NGUYỄN THỊ KH�NH MINH

NHỮNG MIỂNG THUỶ TINH


tản mạn

 

Miểng thuỷ tinh động đất s�ng thần tại miền Đ�ng Nhật Bản 2011 vẫn c�n cứa buốt trong l�ng nh�n loại, chưa v� chắc sẽ kh� m� tiệp nổi một mầu tr�n da, m�i n� l� vết sẹo non đỏ.

Chưa kịp thời gian để ngu�i đau th� một miểng thuỷ tinh sắc nhọn lại cắm v�o với một tốc độ đau điếng, khiến vết thương ấy lại to�c ra v� chẩy m�u, trận si�u b�o Haiyan, v�o ng�y 8 th�ng 11 đ� t�n ph� như to�n thể tỉnh Tacloban, Phi Luật T�n.

Hẳn ai cũng đ� biết qua tin tức hằng ng�y, Haiyan được gọi l� si�u b�o với sức gi� 310 km/giờ, tối đa 370km/giờ, v� Trung T�m Cảnh B�o B�o của Hải qu�n Mỹ đ� đ�nh gi� l� trận b�o lớn nhất trong năm 2013, kể từ si�u b�o Tip năm 1979 đ� được xem l� cơn b�o mạnh nhất thế giới. V� cho đến nay, tổn thất về người, t�i sản l�n đến mức độ m� cứ mỗi lần xem h�nh, nghe tin th� giống y như ai đ� d� miểng thuỷ tinh l�n s�u hơn v�o vết thương.

Cho đến ng�y 10 th�ng 11, ước t�nh mười ng�n người thiệt mạng, khoảng 9,5 triệu người bị ảnh hưởng, thiệt hại kinh tế 14 tỷ USD (Wikipedia). Do thay đổi hướng li�n tục v� đ� suy yếu n�n khi đổ v�o Quảng Ninh, n� đ� kh�ng g�y nhiều thiệt hai tại Việt Nam như dự đo�n.

Việc thời tiết thất thường xảy ra li�n tục tr�n quả địa cầu n�y, phải n�i ngay, l� hậu quả việc l�m của con người. Ch�ng ta đ� nghe kh�ng biết bao nhi�u lời cảnh b�o của c�c nh� khoa học, v� đ� kh�ng �t những cuộc vận động nhắc nhở con người � thức giữ g�n bầu kh� quyển xanh sạch, để kh�ng l�m thay đổi c�i nhịp tự nhi�n của n�, thế m�

 

C� hai b�i diễn văn về m�i trường t�i muốn tr�ch ra đ�y, n� l� �ng văn chương đầy cảm động, hiện thực, l� tiếng k�u thống thiết lẫn phẫn nộ, v� quyết liệt.

C�ch đ�y 21 năm, Tại Hội Nghị Tr�i Đất 1992 của Li�n Hiệp Quốc, c� b� Severn Suzuki, 12 tuổi, đ� đọc một b�i diễn văn d�i 6 ph�t m� theo lời tường thuật ��that silenced� the world for 6 minutes!�. Nhưng sau im lặng ấy ta đ� thấy được chuyển biến g�? Chỉ l� vi�n cuội nhỏ n�m xuống mặt hồ? Kh�ng một trắc ẩn n�o biến th�nh h�nh động cụ thể. T�i muốn ng�y h�m nay, trước thảm hoạ Haiyan, nhắc lại lời của một c� b� 12 tuổi, đ� 21 năm nhưng vẫn c�n mang t�nh thời sự n�ng hổi, t�i muốn th�m một lần, sức mạnh của b�i diễn văn rất thực, rất cảm động ấy, đ�nh thức mọi người, ngay b�y giờ, d� muộn, c�n hơn kh�ng, g�p sức bảo vệ m�i nh� địa cầu của ch�ng ta.

