photo: Nguyễn Thị Hải H�

 

Raymond Carver

ch�ng ta n�i g� khi n�i chuyện t�nh y�u

người dịch: Nguyễn Thị Hải H�

chuyện ngắn

 

Bạn t�i, Mel McGinnis đang n�i chuyện. Mel McGinnis l� b�c sĩ giải phẫu tim, đ�i khi, nghề b�c sĩ tim cho anh c�i quyền ph�t biểu � kiến.

Ch�ng t�i bốn người đang ngồi v�ng quanh b�n ăn trong nh� bếp của anh, nhấm nh�p rượu gin. Nắng tr�n v�o nh� bếp từ c�i cửa sổ to b�n cạnh chậu rửa b�t. Ch�ng t�i gồm c� Mel, t�i, Teresa � hay Terri, t�n ch�ng t�i thường gọi, v� Laura, vợ t�i. L�c ấy ch�ng t�i đang ở Albuquerque. Nhưng cả bốn người ch�ng t�i đều từ nơi kh�c đến.

C�i s� nhỏ chứa nước đ� để tr�n b�n. Chai gin v� chai tonic được chuyền tay v�ng quanh b�n, rồi chẳng hiểu tại sao ch�ng t�i lại b�n đến chủ đề t�nh y�u. Mel quan niệm rằng t�nh y�u đ�ng nghĩa l� t�nh y�u trong t�m hồn, c� phần nghi�ng về t�n gi�o. Anh kể l� anh đ� từng sống trong chủng viện 5 năm trước khi từ bỏ đạo để theo học Y khoa. Anh n�i hồi tưởng lại, những năm sống trong chủng viện l� những năm quan trọng nhất trong đời anh.

Terri kể, g� đ�n �ng sống chung với n�ng trước khi n�ng đến với Mel đ� y�u n�ng rất nhiều, nhiều đến độ hắn muốn giết n�ng. �C� một đ�m hắn đ�nh đập t�i. Hắn nắm cổ ch�n t�i, l�i t�i v�ng quanh ph�ng kh�ch. Đầu t�i va v�o hết c�i n�y đến c�i kia.� Terri nh�n chung quanh b�n. �Bạn l�m g� với c�i t�nh y�u như thế chứ?�

N�ng thuộc loại phụ nữ gầy tự nhi�n, mắt đen, t�c n�u d�i thả phủ lưng. N�ng th�ch đeo chuỗi đ� m�u xanh turquois, v� th�ch đeo hoa tai d�i lủng lẳng.

�Trời ơi, đừng c� kh�ng qu�. Đ� kh�ng phải l� t�nh y�u, em biết dư rồi m�,� Mel n�i. �Anh kh�ng biết c�i đ� gọi l� g�, nhưng anh chắc chắn em kh�ng thể gọi đ� l� t�nh y�u.�

�Anh muốn n�i g� th� n�i, nhưng em biết n� l� t�nh y�u,� Terri n�i. �Với anh, điều n�y nghe c� vẻ đi�n, nhưng sự thật vẫn l� sự thật. Mỗi người mỗi kh�c m�, Mel. Đ�ng l� đ�i khi anh ấy l�m nhiều chuyện đi�n rồ. V�ng. Nhưng anh ấy y�u em. Chắc l� chỉ c� anh ấy mới y�u c�i kiểu như thế, nhưng anh ấy y�u em. C� b�ng d�ng t�nh y�u trong những h�nh vi đi�n rồ, Mel. Đừng c� n�i trong h�nh động đi�n rồ kh�ng c� t�nh y�u.�

Mel thở ra. Anh n�ng ly rượu v� quay về hướng Laura v� t�i. �Hắn đe dọa sẽ giết t�i,� Mel n�i. Anh nốc nốt chỗ rượu v� với lấy chai gin. �Terri l� người l�ng mạn. Terri thuộc nh�m người đ�-em-đi-để-em-thấy-m�nh-được-thương-y�u. Terri, cục cưng ơi, đừng c� biến sắc mặt như vậy.� Mel v�i tay qua b�n kia b�n vuốt m� Terri. Anh nhoẻn miệng cười với n�ng.

�B�y giờ anh ấy lại muốn l�m l�nh.� Terri n�i.

�L�m l�nh chuyện g�?� Mel n�i. �C� g� đ�u m� phải l�m l�nh? Anh biết chuyện anh biết. C� thế th�i.�

�Tại sao ch�ng ta lại bắt đầu về chủ đề n�y?� Terri n�i. N�ng n�ng ly uống cạn chỗ rượu. �Mel l�c n�o cũng nghĩ đến t�nh y�u,� n�ng n�i. �Đ�ng kh�ng anh, anh y�u?� N�ng mỉm cười, v� t�i nghĩ chuyện sẽ chấm dứt ở đ�y.

�Anh chỉ kh�ng thể gọi h�nh động của Ed l� t�nh y�u. Thế th�i, cưng ạ,� Mel n�i. �Thế c�n c�c bạn th� sao?� Mel n�i với Laura v� t�i. �Nghe n� c� vẻ g� l� t�nh y�u kh�ng?�

�Hỏi t�i c�u đ� l� hỏi kh�ng đ�ng người rồi,� T�i n�i. �T�i kh�ng quen biết g� với anh ta. T�i chỉ nghe người kh�c nhắc đến t�n của anh ta. T�i kh�ng biết. Anh phải biết r� một số chi tiết đặc biệt để c� � kiến. Nhưng t�i nghĩ rằng theo anh, t�nh y�u l� một sự tuyệt đối.�

Mel n�i, �C�i loại t�nh y�u m� t�i đang n�i đến l� t�nh y�u tuyệt đối. Trong thứ t�nh y�u n�y, người ta kh�ng t�m c�ch giết người.�

Laura n�i, �T�i kh�ng biết g� về Ed, cũng kh�ng biết chuyện g� đ� xảy ra trong ho�n cảnh như thế n�o. Nhưng ai l� người c� quyền ph�n đo�n về t�nh cảnh của người kh�c chứ?�

T�i vuốt lưng b�n tay của Laura. N�ng mỉm cười với t�i, nụ cười tho�ng qua thật nhanh. T�i cầm lấy b�n tay n�ng. Tay n�ng ấm �p, m�ng tay sơn m�u, cắt giũa cẩn thận. Ng�n tay t�i �m tr�n cườm tay n�ng, rồi t�i giữ tay n�ng trong tay t�i.

