BS NGUYỄN HY VỌNG

Những câu chuyện Việt ngữ

sưu tầm & tản mạn

 

Cái ư nghĩ, khi đuợc nói rơ ra và ai cũng xài một cách giống nhau th́ trở thành một cái ư nghĩa, và khi có từ điển giải thích th́ trở thành một định nghĩa, "định" đuợc ít hay nhiều, sai hay đúng là tùy theo khả năng của người viết từ điển.

Chữ dictionary hay wortbuch [sách tiếng] là dễ hiểu, c̣n như phân biệt từ điển với tự điển, chẻ sợi tóc làm hai… thật ra cũng không quan trọng ǵ, v́ đối với tiếng Tàu, nó sống nhờ nơi cái h́nh vẽ mà gọi là chữ/tự đó, nên cái chữ viết nó định đoạt sự sống c̣n của tiếng  Tàu, họ có đến 6-8 tiếng nói/ từ  khác nhau !

Người Việt không có chữ viết hồi xưa mà tiếng Việt vẫn c̣n, mà lại c̣n một cách ngon lành là v́ đời sống của tiếng Việt không hề định đoạt bởi cái chữ Việt, dầu là chữ "khoa đẩu', chữ Nôm hay chữ ABC hiện nay,

Vậy th́ nó dựa vào cái ǵ mà tồn tại qua mấy ngàn năm?

Nhờ vào cái phát âm của nó khá đồng nhất, từ một triệu người cách đây 2000 năm cho đến 80 triệu người Việt bây giờ, không như tiếng Tàu, đọc đến 6-8 cách mà chỉ viết một cách, nhờ đó mà sống c̣n nhờ cái xi măng chữ viết đó nhưng cũng v́ thế mà không dám thay đổi chữ viết, dù là Khổng tử hay Mao trạch Đông, v́ nếu viết chữ Tàu theo cách abc th́ sẽ bị tan ră về văn hoá và chính trị, v́ vậy mà các nhà ngữ học tây phương vẫn nói rằng cái chữ viết của Tàu là "a millstone around their head"

Chứ c̣n tiếng Việt, muốn viết bằng chữ Nôm hay chữ abc , nó cũng là tiếng Việt thôi, không ai đọc hơn ai, thua ai, khác ai cả; cho dù đó là một em bé 6 tuổi hay là ông Phạm Quỳnh hay Trần trọng Kim đi nữa

Tuy nhiên cũng có đôi khi phát âm trẹ, khác đi một chút mà sinh ra hiểu lầm, và đó là những câu chuyện "giui giui" về Việt ngữ…

 

Câu chuyện vui mở đầu:

Từ ngữ : "vênh váo như bố vợ phải đấm".

Nếu là phải đấm th́ vô nghĩa, funny…có ǵ mà vênh váo ?

Thật ra, phát âm câu ấy là : vênh váo như bố vợ "phải đám" có nghĩa là "kiếm đuợc, gặp đuợc một đám, một mối lương duyên cho con gái ḿnh !

Tiếng Việt c̣n có tương đương : phải duyên, phải phận, phải đôi phải lứa, phải kiếp, phải cách, phải lẽ, phải ḷng, phải đạo, mưa nắng phải th́ v.v..

nhiều lắm, đó là nghĩa tốt . C̣n như "phải", nghĩa xấu, cũng có : phải gió, thằng phải gió nó đ… em ra ,  phải bịnh, phải bị, phải thua, phải phạt …

 

Câu chuyện bí mật thứ hai của Việt ngữ : / mặt trời hay mắt trời ?

Tất cả mấy chục ngôn ngữ ở Đông nam Á [Khmer, Lào, Thái, Miến điện, Malay, Indonesia, Chàm [cả thảy chừng 400 triệu người] đều có ư nghĩ, ư nghĩa, định nghĩa, phát âm, phát vần, phát giọng, viết ra là m-ă-t , và đều hiểu là con mắt của trời,

Không có một ai hiểu là cái mặt của ông trời cả ! Trừ ra người Việt] Sao vậy cà ?!  [xem đồng nguyên [cognatics] của ư niệm mắt đính kèm]

Hiểu là mắt th́ có lư, hợp lư, hợp nghĩa, hợp ư hơn nhiều

Thí dụ : / ánh "mắt" trời…………thay v́ "ánh mặt" trời ?

            / tia sáng của con mắt trời thay v́ tia sáng "của cái mặt" ông trời ?! [sic]

            / mắt trời chiếu sáng , chứ sao cái mặt mà lại chiếu sáng cho được.

            / con người đă thấy con mắt của ḿnh và gọi nó là mắt, cách đây ba bốn triệu năm, /

Nh́n lên trời, họ gọi cái vật tṛn và rất sáng ấy là con mắt luôn, dù chỉ một con [sic], c̣n như gọi nó là cái mặt th́ hơi ḱ quặc, thiếu nhiều thành phần có thể [anatomical] quá để tạo ra một ư niệm so sánh rằng đó là cái mặt, dù là cái mặt của Ông ấy…ông Trời ! ư niệm rằng đó là con mắt thần th́ dễ có hơn

 

Câu chuyên vui thứ ba: "ăn cháo đá bát" /miền Trung và Nam [có nghĩa là vô ơn bạc nghĩa]

Trường hợp này th́ probable .  "ăn cháo đái bát / miền Bắc  # cũng nghĩa bóng như vậy, nhưng thử  hỏi, lấy cái hợp lư hợp t́nh hợp cảnh mà xét, có ai dám ăn tô cháo người ta cho ăn mà ngay sau đó dám ngang nhiên vén, mở, hay tụt quần /váy mà  đái vào đó không ? trường hợp này rất là impossible, nếu không nói là ḱ quặc

Hỏi tức là trả lời !

 

Câu chuyện thứ ba : "tai vách, mạch rừng"

Tôi thích thành ngữ này v́ nó đối chọi chan chát

/ cái vách cũng nghe được, khu rừng cũng có mạch nuớc nhỏ chảy ra …/  Ư nói con người nên cẩn thận, cái bí mật ǵ cũng có thể bị tiết lộ.

Nhưng có người lại cho là : "tai vách, mạch "dừng" /  "dừng" là cái nan tre của một tấm phên giữa hai lớp đất sét trát hai bên,

Họ giải thích như thế…

Nhưng nếu vậy th́ "mạch" của cái 'dừng" là cái ǵ vậy ta ?  Lại vô nghĩa !  À hén ?!

Một kỳ đôi ba câu chuyện, xin hẹn các bạn đọc kỳ sau vậy

 

( trích Từ Điển Nguồn Gốc Tiếng Việt, tác giả BS Nguyễn Hy Vọng  sẽ phát hành tại Paris, mùa Hè năm 2012)

 

BS Nguyễn Hy Vọng

 

http://www.gio-o.com/NguyenHyVong.html

 

© gio-o.com 2012