�Xin ch�o! T�i l� Severn Suzuki, đại diện cho ECO � tổ chức Trẻ em v� m�i trường. Ch�ng t�i l� nh�m trẻ em từ 12 đến 13 tuổi, đang cố gắng tạo n�n v�i thay đổi, v� ch�ng t�i đ� tự quy�n tiền đi hơn 8000 km đến đ�y để n�i với người lớn c�c vị rằng, c�c vị phải thay đổi.

Ch�ng t�i đến đ�y kh�ng c� mục đ�ch n�o kh�c ngo�i việc đấu tranh cho tương lai của ch�nh m�nh. Đ�nh mất tương lai kh�ng giống như mất chiếc ghế trong bầu cử, hay trượt một v�i điểm tr�n s�n chứng kho�n. T�i đến đ�y l�n tiếng cho c�c thế hệ mai sau, l�n tiếng cho những trẻ em đang chết đ�i tr�n khắp thế giới m� tiếng kh�c cầu cứu kh�ng ai nghe thấy, l�n tiếng cho mu�n v�n động vật đang chết dần tr�n tr�i đất n�y v� chẳng c�n nơi sinh sống. Giờ t�i sợ phải bước đi dưới �nh mặt trời v� những lỗ thủng tr�n tầng Ozon. T�i sợ phải h�t thở v� kh�ng biết kh�ng kh� đang chứa những h�a chất n�o.

T�i vẫn thường đi c�u c� c�ng ba ở Vancouver, qu� hương t�i, cho đến v�i năm trước, khi t�i biết lũ c� đang đầy bệnh tật. Ng�y ng�y, ch�ng ta đều nghe những tin về việc c�c lo�i động thực vật đang dần tuyệt chủng, rồi biến mất m�i m�i. T�i đ� lu�n mơ về những đ�n th� hoang d� đ�ng đ�c, về những c�nh rừng rậm v� rừng mưa nhiệt đới đầy c�c lo�i chim v� bướm. Nhưng giờ t�i lại tự hỏi, liệu con c�i ch�ng t�i c�n c� cơ hội được thấy ch�ng nữa kh�ng? Hồi bằng tuổi t�i, c�c vị c� phải lo lắng về những điều n�y kh�ng? Mọi chuyện đang diễn ra r�nh r�nh trước mắt, nhưng c�c vị lại h�nh động như thể ch�ng ta vẫn c�n thừa thời gian v� c�c biện ph�p hữu hiệu.

T�i chỉ l� một đứa trẻ v� kh�ng nghĩ ra được c�c giải ph�p, nhưng t�i mong c�c vị h�y nhận ra rằng, ch�nh c�c vị cũng thế. C�c vị kh�ng biết c�ch v� lại c�c lỗ hổng tr�n tầng Ozon, kh�ng biết c�ch mang c� hồi về những d�ng suối đ� cạn kh�, kh�ng biết c�ch l�m sống lại c�c lo�i vật đ� tuyệt chủng. C�c vị cũng kh�ng thể biến những c�nh rừng đ� th�nh sa mạc giờ xanh tươi trở lại. Một khi đ� kh�ng biết c�ch phục hồi, xin c�c vị đừng t�n ph� nữa.

