ảnh: Hoàng Huy Mạnh
NGUYỄN THẾ HOÀNG LINH
Mùi Hương
Em sẽ là mùa xuân của mẹ
Em sẽ là màu nắng của cha...
(Trịnh Công Sơn)
I.
- Chị ơi, bán cho em một nghìn quất.
- Không có đâu.
...
- Bán cho mình một nghìn quất.
- Anh bảo gì cơ ạ?
- Cho mình nghìn quất.
- Nhà em chỉ có một ít để vắt vào phở cả nước mắm thôi ạ. Anh thông cảm.
- À. Cảm ơn nhé.
...
- Anh ơi, bán tôi nghìn quất.
- Làm gì có roi mà quất.
- Quất quất vào phở ấy.
- Hết rồi. À, chợ có đấy.
- Chợ nào nhỉ?
- Ông từ nơi khác đến à? Mà lại đi bộ. Lạ nhỉ. Đi thẳng 50 mét. Rẽ trái.
- Cảm ơn nhá.
- Ơn huệ gì. Lịch sự vãi đái.
...
- Cô ơi, cháu nghìn quất.
Bà hàng phở không nói gì, tay thoăn thoắt mở túi nilông, bốc từng vốc quất cho vào. Hắn nghĩ: Nhiều thế. Chắc thấy trên tay mình cầm tờ năm nghìn nên bà ấy nghe nhầm. Hắn đưa tờ tiền cho bà bán phở.
- Mẹ, đếch có tiền giả lại đâu. Sang kia đổi kìa.
Chị bán nước đang nạt nựng đứa trẻ ngồi xe ba bánh:
- Nào, ăn ngoan nào, không mẹ mách bác Cường bây giờ.
Đứa trẻ ăn ngay. Không biết bác Cường là ai.
- Chị ơi, đổi giúp năm nghìn.
- Lại tiền lẻ à, khó nhỉ.
- Chị đổi giúp.
- Có ít tiền lẻ để đổi lắm. Hay mua gì đi.
- Ờ, vậy..., chị cho hai điếu bạc hà.
...
Cảm ơn người bán phở, cầm túi quất hơn ba chục quả, hắn đi.
II.
Tại con dốc này, hồi hắn mới lấy vợ, đã xảy ra một chuyện cười. Chuyện này được ông anh vợ hắn, một nhà văn, kể lại trong một tác phẩm đề ngày tháng vào hồi đó. Con dốc được mô tả rất chi tiết, ai đã đọc truyện đó, đi qua đây chắc phải rùng mình vì cảm giác lạc vào trong truyện. Nhưng chuyện xảy ra trên nó thì ít gặp đến nỗi hắn không biết là thật hay bịa. Hắn vẫn biết đọc truyện thì đâu cần quá rạch ròi thật giả. Sự thật là gì? Tuy thế, hắn vẫn hơi tò mò có phải ông anh vợ chính là nhân vật đánh rơi bao cao su ra giữa đường không. Nếu không phải cũng chẳng sao. Nhưng nếu phải, chắc hắn thêm quý trọng ông anh vợ.
Một mùi hương thoang thoảng kéo hắn ra khỏi con dốc. Trên đỉnh dốc, giữa phố xá nhộn nhịp như một dàn hợp xướng mà mỗi nhạc công nghiệp dư chơi một bản mình thích; giữa mùi bia, mùi xào nấu từ dãy quán ăn, hắn không tìm được hướng của mùi hương lạ.
Trên? Dưới? Trái? Phải? Trước? Sau? Hắn ngửng đầu lên hít hít. Không phải đến từ bầu trời. Hắn cúi đầu xuống hít hít. Không phải đến từ mặt đất. Hắn bước vài bước về bên trái. Hình như không phải. Hắn trở lại chỗ cũ, đứng lại tư thế cũ, bước vài bước về phía sau. Không phải. Rồi bên phải, rồi phía trước. Vẫn không phải. Hắn bước lại về bên trái, nơi mà cảm giác về sự không phải có vẻ mơ hồ. Ừ, mùi hương ở phía này ẩn hiện nhiều hơn, có lẽ đi theo hướng này là khả dĩ hơn cả.
Mùi hương cứ dắt hắn đi một lúc rồi lại trốn biệt. Hắn đành dừng lại và tiếp tục trò lấy mũi làm la bàn. Hìhì, mình là một con chó nhỏ lang thang trong thế giới mùi, kẻ mù lòa trong thế giới màu, kẻ câm điếc trong thế giới âm thanh.
...
III.
