BS NGUYỄN HY VỌNG

Hiểu Lầm Về Độc �m

sưu tầm & tản mạn

 

Độc �m kh�ng phải l� kh�ng thể ph�n t�ch được!�

Nhiều nh� ngữ học cho l� tiếng độc �m Việt từ hồi n�o đến giờ cứ giữ nguy�n cấu tr�c như vậy. Họ đ� lầm.

Bằng chứng :

đến v� tới� đều do biến �m tơl, đơlcủa Khmer v� Ch�m

qua nhiều kh�u kh�ng gian, thời gian v� nh�n gian

tơl��� > đơl��� > đ�l�� >� đ�n�� >� đến���

tơltơitới�������������������� �������

Khmer v� Ch�m viết v� đọc nhưthế , đ� chuyển qua Việt một c�ch r� n�t, r� �m, r� vần, r� dấu nhấn giọng v� rất l� dễ thấy sự thay đổi

Cũng thế, h�ng ng�n từ / tiếng / �m trong Khmer v� Ch�m đ� chuyển m�nh lần hồi như thế.

C� 28% tiếng độc �m v� song �m Khmer chuyển qua tiếngViệt v� 30 % từ độc �m, song �m Ch�m cũng vậy

��� Bộ Từ điển nguồn gốc tiếng Việt đ� đ� b�c gỡ từng nấc một sự biến chuyển h�ng trăm ng�n những đồng nguy�n đ� r� đến mức, ai đọc cũng thấy được, đồng thời lột ra từng lớp phụ �m� đ� từng thay đổi cho nhau:

����� căng, găng, hăng, khăng khăng

����� nhỗm, giỗm

����� nh�m, gi�m

����� nh�o� / dẽo

����� nhột�� / dột

cả ng�n ng�n những trường hợp điển h�nh như vậynhư vậy, v� nhờ đ�, cho biết tại sao ph�t �m ba miền c� kh�c nhau qua mấy

ng�n năm thai ngh�n

cũng như từng lớp một nguy�n �m đ� thay thế cho nhau :

th-ưc���� th-�t����� thi-�t��� đ� sinh ra

thực�� thật������ thiệt

/ để � l� thi-ệt� v� thi-ật� chỉ c� thể ph�t �m một c�ch th�i

 

h�ng ?

thực th�,�� thật th�,�� thi-ệtth�,

ra thế !

� C�n như nếu ta biết rằng�� đ�nh hanh l� tiếng gốc Ch�m đ� bạn ơi, v� c�nh nanh cũng l� tuy hai m� một tuy một m� hai đ� th�i, v� ch�ng đ� sinh ra : ganh, v� ghen cho cả ba miền để m� tha hồ cứ đ�i chuẫn l�n với lại chuẫn xuống ầm ầm cả l�n, trong khi chẳng hiểu tại sao phải chuẩn!

C�n nữa, nếu ta biết Ch�m đ� từ

ta-ha�� >�� th-a�� m� sinh ra���

����������� >�� tra���� [tiếng Huế���

����������� >�� gi����� [tiếng Việt ba miền]

phải qua 4 nấc / kh�u đ� nh�, mới tạm gọi l� thống nhất / chuẫn

�Con đường tiếng Việt quả l� kh�c khuỷu, như c�i đ�o ba Giội, ba Dộimột đ�o .. một đ�o .. lại một đ�o �nữa ! dội l�n dội xuống

Hay l� ta h�y x�t :

����� giựt� /� giật

����� nhứt� / nhất

����� ngứt� /� ngắt

hay l� ta h�y xem

����� ng� ���/� ngửa

����� ng� ���/� ngứa

������������� r� ���/� rửa ra

������� c�i rạ� ���/� c�i rựa

������ dần d� ����/� d�y dưa # [dư-a]

 

Ta nghĩ sao ? l�i th�i nh�, vui nhỉ ?

�� �� Vậy ta h�y� đ�nh gục quan niệm sai lầm về tiếng n�i độc �m l� "no morphology" l� "unanalysable" v� c�n chi chi nữa

 

�� C�n về mặt x�y dựng một từ cũng vậy,� từ đa �m cũng l� do nhiều độc �m d�nh tr�t lại trong tư tưởng rồi chuyển qua �m m� c� th�i� N�y nh�, h�y so s�nh��

ăn����� v����� ��� manger

����� ����������� ăn được������������� mangeable

����� ����������� ăn kh�ng được������������ immangeable

�������������� kh�ng ăn được�������������� immangeable

/ ở đ�y ta thấy tiếng Việt linh động hơn /

����� ����������� ăn được kh�ng ? est ce que c'est mangeable ?

Tiếng Việt của ta gọn m�linh động hơn hẵn

 

C�n như viết th� kh�c g� đ�u, viết tr�t v�o nhau hay l�viết t�ch rời cũng chỉ l� quy ước m� th�i, ăn thua l� trong đầu �c của ta c� chịu hay kh�ng th�i.

Nếu ta nghịch m� v�ết�����

����� ănkh�ngđược �th� ta cũng hiểu th�i

m� nếu anh Ph�p nghịch m� viết

����� im�� mangeable� th�

"ảnh"� vẫn hiểu th�i, trừ phi ảnh k�m chấp nhận hơn ta, m� ảnh "kh�ng c� k�m hơn "� đ�u nh� !

 

tr�ch Từ Điển Nguồn Gốc Tiếng Việt

 

BS Nguyễn Hy Vọng

 

http://www.gio-o.com/NguyenHyVong.html

 

� gio-o.com 2012