C�c vị ở đ�y c� thể l� đại biểu ch�nh phủ, doanh nh�n, nh� tổ chức, nh� b�o hay ch�nh trị gia. Nhưng thực ra c�c vị l� bố mẹ, l� anh chị, c� ch�� v� tất cả c�c vị đều l� những người con. T�i chỉ l� trẻ con nhưng t�i đ� hiểu rằng, ch�ng ta đều l� một phần của đại gia đ�nh của 5 tỷ người. Thực tế l� của hơn 30 triệu giống lo�i. Bi�n giới hay ch�nh phủ cũng kh�ng thể thay đổi được. T�i chỉ l� trẻ con nhưng t�i đ� hiểu rằng, ch�ng ta đều c� phần tr�ch nhiệm, v� n�n c�ng hợp t�c h�nh động hướng về mục ti�u chung. Giận dữ kh�ng l�m t�i m� qu�ng. D� sợ h�i, t�i cũng kh�ng ngại n�i với cả thế giới những g� m�nh nghĩ. Ở đất nước t�i, ch�ng t�i thải ra qu� nhiều r�c. Ch�ng t�i mua rồi lại vứt đi. Cứ mua rồi lại vứt đi. C�c nước gi�u c� kh�c cũng kh�ng bao giờ chia sẻ cho người ngh�o ngay cả khi thừa th�i ch�ng ta vẫn kh�ng muốn chia sẻ, ch�ng ta sợ phải cho đi một ch�t của cải. Ch�ng t�i sống cuộc sống sung t�c ở Canada, chẳng thiếu nước, thức ăn hay nh� ở. Ch�ng t�i c� đồng hồ, xe đạp, m�y t�nh, tivi� �t nhất l� cho đến hai ng�y trước đ�y. Hai ng�y trước, ngay tại Brazin n�y ch�ng t�i đ� sốc khi sống c�ng với những đứa trẻ đường phố. Một bạn đ� n�i với t�i thế n�y, �Tớ ước m�nh thật gi�u c�. Nếu được vậy, tớ sẽ cho tất cả những đứa trẻ đường phố thức ăn, quần �o, thuốc thang, nh� ở v� cả t�nh y�u thương nữa�. Trong khi một đứa trẻ đường phố chẳng c� g� trong tay lại sẵn s�ng chia sẻ với người kh�c, tại sao ch�ng ta, những người c� tất cả lại tham lam đến thế? T�i kh�ng thể kh�ng nghĩ rằng �những đứa trẻ n�y chỉ bằng tuổi t�i th�i�. Chỉ sinh ra ở những nơi kh�c nhau th�i m� cuộc sống của trẻ em lại kh�c biệt nhiều đến thế?

T�i đ� c� thể l� một trong những đứa trẻ sống ở Favellas, Rio. T�i đ� c� thể l� một trong những đứa trẻ sống ở Somalia, một nạn nh�n của chiến tranh Trung Đ�ng hay một người ăn xin ở Ấn Độ. T�i chỉ l� trẻ con nhưng t�i đ� hiểu rằng, nếu số tiền d�ng để cung phụng chiến tranh kia được d�ng cho việc t�m kiếm giải ph�p cho c�c vấn đề m�i trường, chấm dứt đ�i ngh�o, đi tới c�c hiệp ước th� tr�i đất n�y sẽ tuyệt vời tới nhường n�o.

Ở trường học, ngay từ lớp mẫu gi�o, người lớn vẫn dạy ch�ng t�i c�ch ứng xử đ�ng mực. C�c vị dạy ch�ng t�i kh�ng được đ�nh nhau. Phải cố gắng t�m ra c�c giải ph�p. T�n trọng mọi người. Sửa chữa lỗi lầm m�nh đ� g�y ra. Kh�ng l�m hại c�c sinh vật kh�c. Phải biết chia sẻ chứ đừng tham lam� Vậy tại sao c�c vị lại l�m những việc ch�nh c�c vị dạy ch�ng t�i kh�ng n�n l�m?

Xin đừng qu�n l� do c�c vị dự hội nghị n�y. C�c vị l�m việc n�y v� ai? Lớp trẻ ch�ng t�i l� con ch�u của c�c vị. Ch�nh c�c vị l� người quyết định con ch�u m�nh sẽ lớn l�n trong một thế giới như thế n�o. Lẽ ra bố mẹ sẽ an ủi con c�i rằng, �mọi chuyện sẽ ổn th�i�, �đ�y kh�ng phải l� ng�y tận thế đ�u�, v� �bố mẹ sẽ l�m những g� tốt nhất c� thể�. Nhưng t�i kh�ng nghĩ giờ đ�y c�c vị  c�n c� thể n�i vậy. Ch�ng t�i c� c�n nằm trong danh s�ch được ưu ti�n của c�c vị nữa kh�ng?

