������������������������

���������������������������������������

BS NGUYỄN HY VỌNG

Những c�u chuyện Việt ngữ

sưu tầm & tản mạn

 

C�i � nghĩ, khi đuợc n�i r� ra v� ai cũng x�i một c�ch giống nhau th� trở th�nh một c�i � nghĩa, v� khi c� từ điển giải th�ch th� trở th�nh một định nghĩa, "định" đuợc �t hay nhiều, sai hay đ�ng l� t�y theo khả năng của người viết từ điển.

Chữ dictionary hay wortbuch [s�ch tiếng] l� dễ hiểu, c�n như ph�n biệt từ điển với tự điển, chẻ sợi t�c l�m hai� thật ra cũng kh�ng quan trọng g�, v� đối với tiếng T�u, n� sống nhờ nơi c�i h�nh vẽ m� gọi l� chữ/tự đ�, n�n c�i chữ viết n� định đoạt sự sống c�n của tiếng� T�u, họ c� đến 6-8 tiếng n�i/ từ �kh�c nhau !

Người Việt kh�ng c� chữ viết hồi xưa m� tiếng Việt vẫn c�n, m� lại c�n một c�ch ngon l�nh l� v� đời sống của tiếng Việt kh�ng hề định đoạt bởi c�i chữ Việt, dầu l� chữ "khoa đẩu', chữ N�m hay chữ ABC hiện nay,

Vậy th� n� dựa v�o c�i g� m� tồn tại qua mấy ng�n năm?

Nhờ v�o c�i ph�t �m của n� kh� đồng nhất, từ một triệu người c�ch đ�y 2000 năm cho đến 80 triệu người Việt b�y giờ, kh�ng như tiếng T�u, đọc đến 6-8 c�ch m� chỉ viết một c�ch, nhờ đ� m� sống c�n nhờ c�i xi măng chữ viết đ� nhưng cũng v� thế m� kh�ng d�m thay đổi chữ viết, d� l� Khổng tử hay Mao trạch Đ�ng, v� nếu viết chữ T�u theo c�ch abc th� sẽ bị tan r� về văn ho� v� ch�nh trị, v� vậy m� c�c nh� ngữ học t�y phương vẫn n�i rằng c�i chữ viết của T�u l� "a millstone around their head"

Chứ c�n tiếng Việt, muốn viết bằng chữ N�m hay chữ abc , n� cũng l� tiếng Việt th�i, kh�ng ai đọc hơn ai, thua ai, kh�c ai cả; cho d� đ� l� một em b� 6 tuổi hay l� �ng Phạm Quỳnh hay Trần trọng Kim đi nữa

Tuy nhi�n cũng c� đ�i khi ph�t �m trẹ, kh�c đi một ch�t m� sinh ra hiểu lầm, v� đ� l� những c�u chuyện "giui giui" về Việt ngữ�

 

C�u chuyện vui mở đầu:

Từ ngữ : "v�nh v�o như bố vợ phải đấm".

Nếu l� phải đấm th� v� nghĩa, funny�c� g� m� v�nh v�o ?

Thật ra, ph�t �m c�u ấy l� : v�nh v�o như bố vợ "phải đ�m" c� nghĩa l� "kiếm đuợc, gặp đuợc một đ�m, một mối lương duy�n cho con g�i m�nh !

Tiếng Việt c�n c� tương đương : phải duy�n, phải phận, phải đ�i phải lứa, phải kiếp, phải c�ch, phải lẽ, phải l�ng, phải đạo, mưa nắng phải th� v.v..

nhiều lắm, đ� l� nghĩa tốt . C�n như "phải", nghĩa xấu, cũng c� : phải gi�, thằng phải gi� n� đ� em ra , �phải bịnh, phải bị, phải thua, phải phạt �

 

C�u chuyện b� mật thứ hai của Việt ngữ : / mặt trời hay mắt trời ?

Tất cả mấy chục ng�n ngữ ở Đ�ng nam � [Khmer, L�o, Th�i, Miến điện, Malay, Indonesia, Ch�m [cả thảy chừng 400 triệu người] đều c� � nghĩ, � nghĩa, định nghĩa, ph�t �m, ph�t vần, ph�t giọng, viết ra l� m-ă-t , v� đều hiểu l� con mắt của trời,

Kh�ng c� một ai hiểu l� c�i mặt của �ng trời cả ! Trừ ra người Việt] Sao vậy c� ?! �[xem đồng nguy�n [cognatics] của � niệm mắt đ�nh k�m]

Hiểu l� mắt th� c� l�, hợp l�, hợp nghĩa, hợp � hơn nhiều

Th� dụ : / �nh "mắt" trời����thay v� "�nh mặt" trời ?

����������� / tia s�ng của con mắt trời thay v� tia s�ng "của c�i mặt" �ng trời ?! [sic]

����������� / mắt trời chiếu s�ng , chứ sao c�i mặt m� lại chiếu s�ng cho được.

����������� / con người đ� thấy con mắt của m�nh v� gọi n� l� mắt, c�ch đ�y ba bốn triệu năm, /

Nh�n l�n trời, họ gọi c�i vật tr�n v� rất s�ng ấy l� con mắt lu�n, d� chỉ một con [sic], c�n như gọi n� l� c�i mặt th� hơi k� quặc, thiếu nhiều th�nh phần c� thể [anatomical] qu� để tạo ra một � niệm so s�nh rằng đ� l� c�i mặt, d� l� c�i mặt của �ng ấy��ng Trời ! � niệm rằng đ� l� con mắt thần th� dễ c� hơn

 

C�u chuy�n vui thứ ba: "ăn ch�o đ� b�t" /miền Trung v� Nam [c� nghĩa l� v� ơn bạc nghĩa]

Trường hợp n�y th� probable .� "ăn ch�o đ�i b�t / miền Bắc� # cũng nghĩa b�ng như vậy, nhưng thử �hỏi, lấy c�i hợp l� hợp t�nh hợp cảnh m� x�t, c� ai d�m ăn t� ch�o người ta cho ăn m� ngay sau đ� d�m ngang nhi�n v�n, mở, hay tụt quần /v�y m� �đ�i v�o đ� kh�ng ? trường hợp n�y rất l� impossible, nếu kh�ng n�i l� k� quặc

Hỏi tức l� trả lời !

 

C�u chuyện thứ ba : "tai v�ch, mạch rừng"

T�i th�ch th�nh ngữ n�y v� n� đối chọi chan ch�t

/ c�i v�ch cũng nghe được, khu rừng cũng c� mạch nuớc nhỏ chảy ra �/ �� n�i con người n�n cẩn thận, c�i b� mật g� cũng c� thể bị tiết lộ.

Nhưng c� người lại cho l� : "tai v�ch, mạch "dừng" / �"dừng" l� c�i nan tre của một tấm ph�n giữa hai lớp đất s�t tr�t hai b�n,

Họ giải th�ch như thế�

Nhưng nếu vậy th� "mạch" của c�i 'dừng" l� c�i g� vậy ta ? �Lại v� nghĩa !� � h�n ?!

Một kỳ đ�i ba c�u chuyện, xin hẹn c�c bạn đọc kỳ sau vậy

 

( tr�ch Từ Điển Nguồn Gốc Tiếng Việt, t�c giả BS Nguyễn Hy Vọng  sẽ ph�t h�nh tại Paris, m�a H� năm 2012)

 

BS Nguyễn Hy Vọng

 

http://www.gio-o.com/NguyenHyVong.html

 

� gio-o.com 2012