồi dưới một t�ng hoa giấy đỏ ối, nắng rỗ lanh chanh mặt b�n, Vỵ th� n�i với điếu thuốc hơn l� với bạn. S�ng đ� n�i chuyện được nhiều với nh� văn, nh� thơ Trịnh Y Thư mới thấy được vẻ trầm tĩnh v� những nhận x�t sắc n�t của anh về cuộc sống cũng như văn chương nghệ thuật, hiểu th�m hơn những điều anh viết trong Chỉ L� Đồ Chơi (tập s�ch l� một đồ chơi nghi�m t�c phải được để một chỗ trang trọng trong tủ s�ch, hoặc, một nơi c� thể dễ lấy bất cứ l�c n�o, để đọc) thế đấy, Chỉ L� Đồ Chơi, m� t�i c� duy�n layout, dự một phần trong sự ra đời, về mặt h�nh thức, của n�. (Cảm ơn nhiều lắm, anh Khế I�m, với những giờ học h�m thụ CS3.) Cũng c� ch�t gặp gỡ sở th�ch trong b�i Ngồi Qu�n, ở đấy. V� chuyện chữ nghĩa th�, kh�ng phải l� chuyện d� tr�ng đ�u, nh� thơ ơi, khi nắng l�n gần đỉnh trời vẫn tưởng c�n l� buổi s�ng c� ph�

V� c� tiếng chu�ng reo, vọng đến từ phương Bắc, giọng hoạ sĩ H� Cẩm T�m qua điện thoại, kh�nh minh ơi, cho biết t�nh h�nh sức khoẻ em� �i t�i chưa kịp sẻ c�i bệnh th� đ� được vơi rồi�Vậy th� b�y giờ xin chia niềm vui với bạn để được đầy, nhe bạn ơi.

 

6.

Những bức tranh của t�i. Cuộc sống đ� vẽ một m�u sắc dịu d�ng m� mu�n tr�ng thời gian chắc vẫn c�n ��nh l�n khắc khoải một giấc mơ� Lại c�n muốn vẽ cả giấc mơ nữa sao, t�i?

Nhưng, đ� c� những l�c, được t� v�o d�ng s�ng thời gian mộng ảo mầu của hạnh ph�c rất đơn sơ, như buổi s�ng th�ng gi�ng n�y, c�nh chim n�o đang tha về những cọng rơm nắng kết tổ m�a xu�n?

H�m nay, c�n ba trăm năm mươi�ng�y nữa l� hết năm 2014.

Trong đọt th�ng ng�y vừa mơn man xanh ấy, t�i theo Vỵ đến Gypsy, anh Du Tử L� đ�i một bữa c� ph� s�ng trước khi Vỵ đi xa. L�c t�i khập khiễng đang loay hoay t�m chỗ dựa để bước l�n thềm th� một chị bước tới đưa b�n tay ra. T�i vẫn lu�n nghĩ, b�n tay ch�a ra cho người kh�c nắm l� b�n tay của nh�n hậu. S�ng nay t�i đ� nhận được điều ấy, từ một phụ nữ c� khu�n mặt hiền, mắt buồn nhưng nụ cười với m� l�m đồng tiền thật tươi. V� khi vừa ngồi xuống th� t�i nghe anh Du Tử L� n�i, chị T� Thuỳ Y�n đ�ng l� một b� ti�n. L�c ấy t�i như hạt nước rơi vỡ tung to�, để thấy rằng, h�m ấy ngo�i anh Du Tử L�, Nguyễn Lương Vỵ, c�n c� c�c Thi sĩ, Ngọc Ho�i Phương, T� Thuỳ Y�n v� chị, vợ chồng Nhạc sĩ Đăng Kh�nh Phương Hoa, từ Houston đến, v� anh Hiến, phu qu�n một nữ lưu đẹp nổi tiếng.

Thật bất ngờ để t�i được gặp một t�n tuổi đ� nghe mấy chục năm trước. Một khu�n mặt thơ nổi tiếng của 20 năm văn học miền Nam. So với gương mặt xương xương kh� kh� tr�n gi�-o th� T� Thuỳ Y�n t�i thấy ở s�ng Bolsa n�y như đầy đặn, thoải m�i v� trẻ hơn. Cứ xem như, biết đến �ng từ ng�y đọc thơ rải r�c ng�y xưa, tới b�y giờ thấy �ng trước mặt, một khoảng thời gian, tạm v� von bằng c�u thơ của �ng đọc tr�n gi�-o

t�nh � theo người đi một đỗi./ Một đỗi, d�i hơn bốn chục năm�

v� rồi lại sợ, hỏi chưa ra, đ� trăm năm, sững sờ�(T� Th�y Y�n), n�n chi t�i hơi huy�n thi�n v� nhất định phải đứng gần ngọn đ� tảng (T� Th�y Y�n c� b�i thơ Đ� Mộng) ấy để chụp h�nh.

