BS NGUYỄN HY VỌNG

B�n Cờ Ng�n Ngữ

sưu tầm & tản mạn

 

B�n cờ ng�n ngữ v� 27,000 qu�n cờ tiếng Việt l� 27,000 c�u hỏi kh� trả lời. �Trả lời cũng như trả nợ. Nợ th� trả lần, trả lời th� thế n�o ?

 

Tại sao kh�ng b� gắn m� lại gắn b� ?

Tại sao kh�ng lớn to m� lại to lớn

C� c�i l� lẽ n�o quyết định truớc sau ?

 

Tại� sao xu�i gi�ng lại kh�c nghĩa với gi�ng xu�i

Tại sao kh�ng hề ngược n�i, xu�i n�i ?

Cả ng�n� c�i thắc mắc đang chờ trả lời

V� đ� c�i tinh thần tiếng Việt.

 

Để t�m hiểu c�i c�ch n�i khi xu�i khi ngược.� Ta phải đi ngược đi xu�i v�o những khu rừng ng�n ngữ �của c�c tiếng n�i chung quanh đ� chung nhau l�m n�n tiếng Việt �hiện nay của ch�ng ta, sau hơn mấy ng�n năm v� mấy trăm đời người�

 

Xưa như thế l�m sao biết được ?

Vẫn biết đuợc l� v�

V� l� tiếng n�i con nguời chỉ chết đi sau khi đ� sinh con đẻ ch�u

tiếng Việt l� đứa con �t sau c�ng của gi�ng họ Mon Khmer

 

C�i gi�ng họ n�y cũng chỉ l� một đứa con của một gi�ng họ lớn v� xưa hơn nữa của con nguời ở miền nam � ch�u

Đ� l� gi�ng họ Nam � / Austro Asiatic

 

H�y bắt đầu t�m hiểu c�i bắt đầu

Đ� l� tiếng Muờng

H�y nghe đ�y tiếng n�i v� giọng n�i của người Mường l� người tiền Việt

Hiểu hay kh�ng t�y bạn l� nguời Việt của miền n�o?

 

Bạn ho�n to�n kh�ng hiểu, nếu bạn l� nguời Bắc hay Nam

Bạn sẽ hiểu c�i giọng ho�n to�n, nếu bạn l� nguời miền Trung

V� n� thấp, đục, trầm, ch�m, n� thiếu giọng cao, n� thiếu hỏi ng�, v� nhiều nữa

Nhưng n� l� tiếng n�i của người Giao chỉ, Cữu ch�n, Nhật nam tiếng n�i của b� Trưng b� Triệu,

Xưa hơn nữa n� l� tiếng n�i của Thục An dương vương v� của Mỵ ch�u

N� kh�ng bao giờ l� tiếng n�i của Trọng Thủy v� của cha n� l� Triệu Đ� !

Vật th� đổi, sao th� dời

Tiếng Muờng vẫn l� tiếng Muờng v� kh�ng bao giờ dời đổi

 

 

 

Tiếng Việt chuyển �m m� kh�ng đổi nghĩa:

 

�������������� �U // AU

 

Gầu����������������� g�u������������� dandruff / pellicules

Giầu���������������� gi�u������������ rich / riche

Lầu lầu��� ��������� l�u l�u�������� fluent, courant

Mầu����������������� m�u����������� color / couleur

Nhầu��������������� nh�u���������� wrinkled / froiss�

Tầu������������������ t�u������������� chinese / chinois

con tầu������������ con t�u������� boat, train // bateau, train

 