Lần dừng lại thứ hai của hắn là ở nơi đang có chuyện buồn thảm. Người viết quyết định không kể chuyện đó ra. Có thể sẽ đưa nó vào khí quyển một chuyện kể khác. Quả thật, người viết ngày càng thấy bất lực trong ý định thâu tóm tất tật những số phận buồn vui của nhân gian vào một câu chuyện. Liệu có ai cho rằng mình đã và đang viết nháp, chờ một ngày xuất thần tạo nên kiệt tác thâu tóm ấy, tất cả những gì đã tạo ra trước đó bỗng biến thành thứ vứt đi? Người viết thì chỉ hy vọng mình đang gom góp những mảnh vỡ của đời sống bằng những câu chuyện. Và cùng mỗi độc giả xếp chúng lại theo cách riêng của mình. Vậy là ta vẽ bức tranh đời sống bằng bút hồn ta. Các mảnh vỡ đều có giá trị trong bức xếp hình hồn ấy. Ta tìm được số phận của mình trong số phận của người khác.
Theo cách của riêng mình? Người viết chợt tự hỏi câu chuyện buồn thảm là do cách cảm nhận của riêng mình thôi ư? Có nhiều người cảm thấy nó buồn thảm như mình không? Có ai thấy nó hết sức vui nhộn? Vui hay buồn trước chuyện ấy là đúng? Nên vui hay nên buồn khi biết chuyện mình cho là buồn thảm lại cho người khác cảm giác vui?
Với bạn, chiến tranh là vui hay buồn? Bạn buồn hay vui khi bạn buồn vì chiến tranh mà người khác lại vui, và ngược lại?
Với người viết, chiến tranh là chuyện hết sức đáng buồn. Và chuyện loài người không đồng nhất ghét chiến tranh chẳng thể làm người viết vui vì sự đa dạng trong lựa chọn. (Người viết sẽ bớt buồn khi bạn bảo: Chuyện hiển nhiên như vậy mà cũng khoe, ra cái vẻ nhân nghĩa. Phải, nếu bạn bảo thế, người viết sẽ bớt buồn, mặc dù, lại mang một nỗi buồn khác: Bạn không hiểu dụng ý của người viết khi viết ra điều đó).
Theo cảm nhận của người viết, câu chuyện buồn thảm xảy ra ở nơi dừng chân lần hai của “hắn” giống một cuộc chiến thu nhỏ. Nó đầy bất công và phi nghĩa. Chính vì thế mà người viết không muốn đặt nó vào hơi thở của chuyện kể này. Chúng ta đã chứng kiến những sự bất công và phi nghĩa ở nhiều nơi (người viết có thể giới thiệu cho bạn khá nhiều trang báo, chương trình tivi hoặc tác phẩm mô tả chúng hết sức cụ thể). Đôi khi, một không gian dịu nhẹ có thể khiến chúng ta được giải thoát khỏi cảm giác bất lực và có thêm sức lực để bất bình về chúng. Và làm từ thiện. Bởi vậy, chúng ta hãy quay lại theo dõi lần dừng chân đầu tiên của hắn.
...
IV.
Hắn đứng đánh hơi quanh nơi bán xà phòng, dầu gội, sữa tắm, nước làm mềm vải...
Không khí sắm Tết như thổi căng siêu thị thành một cái bong bóng khổng lồ. May thay, nó có những cái cửa như những lỗ châm kim. Nhờ thế, nó không bị nổ tung. Hơi nóng xì bớt ra đường khiến người qua lại muốn đứng gần thật lâu để sưởi.
Một cô gái bị một anh bảo vệ xách nách lôi đi.
- Buông ra... Buông tay ra... Ông không có quyền.
- Im ngay! Ăn cắp còn la làng!
- Thả tôi ra! Thả tôi ra! Giết người! Giết người! Cứu tôi với!
- Câm! Gái đĩ già mồm!
Tất cả ánh mắt đổ dồn về phía tiếng ồn làm cả người xách và người bị xách đều cảm thấy ngột ngạt và đang bị phán xử.
- Cậu làm gì thế? Có chuyện gì?
- Dạ thưa giám đốc, em bắt quả tang con này đang ăn cắp mỹ phẩm. Tang vật còn nguyên trong túi xách của nó.
- Cậu cứ thả người ta ra đã. Cháu có sao không?
- ...
- Cho bác xem có gì trong túi xách của cháu nhé.
Cô gái không kháng cự. Sự xuất hiện đột ngột của người đàn ông hút bớt những luồng mắt xói vào cô. Dường như cô có cảm giác vừa biết ơn vừa không có khả năng chống lại sức mạnh ấy. Cô lưỡng lự chìa chiếc túi ra.
Ba thỏi son. Hai hộp trang điểm. Một vỉ thuốc tránh thai. (Xin giấu tên các hãng sản xuất vì nhiều lí do).
Thuốc tránh thai chưa được bán ở siêu thị này. Ông giám đốc không tỏ ra luống cuống. Ông thu lại hai thỏi son và hai hộp trang điểm.
