nguyễn thị kh�nh minh

M�A THU. NHỮNG CHIẾC � �V�

DẢI NƠ V�NG D�N CHỦ

 

Ng�y 9.10. 2014

Calif. đang ở v�o những tuần đầu của m�a thu, cảnh vật đang bị quắt queo v� cơn n�ng tr�i m�a, tuần n�y hầm hập 85 đến 100 độ, người như bị vặt đến h�o hắt kh�ng chỉ v� thời tiết đất trời m� c�n như vỡ dưới tiếng đập của thời sự. Dư vang chết ch�c của m�a h� từ những thảm hoạ m�y bay, dịch ebola, chiến tranh, khủng bố vẫn đang c�n l�m thế giới rung rinh, như c�i th�ng lọng thắt lại dần, th� thử hỏi ch�ng ta l�m thế n�o để c� thể sống an lạc, như vẫn thường ch�c nhau cuối mỗi e-mail? Chưa bao giờ, sống l� một thử th�ch như thời n�y. Mỗi hơi thở l� mỗi mạo hiểm, kh�ng biết l�c n�o sẽ sập xuống c�i bẫy của những tin tức m� cứ mỗi l�c lại đem đến một khủng khiếp kh�c nhau. Khi sự chịu đựng của người ta tăng l�n, c� nghĩa l� c�i �c đ� trở n�n b�nh thường, cứ thế, chai dần cảm x�c. Quen dần với những điều m� mới h�m qua tưởng sẽ kh�ng thể xảy ra được tr�n đời n�y. C�i �c đang t�i luyện ch�ng ta th�nh v� t�nh chăng.

Chợt, một ng�y, trong c�i cối xay tai trời �ch người như thế, v�ng quay được lơi ra bởi h�nh ảnh những chiếc �, những dải nơ v�ng. N� như tiếng phong linh trong trẻo rộn r� vang l�n. N� như vạt �ng ả phết l�n m�a thu hiu hắt của mọi t�m trạng n�y. N� mang chất l�ng mạn. N� l� c�i g� như sinh kh�.

To�t ra từ d�ng vẻ thư sinh với cặp k�nh trắng, lấp l�nh tuy�n bố �T�i kh�ng muốn đ�n đẩy cuộc đấu tranh d�n chủ cho thế hệ sau. Đ� l� tr�ch nhiệm của ch�ng ta�. Sẽ c� một m�a hoa mọc l�n bởi hạt giống nhiệt huyết trong s�ng ấy, đ� l� Joshua Wong, 17 tuổi, được xem l� một l�nh đạo cho phong tr�o đ�i d�n chủ tại Hồng K�ng, ph�t động v�o những ng�y cuối th�ng 9, tới nay vẫn c�n tiếp tục, thu h�t quan t�m của thế giới.

To�t ra từ kh�ng kh� s�i sục m� �n ho�, được mọi người kh�m phục, một cuộc biểu t�nh mang tinh thần bất bạo động, kh�ng hỗn loạn, kh�ng xả r�c, kh�ng h�i của, kh�ng g�y hấn, những c�i kh�ng chỉ c� được của một nền gi�o dục ch� trọng đến Đức, Tr� con người, m� họ đ� được thấm nhuần ng�t một thế kỷ qua tại Hồng K�ng. B�o Slate magazine gọi họ l� "những người biểu t�nh lịch sự nhất thế giới"