Bố t�i thường n�i, �H�nh động sẽ tạo n�n con người con, chứ kh�ng phải lời n�i�. V�ng, nhưng những g� c�c vị l�m khiến t�i kh�c h�ng đ�m. C�c vị lu�n n�i rằng c�c vị y�u ch�ng t�i, nhưng t�i xin th�ch thức c�c vị h�y h�nh động đ�ng như những g� đ� n�i.

Xin c�m ơn!� (songtho.net)

C�n nhớ Vụ tr�n dầu tại Vịnh Mexico năm 2010 ảnh hưởng m�i sinh hầu hết v�ng vịnh, Tổng Thống Obama, từ ph�ng bầu dục, đọc một diễn văn trong đ� �ng gọi nước Mỹ �n�n bắt đầu (biết bao hậu quả t�n khốc do t�n ph� m�i trường, m� b�y giờ vị nguy�n thủ một cường quốc vẫn d�ng chữ �n�n bắt đầu�! c�i g� b� tay người ta vậy?) cuộc h�nh tr�nh t�m c�c dạng năng lượng sạch�Ch�ng ta kh�ng thể chần chừ m�i m� kh�ng thay đổi c�ch nước Mỹ sản xuất năng lượng�� (bbc.co.uk)

Những cảnh b�o về băng tan ở Nam Bắc Cực, t�i h�nh dung cảnh tr�i địa cầu đang ngập trong nước chỉ c�n nh� ch�t mũi l�n để hớp kh�ng kh�, sẽ chẳng c� thuyền Noah n�o để cứu vớt ch�ng ta, trừ phi ta � thức được việc l�m của m�nh t�c động thế n�o đến m�i trường. Nếu ch�ng ta đối xử với thi�n nhi�n một c�ch nh�n hậu, kh�ng �ch kỷ, v� c� văn ho� hơn l� đ�, đang l�m, th� hẳn hậu quả kh�ng t�n hại đến thế.

Gần đ�y nhất, tại Hội nghị C�ng ước Khung của Li�n Hiệp Quốc về biến đổi kh� hậu lần thứ 19 (COP 19) tại Warsau ng�y 11.11.2013, �ng Yeb Sano, Trưởng đo�n đ�m ph�n Philiipines, đ� c� b�i ph�t biểu trong phi�n khai mạc hội nghị, t�i tr�ch đoạn b�i diễn văn của �ng ở đ�y, để khẳng định th�m rằng tai hoạ đến với ch�ng ta kh�ng chỉ ri�ng l� �thi�n tai�, m� l� ch�nh ch�ng ta phải tr�ch nhiệm l�n những biến đổi của kh� hậu.

��Với sự xoay chuyển t�n nhẫn của số mệnh, đất nước t�i đang bị thử th�ch bởi cơn b�o địa ngục t�n l�

�Si�u b�o Haiyan m� c�c chuy�n gia m� tả l� cơn b�o mạnh nhất từng được ghi nhận trong suốt lịch sử lo�i người. N� mạnh đến nỗi nếu c� cấp 6 th� n� sẽ rơi trọn v�o nh�m đ�.

� Sức t�n ph� thật khủng khiếp. V� như thể điều đ� c�n chưa đủ, một cơn b�o kh�c đang h�nh th�nh trong v�ng nước ấm ở bờ t�y Th�i D�nh Dương. T�i r�ng m�nh khi nghĩ tới một cơn b�o kh�c sẽ tấn c�ng ch�nh những nơi m� người d�n thậm ch� c�n chưa thể gượng sức để đứng dậy nổi.

Với ai vẫn c�n phủ nhận thực tế rằng đ� l� biến đổi kh� hậu, t�i xin th�ch người đ� bước ra khỏi th�p ng� của m�nh, rời khỏi chiếc ghế b�nh �m ấm.