Cả hai, thi sĩ T� Thuỳ Y�n v� nhạc sĩ Đăng Kh�nh, chắc l�y bởi c�i nắng ch�n ấm buổi s�ng Calif., n�n đều tỏ t�nh vợ khiến t�i phải thốt l�n rằng thật kh�ng g� hạnh ph�c cho bằng l�m vợ nh� thơ v� nhạc sĩ, số l� họ n�i, bao giờ người đọc, người nghe đầu ti�n s�ng t�c của họ cũng l� người vợ. Nụ cười hai chị �nh hạnh ph�c. Chuyện đẩy đưa thế n�o m� tới giọng kể rất hay của nhạc sĩ Đăng Kh�nh, n�i chuyện như viết văn, về c�i buổi gặp gỡ của mối t�nh đầu, l� chị Phương Hoa đang ngồi cạnh t�i đ�y, khi ra về t�i n�i với anh chị, em sẽ kể chuyện ban đầu của anh chị đấy nghe, chị Phương Hoa cười cho bản quyền, v� t�i kể lại đ�y theo tr� nhớ, �một buổi học anh văn tối, anh nh�n qua b�n b�n kia thấy một vai �o t�m c� đường vải rạn nhẹ, thế l� để � th�m, s�t b�n h�ng c� b� một c�i cặp bằng da b�, đ� sờn bạc mầu, rồi c� để tr�n b�n một hộp b�t, l� c�i hộp sắt đựng thuốc l� (Craven A?) cũng rất cũ, c� l�i từ ấy ra một c�i t�i d�i nhỏ bằng nhung r�t ra một c�y b�t, kiểu cũng đ� rất xưa. Những c�i rất xưa rất cũ ấy lại thuộc về một c� g�i nhỏ trẻ trung, to�t ra một sức hấp dẫn lạ kỳ đối với anh. V� n�n một mối t�nh, v� th�nh đến b�y giờ, một đ�i hạnh ph�c, Đăng Kh�nh Phương Hoa. Giờ t�i vẫn c�n nhớ c�y b�t ch� con con c� một đầu tẩy m� nhạc sĩ Đăng Kh�nh l�i từ t�i �o ra đưa cho t�i để ghi địa chỉ. N� cũng cũ cũ. Thật lạ, một c�y b�t ch� b�n cạnh những iPhone m� bất cứ l�c n�o cũng dễ mở ra để g� v�o note, khi t�i hỏi, mới biết mẩu b�t ch� c� g�m đ� l� một đặc điểm ri�ng của sinh vi�n trường nhạc, của những composers�

Gần trưa chia tay th� lại thấy Tuấn Ngọc tới, người nổi tiếng, đi tới đ�u cũng bị chụp h�nh. Anh Ngọc Ho�i Phương, với iPhone, ghi lại những gi�y ph�t, m� đối với ri�ng t�i, c� lẽ kh� c� lần thứ hai. Nắng bolsa đang phổ tiếng cười ch�ng t�i th�nh những hạt �ng �nh rơi v�o ly c� ph�, soi những tia nh�n bầu bạn.

Cũng nơi g�c thềm Gypsy chứa đầy nắng tươi gi� trong ấy, t�i được tất ni�n, 27 tết, bằng c� ph� sữa với chiếc b�nh h�nh mảnh trăng khuyết thơm ng�t bơ, với anh Du Tử L� v� bạn L� Giang Trần, nghe đ�u đ� b�n cạnh rổn rảng tiếng n�i chuyện của c�c văn nghệ sĩ Vương Tr�ng Dương, Nguyễn Đ�nh Thuần, Đặng Ph� Phong.

H�nh như v� thanh, tiếng cười Du Tử L�, anh đang nhắc đến một ước mơ ng�y n�o đ� mấy anh em giang tay đi giữa đường Tự Do h�t ch�o đ�m S�i G�n. Dĩ nhi�n l� đ�m, thật l� khuya, v� ng�y th� chẳng xe n�o nhường đường cho ch�ng ta đ�u. V� t�i thấy nắng reo tr�n bực thềm c�u thơ như tiếng h�t, h�y sống/ h�y sống về những điều ch�ng ta tha thiết (DTL)� V�ng, h�y sống thật gắn b� từng ph�t gi�y, v� chỉ tho�ng th�i, tất cả sẽ được gọi l�, kỷ niệm.

 

Xoa tay nhặt năm th�ng cũ

Mầm tươi vừa nh� diệu kỳ (Nguyễn Lương Vỵ)

Bức tranh gần nhất b�n t�i l�c n�y xuyến xao nắng giữa m�a đ�ng, đ� tết rồi đấy chứ, 28 tết, tr�n thềm gi� đ� thổi xuống l�c đ�c x�c c�nh hoa đ�o, anh Qu�, �ng anh l�ng giềng, đang lui cui c�ng với nh� t�i, sửa lại cho vừa tầm t�i chiếc nạng chống�

Ơi những bức tranh lộng lẫy cuộc sống của t�i. Được cất giữ n�ng niu như m�n đồ cổ. C�ng để l�u c�ng tăng gi� trị, đ�ng kh�ng. Cứ mỗi lần giở ra xem, lại thấy bật ra nhiều n�t lạ, v� dường như thấy n� rực rỡ hơn. Cho d�, c� thể l� rực rỡ mong manh�

Tịch li�u chiều thế h�m nay

S�ng ơi nước cuốn bay đi những g�

Tr�ng m�n con mắt lưu ly (Nguyễn T�n Nhan)

V�ng, thưa anh Nhan, chiều Santa Ana 28 tết, tay cầm một nh�nh cỏ v�ng/ thổi ph� theo �nh trăng t�n cuối đ�ng (NTN), c� g� tan theo nắng đang dần xa như kh�i hương�

 

Nguyễn thị kh�nh minh

28.1.2014 (28 tết)

http://www.gio-o.com/NguyenThiKhanhMinh.html

 

� gio-o.com 2014