To�t ra từ kh�ng kh� trẻ trung, s�ng tạo, của h�nh ảnh những chiếc �, v� được gọi l� cuộc C�ch Mạng D�. Tham gia biểu t�nh, đa số l� thanh ni�n, cả lớp tuổi teen, ai cũng cầm theo d�, để che mưa nắng, nhưng khi bị v�i rồng xịt nước v� hơi cay th� n� trở th�nh một thứ bảo vệ, họ nằm xuống để tr�nh vỡ h�ng ngũ v� phủ l�n nhau những chiếc d�. Như h�ng ng�n c�y nấm nhỏ đủ mầu mọc l�n sau trận mưa của ngh�n tấm l�ng trẻ trung đang sống cho l� tưởng của m�nh. Chiếc d�, n� c� rộng một kh�ng gian để che th�m cho người b�n cạnh, c� ch�t chi v� người� Kh�ng biết l� t�nh cờ tự ph�t của đ�m đ�ng hay l� � tưởng của những đầu �c l�nh đạo rất s�ng tạo, m� chiếc d� đ� l� một đại diện hết sức thơ mộng cho một phong tr�o ch�nh trị. Phải chăng n�t ấy l� một trong những điều đ� g�y sức cuốn h�t? V�, đ�nh động nhịp tim l�ng mạn của t�i. Chiếc �. Chả phải hai người y�u đi b�n nhau nắng hay mưa thường cũng l� chiếc � xinh tr�n đầu, v� c�n d�ng che cho một nụ h�n vội v�ng nữa, �i l�, chiếc d�, giờ n� che cho ngh�n ngh�n tấm l�ng bất khuất kia dưới sức mạnh tấn c�ng của v�i rồng v� hơi cay. Họ ngủ dưới những c�y d� ngo�i đường để duy tr� tinh thần tranh đấu, họ viết những biểu ngữ tr�n d� cho lộng lẫy nắng tự do, chưa bao giờ thấy c�y d� lại nhiều c�ng dụng v� đ�ng y�u đến thế. C� thanh ni�n c�n cầm d� che cho cảnh s�t l�c trời mưa, v� h�nh ảnh l�m x�c động được truyền đi tr�n facebook, một sinh vi�n �o đen cầm d� đứng bất động trong m� mịt kh�i cay, một cảnh s�t sau khi bắn hơi cay đ� vội lấy chai nước rửa mắt cho một sinh vi�n qua h�ng r�o, thật t�nh chưa c� một cuộc biểu t�nh n�o c� những h�nh ảnh đẹp, nh�n bản đến thế, chả b� cho những bạo lực của c�ng an ở Việt Nam trong những cuộc biểu t�nh chống Trung Cộng.

Lại n�i đến một biểu tượng thơ mộng nữa, l� dải nơ v�ng, phong tr�o đ� d�ng n� l�m biểu tượng cho kh�t vọng d�n chủ. H�nh ảnh những chiếc d� v� những dải nơ v�ng, c�ng những tấm giấy đủ mầu ghi lời cầu ch�c, khẩu hiệu đấu tranh, d�n k�n những bức tường l�m kh�ng kh� biểu t�nh đầy sắc mầu như lễ hội, họ c�i tr�n ngực �o, họ đeo v�o cổ tay, treo tr�n h�ng r�o, cửa nh�, cột điện, khắp c�c nẻo đường v�ng rực một loại hoa d�n chủ ấy. T�i c�ng th�ch hơn khi biết nguồn gốc của dải nơ v�ng. Theo nghiencuuquocte.net, 400 năm trước, ở Anh người ta rất y�u th�ch b�i thơ �Dải ruy băng v�ng tr�n vai c� ấy� (She wore a yellow ribbon), n�i về người vợ đeo dải nơ v�ng để tưởng nhớ v� hy vọng chồng phương xa sẽ trở về. Trong cuộc nội chiến Anh v�o thế kỷ 17, những người l�nh ra trận đeo ruy băng v�ng tr�n cổ như thể đeo sự nhớ thương của người vợ b�n m�nh. Kỵ binh Hoa Kỳ ở thế kỷ 19 cũng đeo tr�n cổ ruy băng v�ng với � nghĩa như thế, như truyện tranh anh ch�ng Lucky Luke với dải băng v�ng ở cổ �o, xem l�c nhỏ m� giờ nhờ cuộc biểu t�nh Hồng K�ng, t�i mới được biết r� nguồn gốc. Đến khi Irwin Levine viết b�i h�t �Cột một dải ruy băng v�ng l�n c�y sồi gi�(Tie a Yellow Ribbon Round the Ole Oak Tree) th� n� được phổ biến tr�n to�n thế giới thập ni�n 1970. B�i h�t n�i về một anh ch�ng bị kết �n 3 năm t� về tội bu�n lậu(!). Trước khi được về nh�, anh viết cho vợ, If you still want me, Oh, tie a yellow ribbon �round the ole oak tree� �Nếu em c�n y�u anh th� h�y cột một dải ruy băng v�ng l�n c�y sồi trước nh�� V� khi ch�ng về đến nh� th� thấy c�y sồi như m�i t�c v�ng �ng �nh bởi ng�n sợi ruy băng! Sao t�i thấy m� những � tưởng thi�n thần n�y qu�. Từ đ� yellow ribbon mang � nghĩa của Hy Vọng, Chiến Thắng v� T�nh Y�u. Phong tr�o biểu t�nh đ� chọn nơ v�ng để gửi đi th�ng điệp họ tin v�o một chiến thắng bằng vũ kh� Bất Bạo Động v� T�nh Y�u. Cũng c� nghĩa, chấp nhận hy sinh để h�i được đo� hoa D�n Chủ.