- Sắp Tết rồi, bác tặng cháu một thỏi son. Chúc cháu năm mới mạnh khỏe, ngày một duyên dáng hơn. Mong cháu tiếp tục đến đây. Cũng mong bác cháu mình không phải gặp tình huống thế này nữa. Nếu cứ thế này, bác rất tiếc sẽ phải làm mạnh tay. Bác chỉ muốn phục vụ khách hàng. Mình cùng tôn trọng, giữ gìn cho nhau. Được không? Cháu về đi, cô bé.
Cô gái chạy biến, để lại toàn bộ cổ phần ánh mắt cho ông giám đốc. Tiếng vỗ tay lộp độp nổi lên. Rồi rào rào rào rào. Ông giám đốc tỏ ra hơi luống cuống. Rồi trấn tĩnh lại ngay:
- Xin qúy khách thứ lỗi cho sự cố này. Mời quý khách tiếp tục mua sắm và nhận quà khuyến mại. Chúc mừng năm mới.
Rồi ông nhẹ nhàng rút lui.
Hắn chứng kiến cảnh tượng đó với một sự thán phục đầy hoài nghi. Một người nhân hậu hay một người làm marketing lọc lõi? Hay cả hai?
Cách cư xử của người đàn ông toát lên lòng tốt và sự khiêm tốn. Nó được rèn luyện kỹ càng qua ngôn từ đến độ trở thành biểu hiện tự nhiên. Hành động của người đàn ông ngay từ đầu đã được giới thiệu mang thương hiệu “giám đốc” đem lại ám ảnh về điều thiện cho đám đông, đem lại ám ảnh về điều thiện lý tính cho hắn. Dù hắn không chắc chắn bộ mặt thật của người đàn ông là gì, hắn vẫn có cảm giác biết ơn và bớt hoài nghi.
V.
Một cái gì đó mờ nhạt trong tiềm thức đột ngột ập về. Rồi nó chầm chậm tua lại cảnh tượng hắn cùng vợ chứng kiến trong một siêu thị khác: Một người đàn bà và một đứa trẻ đang giằng nhau một cái ô tô. Đứa trẻ gào khóc, hai tay tóm riết lấy đồ chơi, ghì chặt vào ngực, cong mình như tôm phòng thủ. Người đàn bà bặm môi, nghiến răng bẻ từng ngón tay nó hòng tước đoạt. Vừa bẻ tay đứa trẻ, người đàn bà vừa oang oang lặp đi lặp lại:
- Tao đã dặn muốn cái gì phải hỏi mẹ, không được lấy cơ mà! Sao mày lại đổ đốn thế chứ! Ở nhà thì có thiếu gì chứ!
Ra khỏi siêu thị, đôi mắt hơi thất thần, vợ hắn rủ rỉ:
- Mình sẽ không để con mình thế, anh nhỉ.
- Nhỡ anh vô sinh thì sao?
- Chả sao cả. Nhưng nếu mình có con, chắc nó sẽ giống anh.
- Ngày bé anh cũng ăn cắp đấy. Mà nếu mình có con, để trường lớp dậy dỗ anh chả yên tâm. Khéo phải tự dậy tự dỗ nó ở nhà.
- Ôi giời. Anh mà đòi dậy con. Thể nào con cũng làm hư bố.
- Lúc ở nhà, bố cũng là cô giáo. Kỹ năng sự phạm thì mẹ nó có rồi. Nhưng nếu chỉ học ở nhà, nó sẽ không được va chạm với những cái đứa khác va chạm, không được sống trong những môi trường đa dạng tính cách.
- Không phải lăn tăn trước nhiều đâu anh. Trẻ con thích nghi giỏi cực, chọn lọc cũng giỏi. Chỉ cần định hướng cho chúng nó chút là được.
- Biết nó hợp với hướng nào mà định hở em...
- Thì cơ bản mình cứ kiếm tiền nuôi nó thật khỏe. Mình rèn cho nó ngã tự đứng dậy. Mình dẫn nó đi chơi khắp nơi...
- Ừ, phải cho nó chơi nhiều vào. Đời người vui một gang tay. Ai không ngủ ngày là thiệt nửa gang.
- Nào... Vẫn phải cho nó đi học để có kinh nghiệm sống tập thể. Bọn trẻ con quen sống tập thể tác phong nhanh nhẹn, tự lập thích lắm.
- Ừ, tập thể là người bạn tốt. Luôn quyết định hộ ta mọi việc. Kể cả việc ta không định quyết định.
- Nào... Mình định võ lâm truyền kỳ mối thù tập thể sang con à.
- Anh có thù gì nó đâu. Chỉ nó cứ thù anh.
- Em đang nói những mặt tích cực cơ mà. Anh cứ lái sang nghĩa khác. Anh chả bảo có những điều không có tập thể thì cá nhân không hoàn thiện được. Em thấy, cũng tùy loại tập thể. Tập thể của trẻ con mềm mại, vui vẻ hơn.