�������������� �Y // AY

 

b�y������������������ bay������������ you all / vous autres

bầy ra�������������� b�y ra�������� to display / d�ployer

b�ng bẩy ��������� b�ng bảy���� figurative / au figur�

đi cầy��������������� đi c�y��������� to plough / cultiver

chẩy nuớc�������� chảy nuớc�� to ooze / suinter

chậy mau��������� chạy mau��� to run fast / courir vite

bề dầy�������������� bề d�y�������� thickness / �paisseur

giẫy giụa ��������� giảy giụa���� to shake / s�agiter

dậy học�� ��������� dạy học������ to teach / enseigner

đ�y������������������ đay������������ here / ici

bị đầy ra ��������� bị đay ra���� exiled to / exil� �

gẩy đan� ��������� gảy đờn����� to twang the guitar / jouer de la guitare

khẩy mỏ� ��������� khảy mỏ���� to pry open the mouth

khuấy ������������� kho�y�������� to stir / remuer en tournant

cuời khẩy��������� cuời khảy��� to snicker / esquisser un rire sarcastique

lậy���������� ��������� lạy������������� to kow tow / se prosterner

mầy����������������� m�y����������� you / tu, toi

nầy ����������������� n�y������������� this / ci, ceci

nẩy ra�������������� nảy ra�������� to get [an idea] / avoir [une id�e subite]

ngu�y nguẩy���� ngoay ngoảy��� quick head movement / vif mouvements de la t�te

nậy ra�������������� nạy ra�������� to pry open / ouvrir de force

nhẩy���������������� nhảy���������� to jump / sauter

b�n nhậy ��������� b�n nhạy���� acute / aigu

phe phẩy ��������� phe phảy��� to fan leisurely / s��ventere

qu�y���������������� quay���������� to turn / tourner

quầy h�ng�������� qu�y h�ng�� a stall / �ventaire

quầy quả ��������� qu�y quả���� agitated / agit�

rẩy nuớc� ��������� rảy nuớc����� to sprinkle / asperger

sẩy thai�� ��������� sảy thai������ aborted / avort�

s�nh tầy� ��������� s�nh t�y����� matched up / � �galit� avec

thầy����������������� th�y*��������� teacher / maitre

hết thẩy�� ��������� hết thảy����� all / tout

trấy*���������������� tr�i������������� fruit / fruit

trẫy hội�� ��������� tr�y hội������ to go to the fair / aller � une f�te

vẩy cᠠ������������ vảy cᠠ������ fish scale / �caille de poisson��

 

Ch� � : c� chiều hướng từ Đ�ng ngo�i v�o Đ�ng trong // từ Bắc qua Trung rồi v�o Nam. C� từ buổi đầu Nam tiến # 1550 AD. C� rất nhiều trong từ điển Hu�nh tịnh Của 1894. Tiếng Việt quả đ�ng l� sinh ngữ, thay đổi kh� mau, kh� nhiều

 

 

 

 

 

Tiếng n�i v� số nguời n�i

[theo Languages of the world của David Crystal]

 

 

Bahnar������������ 85000

Bru������������������ 40000

Chrau�������������� 15000

C�a������������������ 15000

Gutob�������������� 45000

Halang������������� 10000

Hmong��� ��������� 5000000

Hrꠠ���������������� 80000

Jeh��������� ��������� 10000

Juang��������������� 13000

Katu���������������� # 25000

Kharia������������� 145000

Khmer������������� 8 000000

Khamu������������ 100000

Koho��������������� 100000

Kurku�������������� 185000

L�o������������������ 10000000

Malay�������������� 220000000

Mnong������������� 50000

Mon����������������� 550000

Muờng������������� 400000

Nicobarese������� 10000

Phộc���������������� 5000

Rengao��� ��������� 15000

Sedang������������� 40000

Sora����������������� 300000

Stieng�������������� 50000

Th�i����������������� 70 000000

Thổ������������������ 200000

Việt������������������ 83000000

 

 

��������� ( tr�ch Từ Điển Nguồn Gốc Tiếng Việt, t�c giả BS Nguyễn Hy Vọng  sẽ ph�t h�nh tại Paris, m�a H� năm 2012)

 

BS Nguyễn Hy Vọng

 

http://www.gio-o.com/NguyenHyVong.html

 

� gio-o.com 2011