
Nguyễn Thị Khánh Minh
LẦN THEO MỘNG ẢO MÀ VỀ…
tản văn
Về, là về lại một nơi ḿnh đă chia xa, một chốn cũ, nơi ḿnh được ngồi yên lặng để bầu thân thuộc chuyền lại cho ḿnh những dưỡng chất đă tiêu hao theo những dặm dài, để được nh́n thấy ḿnh cùng không khí ấy mới mẻ thế nào, cũ kỹ ra sao. Hẳn sẽ là bước về nôn nao hối hả.
Về, là về cơi thời gian, một ḍng chảy mơ
không bờ bến, nếu không dành tâm tới lui với nó, khuấy
lên hiện tiền một tiếng gọi, vén chút mù sương
của kư ức, dợm một bước những phút
giây sẽ tới, th́ ḍng chảy ấy sẽ hư vô.
Nên tôi sẽ về, chập chùng trên đó những bước
chân của xác phàm lẫn bước chân của cảm xúc.
Nơi chốn ấy là Sài G̣n, thời gian ấy là Sài G̣n.
Vâng, Sài G̣n.
Dạo tôi c̣n học lớp ESL tại Santa Ana College, thầy
Lewis cho viết một bài luận văn tự do, tôi đă
viết về Sài G̣n, với những quán ăn khuya và
mưa đêm, nhân lúc nói chuyện ngoài giờ học, thầy
nói một ngày nào ông sẽ đi Sài G̣n để thưởng
thức trời mưa trong không khí ăn đêm. Tôi đă phải
nói rơ thêm với ông rằng, Sài G̣n đă là tên xưa, và tại
sao nó trở thành tên xưa. Điều này làm tôi xót như
động phải vết thương, v́ cái tên ấy nó đă
là một phần của thân thể kư ức tôi, là một
ḍng chảy cảm xúc trong huyết quản tôi.
Những nốt nhạc kư ức tôi gảy lên hôm nay, ước
sao là một tiếng đàn ḥa trong bản giao hưởng
hồi ức của những tâm hồn đồng điệu,
một thời, như tôi, lớn lên từ ḷng con phố
mang một tên đă thành xưa này. Đó là âm những con chữ
cho tôi lần về, và bạn thân ơi, dường
như tôi chỉ đang quyến luyến nơi này qua
đường tơ kỷ niệm.
…Tôi bước lên những bậc thềm mịn rêu,
bước chậm, sợ ḿnh sẽ bị trượt ra
sau, cái ngă ngửa chẳng khác nào cái rớt xuống trần
gian đầy ngỡ ngàng của hai chàng Lưu Nguyễn.
Tôi chưa muốn thế, tôi đang muốn sống cơi phi
thực kia với từng rung động e dè chậm chậm,
để nghe chạm vào cánh cổng đă hoen rỉ tháng
năm, và dù nhẹ nhàng đến thế nào cũng sẽ
ghê răng bởi tiếng rít của một cánh cửa lâu
ngày không mở. Hồi hộp, nên tim tôi đập khác
thường.
Ngôi nhà ba mẹ tôi ngày trước, có hàng tràm bông vàng bên vệ
đường, tới mùa hoa gieo phấn th́ bụi vàng xác
hoa li ti đầy trước ngơ, nếu tôi bắt chước
thiền sư Cảnh Sầm theo cánh hoa rụng mà về
(Hựu trục lạc hoa hồi) th́ hẳn không thể
nào tới được nhà, v́ hàng cây giờ đă không
c̣n. Đây là nơi tôi đă mong mỏi bao năm để
trở về. Thật ra, tôi đă biết ngôi nhà đă khác
hẳn ngày xưa lúc c̣n là biệt thự nhỏ, tường
sần sùi màu tím hồng ẩn hiện sau rặng trúc, tàng
mận và hoa hồng tầm xuân ḷa x̣a trước cổng,
nhưng sao ḷng vẫn nhói lên khi nh́n nó bây giờ, lồ lộ
phô những cửa kiếng ra mặt đường, và
cũng chỉ c̣n non một nửa căn. Tôi đứng
yên trước cổng, nếu có bấm chuông th́ cũng sẽ
không c̣n ai mở cửa, tần ngần cầm chiếc
ch́a khóa, tôi mở, tiếng lách cách nghe lạ như lâu lắm
chưa từng. Từ ngày ba tôi mất, từ ngày mẹ
tôi rời khỏi đây, nhà không ai ở, tôi nh́n những
đốm sáng chập chờn trên chiếc ghế dài, ḷng
bỗng như một vạt nắng xa vắng, cũng may
là Hương, cô em dâu, đă qua lau chùi trước chứ
nếu bây giờ tôi nh́n thấy lớp bụi đóng trên
bàn ghế nữa th́ chắc tâm hồn tôi sẽ bị niêm
phong luôn với nỗi cô quạnh. Tôi đi thẳng lên lầu
hai nơi có bàn thờ ba tôi, mùi gỗ của cầu thang
như có mùi mưa, tôi nh́n ba tôi, một chút sờ sợ,
không biết v́ sao, có lẽ tại âm dương ngh́n trùng
trong căn pḥng thờ im lặng, tôi đặt tay lên h́nh
ba tôi, ba ơi, con về với ba đây. Anh Khải dặn
tôi phải thắp nhang, nhưng chắc ǵ đường
đi của khói lay động được ba tôi hơn
hơi ấm của bàn tay?