- Đồng ý cả bốn chân. Thế lúc gặp mặt tiêu cực nó sẽ xử lí thế nào?
- Nó sẽ tìm được cách thôi. Nhà mình thì vợ chồng mình cứ à ơi với nhau, cư xử với người thân thoải mái, tự do thế này. Nó sẽ tự biết chọn lọc hành vi phù hợp với nó. Ở ngoài thì ngoài những người ngẫu nhiên nó gặp, mình cho nó tiếp xúc nhiều với nhiều người hay.
- Anh tiếp xúc với bao người hay, sao anh ra nông nỗi này...
- Nào, em đang nói nghiêm túc đấy. Còn sách báo nữa chứ. Ở nhà, mình đóng cho nó một cái giá sách trẻ con, nó hợp quyển nào thì đọc. Đọc hết thì sang giá sách của bố mẹ. Em đang lăn tăn là mấy tuổi thì cho nó vào mạng nhỉ?
- Tùy duyên thôi em ạ. Lúc nào mạng muốn dùng đến nó.
- Anh nói cứ như nhập ngũ không bằng.
- “New blood joins this earth. And quickly he’s subdued”. Anh cũng không biết nên cho nó đọc sách gì trước. Mấy tuổi đọc Pautovsky, Nguyên Sa, Hồng Lâu Mộng? Mấy tuổi đọc Tam Quốc, Thủy Hử, Hồ Quý Ly? Mấy tuổi đọc Sherlock Holmes, Agatha, Sidney Sheldon, Jeffrey Archer? Mấy tuổi đọc Nietzsche, Sartre, Camus? Mấy tuổi đọc Đốt, Phụng, Thiệp, Kafka, Hemingway, Caver, Marquez, Kundera, Harukami, Cao Hành Kiện? Mấy tuổi đọc Azit Nersin?
- Tùy duyên thôi anh ạ. Lúc nào nó muốn dùng đến sách.
- Hêhê.
- Anđécxen, Hoàng tử bé, Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, Đôrêmon, Nhóc Marưkô, Chie cô bé hạt tiêu đọc tuổi nào cũng hợp.
- Dế mèn phiêu lưu kí, Tây du kí, Đônkihôtê, Kim Dung, Bút Tre nữa.
- Bùi Giáng, Amichai Yehuda nữa.
- Hêhê, sách vở nguy hiểm thật. Tẩu hỏa nhập ma như chơi. À, cho nó đọc sách kỹ thuật sớm vào. Khi nào chán nản, làm thử một cái máy hoặc tháo ra lắp vào một cái đồ gì đó hay cực. Thân xác được vận động, đầu óc không chữ nghĩa, không luân lí, lại vui.
- Hi hi, rồi nó lại giống anh, làm hỏng hết đồ đạc. Với lại, em thấy trẻ con chơi với máy móc hơi nguy hiểm. Đợi nó lớn hơn một tí đã. Em sẽ dạy nó quét nhà, lau nhà, rửa bát. Cho nó dùng hai tay thật khéo léo. Làm sạch cả không đánh vỡ.
- Chân thì sao. Đá bóng nữa chứ. Cho chân biết nghĩ.
- Thế thì vỡ hết kính à?
- Thì để luyện đến cảnh giới làm sạch với lại không đánh vỡ cũng phải kinh qua làm bẩn cả đánh vỡ nhiều chứ. Dành chỗ cho nó nghịch trong nhà còn hơn để nó đá bóng lòng đường, nguy hiểm cực. Cũng phải chịu khó hy sinh một số đồ yêu thích làm chi phí kinh nghiệm cho con. Nghe tiếng vỡ mẹ nó đừng nổi điên lên.
- Thì lúc đấy em có cáu con đâu. Nhưng phải giả vờ đe nẹt. Hi hi. Trẻ con tự ý thức còn non, thỉnh thoảng phải gầm ghè thúc bách một tí. Một tí thôi.
- Anh còn non hơn. Xin em thúc anh hai tí.
- Nào... Mà em thấy anh nói như chắc chắn đẻ con trai í.
- Ai bảo thế.
- Toàn nói chuyện máy móc với lại bóng bánh. Đẻ con gái chắc anh thất vọng lắm.
- Tại chính em phân biệt giới tính của sở thích đấy chứ. À... Chắc tại anh đang trong cảm giác lúc mình tái sinh thì tái tạo thế nào. Để ám ảnh thế cũng nguy hiểm. Anh sẽ sửa. Con có cuộc sống riêng của nó, không phải sự tái sinh của mình.
- Nhưng chắc chắn nó sẽ có những cái giống anh.
- Ừ, nhưng cảm giác sống của nó là của riêng nó. Có khi đẻ con gái anh còn thích hơn.
- Thật không? Tại sao?