T�i th�ch người đ� d�m đến c�c đảo ở Th�i B�nh Dương, ở Ấn Độ Dương v� nh�n mực nước biển đang d�ng l�n; đến những v�ng đồi n�i ở Himalayas v� Andes để nh�n c�c cộng đồng người đang đương đầu với lũ lụt do băng tan; đến v�ng Bắc Cực, nơi c�c cộng đồng cố bấu v�u v�o c�c đỉnh băng đang bị thu hẹp nhanh ch�ng; đến c�c v�ng đồng bằng rộng lớn, v�ng s�ng Hằng, Amazon, s�ng Nile, nơi sinh kế v� sinh mạng con người đang bị nhấn ch�m, tới đồi n�i v�ng Trung Mỹ, nơi đang phải đối mặt với những cơn b�o hung dự tương tự; tới những đồng cỏ kh� ch�u Phi, nơi biến đổi kh� hậu cũng đang trở th�nh vấn đề sống c�n khi thực phẩm v� nước trở n�n khan hiếm. Cũng xin đừng qu�n những trận b�o lớn ở Vịnh Mexico v� Duy�n hải miền đ�ng Bắc Mỹ.

Khoa học đ� cho ch�ng ta thấy một bức tranh đang trở n�n r� r�ng hơn nhiều. B�o c�o của Ban li�n ch�nh phủ về biến đổi kh� hậu IPCC về vấn đề n�y v� c�c sự kiện t�n khốc đ� nhấn mạnh những rủi ro đi liền với thay đổi về cấu tr�c v� tần suất của c�c hiện tượng thời tiết khắc nghiệt. Khoa học cho ch�ng ta biết rằng thật đơn giản, biến đổi kh� hậu sẽ đồng nghĩa với việc c� nhiều những cơn b�o nhiệt đới mạnh hơn. Khi Tr�i đất ấm l�n, v� c�c đại dương cũng vậy. Năng lượng trữ trong c�c v�ng biển ngo�i khơi Philippines sẽ tăng cường độ của c�c cơn b�o v� xu hướng b�o trở n�n mạnh hơn - điều m� ch�ng ta thấy b�y giờ - sẽ trở th�nh chuẩn mới.

Điều đ� sẽ c� t�c động s�u sắc tới nhiều cộng đồng của ch�ng ta, nhất l� những người phải vật lộn với th�ch thức k�p từ khủng hoảng ph�t triển v� khủng hoảng biến đổi kh� hậu. C�c cơn b�o như Yolanda (Haiyan) v� t�c động của n� l� lời cảnh tỉnh cho cộng đồng quốc tế rằng ch�ng ta kh�ng thể tr� ho�n h�nh động về kh� hậu. Warsaw phải mang đến tham vọng mạnh mẽ v� cần phải tập hợp � ch� ch�nh trị để giải quyết biến đổi kh� hậu.

�Những g� đất nước t�i đang trải qua, kết quả của hiện tượng thời tiết khắc nghiệt sự kiện, thật đi�n rồ. Khủng hoảng kh� hậu l� sự đi�n rồ.

Ch�ng ta c� thể chấm dứt sự đi�n rồ ấy. Ngay tại đ�y, ở Warsaw.

Đ�y l� Hội nghị c�c b�n lần thứ 19 nhưng ch�ng ta c� lẽ kh�ng n�n đếm nữa, bởi v� đất nước t�i kh�ng chấp nhận việc ch�ng ta cần đến COP30 hay COP40 mới giải quyết biến đổi kh� hậu. V� bởi v� mặc d� đ� c� những th�nh tựu đ�ng kể từ khi ra đời C�ng ước khung của LHQ về Biến đổi kh� hậu, nhưng 20 năm nay ch�ng ta vẫn kh�ng thực hiện mục ti�u cao nhất của c�ng ước.

B�y giờ ch�ng ta đang ở trong t�nh thế phải tự vấn bản th�n: liệu ch�ng c� thể đạt được mục ti�u đặt ra ở Điều 2, tức l� ngăn chặn được sự can thiệp nguy hiểm của con người đối với hệ thống kh� hậu, hay kh�ng? Khi kh�ng ho�n th�nh được mục ti�u của C�ng ước, ch�ng ta c� lẽ đ� ph� chuẩn cho sự diệt vong của những nước dễ bị tổn thương.

