NGUYỄN THỊ KH�NH MINH

 

NHỮNG BUỔI S�NG TR�I TR�N D�NG THƠ CH�NH KH�

 

tản văn

 

 

 

V�o những ng�y giữa th�ng 3.2015 tr�n TV lại nhắc đến trận hải chiến Gạc Ma 14.3.1988 giữa Hải Qu�n Việt Nam v� Trung Cộng tại Biển Đ�ng hậu quả l� 64 binh sĩ Việt Nam đ� hy sinh v� Gạc Ma mất từ bấy đến nay, theo t�i liệu qu�n sự họ đ� gọi sự kiện n�y l� CQ-88 (Chủ quyền-88). Thật ngậm ng�i cho một t�n gọi� Cũng kh�ng thể kh�ng nhớ đến ng�y 20.1.1974, Hạm Trưởng Nguỵ Văn Th� c�ng 74 binh sĩ hải qu�n Việt Nam Cộng Ho� đ� hy sinh trong trận hải chiến với Trung Cộng tại Ho�ng Sa. V� c�n bao nhi�u nữa, kh�ng thống k� được ch�nh x�c, số ngư d�n đ� bỏ m�nh tức tưởi ngo�i v�ng biển thuộc qu� hương của m�nh? Vừa mới đ�y, tr�n k�nh TV 57.4 tại Nam Calif., trong một cuốn phim t�i liệu về biển đảo Việt Nam, do Nhạc Sĩ Tr�c Hồ sản xuất, t�i xem được tho�ng qua chưa tới một ph�t, thuyền đ�nh c� VN bị t�u Trung Cộng �p giải. Cảnh ngư d�n m�nh bị v�y c�i c�t một g�c thuyền v� một ngư phủ đ� chắp tay v�i họ lia lịa. T�i nổi gai ốc v� bật kh�c.

T�i nhớ đến một b�i viết của m�nh, t�i muốn n� như một gửi gắm niềm k�nh ngưỡng đến hương hồn c�c liệt sĩ, ngư d�n đ� hy sinh ở Biển Đ�ng. Một hạt c�t xin c�ng mặn với những nỗi mất m�t của người ở lại. Một b�n tay xin c�ng nắm với nhau, chia sẻ v�, c� thể, vực l�n th�n phận bấp b�nh của một qu� hương�

 

 

Buổi s�ng v�o những ng�y cuối hạ, Nam Calif. n�ng, c� những cơn gi� kh� rất kh�t cổ. Th�nh phố nơi t�i ở, thỉnh thoảng t�i bắt được m�i biển trong gi�, lập tức n� rủ r� hương th�nh phố biển xa x�i tuổi nhỏ của t�i đi về. Hương biển của hai bờ một đại dương, c�ng rưng rức một l�c, th� c� phải l� t�i đ�ng bị ngất ng�y kh�ng!

T�i l�m việc trong một căn ph�ng nhỏ, hai ph�a tường được d�t bằng những kệ s�ch. Nắng đi v�o bằng �nh phản chiếu từ chiếc gương đặt ngo�i cửa lớn, v� m�i c� ph�, đ� l� điều t�i vẫn th�ch mỗi s�ng, lại được quyện với hương qu� khứ bay l�n từ trang s�ch cũ.

Những sự việc thăng trầm một thời lặn v�o những d�ng chữ in, đơn giản, chỉ như cuốn lịch ch�p một c�ch b�nh thản theo con số lạnh l�ng của thời gian. T�i muốn bằng một giọng kể cảm x�c tr�n việc v� tr�n những ra đi của người xưa, sao cho người ta � thức đ� l� mất m�t của một đi kh�ng trở lại. Sao cho n� kh�ng chỉ l� tin tức của một ng�y n�y năm cũ. T�i đ� nghĩ thế, khi sao lục t�i liệu v� chọn lọc ghi ch�p lại, trong một mục t�n l� K� Ức Thi�n Thu. Chỉ tựa mục th�i n� đ� mang đầy cảm x�c t�nh... Trăm năm l� một đời người. Trăm năm l� thi�n thu cho những sự việc m� người xưa để lại. T�i c� cảm gi�c như đang viết nhật k� thời gian, ho�i niệm tr�n bước lần theo sợi chỉ từ điểm H�m Nay.