- Thật. Vì nó khác biệt hơn và mình phải cố gắng hiểu nó nhiều hơn. Hiểu thêm được một người cũng tự nhiên hiểu thêm được nhiều người khác.
- Công nhận. Có lúc nói chuyện bọn trẻ con em cảm giác như đang nói chuyện với bố mẹ chúng nó. Em thấy rất nhiều cái bệnh hoạn, đau khổ của họ. Thấy cả những người rất vui tính, tử tế nữa.
- Ừ. Nên nhìn trẻ con vui người lớn cũng vui lây. Mà cũng không hẳn anh đang tưởng tượng về bản sao của anh đâu. Đọc sách to đầu ra nhưng yếu người đi. Anh muốn con nghịch máy với đá bóng là muốn nó cân bằng cả có sức khỏe để chạm được nhiều thứ.
- Nấu ăn nữa. Con trai con gái em đều dậy. Em sẽ dậy nó nấu ngon mà chả tốn tiền mấy. Đi đâu xa tự nấu ăn được mới khỏe. Ăn uống tưng bừng buồn mấy cũng vui ngay.
- Ừ, khách đưa một miếng lên miệng, lim dim mắt nhai, mở choàng mắt, giơ ngón cái, môi dưới trườn lên lấp môi trên, đầu gật gật... Rồi kiếm cớ tế nhị cáo từ. Tốn làm sao được.
- Anh đã nói thế thì tối nay anh nhịn nhé.
- Anh xin mình. Mà nhịn gì cơ?
- Nhịn tất.
- Nhịn ăn cũng được xin đừng nhịn yêu. Ờ... Sách yêu đương thì sao nhỉ? Anh không biết nó dẫn một cô bé ễnh bụng về thì mình làm thế nào?
- Thì tủ sách của nó cũng có sách giáo dục giới tính mà. Đến tuổi dậy thì, nó sẽ tự biết cách quan hệ an toàn, hi hi. Thời bọn mình lo lỡ có trẻ con, lỡ bệnh tật thế nào, thời chúng nó còn lo gấp vạn.
- Nhỡ đâu chả lo gì. Nên chả biết gì.
- Chưa biết mình sẽ bảo. Mà con anh chuyện ấy chắc chả phải bảo gì đâu.
- Hê hê. Chả phải bảo nhưng có dám manh động đâu. Đọc sách xong rồi sao?
- Anh tự hỏi mình í. Anh có bao giờ bảo xong chuyện đọc sách đâu. Suốt ngày...
- Em có thể chọn lại người khác mà.
- Em xin mình. Nhưng mình cho em dạy nó hiểu biết về tiền bạc, hành chính sớm sớm nhé.
- Không. Dạy chơi games, huýt sáo, đàn hát, bơi, đi chơi.
- Thời buổi này không có tiền sao chơi được hở mình.
- Biết chơi cũng ra tiền chứ.
- Vâng. Cái đấy em không lo lắm. Nhưng em nói thật với mình, mình chả biết gì về hành chính cả. Đời con mình phải vẽ hình tròn tròn hơn, mình ạ.
- Sao anh không biết chứ.
- Nhưng Kafka bi quan toàn cục. Hồi mới gặp nhau anh nói gì. Nào là “Đời là bể khổ nhưng cũng có cá ngon, hoang đảo, dừa tươi, gái đẹp”. Nào là “Cái mình cần là hiểu biết để tìm cảm giác tự do trong những hành vi hàng ngày”. Hồi ấy tôi ngây dại tin người quá.
- Tôi mà bảo thế á? Hay em nhầm với mối tình nào đó?
- Em ghét anh đấy. Suốt ngày giả vờ quên...
- “Ôi, chưa bao giờ anh quên được em...”
- Nào... Con mình hiểu biết về hành chính, nó đi lại các nơi sẽ thoải mái. Muốn làm gì cũng đỡ tốn thời gian. Chỉ để tự do hơn chứ có gì đâu.
- Anh đọc Kafka lại thấy lạc quan. Vẻ đẹp mới mẻ tìm được cho mình sự lạc quan. Văn học cần thiết là vì thế.
- Vâng. Không đọc Kafka thì em cũng không bị thôi thúc phải hiểu biết về hành chính đến thế. Biết để còn làm chân chạy cho chồng em chứ. Văn học thực tế là vì thế. Tạo ra hiểu biết. Tạo ra ham muốn hiểu biết thực tế. Tạo ra cả thực tế.
- Trời. Chân lý là đây. Tính cơm áo của văn học.
- Nào... Riêng anh bồng bềnh em chiều được. Nhưng con mình nhiều lúc phải tự lo. Em ví dụ rất nhỏ nhé. Đi nước ngoài chẳng hạn. Không biết thủ tục, lề luật, vừa phải chạy đi chạy lại lâu la vừa tốn kém.