�Khi t�i bỏ đi, anh ấy uống thuốc chuột,� Terri n�i. N�ng khoanh tay lại, b�n tay n�y đặt l�n c�nh tay kia. �Người ta chở anh ấy v�o bệnh viện Santa Fe. Gần chỗ ở của anh ta, l�c ấy, chỉ c�ch khoảng mười dặm. Anh được cứu sống. Nhưng cả hai c�i lợi (nướu răng) trở n�n ph�t cuồng, dường như ch�ng cố chạy trốn hai h�m răng. Sau lần tự tử n�y, răng của anh ấy ch�a ra ngo�i giống như mấy c�i nanh. �i Trời,� Terri n�i. N�ng nhẩn nha một ph�t, xong bu�ng tay ra v� v�i cầm c�i ly của n�ng.

�Thật l� chẳng c� c�i g� m� lo�i người kh�ng d�m l�m!� Laura n�i.

�Hắn ta chẳng c�n c� thể l�m c�i g� được nữa,� Mel n�i. �Hắn ta đ� chết.�

Mel đưa cho t�i đĩa nhỏ đựng chanh. T�i lấy một miếng chanh nhỏ, vắt v�o ly, v� d�ng ng�n tay khuấy nhẹ mấy vi�n nước đ�.

�Chuyện trở n�n th� thảm hơn,� Terri n�i. �Anh ấy tự bắn v�o mồm. Nhưng anh ấy lại chẳng th�nh c�ng. Tội nghiệp cho Ed,� n�ng n�i. Terri lắc đầu.

�Ed chẳng c� g� đ�ng để tội nghiệp cả,� Mel n�i. �Hắn l� một người nguy hiểm.�

Mel bốn mươi lăm tuổi. Anh cao r�o, dong dỏng, v� c� m�i t�c xoăn mềm. Da mặt v� c�nh tay anh m�u n�u v� anh chơi tennis. Khi anh kh�ng say xỉn, cử chỉ v� th�i độ của anh rất ch�nh x�c, đầy thận trọng.

�Anh ấy thật t�nh y�u em, Mel. Cho ph�p em tin như thế,� Terri n�i. �Em chỉ xin anh bấy nhi�u th�i. Anh ấy kh�ng y�u em giống như c�i c�ch anh y�u em. Em kh�ng n�i thế. Nhưng anh ấy c� y�u em. Anh c� thể tin lời em chứ?�

�Chị bảo rằng anh ấy kh�ng th�nh c�ng, tại sao?� T�i hỏi.

Laura cầm ly rượu hơi nghi�ng người về ph�a trước. N�ng đặt khuỷu tay l�n b�n, ấp ly rượu bằng hai b�n tay. N�ng liếc nhanh từ Mel sang Teri v� chờ c�u trả lời vẻ mặt đầy thắc mắc, dường như n�ng kinh ngạc khi những chuyện như thế lại c� thể xảy ra cho bạn của n�ng.

�Tại sao anh ta kh�ng th�nh c�ng khi tự s�t?� T�i hỏi.

�Để t�i kể bạn nghe,� Mel n�i. �Hắn ta lấy khẩu .22 hắn mua để đe dọa Terri v� t�i. Ồ, t�i n�i thật đấy, hắn lu�n lu�n đe dọa mọi người. Ước g� anh c� thể nh�n thấy ch�ng t�i v�o l�c ấy, ch�ng t�i lu�n sống trong t�nh trạng lẩn trốn như hai kẻ phạm tội. T�i c�n mua cả s�ng để ph�ng th�n nữa chứ. Anh c� thể ngờ kh�ng? Một người như t�i đ�y? Vậy m� t�i đ� l�m như thế đấy. T�i mua một khẩu s�ng để tự vệ v� cất n� trong ngăn chứa găng tay trong xe. Đ�i khi t�i phải rời căn hộ l�c nửa đ�m. Để đi đến bệnh viện, anh biết m�? Terri v� t�i l�c ấy chưa ch�nh thức cưới nhau, v� b� vợ trước của t�i đ� lấy căn nh�, bắt mấy đứa con, con ch�, tất cả mọi thứ. T�i v� Terri sống trong căn hộ n�y. Đ�i khi điện thoại gọi l�c nửa đ�m v� t�i phải v�o bệnh viện l�c hai hay ba giờ s�ng. Ngo�i b�i đậu xe trời tối đen, v� t�i đ� rịn mồ h�i trước khi t�i v�o trong xe. T�i sợ một l�c n�o đ� hắn sẽ chui ra từ bụi rậm, hay ph�a đằng sau xe rồi bắt đầu bắn vung v�t l�n. T�i đ� n�i hắn ta l� một thằng đi�n m�. Hắn c�n biết quấn bom nữa đấy. Hắn gọi cơ quan nhận điện thoại v� tin nhắn cho t�i bất kể đ�m ng�y; n�i rằng hắn ta c� chuyện cần thảo luận với b�c sĩ, v� khi t�i gọi điện thoại cho hắn, th� hắn n�i. �Thằng ch� đẻ kia, mạng của m�y đếm từng ng�y con ơi.� Những chuyện vặt v�nh như thế. Cũng đ�ng sợ lắm. N�i cho bạn nghe.�

�Em vẫn thấy tội nghiệp cho anh ấy,� Terri n�i.