Phất phơ màu áo lụa mỡ gà bộ bà ba xô dạt
tôi, A, tôi biết rồi, tôi đă theo màu áo này mà về.
Màu áo tôi không quên ba tôi mặc tối hôm ấy. Buổi
tối, như vậy thôi, đừng nhớ thêm ǵ nữa
về thời gian, một toán lính xông vào nhà tôi như một
trận băo, túa lên những pḥng và dồn 8 người gia
đ́nh tôi xuống pḥng khách. Một tờ giấy
được dơ lên, một lời được
đọc, đêm đóng lại theo từng bước
chân của mỗi người được gọi lên
pḥng của ḿnh. Tôi không biết ba mẹ và các em của tôi
ra sao, riêng tôi khi lên pḥng ḿnh, có hai người lính, tôi thấy
sách vở, đồ đạc, những lá thư của
người yêu tôi trộn nháo nhào trên sàn. Tội tôi bị buộc
nơi pḥng ḿnh những là Tagore, Mozart, Khánh Ly, Lệ Thu… tất
cả bị tóm lại trong một cái bao lớn, tôi phản
xạ giựt lại băng nhạc Mozart, v́ tôi chợt
nghĩ sao Mozart lại là điều có thể bị tịch
thu, người lính hất tôi ra, mất thăng bằng
tôi ngă đập vào thành giường, cú đau điếng
khiến tôi biết rằng phải im lặng.Tất cả
pḥng đều bị niêm phong, tôi đă vội lấy
được một lá thư của người yêu nhét
vào ngực áo như muốn t́m một sức mạnh,
nhưng nó lại làm tôi ứa lệ. Có ai nghe tiếng một
chùm ch́a khóa quăng mạnh xuống mặt bàn gỗ
như thế nào không, có thể không là ǵ nhưng đêm
đó âm thanh ấy đă làm cả nhà tôi giật nẩy
người. Đó là chùm khóa nhà. Và sau đó là tiếng cách
cách của những chiếc c̣ng tay. Ba tôi đi, hai em trai
tôi đi, bước lên một cái xe bít bùng. Họ đang
bước vào bóng tối. Cùng đi là tất cả sách vở
trong nhà. C̣n lại mẹ và chị em tôi, 5 người, co cụm
nơi pḥng khách, nơi có để hai cái chiếu và một
cái màn. Ở ngoài cổng có hai người lính gác. Mẹ và
tôi nắm tay nhau, tôi c̣n nhớ rất đậm cái run lẩy
bẩy, bần bật của hai bàn tay nắm lại với
nhau, vai mẹ rung nhưng mắt mẹ khô lạnh, cô em nhỏ
thút thít khóc, cậu em kế th́ đanh mặt lại ngồi
cúi đầu, cậu bé út th́ giương hai con mắt trẻ
thơ rất buồn, ngơ ngác, nó không khóc, chỉ nh́n mẹ
và chị rồi nằm xuống cong cả người lại.