Một n�t thơ mộng, m� khẳng kh�i, nữa l� họ chọn b�i "Do you hear the people sing" (Bạn c� nghe mọi người h�t) trong vở nhạc kịch �Những người khốn khổ� (Les Miserables) để c�ng nhau ca vang trong cuộc biểu t�nh, đ�y l� b�i m� c�c nh� c�ch mạng Paris h�t trong cuộc nổi dậy chống ch�nh phủ. Một n�t dễ thương v� th�ng minh, họ h�t vang b�i Happy Birthday để th�ng b�o cho nhau c� kẻ lạ tr� trộn v�o h�ng ngũ để g�y rối, v� sẽ bị tống khứ dưới sức mạnh của hợp ca.

Điểm qua những biểu tượng, th� đ� c� hai trong số đ� lấy từ kho văn học, t�i thấy bị quyến rũ bởi � tưởng của một phong tr�o ch�nh trị mang đầy t�nh nghệ sĩ n�y. Chỉ c� một biểu tượng buồn l� chiếc �o thun đen m� họ mặc khi đi biểu t�nh, m�u sắc đen trong v� v�n sắc rực rỡ của d�, của nơ v�ng, của những tấm giấy nguyện cầu, l� để tưởng nhớ sự kiện Thi�n An M�n, cũng h�m � l�n �n sự đ�n �p bằng bạo lực. M�u đen ấy l� n�t quyết liệt b�n cạnh những h�nh ảnh thơ mộng kia. Với những biểu tượng vừa dịu d�ng vừa ki�n cường được chuy�n chở bởi một lớp thanh ni�n c� � thức ch�nh trị v� c� tr�nh độ văn ho� cao, c� phải v� vậy m� cuộc biểu t�nh n�y g�y được sự ch� � v� t�nh cảm thế giới?

Trong những giờ khắc căng thẳng ấy, c� những hơi thở ra nhẹ nh�ng từ những người trẻ tuổi, trẻ trung th� c�i g� cũng c� thể xẩy ra, v� đ� xẩy ra một c�ch ngộ nghĩnh, đẹp đẽ, như vầy, một cặp đ�i đ� đ�nh ước nhau trong l�c c� Crystal Chan c�n mặc chiếc �o mưa trong suốt để ph�ng hơi cay, tr�n c�nh tay cậu Yau Chi-hang th� đầy khẩu hiệu đấu tranh, sau đ� cả hai c�ng h� �phổ th�ng đầu phiếu thực sự�. Lại c� cặp chụp h�nh cưới trong h�ng ngũ biểu t�nh (tienphong.vn). C�i l�ng mạn của thời phải sống chung với qu� nhiều khắc nghiệt, cũng c� kh�c, v� c� lẽ n� qu� hơn xưa, v� n� qu� kh� khăn, trắc trở.

T�i muốn n�i đến một �nh s�ng xanh v�o đ�m 29 th�ng 9. Thay v� l� đ�m thắp nến như thường t�nh, th� họ, những người trẻ của thế hệ h�m nay đ� thắp bằng �nh s�ng điện thoại di động, h�ng chục ng�n iPhone toả ra m�u xanh huyền diệu trong đ�m. Lồng trong kh�ng kh� s�i sục của một cuộc biểu t�nh ch�nh trị l� �nh s�ng của b�i thơ. B�i thơ xanh hy vọng. Hy vọng họ sẽ chiến thắng, v� sẽ g�y được hiệu ứng tới những nơi tr�n thế giới c�n vắng b�ng tự do d�n chủ, d�n quyền.��

Đ� l� những chi tiết l�m t�i cảm động v� rung động.