B�y giờ đ� l� qu� muộn, qu� muộn khi n�i tới việc thế giới c� thể tr�ng chờ Điều 1 để giải quyết khủng hoảng kh� hậu. Ch�ng ta đ� bước v�o giai đoạn mới đ�i hỏi sự đo�n kết to�n cầu nhằm chiến đấu với biến đổi kh� hậu v� bảo đảm rằng việc theo đuổi sự ph�t triển con người bền vững được xếp h�ng đầu trong c�c nỗ lực của cộng đồng quốc tế. Đ� l� l� do tại sao c�c phương thức thực thi điều n�y ở c�c nước đang ph�t triển trở n�n quan trọng hơn nhiều.

Ch�nh Maurice Strong - Tổng thư k� của Hội nghị LHQ về M�i trường v� Ph�t triển, Hội nghị thượng đỉnh Tr�i Đất tại Rio de Janeiro 1992 � đ� n�i rằng �Lịch sử nhắc ch�ng ta nhớ rằng điều kh�ng thể diễn ra h�m nay c� thể sẽ trở th�nh điều tất yếu v�o ng�y mai�.

Ch�ng ta kh�ng thể ngồi v� nh�n một c�ch v� vọng v�o sự bế tắc về kh� hậu quốc tế n�y. Giờ l� l�c h�nh động. Ch�ng ta cần c� lộ tr�nh khẩn cấp về kh� hậu.

� Ch�ng ta c� thể h�nh động quyết liệt b�y giờ để đảm bảo rằng c� thể ngăn chặn được một tương lai, khi m� si�u b�o trở th�nh chuyện thường. Bởi v� với tư c�ch l� một quốc gia, ch�ng t�i kh�ng chấp nhận một tương lai, khi m� si�u b�o kiểu Haiyan trở th�nh thực tiễn cuộc sống. Ch�ng t�i kh�ng chấp nhận việc chạy khỏi b�o tố, sơ t�n gia đ�nh, chịu đựng sự t�n ph� v� đau khổ, đếm người chết trở th�nh đời thường. Đơn giản l� ch�ng t�i kh�ng chấp nhận.

Ch�ng ta phải th�i gọi những sự kiện như vậy l� tai họa tự nhi�n. Chẳng tự nhi�n ch�t n�o khi người d�n phải tiếp tục vật lộn để x�a ngh�o v� ph�t triển để rồi bị quật ng� bởi sự tấn c�ng dữ dội của một cơn b�o m� giờ đ�y được coi l� cơn b�o mạnh nhất từng ập v�o đất liền. Kh�ng tự nhi�n ch�t n�o khi khoa học đ� cho ch�ng ta biết sự ấm l�n to�n cầu sẽ g�y ra nhiều cơn b�o mạnh hơn. Kh�ng tự nhi�n ch�t n�o khi lo�i người đ� thay đổi kh� hậu một c�ch s�u sắc.

Tai họa chẳng bao giờ l� tự nhi�n. Ch�ng l� sự kết hợp của c�c yếu tố chứ kh�ng chỉ đơn thuần mang t�nh tự nhi�n. Ch�ng l� sự t�ch tụ của việc li�n tiếp vượt qua c�c ngưỡng kinh tế, x� hội v� m�i trường. Hầu hết c�c tai họa đều l� kết quả của bất b�nh đẳng v� những người ngh�o nhất thế giới phải chịu rủi ro nhiều nhất v� họ dễ bị tổn thương v� v� qua nhiều thập ni�n ph�t triển kh�ng b�nh thường m� t�i phải nhấn mạnh rằng n� c� li�n quan tới kiểu theo đuổi tăng trưởng kinh tế đang thống trị thế giới; đ�y cũng l� kiểu theo đuổi c�i gọi l� tăng trưởng kinh tế v� ti�u d�ng kh�ng bền vững đ� l�m biến đổi hệ thống kh� hậu.