- Thời con mình mọi thứ thủ tục chắc vẽ hình tròn tròn hơn nhiều, không thành hình zích zắc.
- Vâng. Chắc thế. Nhưng chất Lâu đài, Vụ án thì vẫn mãi xanh tươi. Em không bi quan. Nhưng cũng không yên tâm lạc quan đâu nhé.
- Hêhê. Vợ anh độ này triết lí kinh nhỉ.
- Em không dám. Vợ chồng thì dễ lây nhau.
- Không biết con mình có lây mình không. Mình nhồi cho nó đủ thứ thế rồi sao hở em?
- Em có nhồi đâu. Cứ liệt kê ra thế, còn thiếu nhiều í chứ. Chuẩn bị trước có bao giờ thừa đâu. Rồi để nó tự nguyện chọn cơ mà. À, phải học tiếng sơm sớm nữa nhé.
- Tất nhiên. Cái đấy khỏi phải bàn.
- Thế học mấy thứ tiếng?
- Tiếng Anh để đọc sách cái đã. Còn lại tùy tâm.
- Lịch sử, địa lý thì sao?
- Có chứ. Cũng nên có kỹ năng để biết thời gian, không gian nào đang chi phối mình. Sinh học nữa. Cho nó biết nó thuộc dạng sinh vật nào, luật chơi nào.
- Nghệ thuật thì sao?
- Nếu nó có duyên, nghệ thuật tự tìm đến nó.
- Anh có sợ nếu nó có duyên với nghệ thuật nó sẽ khổ không?
- Cũng hơi sợ. Nhưng mị dân tí: Có duyên rồi thì không quá bận tâm sướng khổ.
- Hi hi. Mình AQ nhá.
- Thì em xem, trong môi trường như thế, AQ còn biết làm gì. Chả nhẽ lại điên lên giết người với khóc lóc suốt.
- Ừ nhỉ. Cái đó có nhân vật khác đảm nhiệm rồi.
- Tạm thời chuẩn bị thế đã nhỉ. Anh thấy khí hơi nhiều. Thân anh còn chưa đâu vào đâu.
- Vâng. Mình cứ từ từ. Rồi lúc nào nó đủ lông đủ cánh, đủ sức sống trong nhiều môi trường, mình để nó tự quyết định hướng đi đời nó.
- Tèn tén ten. Bao giờ mới đủ hở em...
- Em biết sẽ vất vả. Nhiều lúc khổ sở nữa. Những lúc nó ốm đau, những lúc nó bi quan, những lúc nó nổi loạn, những lúc nó phạm lỗi. Có thể cả phạm tội nữa. Cũng khó nói trước điều gì. Nhưng mình làm được vì mình chọn làm. Anh tin em không?
- Vợ anh thông minh thế...
- Nào. Đưa ngay đây em quản lí. Hôm nay anh hút nhiều rồi đấy.
- Hút để con anh không hút. Đời cha ăn mặn đời con khát nước.
- Vâng. Mình cũng nên rượu chè hộ con luôn. Mai đề đóm gái gú games online nữa cho đủ bộ. Bố bê tha thế mà cũng đòi dậy con.
- Đời mà em...
- Anh thì suốt ngày “đời mà em”... Mà mình có nên dậy nó thỉnh thoảng đầu gấu, bất cần tí không nhỉ? Hi hi.
- Cái đấy đời sẽ dậy. Mà nó có gen của mẹ rồi.
- Anh đầu gấu, bất cần í.
- Đâu. Bà vừa xong mới gấu, mới bất cần.
- Ừ, em thấy ghét bà í quá. Có gì về nhà dạy con, việc gì phải bù lu bù loa oang oang khắp siêu thị. Lại còn bẻ tay thằng bé rõ đau. Dã man kinh khủng. Mà thằng bé thì rõ xinh.
- Xinh hay xấu can hệ gì. Bà í có định dạy thằng cu đâu. Chỉ muốn lu loa mình vô can. Luôn mồm dẫn chứng nhà mình giầu cóc cần ăn cắp. Chả cần biết cái gì đang diễn ra trong thằng cu.
- ...
- ...
VI.
Đôi khi, đang chuyện trò sôi nổi, hai vợ chồng đột ngột im lặng. Ngôn từ vừa phát ra không biến mất, tụ lại như một lớp sương nhẹ bao quanh họ. Hắn bảo đó là nước bọt mà lòng ngầm phục phát hiện tinh tế của vợ.