Mẹ tôi nói thầm, Khánh ạ, mẹ con ḿnh phải chết
thôi. Nhà ḿnh c̣n hai b́nh gaz. Tôi giật thót ḿnh, nhưng má
ơi, hai b́nh có đủ chết không hay là chỉ làm ḿnh
ngắc ngoải th́ có nước chết với họ
- Ḿnh sẽ vào bếp đóng kín cửa lại. Mẹ
bỗng quay sang em gái tôi, 17 tuổi, giọng bà nhỏ, quyết
liệt, Chết không con, Khanh- Chết! con bé gật
phăng cái đầu dập dềnh mái tóc mây. Mẹ lại
hỏi cậu em 16 tuổi, giọng có vẻ như bà
đă quyết định, Chết nhé Khiết- Dạ, Chết!
Thằng bé nói với vẻ ĺ cố hữu của nó. Rồi
tới cậu em út,11 tuổi, giọng mẹ nhẹ nhàng, Chết
không con, Khiêm?- Chết! Tôi rúng động cả hồn
phách, nó nói chết nhanh như thể mẹ hỏi ăn
không con- Ăn! Mẹ không hỏi tôi, v́ bà biết tôi sẽ
là đứa nói không. Tôi kéo mẹ nằm xuống chiếu,
th́ thầm, má không nghĩ là sẽ làm vậy, đúng
không. Ḿnh phải sống má ạ, anh Khải c̣n mất
tích, 3 người vừa bị bắt đi, ḿnh c̣n những
5 người, ḿnh dư sức sống mà, má. Chúng tôi
đă dư sức sống để lội qua những
tháng ngày nước ngược ấy, có cả những
tiễn đưa âm thầm trong tâm trạng một đi
là có thể vĩnh viễn không gặp lại. Ba tôi trở
về sau đó 7 năm, gầy guộc, ốm đau, ngày
qua ngày, lặng lẽ làm tiếp cuốn tự điển
đang làm dở. Lần sau ba tôi lại rời nhà ra đi
một lần nữa, lần này th́ không có ngày trở lại
để làm tiếp cuốn sách vẫn chưa xong. Tôi quên
chưa hỏi mẹ lúc mất ba có đang mặc bộ
bà ba lụa màu mỡ gà không.Tôi nh́n những cây viết và
sách để trên bàn thờ mà thấy cô liêu quá, cuộc sống,
tôi nhớ ba tôi c̣n lở dở một vở kịch có tên
là Cây Cô Độc, ông đúng là một cây cô độc trên
con đường ông đi. H́nh ba tôi mờ như có
hơi nước, dường như vừa sóng sánh trên vô
chung thời gian, tôi tin thêm một lần này, ḍng chảy buồn
ấy sẽ không gợn sóng nữa, nó sẽ yên, chảy tận
ḷng sâu.
Tắp vào bến nhà ba mẹ tôi chuyến này c̣n có vợ chồng
cậu em út ở Úc về, cậu em năm nào gật đầu
đồng ư chết một cách vô tư bây giờ đă là
một người đàn ông đang mon men tới gần
cái tuổi tri thiên mệnh. Về cùng là một anh bạn
thân của em, Quỳnh, người đă nấu những
bữa com rất ngon cho 6 người, và mỗi sáng vẫn
làm cho tôi một ly cà phê thật đậm t́nh bè bạn. C̣n
có vợ chồng con trai lớn của tôi cùng bé gái 8 tháng tuổi
nữa. Khánh Chi. A, tôi biết rồi, tiếng gọi tôi
về chính là âm thanh ban sơ của tiếng khóc con người
những năm tháng đầu đời, là mùi sữa
thơm từ khóe miệng cô cháu, và khanh khách tiếng cười
đang rù quến mọi cảm xúc tôi. Nếu tôi không
về để mà hít hà cái mùi da thịt thơm non này th́ hẳn
là tôi cứ ngồi đó mà nói về mùi lavender…
Buổi sáng, tôi đón ly cà phê từ tay Quỳnh, ḷng thấy ấm áp, ra cổng lại thấy một gói na treo tọng teng, chắc chị Liên đă đến đây từ sớm, cắn một miếng na như thấy tan trong miệng chút ḷng chắt chiu. Tôi đứng trước hiên pḥng nhỏ bé của mẹ, nắng sáng mà nóng ướt da, đang tưới cây, bỗng nghe vọng lên từ cổng dưới nhà, “có thư đây”, trái tim tôi như nhảy ra ngoài, cây sứ như có con gió nào tới khua dậy tàng lá và hương hoa tan ra,…tôi nhẹ như mây, hóa thành cô gái nhỏ lướt qua những bậc thang gỗ mầu nhiệm,… lung linh cổng nhà cũ, người đưa thư năm xưa, con gái có thư con đây, tôi th́ vội vàng, không mở cửa, tḥ tay qua cổng, rối rít, đưa con mau lên, và khi những lá thư với những sọc xanh đỏ trắng viền quanh phong b́ nằm gọn trong tay th́ tôi lại thưởng cho bác ít tiền, bác đi chiếc xe Honda Dame màu xanh lá chuối, hằng tuần đem đến cho tôi những lá thư thơm mùi biển xa, nỗi nhớ nhung theo nửa ṿng trái đất buộc thành lời ḥ hẹn dài, sẽ một đời người, hay hơn, hỡi người yêu dấu?