V� dụ với c�i tin t�m thấy cổ vật từ ng�n năm trước th� sẽ d�ng chữ như thế n�o để mang được hồn của cổ vật đang ngủ trong b�ng tối l�n d�ng chữ của hiện tại, sao cho, ngo�i tin khảo cổ c�n như thấy được lung linh cuộc sống sau một m�n sương được �nh ng�y h� lộ. Cho n�n, t�i hay d�ng đ�i ba chữ c� vẻ như để trong ấy ch�t t�m tư của m�nh, ngo�i mục đ�ch nhắc lại người thật việc thật, n� c�n mang ch�t kh� văn chương, khơi gợi t�nh cảm người đọc..., được hay kh�ng t�i chẳng biết, nhưng r� l�, v� thế m� t�i đ� bị qu� khứ cuốn đi.

Mỗi ng�y như kẻ lang thang tr�n b�i c�t thời gian nhặt nhạnh những vi�n sỏi đẹp rồi say sưa bỏ n� v�o t�i đựng... Qu� khứ, người ta c� thể qu�n bởi phải đối diện với v� v�n những cấp b�ch của hiện tại, nhưng qu�n th�, qu� l� đắc tội với những trung trinh tiết liệt, với những hy sinh m� b�y giờ nghĩ đến thật đ�ng cho ta khấu đầu đẫm lệ. V� t�i muốn, K� Ức Thi�n Thu n�y, đ�p đền trong mu�n một, Người Xưa.

Thời gian t�i muốn n�i l� l�c n�y đ�y. V�o những th�ng 5, 6, 7, 8 năm 2011 n�y, tr�n đường phố khắp nơi đang c� những cuộc biểu t�nh của người Việt Nam chống Trung Cộng về chủ quyền Ho�ng Sa ở Biển Đ�ng. Nối nhịp với sự kiện ấy, b�o ch� cũng như tr�n TV nhắc lại những trang lịch sử chống Tầu lừng lẫy c�ng những b�i thơ ch�nh kh� của tiền nh�n. Kh�ng l�c n�y th� bao giờ nữa để tỏ sự tri �n với người xưa, v� nhắc nhớ cho người sau?

Mỗi buổi s�ng t�i miệt m�i với t�i liệu v� đ�nh m�y những b�i thơ, những trang sử. Dần d� t�i đ�m ra m� những danh tướng l�m thơ y�u nước. Lời thơ gắn với th�n phận bi h�ng lu�n đẩy t�i đến c�u hỏi, sao thế, những người như thế, những thơ như thế m� kh�ng được nhắc nhớ, ngưỡng mộ cho đ�ng tầm v�c của n�? Nhất l�, l�c n�y, trong ho�n cảnh đất nước đang đứng ch�nh v�nh tr�n bờ miệng đang h� m�m của một tham vọng, kh�ng biết l�c n�o th� c�i quang g�nh ốm o h�nh cong chữ S bị n� ngoạm v� nhai nghiến ngấu.

C�i b�ng tối Bắc Thuộc v� những v�ng vẫy thế c� oanh liệt của anh h�ng xưa như bao tr�m l�n hơi thở của căn ph�ng l�m việc, cũng nhỏ nhoi, c� đơn, nhưng, t�i nghe được, nhịp tim sử thi đang phập phồng tr�n từng ph�m g�...

Những buổi s�ng của t�i cứ thế tr�i, tr�n d�ng thơ Ch�nh Kh�.

� V�. T�i sẽ kh�ng qu�n ch�t n�o, cho d� sau n�y c� bao nhi�u nắng của m�a xu�n th�ng 5 đi nữa, t�i sẽ m�i nhớ buổi s�ng th�ng 5 của ng�y m� t�i cảm như ẩn hiện m�u �o trắng kh�i sương L� Đ�ng A, trong c�u n�i đầy ho�i niệm của người bạn, Thơ Đ�ng A to�n l� về nước nh�, d�n tộc, như Huyết Hoa, Đạo Trường Ng�m� thế n�y, m� ng�y trước kh�ng được đem v�o chương tr�nh giảng dạy ở trường học. Chết năm 26 tuổi. Người bạn đọc nhỏ, buổi S�t Th�t ch�m vai thề đầu mất / ng�y B�nh Ng� nổi cờ kh�ng khuất tất / khi Cần Vương nhổ mặt lũ gian h�ng�

T�i thấy hơi mắc cỡ về một thiếu s�t trong vốn hiểu biết của m�nh - L� Đ�ng A (1921-1947) - Theo Wikipedia, �ng l� một nh� triết học, một học giả, một nh� c�ch mạng v� ch�nh trị gia. V� l� một nh�n vật c�n nhiều tranh c�i trong lịch sử, văn sử Việt Nam, cũng như c�i chết b� ẩn của �ng tại Bến Chương thuộc x� Hiền Lương, tỉnh H�a B�nh. C�c t�c phẩm của �ng được nh� xuất bản Gi� Đ�y ph�t h�nh tại miền Nam Việt Nam từ năm 1969. T�i c� người bạn ở Canada, một giọng ng�m thơ t�i hoa, T�n Nữ Lệ Ba, chị tặng t�i một CD ng�m to�n thơ ch�nh kh�, trong đ� c� b�i thơ của L� Đ�ng A. Tr�n youtube, t�i thấy d�ng comment �Tổ quốc đang bị ngoại x�m, xin lắng nghe Ch�nh Kh� Việt.�

Từng ph�m chữ như lời nghẹn, � nước M� Linh trăng thu c�n vằng vặc / s�ng Bạch Đằng s�ng vỗ thuyền cắc cắc / non Chi Lăng gi� cuốn rừng cung đao / đồng Đống Đa xương người phơi man m�c /� Ch�nh kh� Việt suốt đất trời b�ng bạc / Ch�nh kh� Việt trong m�u người Hồng Lạc / gi� th� th� quất dậy hồn phục hưng / gươm Vạn Thắng cứu nước n�i giết giặc /� Vượt đau nhục l�n sống c�n h�ng tr�ng� (Ch�nh Kh� Việt, tập thơ Đạo Trường Ng�m)

Nắng s�ng th�ng 5 h�m ấy l� m�u �o trắng huyền thọai của một nh� l� thuyết, nh� thơ, cũng l� một chiến sĩ x�ng pha giữa trận đ�nh Ph�p tr�n đồi Nga Mi�

 

� Một buổi s�ng đầu hạ, c�i n�ng như hun đến tận cả t�m tư, t�i đọc Việt Điện U Linh Tập của L� Tế Xuy�n, trong đ�, truyện huyền thọai Trương Hống, Trương H�t, c� ghi một b�i thơ được xem l� một bản Tuy�n Ng�n Độc Lập đầu ti�n của Việt Nam. B�i thơ Nam Quốc Sơn H�. Thuở trước được học t�c giả l� danh tướng L� Thường Kiệt. Theo Wikipedia th�, b�i thơ được cho l� của thần, gi�p L� Ho�n chống qu�n Tống năm 981 v� L� Thường Kiệt chống qu�n Tống năm 1077. Đa số c�c nh� nghi�n cứu đồng quan điểm ghi khuyết danh t�c giả b�i thơ. Học giả L� Mạnh Th�t trong b�i � Ph�p Thuận v� B�i Thơ Thần Nước Nam S�ng N�i� cho rằng t�c giả b�i thơ l� Đỗ Ph�p Thuận. Theo c�c nghi�n cứu gần đ�y th� b�i thơ n�y xuất hiện dưới thời L� Đại H�nh.

-Trong kh�ng chiến chống Tống lần thứ nhất, năm 981, L� Ho�n đ� cho đọc b�i thơ tr�n để kh�ch nhuệ kh� tướng sĩ v� �p đảo tinh thần qu�n Tống. V� đ� thắng Tống tại trận thủy chiến Bạch Đằng.

-Trong kh�ng chiến chống Tống lần thứ hai, năm 1077, Th�i Hậu Ỷ Lan c�ng Th�i U� L� Thường Kiệt đ� h�a hợp được c�c phe ph�i để c�ng nhau chống giặc. Trong trận quyết tử ở gần s�ng Như Nguyệt (S�ng Cầu), L� Thường Kiệt đ� sai người tới đền Th�nh Tam Giang (Trương Hống Trương H�t) gần bản doanh của tướng Tống, đọc vang b�i thơ Nam Quốc Sơn H� để ph�n t�n tinh thần giặc. Ng�y nay nơi đ� vẫn c�n một ng�i ch�a X�c, nơi năm xưa cầu si�u cho oan hồn tử sĩ. Chắc hẳn từ chiến thắng vang dội đ� m� b�i thơ n�y gắn b� với danh tướng L� Thường Kiệt hơn cả?