�Nghe như l� �c mộng vậy,� Laura n�i. �Nhưng ch�nh x�c chuyện xảy ra như thế n�o v�o l�c hắn tự s�t?�

Laura l�m thư k� chuy�n ng�nh luật. Ch�ng t�i gặp nhau trong m�i trường l�m việc, chẳng mấy l�u ch�ng t�i y�u nhau. N�ng ba mươi lăm, trẻ hơn t�i ba tuổi. Chẳng những chỉ y�u nhau, ch�ng t�i hợp t�nh nhau v� th�ch ở b�n cạnh nhau. N�ng rất dễ h�a hợp với mọi người.

 

�Chuyện xảy ra như thế n�o?� Laura hỏi.

Mel n�i, �Hắn tự bắn v�o mồm, trong ph�ng của hắn. C� người nghe tiếng s�ng b�o cho người quản l� biết. Người ta d�ng ch�a kh�a phụ mở cửa ph�ng, nh�n thấy chuyện đ� xảy ra, v� gọi xe cứu thương. T�nh cờ t�i đang c� mặt trong bệnh viện khi người ta mang hắn v�o, hắn c�n sống nhưng kh�ng c�n nhớ g� cả. Hắn sống l�y lất ba ng�y, đầu hắn sưng to gấp hai lần c�i đầu b�nh thường. T�i chưa bao giờ gặp cảnh tượng như thế n�y, v� hy vọng sẽ kh�ng bao giờ gặp lại nữa. Terri muốn v�o bệnh viện ngồi cạnh hắn khi n�ng biết tin. Ch�ng t�i c�i nhau v� chuyện n�y. T�i nghĩ l� n�ng kh�ng n�n nh�n thấy hắn trong t�nh trạng như thế. L�c đ� t�i nghĩ như thế v� b�y giờ cũng vậy.�

�Thế rồi ai thắng?� Laura n�i.

�T�i ở trong ph�ng bệnh với anh ấy khi anh ấy qua đời,� Terri n�i. �Anh ấy chẳng hề tỉnh lại ch�t n�o. Nhưng t�i vẫn ngồi cạnh anh ấy. Anh ấy chẳng c� ai l� người th�n.�

�Hắn l� một người nguy hiểm,� Mel n�i. �Nếu em gọi đ� l� t�nh y�u th� em cứ việc y�u hắn.�

�Đ� l� t�nh y�u,� Terri n�i. �Chắc chắn l� như vậy, n� c� vẻ bất b�nh thường trong mắt mọi người. Nhưng anh ấy sẵn s�ng chết v� t�nh y�u. V� anh ấy đ� chết v� t�nh y�u.�

�T�i đoan chắc như đinh đ�ng cột, đ� kh�ng phải l� t�nh y�u,� Mel n�i. �Chẳng ai biết chắc v� sao hắn tự tử. T�i đ� gặp nhiều trường hợp tự tử, v� t�i kh�ng thể x�c định được họ tự tử v� c�i g�.�

Mel chắp hai tay đằng sau g�y v� hơi ngả người ra ph�a sau l�m c�i ghế nghi�ng theo. �T�i chẳng quan t�m đến c�i thứ t�nh y�u như thế,� anh n�i. �Nếu đ� l� t�nh y�u th� em cứ y�u.�

Terri n�i, �Ch�ng t�i sợ h�i lắm. Mel c�n l�m cả di ch�c v� viết thư cho người anh của anh ấy ở California. Anh n�y trước kia phục vụ trong Lực Lượng Đặc Biệt. Mel bảo anh ấy biết kẻ n�o c� thể l� thủ phạm nếu c� chuyện bất trắc xảy ra cho Mel.�

Terri uống rượu trong ly của n�ng. N�ng n�i. �Mel n�i đ�ng đấy � ch�ng t�i sống như hai tội phạm. Ch�ng t�i lu�n sợ h�i. Mel rất sợ, đ�ng kh�ng anh? T�i c�n gọi cả cảnh s�t nữa đấy, nhưng họ chẳng gi�p g� cả. Họ bảo họ chẳng l�m g� được cho đến khi Ed thật sự phạm lỗi. Nghe c� buồn cười kh�ng?� Terri n�i.

N�ng r�t nốt chỗ rượu trong chai rượu gin v�i ly của n�ng v� l�c lắc c�i chai kh�ng. Mel đứng l�n rời b�n v�o tủ lấy th�m chai rượu nữa.

 

 

�Nick v� t�i biết t�nh y�u l� g�,� Laura n�i. �Chỉ ri�ng hai ch�ng t�i th�i.� Laura n�i. N�ng cụng đầu gối của n�ng v�o đầu gối của t�i. �Anh phải n�i c�i g� ngay b�y giờ nh�,� Laura n�i, v� quay sang t�i mỉm cười.

Để trả lời, t�i n�ng b�n tay của Laura l�n m�i h�n. T�i h�n thật k�u, khiến mọi người đều mỉm cười.

�Ch�ng t�i l� hai người may mắn.� T�i n�i.

�Hai bạn,� Terri n�i. �Đừng c� l�m như vậy nữa. C�c bạn l�m t�i ph�t ngấy lu�n. C�c bạn vẫn c�n đang ở trong tuần trăng mật m�. C�c bạn vẫn c�n đang say gật g� với t�nh y�u n�n mới bồng bột như thế. Để l�u d�i rồi xem. Hai người y�u nhau đ� l�u chưa?� Bao l�u? Một năm hay hơn?�

�Chừng một năm rưỡi,� Laura trả lời, mặt đỏ ửng thẹn th�ng, v� mỉm cười.

�Ồ, b�y giờ th� thế,� Terri n�i. �Chờ �t l�u sau rồi sẽ biết,�

N�ng cầm ly rượu v� nh�n Laura chăm chăm.

�T�i chỉ n�i đ�a t� th�i m�,� Terri n�i.

Mel mở chai rượu gin rồi cầm chai rượu đi v�ng quanh b�n.