A, tôi biết rồi, chính sợi tơ hẹn ước
lênh đênh trên đường mộng ảo này dẫn tôi
về, thành phố
mang tên Sài G̣n, nơi tôi đă lớn lên, chỉ nơi này
tôi mới lọt được vào nếp gấp xô lệch
của thời gian, trở lại mọi thứ, như
cũ, thời hai mươi vàng mười, lời t́nh tự
mưa đêm thơm mùi hoa sứ, mùa hạ nồng những
cơn mưa mà cho dù bao nhiêu lần được làm
người nữa, nếu c̣n là ḿnh, tôi c̣n nghe tiếng rất
trong của nó rơi trước hiên nhà che chắn cho tôi một
giấc mơ. Một nhịp chẩy diễm ảo
đang đồng hóa tôi, tôi có đang trôi đi hay măi mộng
mơ đứng bên cổng cổ tích nh́n cánh bồ câu ngậm
thư đưa tin yêu về?
Một buổi sáng, tôi gọi một chiếc taxi lên phố. Cô đi đâu? – Cho tôi tới trường Luật, đường Duy Tân- Dạ đâu cô? Tôi mỉm cười thích thú, vậy là ḿnh đă nói ra được câu như lúc nào đó trong quá khứ. À quên, cho tôi tới trường Kinh Tế đường Phạm Ngọc Thạch. Đấy vật đổi sao dời như thế đấy. Tới đây th́ tôi tự thắc mắc, Duy Tân là tên một v́ vua yêu nước, tại sao phải bị thay tên, mà hẳn ông bác sĩ Phạm Ngọc Thạch nơi cơi trên chắc cũng chẳng lấy làm vui khi tên ḿnh thay tên vua Duy Tân. Cái tên quen thuộc đến nỗi chỉ cần nói Duy Tân là mặc nhiên động đậy đến kỷ niệm thời sinh viên Luật (và Kiến Trúc của ai nữa chăng, dù trường này có cổng ở đường khác nhưng sát hông trường Luật nên kỷ niệm chắc cũng có chút bà con). Một thời sinh viên chúi đầu vào sách vở, cho đến một ngày đến trường bỗng ngỡ ngàng, bọn con gái chúng tôi hỏi nhau với giọng thảng thốt, sao lớp vắng thế này, bọn con trai đâu cả? ra năm đó nếu tôi nhớ đúng,1972, vừa có một luật động viên đôn quân (tôi có thể kiểm chứng xem ḿnh có nhớ đúng không, nhưng không cần thiết), tôi lúc đó như bị va đầu vào tường, cú đập choáng người. Đă từ bao lâu? sinh viên Sài G̣n như tôi lúc đó đi bên lề cuộc chiến, đă bao lâu rồi? dân Sài G̣n có một niềm tin chắc rằng Sài G̣n là một ốc đảo mà con sóng của chiến tranh không thể đổ vào bờ, đă bao nhiêu người trong lớp sinh viên như tôi tin rằng Sài G̣n là biên giới dừng lại của đường đi súng đạn? Tôi mắc cỡ và cảm thấy có tội, cũng như không hiểu nổi hệ thống dân vận lúc ấy đă mở toang cửa cho ngập những phong trào phản chiến, đến nỗi không ư thức cái cuộc chiến đang xảy ra, là của ḿnh, ở cạnh ḿnh, đe dọa sự sống c̣n của mảnh đất có Ḥn Ngọc Viễn Đông lấp lánh. Chúng tôi như những viên gạch lát ngô nghê. Nghêu ngao những bài hát phản chiến trên những ra đi vĩnh viễn của cha, anh, bạn bè ḿnh ngoài chiến trường. Bây giờ tôi đang đứng đây, nơi ngày trước là lối cổng nhỏ khiêm cung trầm lắng màu gỗ hai cánh cửa nhỏ, trên là bảng Luật Khoa Đại Học Đường, tôi như nghe được hơi lạnh tiếng gió thổi vào lớp học khua buồn những hàng ghế trống buổi chiều xưa, có bao nhiêu bạn bè từ chỗ ngồi ấy ra đi không về nữa? Tôi thấy qua nắng muộn ánh mắt của những cô gái hai mươi, Châu Tỷ, Liêm, Liên, Gấm, Hoa, Xuân…và tôi, nh́n nhau, biết rằng, từ hôm ấy, tin chiến sự là vết mực đen phết trên từng trang sách học.
