BS NGUYỄN HY VỌNG

  So Snh Giọng Việt Mường

sưu tầm & tản mạn

Việt Mường

đuờng sᠠ tng khả

san sẻ khan kh

st sao kht khao

sang trọng khang tlọng

sang sng khang khng

trời sns tlời khảng

củ sắn củ khẳn

ngi sao ngi khao

so la kho lỏ

m sống m khổng

ci so cải kho

con so con khảo

ci sạp cải khp

sang năm khang năm

sp ong khp ong

đi sau ti khau

ở sau ở khau

sau ny khau ni

thng su khảng khảu

su thng khảu khảng

say rượu khay ro

say nắng khay đẳng

say sưa khay khưa

sặc sụa khặc khụa

sặc nước khặc đc

sắc bn khắc bn

sắm sửa khắm khửa

sẵn dịp khẳn địp

cn sức cn khức

đm sầm tm khầm

sấm chớp khẩm chớp

sấm động khẩm tộng

bị sưng phải khưng

ci sừng cải khầng

ci sập cải khập

sập đổ khập tổ

nằm sấp nằm khấp

su bọ khu bọ

sầu lng khầu tlng

su ngy khảu ngy

su mươi khảu mươl

đuờng sắt tng khắt

đang sau tng khau

sữa mẹ khả mi

sch vở khắt pở

sy tri khy tli

sai bảo khai pảo

sai khiến khai khiển

sạt lở khạt lở

ci nh sn nh khn

xương sườn xing khn-nh

san h khan h

san sẻ khan khẻ

đi sang nhࠠ ti khang nh

sang thng khang khảng

sang sng khang khng

ci sng cải khảng

chim sẽ chim kh

cy sen cơl khen

bng sen png khen

đồ snh đồ khnh

đồ sứ đồ khứ

st đnh kht tẻnh

sứt mẻ khứt mẻ

con sn con khn

ci sn cải khnh

cy si cơl khi

sinh ra khinh tha

tri sim tli khim

sinh chuyện khinh chiển

sinh nở khinh đớ

sinh sống khinh khổng

soi gương khot gương

số mấy khố mấy

quyển sổ qiuển khố

con sng con khng

sống chết khổng cht

sống st khổng kht

bị sốt phải khốt

si trn khl tlản

dậy sớm dởl khớm

sớm tối khởm thổl

sơn son khơn khon

su lắm khu lẳm /

/ su lắm

nước si đc khi

sc gỗ khc gỗ

khẩu sng khẩu khủng

sn răng khủn thăng

bt sứ pt khử

sắm sửa khẳm khứa

sợi tc khợi thắc

hạt sướng hạt khương

sướng quᠠ khướng quả

tuổi sữu thuổi khứu

 

Nhận xt

Vẫn cn một vi /kh ~ s/ trong tiếng Việt hiện nay, chưa mất đi:

kht sao - st sao

khe khẻ - se sẽ

khụt khịt -sụt sịt

khắt khe -sắt se

kh kh򠠠 -s s

kh kh蠠 -s s

Nhưng phần đng vần /kh/ của Mường đa thnh ra /s/ của Việt hơn 90%

Tiếng Nghệ Tĩnh cho đến Huế rất giống với tiếng Mường, c thể ni l xưa hơn tiếng miền bắc

Về dấu giọng th như trn đy :

Dấu hỏi của Mường đa chuyển qua dấu sắc của Việt v ngược lại

Dấu sắc của Mường chuyển qua dấu hỏi, ng của Việt

Ni chung:

- Lc đầu tiếng Mường khng c dấu

Về sau ngn năm trước đy c hai m vực/ register : "ngang bằng" v "huyền"

Rồi chuyển qua giọng bắc Trung Việt với năm dấu [khng c dấu ng]

Giọng ny đi ra bắc , c thm dấu ng , [v ảnh hưởng giọng Tu Quảng đng v giọng Hmong]

- Giọng Trung đi vo Nam [sự Nam tiến của tiếng ni, sinh ra cc giọng miền Nam] . Xem bi "chuyển giọng từ Trung vo Nam

 

Từ Điển Nguồn Gốc Tiếng Việt

 

BS Nguyễn Hy Vọng

 

http://www.gio-o.com/NguyenHyVong.html

 

gio-o.com 2012