Đầu t�i cứ ong ong, Nam Quốc sơn h� nam đế cư / Tiệt nhi�n định phận tại thi�n thư / Như h� nghịch lỗ lai x�m phạm / Nhữ đẳng h�nh khan thủ bại hư.

L� Thước - Nam Tr�n dịch: S�ng n�i nước Nam vua Nam ở / Vằng vặc s�ch trời chia xứ sở / Giặc dữ cớ sao phạm đến đ�y / Ch�ng bay nhất định phải tan vỡ.

�m H�n Việt đọc l�n nghe thật h�ng tr�ng, d�ng dạc. Đ�ng l� sức mạnh của nhạc thơ.

Nam Quốc Sơn H� ấy, bỗng một ng�y biến mất c�i ải nơi xưa Nguyễn Phi Khanh dặn d� Nguyễn Tr�i trước khi bước qua mảnh đất lưu đầy, ải Nam Quan. Bỗng một ng�y d�ng th�c Bản Giốc b�i ng�i reo nỗi ly hương. Trong một b�i b�o kh�ng k� t�n t�c giả ở baomoi.com, t�i đọc được mấy d�ng n�y, �Sinh ra trong binh lửa, bất tử c�ng chủ quyền non s�ng, lời thơ �Thần� -Nam quốc sơn h�- chỉ với 28 từ (thất ng�n tứ tuyệt) m� nội dung � tứ s�u xa. Để bảo vệ đất nước, tất thảy người d�n Việt quyết đ�nh tan ngoại x�m d� ch�ng c� mạnh đến mức n�o. Ng�y nay, lời thơ �Thần� khắc tr�n bia trong am thờ ở đảo Đ� T�y thuộc quần đảo Trường Sa của Tổ quốc vẫn ng�y đ�m vọng vang c�ng s�ng nước.�

 

Một buổi s�ng th�ng 7, t�i được xem một tấm bản đồ Việt Nam cũ, in từ năm 1838, c� t�n đảo C�t V�ng, thế, n� lại được đổi t�n l� Ho�ng Sa, b�y giờ n� l� nơi m� ngư d�n m�nh muốn tới để đ�nh c� phải trả gi� bằng sinh mạng của m�nh. Như mơ m�ng b�n tai giọng mẹ t�i ru ch�u, � Ai l�n xứ Lạng c�ng anh, b� c�ng b�c mẹ sinh th�nh ra em�, b�y giờ th� thế n�o, phải xin ph�p ai để đi đến một nơi đ� l� đất nước của m�nh? C�i im lặng sau c�u tự hỏi ấy như vị mặn tr�n m�i. Hơn l�c n�o hết, d�n m�nh đang cần sức mạnh �Thần� của Tuy�n Ng�n Độc Lập ng�n xưa kia.

 

� S�ng nay, t�i ghi v�o K� Ức Thi�n Thu sự kiện t�m thấy hai b�i cọc Bạch Đằng. Một được t�m thấy v�o năm 1953, trong một đầm nước gi�p đ� s�ng Chanh, thuộc Y�n Giang, thị x� Quảng Y�n, tỉnh Quảng Ninh, gồm h�ng trăm cọc bằng gỗ lim, đầu dưới v�t nhọn, đầu tr�n đ� bị g�y, cắm theo h�nh chữ �chi� trong đ� c� 42 cọc gần như nguy�n vẹn khi ph�t hiện.

Một t�m thấy v�o năm 2005 tại c�nh đồng Vạn Muối thuộc Nam H�a, thị x� Quảng Y�n, Quảng Ninh. Như từ giấc mơ qu� khứ, nh� l�n h�ng chục c�y cọc �được cắm xi�n 45� theo hướng ngược với d�ng nước v� vậy khi đ�m v�o thuyền địch đang r�t lui sẽ tạo th�nh lực đ�m lớn hơn. Ph�t hiện n�y khiến c�c nh� khoa học đ� bất ngờ về k�ch thước b�i thủy chiến xưa, d�i khoảng 5km, rộng từ 2-4 km. V� l�m thế n�o để người xưa đ�ng một số lớn cọc gỗ xuống l�ng s�ng Bạch Đằng vẫn c�n l� một b� ẩn� � Chỉ biết một điều, n� l� những ngửng cao đầu trong lịch sử nước ta, �cọc Bạch Đằng tượng trưng cho � ch� quyết chiến quyết thắng của d�n tộc Việt Nam trước �m mưu b�nh trướng của c�c thế lực phong kiến phương Bắc.� (H� Dũng / soha.com)