Ch�ng t�i k�u gọi COP h�y theo đuổi việc n�y cho đến khi c� kết quả � nghĩa nhất. Cho đến khi đạt được những cam kết vững chắc nhằm đảm bảo việc huy động c�c nguồn lực cho Quỹ Kh� hậu Xanh. Cho đến khi ho�n th�nh lời hứa th�nh lập một cơ chế về tổn thất v� thiệt hại; cho đến khi đảm bảo c� t�i ch�nh cho việc �p dụng cơ chế đ�; cho đến khi c� c�c lộ tr�nh cụ thể nhằm đạt được con số 100 tỷ đ� la đ� cam kết từ trước; cho đến khi ch�ng ta nh�n thấy tham vọng thực sự với việc b�nh ổn kh� nh� k�nh�� (soha.vn)

 

T�i đang nghĩ đến qu� nh�, những khu d�n cư ngh�o cực, phải d�ng nước từ những con k�nh, d�ng s�ng đen ng�m đầy r�c v� kh� thải của c�c nh� m�y s�t cạnh. T�i đang nghĩ đến những v�ng đất đỏ đang ng�y đ�m bị c�y xới khai th�c bauxite bỏ ngo�i tai những � kiến của c�c nh� khoa học m�i trường, hậu quả l� những v�ng đất đ� rồi sẽ kh�ng c�n trồng trọt được nữa, v� những chỗ trũng, x�i lở do khai th�c sẽ kh�ng ngăn được mưa từ v�ng cao đổ xuống đồng bằng g�y ra lũ lụt. T�i nghĩ đến một t�i nguy�n đang được khai th�c tự do đến kh� hiểu l� c�t,� được lấy l�n từ s�ng, biển, g�y ra t�nh trạng sụt lở b�i bờ v� �C�t tặc� l� từ m� ngư d�n Nghĩa An đ� d�ng để chỉ cho những kẻ ph� hoại m�i trường: c�t tặc đang bức tử h�ng dương bảo vệ l�ng ch�i v� những thuyền đ�nh c� kh�ng lưu th�ng ra v�o Cửa Đại được nữa (tin 247.com),

Vậy, c� ai c�n cho rằng biến đổi kh� hậu, tai hoạ của thời tiết kh�ng phải do ch�nh con người t�c động? C�n v� số v� số những miểng thuỷ tinh như thế đang từng giờ từng ng�y băm vằm cơ thể tr�i đất, nỗi đau đớn khiến khu�n mặt tự nhi�n của n� đ� một ng�y một dị dạng. V� khi n� phản ứng, �i, bạn h�y nh�n những h�nh ảnh về thảm hoạ Haiyan đi, những miểng thuỷ tinh ấy cứa qua cứa lại một vết thương chưa l�nh tr�n t�m hồn nh�n loại.

V� tuổi thọ của h�nh tinh n�y, tuỳ v�o,

�Nếu kh�ng phải ch�ng ta th� l� ai? Nếu kh�ng phải b�y giờ th� l� bao giờ? Nếu kh�ng phải ở đ�y th� ở đ�u?�- Nếu kh�ng phải ở Warsau th� ở đ�u.*(soha.vn)

Hy vọng l� sau hội nghị Warsau về biến đổi kh� hậu lần thứ 19 n�y, sẽ c� một t�n hiệu xanh để cứu nguy cho h�nh tinh của ch�ng ta, hy vọng v� tin như �ng Sano, �liệu nh�n loại c� tận dụng được cơ hội n�y? T�i vẫn tin ch�ng ta c� thể.�

 

Nguyễn thị Kh�nh Minh

Santa Ana, 15.11.2013

*�ng Sano đ� mượn lời n�y của l�nh đạo sinh vi�n Phi Luật T�n Ditto Sarmiento- đ� chết trong t� dưới thời chống chế độ Marco-, trong b�i diễn văn của �ng tại COP 19 tại Warsaw.

 

http://www.gio-o.com/NguyenThiKhanhMinh.html

 

� gio-o.com 2013