Vợ hắn viết trong cuốn sổ chi tiêu hàng ngày, dưới những cột số ríu rít tiền rau thịt, áo quần, xà phòng, điện nước, internet, tang lễ, cưới hỏi, đầy tháng...:
“... Khi đó, sự im lặng như những cánh chim bay lượn trong lớp sương ngôn từ ấy. Sự im lặng số nhiều. Sự im lặng cũng đa đạng như ngôn từ. Có khi hơn. Tiếng hót, tiếng vỗ cánh, hay tiếng lông vũ chạm vào hơi nước... tạo thành một bản nhạc nối chúng tôi với nhau. Thế giới như tan đi dưới âm nhạc trong màn sương ấy. Chúng tôi trở nên xa lạ với loài người. Trần trụi, riêng tư và hạnh phúc. Hạnh phúc cả với những cơn lạnh buốt đột ngột, tiếng hót u uất và tiếng va chạm chói tai. Đơn giản bởi chúng tôi đang chia sẻ điều đó với nhau. Cứ thế, luân chuyển, mỗi khi màn sương nhạc ấy tan đi (không, nó không tan đi đâu cả, nó ngấm vào chúng tôi), thế giới lại hiện ra rõ nét hơn. Bằng cách phát tiết và tiếp nạp ấy, chúng tôi thêm hiểu và cảm thông với nhau, với con người. Những khổ đau của chúng tôi trở nên dịu nhẹ.
Tâm hồn chúng tôi cùng tập bằng lòng với sự ngăn cách bởi những lớp thân xác yếu ớt và nhỏ bé trước đe dọa của vô vàn biến động khôn lường. Chúng tôi tập yêu mến thân xác nhau, vun đắp hệ thẩm mỹ riêng về thân xác nhau, coi thân xác như bãi bồi đỏ nặng phù sa của tâm hồn, để nó không là ngăn cách nữa. Linh hồn cũng là một bãi bồi nối dài thân xác vậy. Chúng tái tạo lẫn nhau, cùng chịu khổ đau và hạnh phúc của nhau. Mỗi con người một hồn một xác đã là một cơ chế yêu thương. Hai thân xác hai tâm hồn có bao giờ chạm được vào nhau thân thiết thế để nâng cấp tình yêu cô đơn vì hoài nghi tha nhân ấy?
Tâm hồn và thân xác em có đủ bền bỉ để cập nhật trọn vẹn tâm hồn và thân xác anh? Em phải làm gì để anh có thể yêu em không chỉ xác-xác, xác-hồn, hồn-hồn, hồn-xác hồn hay hồn xác-xác. Mà như em khao khát: Hồn hồn xác xác? (Nghe cứ như Hồng Hồng Tuyết Tuyết í nhỉ). Em tham lam quá? Nhưng đây là lòng tham em lựa chọn và sẽ dè chừng nó để không chiếm đoạt anh. Em muốn thuộc về anh nhiều hơn nữa. Em cảm thấy tình yêu này rất mãnh liệt và bền bỉ. Dù có thể, anh sẽ tự hỏi anh: Có thật vậy không? Hay đây chỉ là dư âm của xao động tối nay?”
Hắn như nghe thấy một giọng nói khác của vợ khi đọc dòng chảy ngôn ngữ ấy. Vừa gần riết vừa xa hút. Cái gần cái xa đuổi theo nhau quanh một vòng tròn.
VII.
Bâng lâng, đôi chân rối bời, hắn ngồi xuống cái ghế chữ T ở một trạm xe bus vắng tanh. Áo ấm đủ màu trôi như bay qua mặt. Những nét phẩy dứt khoát của Monet. Nhưng không đọng lại. Hiện tại bị tương lai lôi tuột đi. Không còn ai thong thả nữa. Hai ngón tay phải di dọc thái dương, bàn tay trái bấm lấy bắp tay phải, hắn co mình mỉm cười nghe tiếp chuyện xưa vang lên trong lớp nhạc sương lâu lắm mới trở về:
- Thằng bé chắc là đau lắm, bẻ gì mà mạnh, cứ từ từ bảo nó bỏ ra trả lại đã sao. Bà í làm bất ngờ quá, em chẳng kịp phản ứng gì cả, cứ trơ mắt nhìn. Em tệ thật.
- Kịp sao nổi dã tâm. Bà í phải giật vội món đồ chơi khỏi tay nó. Để theo ngay phe đám đông kết tội nó. Để nhanh nhanh ra về với một phẩm giá thanh sạch không dính líu gì đến tội lỗi của nó.
- Khiếp. Mình cũng đang kết tội bà í đấy. Có vẻ bà í không hiểu cách nhìn của người khác lắm. Làm thế chỉ phản tác dụng.
- Anh cảm giác rất mạnh bà í cực kỳ ích kỷ. Người ích kỷ lại còn nóng nảy thì rất khó hiểu người khác. Họ nghĩ ra cái người khác nghĩ và cho đó là khách quan.
- Mình kết luận vậy có vội quá không? Mà em thấy mọi người đều nghĩ ra cái người khác nghĩ và cho đó là khách quan chứ chả riêng bà í.