Bạch Đằng, một d�ng s�ng như một b�i thơ ch�nh kh� h�ng tr�ng, trong đ� những chiếc cọc l� tiết tấu quyết liệt đ�i độc lập tự chủ, vỗ ho�i v�o bến bờ sử Việt Nam ba chiến c�ng:

- Trận Bạch Đằng năm 938: Ng� Quyền thắng qu�n x�m lược Nam H�n, chấm dứt hơn ngh�n năm Bắc thuộc, mở ra thời kỳ độc lập tự chủ của d�n tộc.

- Trận Bạch Đằng năm 981: Ho�ng đế L� Đại H�nh đ�nh tan qu�n Tống x�m lược.

- Trận Bạch Đằng năm 1288: Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đại thắng Nguy�n-M�ng, trong cuộc kh�ng chiến chống qu�n Nguy�n lần thứ ba.

Dạt d�o trong nắng sớm Little Saigon �m thanh tiếng s�ng Bạch Đằng, một Ng� Quyền lừng lững tr�n chiến thuyền, v�, mơ hồ hơi lạnh những cọc sắt bẫy qu�n H�n nằm bao năm dưới l�ng s�ng s�u phả v�o căn ph�ng đầy �nh nắng tự do, nơi, c� t�i, một người vừa để lại qu� nh� ph�a xa, c� những bạn, m� bao nhi�u năm đất nước thay chủ l� bấy nhi�u năm xa xứ� Khi g� từng ph�m chữ những b�i viết về cuộc đời những danh tướng, những trận chiến lưu danh thi�n cổ, những lời thơ bất khuất, t�i đ� c� cảm gi�c như đang g�p th�m bước m�nh v�o những bước ch�n của anh em khắp nơi đang biểu t�nh tr�n đường phố�

 

� Cũng vẫn l� buổi mai�, t�i kh�ng biết t�nh y�u nước trong t�i rưng rức l�n bởi c�i h�ng kh� thơ xưa, hay cả bầu kh�ng kh� l�m việc đang s�i c�u thơ non nước ấy ngh�n thu, c�u dịch qu� hay! T�i thốt l�n sảng kho�i khi đang g� chữ. C�ng l�c cảm thấy lạnh b�ng ho�ng, trạng th�i ưng ức của sắp vỡ, Non nước ấy ngh�n thu, chỉ Trần Trọng Kim dịch mới ra được hết c�i thần m�nh mang của c�u nguy�n t�c, Vạn cổ thử giang san.

Rồi l� những ph�t gi�y, t�i lặn v�o thời gian của một Tướng Quốc trẻ trung văn v� song to�n, Trần Quang Khải, nổi tiếng trận thắng Chương Dương với qu�n Nguy�n M�ng, b�i thơ Tướng viết l�c theo vua xa gi� ca kh�c khải ho�n.

B�i T�ng Gi� Ho�n Kinh: Đoạt s�o Chương Dương độ / Cầm hồ H�m Tử quan / Th�i b�nh tu tr� lực / Vạn cổ thử giang san

Trần Trọng Kim dịch: Chương Dương cướp gi�o giặc / H�m Tử bắt qu�n th� / Th�i b�nh n�n gắng sức / Non nước ấy ngh�n thu.

Non nước ấy ngh�n thu, trầm h�ng m�nh mang của bao nhi�u s�ng bao nhi�u n�i bao dặm dặm đường d�i, m� mỗi ngọn cỏ, mỗi tấc đất đều mặn m�u v� nước mắt. Dường như nối d�i, nắng nơi miền nam Calif. n�y đang l� một dải nắng m�u thịt trong c�i ngh�n thu của giang san kia.

Non nước ấy ngh�n thu, kh�ng hiểu sao lời v� �m của n� l�m t�i rưng rưng. Đ�m h�m ấy, t�i nằm mơ thấy Trần Quang Khải, đứng tr�n chiến thuyền, đẹp h�ng vĩ của một pho tượng. H�m sau, t�i đọc lại tiểu sử v� sử c� ghi, ng�i l� một vị tướng rất đẹp trai. Trời!

