Ngu Y�n

Nh�p: Costa Rican Pablo Saborio

tản mạn

 


- B�n bia tại Sacr� Coeur. (*)

� - Đọc Durant. (**)

- Mường tượng c�i chết bi thảm trong trạm t�u điện.

- Chửi nh�n loại (thầm trong đầu).

- Rồi bắt tay với người

v� chẳng c� g� đ�ng kể

d� ngạo nghể cũng tầm thường

- Mua �o thun " Những � nghĩ trong đầu đ�n �ng-Sigmund Freud" (***)

- Say sưa - Trận banh b�ng ch�y

- Viết b�i thơ t�n tiến

- g�i

- đ�o

- Cải l� v� rượu vang

- Tung h� tr� chơi trong hồn

số phận t�nh �i

- Ngủ

- .......

(Đọc To do (today) của Pablo Saborio).

(*) Qu�y rượu trong kh�ch sạn nổi tiếng ở Paris.

(**) T�c giả bộ trường thi�n về văn minh nh�n loại.

(***) T�m l� gia về t�nh dục.

T�i bắt đầu Costa Rica với b�i thơ To Do (today) của thi sĩ địa phương Pablo Saborio. T�i bắt đầu với �ng nằm d�i dưới bức tranh lớn. Nắm s�t đất dưới nghệ thuật.

 


 

Sở dĩ bức tranh l�m cho t�i ch� � v� nghĩ đến nghệ thuật chữ của người Việt. Chữ l� phương tiện quan trọng để diễn tả v� s�ng t�c nhưng kh�ng phải l� phương tiện duy nhất, cũng kh�ng phải l� phương tiện hữu hiệu nhất.

Chữ th�nh lời l� phương tiện th�ng dụng để s�ng t�c thơ. Những t�n hiệu th�ng tin kh�c cũng l� phương tiện diễn đạt thơ. H�nh ảnh, biểu tượng, m�u sắc, cử động cũng l� ng�n ngữ để tạo thơ. Cuối c�ng, kh�ng c� chữ n�o, khoảng trống trong b�i thơ, lại l� ng�n ngữ s�u nhất, sắc nhất, biến h�a nhất để mang thơ ra ngo�i giới hạn của ch�nh n� v� của nh� thơ.

Khi t�nh cảm tu�ng tr�o, chữ nghĩa sẽ tr�n k�n b�i thơ. Kh�ng kịp đ�o s�u v�o � tứ, kh�ng kịp chọn lựa những ẩn dụ, kh�ng kịp ghi nhận to�n diện. �, tứ, lời, chữ theo t�nh cảm ch�p xuống. B�i thơ th�nh h�nh trong nồng độ cảm t�nh. Th�ng thường những b�i thơ n�y kh�ng c� đời sống l�u d�i. Thiếu suy tư, b�i thơ kh� tạo chiều s�u.

Khi suy tư qu� kh�, thơ mất đi phong th�i thi vị m� xuất hiện như những b�i văn xu�i c� đọng, xuống h�ng ngắn gọn, thuyết phục như một diễn giả.

Khi l� luận qu� chặc, thơ kh�ng c� chỗ trống để thở. b�i thơ c� chữ, lời, h�nh, tượng, � tứ ... n�i toạc ra hết. Chẳng c�n g� để nghiền ngẫm m� t�m ra "c�i s�ng tạo, sống lại của thơ".

Thi sĩ l� người suy tư li�n tục suốt cả một đời. Tư duy từ một triết l�, một nh�n sinh quan, một gi�o triết n�o đ� để kh�m ph� những sự việc của đời sống qua những chi tiết b�nh thường. Mỗi "g�" xảy ra mang đến ngạc nhi�n, mang đến th� vị, mang đến th�ch đố tr� tuệ, mang đến thao thức t�nh cảm...... đều c� thể l� một bắt đầu của một b�i thơ.

Do th�i quen đ�o s�u v�o sống, dừng ngắm sinh hoạt, kh�m ph� kh�a cạnh kh�c của "g�" m� người xung quanh kh�ng quan t�m, thi sĩ đ� nu�i trong l�ng một khối lượng, sức mạnh của s�ng t�c. Khi cảm t�nh v� một c�i cớ "g�" khơi động, sức mạnh của khối lượng "kiến thức, kinh nghiệm, s�ng kiến...." tr�o ra trong lời, t�n hiệu của lời.