Tôi đi bộ bên vệ đường, đường Duy Tân, đă mất rồi lối đi đất nhỏ với hàng cây, nơi tôi lộng gió tà áo vàng trong tấm h́nh gửi người vạn dặm, thôi hăy dùng kư ức mà đi để lọt vào không khí Saigon thời yêu người thiết tha…, Hồ Con Rùa, cây đa cổ thụ trước Viện Đại Học Saigon có tôi, Huệ,Thôi “Oanh Oanh” thấp thoáng những tà áo dài trong nắng … Chập chờn những cánh bướm trên con đường rộng thênh thang băng qua ngôi rừng nhỏ trước Dinh Độc Lập, nhà thờ Đức Bà, và một con bướm vàng bay vội vă qua những bậc cấp Bưu Điện rồi chui vào thùng thư, ngày mai người ta sẽ lấy thư… A, tôi lần về theo ḍng máu đẩy của nhịp đập, tươi mươi lại nơi nương náu của kỷ niệm, trái tim Sài G̣n ưng ức hoài nơi ngực trái…
Nơi ấy bây giờ, người đông hơn nên đường chật đi, nhà nhiều hơn, cao hơn, nên đất trời trong tầm mắt bị nhỏ lại. Tôi như cái bóng câm đi giữa muôn âm thanh h́nh ảnh ồn ào của một thế giới khác. Có phải đă muôn trùng thời gian đi qua nơi này, và tôi thấy ḿnh buồn tẻ, lạc lơng, cũ xưa. Tôi đă nói với Nguyễn Lương Vỵ như thế, trong một quán cà phê, dưới bóng một cây trứng cá, có một trái nhỏ rụng đúng vào ly cà phê của tôi. Tôi cũng đang rơi một cách lạc điệu, như thế chăng. Vỵ đọc cho tôi nghe …những gương mặt lặng lẽ/ treo trên hai sợi dây điện song song/ vắt ngang cành trứng cá … tôi hỏi, thơ ai mà lọt hẳn vào tàng cây trứng cá này vậy. Vỵ đưa cho tôi tập thơ nhỏ. thơ Đoàn Minh Châu. Tôi dở ra ngẫu nhiên, những câu thơ, kỷ niệm vẹn nguyên mỗi năm…/ em vẫn là người hoài cổ/ sống bằng nhớ nhung ngày sắp tới…
Tôi đang được sống thực một nỗi nhớ không rời. Nó đang dắt tôi về.
Rồi cũng được nghe lại tiếng biển.
Ngôi nhà Hoa Sứ của anh chị Khoa Geneviève, trong một
xóm chài, nằm gần góc cong của bờ biển kéo ra
Long Hải. Chị nói chị sẽ đổi tên nhà là Sao
Biển. Buổi sáng tôi xuống băi xem ghe đánh cá về, cá
đánh bắt ven bờ chỉ toàn là cá nhỏ. Xóm chài rất
nghèo. Chiều chiều trẻ con đi đầy trên băi
để cào nghêu. Bờ biển ứ rác và phế thải
của người. Nước biển đục ngầu.