�Đ�y, xin mời tất cả,� anh n�i. �H�y n�ng ly ch�c mừng. T�i đề nghị ch�ng ta c�ng n�ng ly ch�c mừng. Một lời ch�c cho t�nh y�u. Cho t�nh y�u đ�ng nghĩa t�nh y�u,� Mel n�i.

Ch�ng t�i cụng ly.

�Cho t�nh y�u,� ch�ng t�i c�ng n�i.

 

Ngo�i s�n sau, một con ch� trong bầy cất tiếng sủa vang. L� c�y bạch dương chạm v�o tấm k�nh của cửa sổ k�u sột soạt. Nắng xế trưa như một b�ng d�ng hiện hữu trong ph�ng n�y, thứ �nh s�ng tr�n trề vẻ b�nh thản v� rộng lượng. Ch�ng t�i như đang ở một nơi n�o kh�c trần gian, thần ti�n v� th�nh thiện. Ch�ng t�i lại n�ng ly v� cười với nhau như một đ�m trẻ con toa rập nhau phạm tội cấm n�o đ�.

�T�i sẽ n�i bạn biết t�nh y�u ch�n ch�nh l� g�,� Mel n�i. �Để t�i kể một th� dụ cụ thể. Bạn nghe rồi kết luận cho ri�ng bạn.� Anh r�t th�m rượu v�o ly, cho v�i vi�n nước đ� v� vắt th�m miếng chanh. Ch�ng t�i chờ đợi v� nhấm nh�p rượu. Laura v� t�i lại cụng đầu gối v�o nhau. T�i đặt b�n tay t�i l�n v�ng đ�i ấm �p của n�ng rồi để y�n ở đ�.

�Mỗi người trong ch�ng ta thật sự biết g� về t�nh y�u?� Mel n�i. �T�i thấy dường như ch�ng ta chỉ l� những kẻ bắt đầu y�u. Ch�ng ta n�i y�u nhau v� ch�ng ta y�u, t�i kh�ng nghi ngờ g� việc n�y. T�i y�u Terri v� Terri y�u t�i, v� c�c bạn cũng y�u nhau. Bạn biết c�i loại t�nh y�u m� t�i n�i đang đến ngay l�c n�y. T�nh y�u cụ thể vật chất, c�i th�m muốn th�i th�c bạn phải t�m gặp người bạn c� cảm t�nh đặc biệt, cũng như t�nh y�u d�nh cho t�m linh của người ấy, c�i bản chất ri�ng của một người nam (hay nữ), n� thế n�o th� chấp nhận n� như thế ấy. T�nh y�u nhục dục v�, c�i m� t�i tạm gọi l�, t�nh y�u cảm x�c, thứ t�nh cảm săn s�c quan t�m hằng ng�y, người n�y d�nh cho người kia. Đ�i khi t�i thấy kh� m� th� nhận một sự thật, đ� l� t�i đ� y�u người vợ trước. Nhưng t�i đ� y�u. T�i biết l� t�i đ� y�u. V� vậy t�i nghĩ l� t�i cũng giống Terri về kh�a cạnh n�y. Terri v� Ed.� Anh suy nghĩ một l�c rồi n�i tiếp. �C� một dạo t�i đ� nghĩ l� t�i y�u người vợ trước c�n hơn y�u cuộc đời. Nhưng t�i gh�t bản t�nh của n�ng. Thật đấy. L�m sao giải th�ch về điều n�y? Điều g� đ� xảy ra với t�nh y�u? Điều g� đ� xảy ra với t�nh y�u ấy l� điều t�i muốn biết. T�i ước g� c� người n�o đ� n�i cho t�i biết. Rồi th� Ed xuất hiện. Ừ, ch�ng ta trở lại chuyện của Ed. Hắn ta y�u Terri qu� đến độ hắn muốn giết n�ng, nhưng cuối c�ng hắn lại tự giết chết bản th�n.� Mel ngừng n�i v� nuốt một ngụm rượu. �Hai bạn mới ở b�n nhau chừng mười t�m th�ng v� c�c bạn y�u nhau. T�nh y�u của hai bạn hiện ra r� r�ng, n� tỏa s�ng từ b�n trong c�c bạn. Nhưng c�c bạn cũng đ� từng y�u người kh�c trước khi y�u nhau. Terri v� t�i đ� sống b�n nhau năm năm, cưới nhau đ� bốn năm. V� điều khủng khiếp, điều khủng khiếp l�, nhưng điều xấu n�y cũng l� một điều may mắn, bạn c� thể n�i như thế, nếu c� chuyện g� xảy ra cho một trong hai ch�ng t�i � xin tha lỗi cho t�i đ� n�i gở như thế n�y � nhưng nếu c� điều g� xảy ra cho một trong hai ch�ng t�i ng�y mai, t�i nghĩ người kia sẽ buồn nhớ một thời gian, nhưng sau đ� người c�n sống sẽ t�m bạn mới v� sẽ y�u trở lại, chẳng mấy l�u đ�u. Tất cả những thứ n�y, tất cả những t�nh y�u m� ch�ng ta đ� n�i đến chỉ c�n lại trong kỷ niệm. Cũng rất c� thể n� chẳng c�n l� kỷ niệm nữa. T�i c� n�i sai kh�ng? C� trật đường rầy xa lắm kh�ng? Bởi v� t�i muốn c�c bạn chỉnh t�i nếu bạn nghĩ t�i sai. T�i muốn biết. Thật sự t�i l� người chẳng biết g� về t�nh y�u cả, v� t�i l� người đầu ti�n d�m th� nhận việc n�y.�

�Mel,� Terri n�i. N�ng đưa tay ra v� nắm cổ tay anh. �Anh say rồi phải kh�ng? Cưng �? Say rồi phải kh�ng?�

�Cưng �, anh chỉ đang n�i chuyện th�i m�,� Mel n�i. �Đ�ng kh�ng? Anh kh�ng cần phải say để n�i những điều anh nghĩ. Ch�ng ta chỉ đang tr� chuyện với nhau th�i, phải vậy kh�ng?� Mel n�i. Mắt anh d�n v�o n�ng.