- Thì ai chả ích kỷ và nhầm lẫn. Nhưng mức độ khác nhau. Mức độ bà í nhớn hơn cần thiết. Vợ anh đừng ngụy biện.
- Hi hi. Nhưng nói “cực kỳ ích kỷ” thì hơi nặng lời. Mình của em hôm nay khó tính với phụ nữ thế. Tại phải xách đồ cho em lâu quá à?
- Vớ vẩn. Anh không nói bừa đâu. Luận ra thì, vì mình, bà í sẵn sàng cô lập thằng cu đang hết sức tiếc nuối, lạc lõng và không hiểu cái gì đang diễn ra. Bà í tước đoạt sự sở hữu cái không phải của nó khỏi tay thằng cu nhưng cách tước đoạt của bà í lại cho thấy bà í cho mình quyền sở hữu nó. Cho anh điếu nữa...
- Không. Hôm nay thế là đủ rồi.
- Nốt một điếu thôi.
- Anh có nghe em không?
- Nghe.
- Mẹ nào chả muốn con là của mình. Em cũng vậy. Nhất là khi nó còn bé xíu.
- Lúc nào các cô chả cho rằng con mình bé xíu làm nó không lớn được.
- Hi hi. Nhưng bố mẹ mình vẫn coi mình là trẻ con, mình cũng thích thế còn gì.
- Nhưng mình có thích sự thô bạo không. Bố mẹ mình có thô bạo với mình không. Bà kia thì thế nào. Đấy là con bà í. Thử bẻ tay, quát tháo con em xem em còn thông cảm không. Chả xông vào cắn xé người ta te tua. Khác gì sư tử cái.
- Hihi, đúng. Ích kỷ thì được, nhưng không được thô bạo.
- Cứ ích kỷ đính kèm thô bạo thế thì anh đoán bà í không bao giờ dám thú nhận mình gián tiếp tạo nên những thói xấu của thằng cu.
- Nhưng khi nó có thành tích gì, có thể bà í sẽ nhận mình là người trực tiếp dạy dỗ nó.
- Ha ha, rất dễ thế nhé. Bệnh người nhớn mà. Em để ý mà xem. Bao nhiêu trường học suốt ngày khoe mình đào tạo ra toàn công dân có ích cho xã hội. Một người thành đạt có tiếng tăm thì từ lớp mầm lớp lá đến đại học cao học hắn kinh qua đều cập nhật tên hắn vào bảng vàng thành tích. Mà đã dám nhận công dân tốt là do mình đào tạo, sao không can đảm update luôn cả những sản phẩm từ công nghệ đào tạo của mình đang nghiện hút, trộm cướp, côn đồ, tham nhũng, khủng bố, mất trí...
- Ơ, đúng. Thế mà em không nghĩ ra...
- Em phải bảo vệ giai cấp của em chứ.
- Không phải. Em có quan tâm đến thành tích trường em đâu. Em chỉ muốn tốt cho bọn trẻ con. Mấy anh chị dậy cùng em cũng thế. Bảo nhau tranh thủ trang bị cho chúng nó khi mình còn ở cạnh. Lớn lên, chúng nó vuột khỏi tay mình rồi.
- Ừ. Em như chim bồ câu trắng bay giữa trời sấm sét.
- Em thấy biết ơn bọn trẻ con. Chúng nó cho mình buồn vui khác hẳn buồn vui với người lớn. Cho mình thêm hiểu biết về hiện sinh của chúng nó, của gia đình chúng nó.
- Hiện sinh hư thì sao? Không có đứa nào hư à?
- Có chứ. Thỉnh thoảng có những đứa như kiểu sinh ra đã hư hơn người rồi. Bố mẹ rất hiền lành tử tế nhưng bản năng phá phách của nó rất mạnh. Trông nó khỏe mạnh bụ bẫm thì thích thật, nhưng dạy nó tôn trọng tự do của các bạn khác mệt ơi là mệt. Hình như nó biết thế là tốt nhưng hơi tí lại quên. Kiểu như lúc bản năng trỗi dậy thì không còn biết đúng sai với lại hậu quả gì. Có lúc đánh bạn te tua xong lại khóc thút thít xin lỗi rồi ngồi buồn thiu.
- Kiểu người này gần với thú hoang dã. Lúc tạm cạn năng lượng thì năng lượng mới ngang bằng năng lượng của người thường. Lúc đấy bản năng của nó mới chạm được vào cảm giác cảm thông với cái đau của người khác. Nhưng lúc nó nạp pin xong thì... hì hì.
- Đúng rồi. Lúc nó khóc xong, ăn như hổ đói, ăn xong lăn ra ngủ. Lúc dậy mải vui thì lại đâu vào đấy.
- Hì hì. Hồi trước anh cũng thế.
- Thật á? Hi hi. Thảo nào nhiều người bảo hồi bé anh hư, bao