Nhưng nhạc sóng vẫn trong. Gió biển thổi mặn
môi. Cát biển bay xót mắt. Đêm ở đó tôi ngủ
trong tiếng mưa, tiếng mưa rơi tong tong trước
thềm gạch tàu, tiếng sóng ŕ rầm xa xa gần gần,
đêm nay nó không c̣n là tiếng u u mường tượng trong
vỏ ốc, tôi choàng dậy để nh́n ra ngoài của sổ,
nh́n và nghe, biển kia, mưa kia, thân thiết lắm với
mùi hương kư ức. Bao giờ nữa anh em ḿnh lại
được quây quần bên một bàn ăn dài, ăn những
món hải sản thơm mùi biển của chúng ta kết với
rượu vang quê hương chị Geneviève? Những
cánh hoa giấy đỏ buông xuống vẫy tiễn tôi,
ánh mắt nâu hạt dẻ của chị nh́n theo, nụ
cười hiền của anh Khoa như cánh thuyền rất
nhỏ, bập bềnh trên sóng. Tôi khép mắt để
nghe rưng một hạt lệ, tiếng rơi trong trên mặt
hồ thời gian để hiện ra những ảnh h́nh
tưởng đă quên dưới ḍng phẳng lặng…
Lại một buổi cả nhà leo lên xe, ḷng ai cũng vui v́ nơi tới là Đà Lạt. Ôi Đà Lạt một thời là ước mơ của tôi, đi Đà Lạt hồi đó bao giờ cũng là một phần thưởng khi học hành có kết quả tốt, không, phải xuất sắc mới được, v́ thế ngày đó tôi đi Đà Lạt không quá ba lần. Tôi không về kư ức mà đi đến một nơi giấc mơ chưa viên thành.
Đến Đà Lạt vào tối, trời mưa. Tôi ngồi
co trong chiếc ghế cạnh chỗ người lái, nh́n mưa
Đà Lạt rơi hối hả rồi tan trên mặt kính
xe, tôi thoát ra cơn mỏi mắt buồn ngủ v́ nh́n măi
vào chiếc cần gạt nước, quay ra phía cửa sổ.
Phố lóa xóa mặt gương, đèn xe xanh đỏ lập
ḷa như những ánh lân tinh ở một phố âm, cậu
em ngồi hàng ghế sau vừa nói, không biết đêm
Đà Lạt c̣n chợ âm phủ không, tối nay tụi
ḿnh đi nhen. Giọng cậu không có vẻ chi là phấn
khởi mà rù ŕ như nói trong lúc đang ngủ, tôi cười,
nếu hết mưa Khiêm à, giọng tôi cũng nhỏ,
tại không khí dào dạt mưa chăng. Tôi chợt bấm
kính cửa xe xuống, mưa hắt lạnh, và tôi giật
ḿnh v́ tiếng c̣i xe quá lớn, vội bấm kính lên. H́nh
như có cả âm thanh tiếng nói nữa, không phải âm của
Đà Lạt, hồi trước, khi tới đây, tôi gặp
rất nhiều tiếng Huế… Nhưng mà cảm giác lúc
chạm vào gió vào mưa Đà Lạt thế nào nhỉ, giật
ḿnh v́ tiếng c̣i xe, bỡ ngỡ v́ âm một giọng nói
quá lạ, chỉ vậy thôi. Khi đi ngang khách sạn Anh
Đào, tôi mơ màng thấy ḿnh cùng các bạn đang đứng
dán những tờ cổ động cho liên danh ứng cử
dân biểu của ba tôi năm nào, đó là lần thứ
hai tôi lên Đà Lạt. Lần đầu, vừa xong
năm thứ nhất Luật, ba thưởng cho một
chuyến đi, thật đáng nhớ, lên tới nơi ba
mẹ cùng mấy người bạn tập trung ngồi
nhà đánh bài, để ba con nhỏ, là chị em tôi và Bích,
con bác Chi, ngồi chèo queo nơi pḥng khách có ngọn lửa
bập bùng trong ḷ sưởi, tôi th́ không sao, v́ tôi có một
nỗi nhớ đầy ắp trong người, ở
đâu đi nữa th́ cũng đâu có một ḿnh. Kỳ
đó Đà Lạt chỉ là Hồ Xuân Hương và quán
cơm Như Ư. Hết. A quên, c̣n có một con dốc nằm
thơ dại đẫm ánh trăng cùng Bích và một chàng
sinh viên trường Chính Trị Kinh Doanh Đà Lạt nữa.