�Anh y�u. Em kh�ng hề c� � ph� ph�n anh,� Terri n�i.

N�ng cầm ly l�n.

�Anh kh�ng phải trực ca ở bệnh viện h�m nay,� Mel n�i. �Để anh nhắc cho em nhớ anh kh�ng phải trực ca bệnh viện,� anh n�i.

�Mel, ch�ng t�i mến anh lắm,� Laura n�i.

Mel nh�n Laura. Anh nh�n n�ng như thể kh�ng nhận ra n�ng, như thể n�ng kh�ng phải l� người phụ nữ mọi người từng quen biết.

�T�i cũng y�u mến bạn, Laura,� Mel n�i. �V� cả bạn nữa, Nick. Bạn c� biết g� kh�ng?� Mel n�i. �C�c bạn l� bạn th�n của ch�ng t�i,� Mel n�i.

Anh lại n�ng ly.

 

Mel n�i, �T�i sẽ kể bạn nghe chuyện n�y. T�i sẽ chứng minh một điều. Bạn thấy đ�, điều n�y xảy ra chỉ v�i th�ng trước đ�y, nhưng n� vẫn c�n tiếp diễn cho đến b�y giờ, v� điều n�y sẽ l�m ch�ng ta hổ thẹn khi ch�ng ta n�i như thể ch�ng ta biết ch�ng ta n�i g� khi ch�ng ta n�i chuyện về t�nh y�u.�

�Th�i m� anh,� Terri n�i. �Đừng c� n�i như thể l� anh đang say nếu thật sự anh kh�ng say.�

�Em thử im mồm một lần xem n�o,� Mell n�i thật nhỏ nhẹ. �Xin em l�m ơn cho anh một ph�t im lặng? Như t�i đ� n�i, c� một cặp vợ chồng gi� bị tai nạn xe hơi tr�n đường cao tốc li�n bang. Một thằng trẻ tuổi t�ng v�o xe hai �ng b� l�m họ bị thương t�ch trầm trọng v� kh�ng ai nghĩ l� họ sẽ tho�t khỏi tử thần.�

Terri nh�n ch�ng t�i rồi nh�n Mel. N�ng c� vẻ lo lắng, d�ng chữ lo lắng c� lẽ hơi th�i qu�.

Mel cầm chai rượu r�t cho mọi người v�ng quanh b�n.

�H�m ấy, nhằm l�c t�i đang trực bệnh viện,� Mel n�i. �L�c ấy v�o khoảng th�ng Năm hay th�ng S�u. Teri v� t�i vừa bắt đầu ăn cơm chiều khi bệnh viện gọi. Chuyện xảy ra ở đường cao tốc li�n bang. Một thằng b� say rượu, chừng mười mấy tuổi, t�ng c�i xe vận tải loại nhỏ của �ng bố n� v�o chiếc xe đi cắm trại của cặp vợ chồng gi�. Hai �ng b� khoảng tuổi bảy mươi. Thằng b� � chừng mười t�m, mười ch�n, g� đ� � Hắn chết tại chỗ. C�i tay l�i xe đụng v�o xương ức dập ngực. Đ�i vợ chồng gi� vẫn c�n sống, d� thương t�ch rất nặng. Họ bị thương đủ thứ chỗ. G�y xương ở nhiều nơi nhiều kh�c, dập nội tạng, chảy m�u b�n trong, trầy trụa khắp nơi, bầm dập nhiều chỗ, hai người người n�o cũng bị thương t�ch cả. Thương t�ch của họ rất trầm trọng v� tuổi t�c của họ c�ng g�y kh� khăn hơn trong việc phục hồi. �C� thể n�i b� cụ bị thương nặng hơn �ng chồng. L� l�ch bị dập, hai c�i đầu gối bị vỡ n�t. Nhưng họ c� đeo d�y nịt an to�n v� c� lẽ nhờ Trời, v� d�y nịt an to�n đ� cứu mạng họ h�m ấy.�

�K�nh thưa qu� vị, đ�y l� buổi quảng c�o cho Hội Đồng An To�n To�n Quốc,� Terri n�i. � V� ph�t ng�n nh�n, B�c sĩ Melvin R. McGinnis, đang ph�t biểu.� Terri cười vang. �Mel,� n�ng n�i, �nhiều khi anh thật l� qu� quắc. Nhưng em y�u anh, cưng ơi,� n�ng n�i.�

�Cưng �, anh cũng y�u em,� Mel n�i.

Anh nghi�ng người v�o trong b�n. Terri cũng nghi�ng người gặp anh ở giữa b�n. Hai người h�n nhau.

�Terri n�i đ�ng,� Mel n�i khi anh ta trở lại t�nh trạng b�nh thường. �N�n đeo d�y nịt an to�n. Nhưng, thật t�nh, cặp vợ chồng gi� bị thương t�ch nặng qu�. Khi t�i đến nơi, thằng b� chết rồi, như t�i đ� n�i l�c n�y. X�c của hắn đặt tr�n c�ng cứu thương c� b�nh xe, được đẩy v�o g�c ph�ng. T�i nh�n đ�i vợ chồng gi�, nhờ y t� ph�ng cấp cứu gọi hộ t�i b�c sĩ chuy�n về n�o, b�c sĩ chuy�n chữa bệnh ch�n, v� v�i b�c sĩ giải phẫu ngay lập tức.�

Anh lại uống th�m rượu. �T�i sẽ cố kể chuyện n�y một c�ch ngắn gọn nh�,� anh n�i. �Ch�ng t�i mang đ�i vợ chồng n�y l�n ph�ng mổ v� ch�ng t�i l�m việc như đi�n suốt đ�m. Hai �ng b� dự trữ một khả năng sinh tồn rất đ�ng kinh ngạc. Rất hiếm khi được gặp t�nh trạng như thế n�y. Ch�ng t�i l�m tất cả những g� c� thể l�m v� khi trời gần s�ng, ch�ng t�i đo�n l� họ c� năm chục phần trăm sống s�t, c� thể b� cụ c� �t cơ hội hơn. S�ng h�m sau họ vẫn c�n sống. Tốt lắm, ch�ng t�i đưa họ ra khỏi ph�ng mổ v� đưa họ v�o ph�ng d�nh cho người bệnh nặng. Họ nằm đ� cho đến hai tuần, mỗi ng�y c�ng kh� hơn về mọi mặt. Thế l� ch�ng t�i cho họ ra nằm ph�ng bệnh nhẹ.�

Mel ngừng kể chuyện. �Đ�y,� anh n�i, �ch�ng ta h�y uống hết chai gin rẻ tiền n�y. Rồi ch�ng ta sẽ c�ng nhau đi ăn tối, phải kh�ng? Terri v� t�i biết một chỗ ăn mới. Ch�ng ta sẽ đến đ�, chỗ n�y ch�ng t�i mới biết. Nhưng ch�ng ta chỉ đi khi n�o ch�ng ta uống hết chai rượu dởm n�y.�

Teri n�i, �Ch�ng t�i chưa ăn ở đ� bao giờ. Nhưng nh�n từ b�n ngo�i n� tốt lắm.�

�T�i th�ch thức ăn,� Mel n�i. �Nếu t�i c� cơ hội l�m lại từ đầu, t�i sẽ l� đầu bếp.� Phải kh�ng, Terri?� Mel n�i.

Anh ta cười lớn. Anh d�ng ng�n tay khuấy những vi�n nước đ� trong ly.

Terri biết,� anh n�i. �Terri c� thể kể c�c bạn nghe. Nhưng để t�i n�i điều n�y. Nếu t�i c� thể trở lại bằng một cuộc đời kh�c, v�o một thời gian kh�c v� mọi thứ li�n hệ, bạn biết g� kh�ng? T�i muốn sống cuộc đời của một hiệp sĩ. Bạn sẽ rất an to�n khi đeo bộ gi�p của hiệp sĩ. L�m hiệp sĩ được an to�n cho đến khi người ta ph�t minh ra đạn dược, s�ng trường v� s�ng lục.�

�Mel th�ch được cỡi ngựa v� mang gi�o.� Terri n�i.

�V� mang khăn cho�ng của một phụ nữ tr�n người ở khắp mọi nơi,� Laura n�i.

�Hay chỉ cần mang một người phụ nữ,� Mel n�i.

�Thật l� xấu hổ cho anh,� Laura n�i.

Terri n�i, �Giả tỉ như anh đầu thai l�m người t� điền th� sao? T� điền kh�ng c� cuộc sống tốt đẹp v�o thời phong kiến,� Terri n�i.

�T� điền kh�ng bao giờ c� cuộc sống sung t�c,� Mel n�i. �Nhưng t�i đo�n, ngay cả hiệp sĩ cũng chỉ l� kẻ phục vụ[1] người kh�c. Đ�ng kh�ng? Nhưng tất cả mọi người đều l� kẻ phục vụ cho một người n�o đ�. Đ�ng kh�ng? Terri? C�i m� t�i th�ch về giới hiệp sĩ, b�n cạnh phu nh�n của họ, l� họ c� bộ �o gi�p, bạn biết kh�ng, v� họ kh�ng dễ d�ng bị thương tổn. Kh�ng c� loại xe cộ n�o thời b�y giờ, bạn biết chứ? Kh�ng c� thằng say n�o c� thể t�ng xe v�o họ v� l�m th�n thể họ bị tan n�t.�

 

�Kẻ hầu hạ,�[2] Terri n�i.

�C�i g�?� Mel n�i.

�Kẻ hầu hạ,� Terri n�i. �Họ được gọi l� kẻ hầu hạ, kh�ng phải l� người phục vụ.�

�Kẻ hầu hạ với người phục vụ,� Mel n�i, n� c� kh�c nhau c�i qu�i g� đ�u? Em biết anh muốn n�i g� m�. Được rồi,� Mel n�i. �Thế ra anh kh�ng phải l� người c� học. Anh chỉ học được mấy thứ cần d�ng. Anh l� b�c sĩ mổ tim, v�ng, nhưng anh cũng giống như một t�n thợ m�y. Anh v�o, anh quậy ph� sờ soạng mọi thứ v� anh sửa chữa ấm ớ. Thối.� Mel n�i.

�Khi�m nhường kh�ng phải l� đức t�nh của anh.� Terri n�i.

�Anh ấy chỉ l� một anh thợ cưa tầm thường th�i,� T�i n�i. �Nhưng đ�i khi hiệp sĩ bị chết ngạt trong bộ �o gi�p của họ, Mel. Họ cũng bị bệnh đứng tim nếu họ bị n�ng qu� hay họ mệt mỏi qu�. T�i đọc ở đ�u đ�, c� khi họ ng� ngựa v� kh�ng thể đứng dậy được bởi v� qu� mệt mỏi với bộ �o gi�p nặng nề đang mặc tr�n người họ. Họ bị ch�nh con ngựa của họ d�y x�o l�n người.�

�Nghe t�n nhẫn qu�,� Mel n�i. �Thật l� điều đ�ng sợ, Nicky. T�i đo�n họ chỉ nằm ở đ� v� chờ cho đến khi c� người đi ngang v� biến họ th�nh thịt ghim đem nướng.�

�Cũng chỉ l� một người phục vụ th�i,� Terri n�i.

�Đ�ng vậy,� Mel n�i. �Một v�i người hầu cận đi ngang v� lấy gi�o đ�m thủng thằng con dại n�y nh�n danh t�nh y�u. Hay bất cứ c�i qu�i quỉ con mẹ g� đ� m� họ đ�m ch�m tranh gi�nh nhau thời bấy giờ.�

�Cũng giống thứ người ta tranh gi�nh b�y giờ th�i,� Terri n�i.