 

Cứ thế, mỗi ng�y nơi căn ph�ng nhỏ, nắng s�ng được phản chiếu bởi gương n�n n� long lanh như �nh nước nhẩy m�a tr�n những kệ s�ch, để rồi một vạt t�i, ch�m nổi với d�ng thơ ch�nh kh�

Một buổi s�ng th�ng 8, t�i đi l�m việc mang theo một cuốn s�ch để trả lại thư viện, tập thơ Hồn Việt của Đằng Phương. �ng l� một gi�o sư Ch�nh Trị Học tại Học Viện Quốc Gia H�nh Ch�nh Saigon, một nh� ch�nh trị, một nh� thơ, ti�u biểu l� thi phẩm Hồn Việt, xuất bản 1950, trong đ� c� b�i thơ Anh H�ng V� Danh: ... Họ l� những anh h�ng kh�ng t�n tuổi / sống �m thầm trong b�ng tối m�ng m�nh� / � Họ l� kẻ khi qu� hương chuyển động / Dưới g�t gi�y của những kẻ x�m lăng / Đ� x�ng v�o kh�i lửa, quyết liều th�n / Để bảo vệ Tự Do cho Tổ Quốc�

Anh H�ng V� Danh, l� chiều m�nh m�ng t�m, l� c�nh chim bay v�t l�n kh�ng, l� ngọn n�i cao v�ng hoa tuyết phủ, l� c�nh bướm khuya đập vọng �m đ�m, l� hạt sương mai chứa cả b�nh minh� H�nh ảnh những chiếc l� kh� hiu hắt tr�n nấm mộ loang lổ gạch vỡ trong một nghĩa trang hoang phế, l�m t�i bi phẫn. Nh�n xem, sau cuộc nội chiến ở Hoa Kỳ, tử sĩ của cả hai miền Nam Bắc đều được vinh danh. Kh�ng c� c�i chết n�o v� đất nước m� phải bị qu�n l�ng. Họ đ� l� Anh Linh. M�u thịt d�n hai miền đều đ� thấm h�a v�o mảnh đất qu� hương, để cho triệu con d�n Việt đang bước đi, ng�y h�m nay�

 

� Một ng�y th�ng 9, kh� trong nắng sớm đ� v�ng vất hơi thu, đ� l� m�a t�i th�ch v� c�i mềm mại của nắng y như chiếc khăn lụa t�i qu�ng tr�n vai, đựng đầy nỗi nhớ, thắc thỏm mắc v�o những con gi� đi qua, gi�, h�nh như đ� nhẹ thơm m�i l� đ� muốn đổi mầu.

Th�ng 9, t�i ghi v�o K� Ức Thi�n Thu c�i chết của Nguyễn Tr�i v� Nguyễn Thị Lộ, ... Đỏ thẫm bản �n tru di / Ngậm oan ngh�n năm m�y trắng / Ngậm đau ngh�n thu sử thi� (NTKM)

Bản �n tru di ấy xảy ra v�o ng�y 19.9.1442, dưới triều L�, gọi l� �n Lệ Chi Vi�n. Một vết ch�m trong lịch sử Việt Nam về giết hại Khai Quốc C�ng Thần Nguyễn Tr�i v� vợ l� Lễ Nghi Học Sĩ Nguyễn Thị Lộ.

B�nh Ng� Đại C�o của Nguyễn Tr�i, một thi�n cổ h�ng văn, được xem l� bản Tuy�n Ng�n Độc Lập thứ hai của nước ta. Người viết v�o năm 1427, thay lời Vua L� Lợi, tuy�n c�o chấm dứt kh�ng chiến chống Minh, v� tuy�n bố Đại Việt độc lập.

T�i tưởng tượng, Người quắc thước giơ ng�n tay trỏ l�n m� rằng:

... Duy ng� Đại Việt chi quốc.Thực vi văn hiến chi bang. Sơn xuy�n chi phong vực k� th�...

(Như nước Việt từ trước, vốn xưng văn-hiến đ� l�u. Sơn-h� cương-vực đ� chia...)

 

Hẳn l�ng Người đ� đau khi viết:

 

... V� họ Hồ ch�nh-sự phiền-h�, để trong nước nh�n-d�n o�n bạn. Qu�n cuồng Minh đ� thừa cơ tứ ngược, bọn gian-t� c�n b�n nước cầu vinh. Nướng d�n đen tr�n ngọn lửa hung-t�n, v�i con đỏ xuống dưới hầm tai-vạ...