Bề s�u của b�i thơ mang v�c d�ng của to�n khối suy tư của thi sĩ. Những �, tứ, lời, lẽ, ảnh, tượng, sắc...l� những lớp truyền th�ng bận b�n mgo�i của những chi tiết suy tư đ� tồn tại l�u ng�y trong t�m hồn.

V� trong cơn say sưa, li�n man của thơ xuất hiện, trực gi�c nảy sinh những chỗ nhảy vọt ra ngo�i l� lẽ, l� luận, h�nh văn, suy nghĩ... Những �, tứ, ảnh, tượng, m�u sắc....n�i ngắn l� những th�ng tin trực sinh n�y l�m cụm từ, c�u thơ, d�ng thơ bị ngắt khoản nhưng kh�ng lạc lối, tạo ra những khoản trống trong b�i thơ.

Những khoảng trống n�y xuất hiện bất ngờ, kể cả chủ nh�n b�i thơ cũng bị bất ngờ, để b�i thơ hội đủ đặc t�nh của thi ca. Khoảng trống được cảm nhận. Khoảng trống được suy tư. Khoảng trống g�y th� vị. Khoảng trống tạo mơ hồ. Khoảng trống n�i l�n v� v�n n�t biến ho� của thơ.

Ngh� thuật kh�ng thể n�o chỉ nh�n xu�i. Cần phải ngắm nghi�ng, lật ngữa, �p sấp v� nh�n ngược. �ng Saborio nh�n từ dưới nh�n l�n l�m cho t�i ch� �.

Nghệ thuật l� một nhận thức. Với � nghĩa. Gi� trị xuy�n qua những nh�m ch�n v� vị của ng�n ngữ. Saborio đi t�m một lối sống th� vị hơn qua thi ca, hội họa v� tạo h�nh. �ng kh�ng tốt nghiệp trường mỹ nghệ n�o, kh�ng bằng cấp khoa bảng. �ng l� kẻ lang thang qua nhiều quốc gia để ghi nhận: Một c�i c�y tự n� kh�ng c� � nghĩa, n� kh�ng giả cũng kh�ng thật, c�y l� c�y. Sự thật sự giả chỉ do con người nhận x�t. Kh�ng phải của vật. �ng cho rằng tiến tr�nh của người l� tiếp tục thao thức với sự hiện diện của m�nh, của m�nh đối với xung quanh, để tiếp tục truy kiếm cho đến l�c "t�i sinh". Born again ở đ�y c� � nghĩa sự sống lại thần hồn. Đối tượng của nghệ thuật theo đuổi mục phi�u n�y. N� n�i ch�ng ta bằng h�nh v� sắc. N� soi s�ng đối tượng đời sống v� mối li�n hệ với ch�ng ta.�����

(Tranh Nổi Loạn... của Saborio)


 

 

Đọc I Have The World

T�i nắm địa cầu

như một nắm bột nh�o

trong tay

 

Nước rịn ra

như đặc kẹo

của mơ

 

Hảy khoan!

 

T�i kh�ng muốn kể nữa

 

N�y địa cầu trong l�ng tay

Ta từ chối n�i về ngươi

những chuyện tầm thường

Ta đ� trốn đi trong lặng lẽ

N�y vật b� con

Kiến thức kh�ng phải l� chữ m� l� � nghĩa b�n s�u của những chữ n�y. T�i th�ch c�u n�i của �ng v� những bạn t�i, nh� văn nh� thơ nh� chữ, rất t�n k�nh kiến thức. � nghĩa họ thấy l� � nghĩa tự điển. V� sao người phải tự giam m�nh trong bức tường chữ nghĩa do người tạo ra? Nếu mở tự điển ra để t�m một chữ c� � nghĩa trừu tượng, c� phải sẽ thấy nhiều � nghĩa kh�c nhau v� nhiều trường hợp sử dụng đa dạng? N�i một c�ch kh�c, c� những chữ mang nhiều � nghĩa kh�c nhau, t�y v�o mỗi trường hợp, t�y v�o mỗi ẩn dụ, t�y v�o mỗi gi� trị của tư tưởng v� c� lu�n cả những � nghĩa chưa thấy trong tự điển. Chữ l� chết. Nghĩa l� sống. Sống l� biến th�m nghĩa. T�m tr� hẹp, kh�ng phải cạn, th� thấy chữ. T�m rộng th� cảm nghĩa. Trực gi�c mạnh th� bật nghĩa mới. Kh�ng phải tự nhi�n m� hai từ "chữ nghĩa" đi đ�i với nhau. Nếu từ "chữ" hội đủ nghĩa th� cần g� từ "nghĩa".