Laura n�i, �Chẳng c� g� thay đổi.�

G� m� Laura vẫn c�n ửng hồng. Mắt n�ng s�ng l�ng l�nh. N�ng n�ng ly rượu l�n m�i.

Mel tự r�t cho m�nh th�m ly nữa. Anh quan s�t nh�n hiệu chai rượu thật kỹ lưỡng như thể anh đang nghi�n cứu một chuỗi con số rất d�i. Rồi anh chậm r�i đặt chai rượu xuống b�n v� từ từ lấy chai nước pha rượu.

 

�Thế c�n cặp vợ chồng gi� th� sao?� Laura n�i. �Anh chưa kể xong c�u chuyện.�

Laura cố ch�m điếu thuốc một c�ch thật kh� khăn. Di�m quẹt của n�ng cứ tắt ng�m.

�nh nắng chiếu v�o ph�ng đ� đổi kh�c, trở n�n nhạt hơn. Nhưng l� c�y b�n ngo�i cửa sổ vẫn c�n s�ng lấp l�nh, v� t�i nh�n đăm đăm l�n h�nh d�ng ch�ng rọi l�n khung k�nh cửa sổ v� l�n mặt b�n trong bếp. Ch�ng c� mẫu h�nh d�ng kh�c nhau, dĩ nhi�n.

�Thế c�n cặp vợ chồng gi�?� T�i hỏi.

�Gi� hơn nhưng kh�n ngoan hơn,� Terri n�i.

Mel lừ mắt nh�n n�ng.

Terri n�i, �Tiếp tục kể c�u chuyện của anh đi, cục cưng. Em chỉ n�i đ�a th�i. Thế rồi sao nữa?�

�Terri, đ�i khi,�

�Th�i m�, Mel,� Terri n�i. �Đừng c� nghi�m nghị qu� độ, anh y�u. Đ�a một ch�t kh�ng được sao?�

�Đ�a ở chỗ n�o?� Mel n�i.

Anh cầm ly rượu v� nh�n đăm đăm v�o c� vợ của anh.

�Chuyện g� xảy ra?� Laura n�i.

Mel d�n mắt v�o Laura. Anh n�i, �Laura, nếu t�i kh�ng c� Terri v� nếu t�i chẳng y�u n�ng nhiều đến thế, v� nếu Nick kh�ng phải l� bạn th�n của t�i, t�i sẽ y�u chị, t�i sẽ nhấc bổng chị l�n, n�ng ti�n ơi,� anh n�i.

�Kể nốt c�u chuyện của anh đi,� Terri n�i. �Rồi ch�ng ta sẽ đi đến nh� h�ng mới mở, nha?�

�V�ng,� Mel n�i. �T�i kể đến đ�u rồi?� anh n�i. Anh nh�n chăm chăm v�o b�n v� anh tiếp tục kể.

�T�i gh� thăm họ mỗi ng�y, thỉnh thoảng hai lần trong một ng�y nếu t�i đến bệnh viện v� những vụ kh�c. Cả hai người đều bị băng b� k�n m�t, từ đầu đến ch�n. C�c bạn biết đ�, giống như trong phim ảnh vậy. H�nh d�ng của họ, giống như m�nh xem trong phim vậy. Chỗ chứa đ�i mắt l� hai c�i lỗ nhỏ x�u, lỗ mũi cũng l� c�i lỗ b� x�u, v� chỗ c�i miệng cũng l� một c�i lỗ. Đ�i ch�n b� bột của b� treo lủng lẳng ph�a tr�n giường bệnh. �ng chồng của b� bị bệnh buồn rầu một thời gian kh� l�u. Ngay cả khi �ng biết l� vợ �ng sẽ tai qua nạn khỏi �ng vẫn cứ buồn rầu. Kh�ng phải tại v� c�i tai nạn đ�u. Tai nạn l� một nguy�n do, nhưng n� kh�ng phải l� ch�nh yếu. T�i đ� gh� tai v�o c�i lỗ b�n trong l� c�i mồm của �ng cụ, bạn biết kh�ng, nghe �ng cụ n�i kh�ng phải �ng bị bệnh buồn rầu tại v� tai nạn đ�u m� tại v� �ng kh�ng thể nh�n thấy b� cụ bằng đ�i mắt của �ng. �ng cụ n�i đ� ch�nh l� l� do khiến �ng trở n�n buồn b�. Bạn c� thể tưởng tượng được kh�ng. T�i n�i bạn nghe, tr�i tim �ng bị thổn thức chỉ v� �ng cụ kh�ng thể quay c�i đầu để nh�n tận mắt b� vợ gi� của �ng.�

Mel nh�n v�ng quanh b�n v� lắc đầu như thể kh�ng h�i l�ng với chuyện anh ta sắp n�i ra.

�Điều t�i muốn n�i l�, �ng l�o lẩm cẩm thiếu điều chết v� buồn chỉ v� kh�ng được nh�n b� vợ gi� y�u qu�.�

Tất cả ch�ng t�i đều hướng mắt về ph�a Mel.

�Bạn c� nh�n thấy điều t�i vừa kể kh�ng?� Anh n�i.

 

C� lẽ ch�ng t�i đều đ� say sứa sứa l�c ấy. T�i biết rất kh� giữ sự ch� � của mọi người chung quanh một c�u chuyện. Nắng trong ph�ng nhạt dần, như l�i dần qua cửa sổ nơi n� đến l�c ban đầu. Tuy vậy kh�ng ai muốn đứng dậy mở đ�n ph�a tr�n đầu.

�Nghe t�i n�,� Mel n�i. �M�nh uống cạn chai rượu n�y đi. C�n đủ cho mỗi người một chung nhỏ. Rồi m�nh đi ăn tối. M�nh đến chỗ nh� h�ng mới đi.�

�Anh ấy đang l�n cơn trầm cảm,� Terri n�i. �Mel, sao anh kh�ng uống thuốc đi?�

Mel lắc đầu. �T�i đ� uống tất cả c�c loại thuốc rồi.�

�Ch�ng ta đều thỉnh thoảng cần d�ng đến thuốc.�

�C� nhiều người sinh ra l� để uống thuốc.� Terri n�i.