Lần thứ hai vui hơn v́ đông bạn bè, lại
được đi chơi thoải mái, nhớ những hạt
mưa bay trên đỉnh LangBiang, có Hà cầm đàn ngồi
hát cho một cô gái Đà Lạt đẹp như mơ…Đưa
em về dưới mưa nói năng chi cũng thừa…(Nguyễn
Tất Nhiên, Phạm Duy) trời lạnh giọng chàng
run hay tại người đẹp? có Tiến với giọng
Bắc trầm, vừa hát ta nghe ngh́n sợi nhỏ rớt
xuống đời…(TCS) vừa bấm máy chụp h́nh, có
Khương điều động việc dán bích
chương, kỳ đó lien danh ba tôi thất cử
nhưng chúng tôi được no nê Đà Lạt gần một
tuần, có Thanh giọng như tiếng gió thổi qua những
tua lá thông, có Tính đọc thơ giọng Bắc nũng nịu,
kéo đêm Đà Lạt chùng xuống nỗi buồn nhẹ
như khúc nhạc dạo đầu, vạt áo em xưa,
anh giữ trong tay, lời t́nh chợt ngỏ, em khóc bất
ngờ, đêm run bóng lá, nho nhỏ trời mưa…thơ
ai vậy Tính?
Có người ở xa nhờ tôi chuyển lời chào đến
quỳ vàng, nhưng sáng hôm sau đi trên đường
không thấy một mắt quỳ nào ḍm ngó, quỳ ơi,
rất tiếc, tôi muốn nh́n lại để xem cảm
xúc ḿnh có khác ngày xưa không, sau khi đă thấy được
màu vàng lộng lẫy buồn trong văn Nguyễn Xuân Thiệp,
người đă muốn có một cây quỳ vàng trên mộ
cỏ mốt mai, lăng mạn quá t́nh yêu dă quỳ, nhà văn
ơi. Và cũng chẳng có một cánh én nào dưới mái
lầu Hotel du Parc như người kể để tôi có
thể gửi cho người một chút xuân hồi tưởng,
chỉ chênh vênh con gà trên đỉnh nhà thờ có lẽ là
chứng nhân chung thủy của thời gian và ǵn giữ kỷ
niệm của người dân Đà Lạt, của người
yêu Đà Lạt nay đă tản mạn những
phương trời. Đến tối, đi dạo
Đà lạt đêm, th́ tôi thật sự thất vọng,
không c̣n một Đà Lạt trong trầm lặng rét nữa,
những người trẻ đi thành nhóm đông la hét ồn
ào, đứng trên bậc thềm cao ngó xuống khu chợ
Ḥa B́nh th́ chỉ thấy người và người nườm
nượp bát nháo. Bên lề th́ la liệt những đống
quần áo cũ bán mua tấp nập. Ôi, muốn lăng mạn
một chút với Đà Lạt cũng không xong rồi. Tôi
nhớ đến tiếc con đường dốc trong
đêm bập bùng ánh lửa của người dân tộc
bán ngo và thổ sản của họ. Ánh lửa khơi
động một ấm áp tràn ngập thổi Đà Lạt
hun hút vào kư ức. Đâu rồi, đâu rồi cái khí hiu hắt
lạnh thơ mộng ấy? Đà Lạt như cô gái thức
dậy, cắt phăng mớ tóc dài mơ, mặc quần
jean áo thun nhún nhẩy vào nhịp dồn dập sống c̣n
của khúc ca hiện đại. Thúy Anh nói, chắc dưới
kia là chợ Âm Phủ. Khiêm cười, lúc nhúc ồn như
kia chỉ có chợ dương phủ thôi em, quả thật
là tôi cũng không đủ can đảm để bước
xuống những bậc thang đi t́m chợ âm phủ
trong biển người dương thế kia, cho dù rất
nhớ ly sữa đậu phộng bên hông chợ. Quỳnh
th́ sau đó nhất định phải đến “quán chè
khép một bên cửa”, không biết nghe ở đâu, cửa
quán chỉ mở già nửa, không phải để ngăn
ngừa cái huyên náo bên ngoài mà là nhét vào những lộn xộn
nhất có thể của một quán chè đêm…Tôi cùng các em vội
vă ăn và vội vă quay về. Thế là không sữa đậu
nành nóng, không hạt dẻ ấm trong túi áo, và tiếc thay
tôi cũng không có kỷ niệm nhiều với Đà Lạt
để mang ḿnh đi đến với Đà Lạt sang
trọng trầm lặng ngày cũ. Cứ thế mà phơi
ḿnh đi giữa một không khí Đà Lạt bị cày xới
thô bạo bởi những mỹ quan kiểu mới. Muốn
nhắn nhủ với những ai yêu Đà Lạt, có về
hăy trang bị cho đủ đầy nỗi nhớ và chiếc
áo giáp của kỷ niệm để chống đỡ với
những bất ngờ của Đà Lạt. Hôm rời
Đà Lạt khi đi qua đèo Bảo Lộc, tự nhiên
nhớ lời dặn ḍ cột tóc của nhạc sĩ họ
Trịnh với hồng nhan tri kỷ…Trong tôi không có một
lời hẹn nào để trở lại Đà Lạt. Và
coi như vẫn c̣n đó, một giấc mơ chưa thành.