Trong một lan can ở khu Admiralty (khu Kim Chung), người ta thấy một biểu ngữ m�u v�ng, chữ đen, c�u �You may say I�m a dreamer. But I�m not the only one� Bạn c� thể cho rằng t�i l� một kẻ mộng mơ, nhưng kh�ng chỉ ri�ng t�i" (thanhnien.com.vn). Ai đ� đ� n�i, hầu như những điều th�nh tựu tr�n c�i trần gian n�y đều khởi đầu từ một giấc mơ. Những người trẻ ở Hồng K�ng h�m nay đang thức dậy để hiện thực giấc mơ của m�nh, để nh�n d�n họ được sống trong cảnh m� họ ước mơ. Cho tới h�m nay, những đ�i hỏi của sinh vi�n học sinh v� d�n ch�ng chưa được ch�nh quyền Hồng K�ng đ�p ứng, v� ch�ng ta chờ đợi những ng�y sắp tới trong cầu nguyện v� tin tưởng. T�i xin thắt tr�n cổ tay m�nh một dải nơ v�ng.

 

H�m nay, 14 th�ng 10, kể từ l�c b�ng ra ng�y 26.9, cuộc biểu t�nh đ� bước sang ng�y thứ 19, ch�nh quyền Hồng K�ng đ� động đậy, kh�ng phải để đối thoại với sinh vi�n học sinh v� nh�n d�n, m� lịnh cho cảnh s�t dỡ bỏ r�o chắn của họ ở khu Admiralty, sau khi những h�ng r�o bằng kim loại bị cắt th� sinh vi�n dựng lại bằng h�ng r�o tre, họ n�i Ch�ng t�i c� thể rời đi v� ch�ng t�i kh�ng thể chống lại c�c anh, nhưng ch�ng t�i sẽ kh�ng bỏ cuộc�, �Ch�ng t�i sẽ dựng lại chướng ngại vật sau khi cảnh s�t dỡ bỏ. Ch�ng t�i sẽ kh�ng đối ph� với họ bằng vũ lực� (vnexpress.net)

Ng�y 15 th�ng 10, theo tin tức RFA �Cuộc biểu t�nh bất bạo động của sinh vi�n học sinh Hồng K�ng đ� bước sang một bước ngoặc mới khi cảnh s�t tiến h�nh c�c cuộc đ�n �p bằng sức mạnh bất kể người biểu t�nh vẫn ki�n cường kh�ng tỏ th�i độ chống lại hay bỏ cuộc. Liệu sức chịu đựng của họ k�o d�i được bao l�u v� thử th�ch n�y phải n�n chấp nhận trong th�i độ n�o?... 46 người bị bắt, h�ng trăm căn lều bị x� r�ch, mọi chướng ngại đều bị giải tỏa v� nhất l� đ� c� m�u đổ. X�t về bề ngo�i th� sự đ�n �p chưa đến nỗi th� bạo nếu so với c�c cuộc c�ch mạng kh�c�tuy nhi�n đối với Hong Kong, xứ sở c� truyền thống d�n chủ từ hơn trăm năm qua th� việc cảnh s�t đ�nh đập sinh vi�n, học sinh l� h�nh động kh� tha thứ.�

T�i thấy buồn v� lo lắng. Cầu nguyện cho họ giữ được lửa đấu tranh, xin Th�nh Gandhi ban cho họ sức mạnh bất bạo động. Cơ hồ như một đường chỉ mong manh, khi những tấm th�n, đầu �c thư sinh ấy bị kh�ch động bằng bạo lực, liệu họ c� đủ b�nh tĩnh bất bạo động kh�ng, c� đủ đo�n kết v� l� đ�n để phong tr�o kh�ng bị dập tắt kh�ng. T�i sợ thấy h�nh ảnh những chiếc d� bị r�ch, nằm th�c thủ tr�n những con đường, t�i sợ những đo� hoa v�ng d�n chủ bị h�o dưới nắng bạo lực� Cuộc tranh đấu n�y sẽ k�o d�i tới bao l�u. Thời gian ơi, xin ở c�ng họ, những tấm l�ng y�u nước trẻ trung, nghệ sĩ v� trong s�ng.

 

Nguyễn Thị Kh�nh Minh

Santa Ana, Oct 16, 2014

http://www.gio-o.com/NguyenThiKhanhMinh.html

 

� gio-o.com 2014