N�ng d�ng ng�n tay xoa xoa ch� ch� c�i g� đ� tr�n mặt b�n. Rồi n�ng ngừng kh�ng xoa ng�n tay nữa.

�T�i muốn gọi điện thoại n�i chuyện với c�c con t�i,� Mel n�i. �C� ai phiền g� kh�ng? T�i sẽ gọi điện thoại cho c�c con t�i,� anh n�i.

Terri n�i, �Nhưng nhỡ Marjorie bắt điện thoại th� sao? Chắc c�c bạn đ� từng nghe ch�ng t�i nhắc đến Marjorie chứ? Anh �, anh biết l� anh kh�ng th�ch n�i chuyện với Marjorie m�. N�i chuyện với chị ấy c�ng l�m anh khốn khổ hơn.�

�Anh kh�ng muốn n�i chuyện với Marjorie,� Mel n�i. �Nhưng anh muốn n�i chuyện với tụi nhỏ.�

�Chẳng c� ng�y n�o m� Mel kh�ng n�i l� anh ước g� chị ấy kết h�n lần nữa. Hay l� chị ấy chết cho rồi,� Terri n�i. �Chỉ v� một điều.� Terri n�i, �Chị ấy l�m ch�ng t�i t�ng gia bại sản. Mel cho rằng chị ấy chọc tức anh bằng c�ch kh�ng kết h�n th�m lần nữa. Chị ấy c� người y�u sống chung với chị v� mấy đứa con, v� thế Mel phải nu�i lu�n cả anh ch�ng người y�u.�

�C� ta bị dị ứng với ong,� Mel n�i. �Nếu t�i kh�ng cầu trời cho c� ta kết h�n với người kh�c th� t�i cầu trời cho c� ta bị một đ�n ong ch�ch cho đến chết.�

�Anh n�i thế thật l� đ�ng xấu hổ,� Laura n�i.

�V������v�,� Mel n�i, hai ng�n tay giả h�nh con ong bay lượn v� v� gần cổ Terrie. Rồi anh bu�ng th�ng hai tay xu�i theo th�n người.

�C� ta dữ dằn lắm,� Mel n�i. �Đ�i khi t�i muốn đến chỗ c� ta ở, giả dạng th�nh người nu�i ong. Bạn biết kh�ng, đội c�i mũ giống như loại mũ nồi c� miếng k�nh che phủ hết c�i mặt, đ�i găng tay khổng lồ, v� thả một tổ ong v�o trong nh�. Nhưng dĩ nhi�n, trước hết t�i phải biết chắc tụi trẻ đ� ra khỏi nh�.�

Anh ấy tr�o ch�n n�y l�n ch�n kia. Dường như anh phải tốn rất nhiều th� giờ lắm mới l�m được việc ấy. Sau đ� anh đặt cả hai ch�n l�n nền nh� v� nghi�ng về ph�a trước, khuỷu tay tựa l�n b�n, hai b�n tay �m cằm.

�C� lẽ t�i kh�ng gọi điện thoại cho tụi nhỏ. C� lẽ � muốn n�y kh�ng phải l� điều hay. C� lẽ m�nh chỉ n�n đi ăn. Như vậy nghe c� được kh�ng?�

�Theo t�i th� tốt lắm,� T�i n�i. �Ăn hay kh�ng ăn. Hay cứ tiếp tục uống rượu. T�i c� thể đi ngay ra ngo�i v� thẳng bước v�o trong �nh ho�ng h�n.�

�Cưng n�i như thế l� c� nghĩa g� vậy cưng? Laura hỏi.

�Nghĩa đ�ng y như lời anh vừa mới n�i,� T�i n�i. �Anh muốn n�i l� anh c� thể cứ tiếp tục chuyện đang l�m. Chỉ c� nghĩa đơn giản như vậy th�i.�

�T�i muốn c� c�i g� đ� cho v�o bụng,� Laura n�i. �T�i chưa bao giờ đ�i như t�i đang đ�i l�c n�y. C� c�i g� đ� để nhấm nh�p ch�t kh�ng?�

�T�i c� thể dọn ph� m�t ăn với b�nh cracker,� Terri n�i.

Nhưng Terri vẫn ngồi l� ở đ�. N�ng chẳng chịu đứng l�n để đi lấy hay dọn thức ăn g� cả.

Mel dốc ngược c�i ly của anh. Anh đổ ch�t rượu thừa l�n b�n.

�Hết gin rồi,� Mel n�i.

Terri n�i, �B�y giờ th� sao?�

T�i c� thể nghe tr�i tim t�i đang đập. T�i c� thể nghe tr�i tim mọi người đang đập. T�i c� thể nghe tiếng ồn �o do ch�ng t�i tạo ra khi đang ngồi đ�, kh�ng một ai trong ch�ng t�i muốn cử động, ngay cả khi căn ph�ng ho�n to�n ch�m trong b�ng tối.

 

[1] Carver d�ng chữ vessel, c� nghĩa l� b�nh chậu hay t�u b�, những thứ d�ng để chứa đựng hay chuy�n chở một thứ kh�c.

[2] Carver d�ng chữ vassel, c� nghĩa l� chư hầu, quốc gia nhỏ phục t�ng quốc gia lớn. một sự chơi chữ, lẫn lộn giữa vessel v� vassel v� nh�n vật Mel đang hơi chếnh cho�ng v� men rượu. Người dịch d�ng tạm chữ kẻ hầu hạ thay v� chư hầu, tại v� đang b� chữ, nghĩ chưa� ra c�ch dịch sự chơi chữ n�y.



Nguy�n t�c: What We Talk About When We Talk About Love (2007)

Raymond Carver

Người dịch: Nguyễn Thị Hải H�

http://www.gio-o.com/NguyenThiHaiHa.html

 

� gio-o.com 2015