Một đêm, tôi nói, mai mẹ về lại Mỹ rồi
(nhớ hôm ở Mỹ, cũng nói, mai mẹ về Sài G̣n rồi,
hai nơi đều là về cả, là sao), con trai Khánh
Chương ôm vai, ngập ngừng, bây giờ cho mẹ bịnh
đi, cũng được để mẹ ở lại
thêm nữa nhen mẹ… Hạnh nói, con trai nhớ mẹ
rồi đấy mẹ ơi. H́nh như đêm đang
ngừng trôi, phải không, những giọt đêm khẽ
khàng ru tôi từng nhịp ấm của hạt lệ. A,
tôi biết rồi tôi đă lần theo nhịp đập trái
tim hai đứa con yêu dấu này để về. Về
đây, và đang nằm ngủ trên chiếc giường ba
tôi đă ngủ năm nào. Nghe ḍng sông thế hệ nhịp
nhàng từ ba mẹ tôi đến tôi, rồi các con tôi, và
kia bùng reo, cô cháu nhỏ. Hôm rời Sài G̣n, đang kéo hành lư
ra cổng, chị Liên nhắc, thắp nhang ba chưa?
Tôi vội chạy lên lầu, là để cho chị vui
thôi, chứ ngày nào tôi chẳng lên nh́n và nói với ba đôi
lời. Nhưng ba tôi đâu riêng ở đây, nơi nào mà
trái tim các con ông c̣n đập, th́ ông ở đó.
Và Sài G̣n, măi măi là một hơi thở, của tôi. Những
kỷ niệm thuộc về Sài G̣n như một tấm
khiên che chắn cho tôi bớt hụt hẫng về những
đổi thay, hóa ra tôi chẳng phút giây nào nh́n thành phố
này bằng con mắt xác phàm, chẳng thấy ǵ cả ngoài
một Sài G̣n đầm đ́a kỷ niệm. A, tôi lần
theo hoa rụng tuổi thanh xuân mộng ảo mà về
đấy thôi.
Chỉ một nơi ở Sài G̣n bây giờ tôi bước
đi không bằng kư ức. Con đường bờ kè
kênh Nhiêu Lộc. Tôi bước dọc theo con đường
mới mẻ, cái nh́n mở ra vui như nắng đang xiên
qua những hàng liễu rủ, gió thổi thốc từ
phía ngôi chùa xa cạnh Viện Đại Học Vạn Hạnh
xưa làm tóc tôi bay, tôi không thể tưởng là ḿnh
đang đứng bên ḍng kênh khẳm đen nhếch nhác
khi xưa, có lẽ lần sau Khánh về th́ nước
kênh sẽ trong. Giọng anh tôi nhỏ nhưng có vẻ
như anh đang nói về một công tŕnh của ḿnh.
Điều ấy làm tôi vui. Tôi nói, nếu nước
kênh trong, nhớ nói để Khánh về. Tôi đang
nghĩ đến chuyện cổ tích, soi xuống ḍng trong
để tỏ mặt mày… tất cả sẽ đổi
thay như kênh Nhiêu Lộc này, những vẩn đục sẽ
lắng xuống để ḍng trong.
Nhớ nói cho em biết khi nước kênh Nhiêu Lộc
trong nhé, anh Khải.
Vậy là tôi có một lời hẹn với Sài G̣n rồi.
Và, nếu có, th́ tôi cũng sẽ về vào mùa mưa để
tiếng mưa trả lại cho tôi những lời t́nh tự.
Nguyễn Thị Khánh Minh
Santa Ana, Sep 16, 2012
http://www.gio-o.com/NguyenThiKhanhMinh.html
© gio-o.com 2012