 

Rồi d�ng dạc bảo với phương Bắc:

 

... Ta đ�y: N�i Lam-sơn dấy nghĩa, chốn hoang-d� nương m�nh. Ngắm non s�ng căm nỗi thế th�, thề sống chết c�ng qu�n nghịch-tặc. Đau l�ng nhức �c, chốc l� mười mấy nắng mưa; nếm mật nằm gai, h� phải một hai sớm tối. Qu�n ăn v� giận, s�ch lược-thao suy-x�t đ� tinh; ngẫm trước đến nay, lẽ hưng-phế đắn-đo c�ng kỹ. Những trằn-trọc trong cơn mộng-mị, chỉ băn-khoăn một nỗi đồ-hồi. Vừa khi cờ nghĩa dấy l�n, ch�nh l�c qu�n th� đang mạnh.

... Đem đại nghĩa để thắng hung-t�n, lấy ch� nh�n m� thay cường-bạo.

... Giang-san từ đ�y mở mặt, x�-tắc từ đ�y vững nền. Nhật-nguyệt hối m� lại minh, c�n-kh�n bĩ m� lại th�i. Nền vạn thế x�y n�n chăn-chắn, thẹn ngh�n thu rửa sạch l�u-l�u.

... Vẫy-v�ng một mảng nhung-y n�n c�ng đại-định, phẳng-lặng bốn bề th�i-vũ mở hội vĩnh-thanh. B�-c�o xa gần, ngỏ c�ng cho biết. (Trần Trọng Kim dịch, vi.wikisource.org)

 

Lời b�i thơ khiến t�i vui như vừa được cho một m�n đồ g� rất ứng �. H�m ấy t�i l�m việc với nỗi im lặng d�u dịu của nắng trời v�, vạt nắng độc lập của B�nh Ng� Đại C�o bay ra từ pho sử xưa bập bềnh theo d�ng nắng l�ng những đứa con ly hương.

Thời gian tr�i trong kh�ng gian chứa đựng hiện tại lẫn qu� khứ, v�, chưa biết đến l�c n�o th� t�i th�i nghe nhịp tim ch�nh kh� �m vang�

Trời thu, dịu thơm về hơi biển xa. T�i bước vội ra cửa. Bầy quạ đen đậu tr�n thềm xầm xập c�nh bay l�n. Đ�n l� khuynh diệp xanh bạc trong nắng trưa. (M�a thu 2011)

*****


Năm 2014. V�o th�ng 5, 6 lại hừng hực l�n những cuộc biểu t�nh của người Việt Nam khắp nơi tr�n thế giới, đặc biệt lần n�y xảy ra rất mạnh mẽ tại Việt Nam, chống Trung Cộng đặt gi�n khoan HD-981 tại Ho�ng Sa.

Giờ t�i đ� nghỉ l�m việc. S�ng nay, cũng m�i c� ph� starbucks, tỏa đầy ph�ng kh�ch v� khi mở laptop t�i bỗng nghe như nắng hắt v�o dậy s�ng những �ng thơ h�ng kh� c�n n�ng trong k� ức.

Thời gian v� h�nh ảnh như �m vang đ�m bụi bay l�n khi t�i vỗ bụi một cuốn s�ch để l�u ng�y kh�ng d�ng tới. B�y giờ cũng đang thu, t�i nh�n qua cửa sổ, ng� nh� đầy l� kh�, thấy l�ng vắng như vừa mất c�i g�, c� con quạ đen đập l�, rơi vọng c�u thơ của L� Bạch, Lạc diệp tụ ho�n t�n / H�n nha th� phục kinh... L� rơi tụ rồi tan / Quạ đậu lạnh giật m�nh*� (*Thu Tứ của L� Bạch - Trần Trọng Kim dịch)

 

Santa Ana, M�a thu 2014

NTKM

 

(Tr�ch trong tập tản văn B�ng Bay Gi� Ơi của NTKM, NXB Sống, Hoa Kỳ, 2015)

Bấm v�o đ�y xem B�ng Bay Gi� Ơi được ưu �i ch�o đ�n v� nồng hậu giới thiệu từ nhiều t�c giả

 

http://i83.photobucket.com/albums/j312/lienlacgioocom/NgoaiNuoc/KhanhMinhBongOi.jpg

 

ấn ph�: 18 USD

li�n lạc t�c giả ở:

 khanhnguyenm@yahoo.com

 

 

� gio-o.com 2015