Chữ nghĩa tự n� kh�ng phải l� thơ. R�p h�ng h�ng, tự n� cũng kh�ng l� thơ. L�m thơ l� một h�nh tr�nh d�i. Trước khi l�m một b�i thơ, đ� c� h�ng h�ng giờ người l�m việc với thơ. Thơ đột xuất ra đời nhưng kh�ng c� nghĩa l� người l�m thơ kh�ng cưu mang � tứ t�m t�nh đ�. C� khi cưu mang rất l�u.

John Zerzan, Elements of Refusal, cho rằng, sử dụng ng�n ngữ l� tự giới hạn trong những � niệm đ� sẳn c� trong ng�n ngữ đ�. William Faulkner, As I lay Dying, cho rằng, ch�ng ta đ� đến một nơi m� sự sinh hoạt của chữ nghĩa r�c rưỡi đang gia tốc trước khi đụng v�o v�ch đ�. V� vậy l�m thơ l� tự giải tho�t, ph� vở những giới hạn trong ng�n ngữ phải sử dụng.

Mười ng�n chim hạc chết

Dưới cổ xưa n�y

Tre gi� năm mươi năm

(Đọc, Haiku of a nomad in the orient của Niccolo)

 

 


(Trước Khi T�i Ng� Gục. Tranh Pablo Saborio).

 

 


(Niềm An Ủi của Chẳng Ra C�i G�. Ảnh chụp của Saborio).

 

 

Đọc From The Journey của Saborio:

T�i lạc mất

như sắc m�u rơi rụng

tự ph� du

như� than van thừa thải

kh�ng n�n lời

 

Đọc,� I� Imagine A Day:

Tưởng tượng một ng�y

khi hoa hồng mới nở nguy�n �m

tho�t ra m�i miệng

tr�n ngập hương thơm từ tiếng cười

T�i vui mừng biết bao

d� vẫn đầy lầm tưởng

 

Nhưng cho�ng� l�n kẻ lạ

sự thật b� mật của tuổi đời

Ch�ng ta ngồi h�t

như mạch nước m�i mệt

trong hồ bơi

mệnh hệ kh�ng đ�ng

nhưng cũng kh�ng hiểu được

khi ng�y cuối c�ng đến

 

Viết t�i lăn cạnh m� b�n

Tẩu thuốc kh�i h�nh mũi t�n

Thật ra t�i đang nh�n m�y

kh�ng suy nghĩ

 

Đọc, Bamboo:

Cho d�� � nghĩ c� v� hạn

Giam t� t�i l� da bọc người

Nhưng nhận thức rộng xa� v�o lặng lẽ

 

Cho d� c� l�c kh�ng hiểu

L�ng đớn đau

Nhưng ngọn n�i lạnh như tro bụi

 

Từ khi ta biết mỗi một điều

Nhiều giọt m�u trở th�nh đổ m�u

Nhưng ly t�n mong manh như trẻ mồ c�i

 

Tuy vậy ta y�u sa mạc c� đơn

Đếm những tường cao che lầm lỗi

Nhưng nuốt tr�i lời kinh th�nh r�u rao

 

Như thế ẩn dụ n�i một m�nh

M�y d�ng nghĩ ngợi như mẹ

Nhưng v� động như tre lặng y�n.

 


(Pablo Saborio. Ảnh, họa, thơ v� �, tr�ch trong Nihilism Poetry).

 

 

To Do (Tomorrow) của Ngu Y�n

- Thưa �ng Saborio, T�i kh�ng dịch

sẽ đọc rồi kể lại (1)

những lỗ tai c�n m�n nhỉ

 

- Kh�ng chuyển ngữ lời �ng

sẽ� kh�ng tự điển

chữ cho mắt m�

 

- Bản lảnh: văn s�u

Trung thực: văn ch�nh

T�i hoa: văn hay

L� lẽ hời hợt: sẽ qu�n s�ng t�c

 

- Thưa �ng

cho t�i mượn c�y viết

nghỉ một ch�t đi

�ng c� t�i

sẽ h�t những lời tử tế

 

(1) Mời đọc b�i Nh�p: Đọc Thơ của Ngu Y�n� tr�n www.sangtao.org

 

http://www.gio-o.com/NguYen.html

 

� gio-o.com 2011

 

 

If you are interested in adidas ACE 16.2 Primemesh FG/AG - White/Core Black/Gold Metallic,find more.