Ngu Yên

 

Kiến: Thy Ǵ?

 

 

tản mạn

 

Lúc c̣n nhỏ, tôi rất ṭ ṃ t́m hiểu về kiến. Kiến đủ loại đủ màu. Sau vườn nhà, một thế giới kiến do tôi đào hào đắp lũy. Xây cất đụn cát, bắc cầu, tạo những con đường xuyên sơn như Hàn Tín xây San Đạo. Tào Tháo là lũ kiến Riện, nhỏ con mà đáo để. Nhà Hán là lũ kiến Lửa Đỏ. Dũng mănh. Hay chết v́ tổ quốc. Kiến Lửa Vàng là phe Tôn Ngô. Rất kiên ĺ, chiến đấu không thua ǵ lính của Lưu Huyền Đức.

 

Sau những giờ tan trường, những ngày nghỉ học, khác với các bạn đồng tuổi, tôi thích ra sau vườn nghiên cứu binh thư chiến trận với kiến. Tự cho ḿnh là Khổng Minh. Sau này, bất cứ lúc nào nhớ lại ông Khổng Minh Con, tôi cũng có cảm giác vừa ngu vừa tức cười vừa ngậm ngùi vừa thơ mộng.

 

Thuở đó, ông Khổng Con rất đam mê. Nhịn cơm. Đội nắng. Ăn cắp đường, mật ong và gạo của má để làm mồi cho kiến đánh nhau. Chiến tranh v́ lợi là nguyên tắc bẩm sinh và tự nhiên. Có khác chăng là kiến không biết nhân danh dân chủ, công b́nh, tôn giáo, đạo đức để đánh nhau với hai chữ chính nghĩa. Khổng Minh nhân danh nhân nghĩa để đánh Tào Tháo. Tôi nhân danh giá trị để chê thơ mới thơ cũ. Vợ tôi nhân danh chung thủy đă làm tôi xiêu ḷng chừa thói trăng hoa. Hay dở không ai biết rơ. Chỉ biết con người thích nghe những lời phù phiếm để tiêu pha cuộc sống ngắn ngủi này. Người khôn là người biết nhân danh đúng lúc đúng thời. Người dại là người thích nghe nhân danh không đúng thời đúng lúc. Người ngu là người không biết nhân danh hoặc nhân danh trật lất. Ngu nhất là người lật tẩy nhân danh. Người lật tẩy vừa mộ phạm kẻ hiền sĩ (dù giả mạo hay thật), vừa xúc phạm đến đám đông đang ngưỡng mộ kẻ nhân danh. Đám đông rất sợ bị lừa. Ít ai chịu nhận ḿnh bị lừa. Chỉ tại số mạng thôi. Đám đông sẽ nhất quyết bênh vực ngài hiền sĩ kia v́ đám đông là khôn ngoan, là quyền lực, là đa số, là từ chối sự thật. Đó là lư do chúng ta có quá nhiều những con kiến Đen.

 

Khi tôi bắt đầu nuôi kiến Đen, tôi hiểu được thế nào là ma giáo. Kiến Đen chân cao, chạy nhanh, khoẻ mạnh, ngửi được mùi đường mật xa hơn các loại kiến khác. Một ḿnh có thể vác một hạt gạo phi hành về sơn động. Trong khi một chục con kiến Riện lê la chưa xong một hạt nhỏ. Kiến Lửa tuy vác nỗi nhưng đi chậm. Những kiến lửa chiến sĩ không truy tầm mồi. Họ chuyên chiến trận như đoàn quân của Quan Công. Khi vừa bắt được mùi vinh hoa phú quí, kiến Đen ơi ới gọi nhau. Râu chạm râu. Ḷng tíu tít. Cả đám lăng xăng cuốn theo chiều gió. Bu vào gạo cơm, đường mật, khiêng chạy. Nhưng nếu những loại kiến khác đă có mặt trong vùng thực phẩm, kiến Đen sẽ không tham chiến. Luôn luôn chờ đợi, ngư ông thủ lợi. Chờ cho hai phe kiến đánh nhau tơi tả. Khi sơ hở, một vài chàng kiến Đen cao cẳng nhảy vào. Bưng một hạt, quẹt một miếng, rồi cao bay tẩu thoát.

 

Kiến Đen rất nhát, chỉ được cái tướng cao ráo, đen bóng trông dễ sợ. Không đối đầu với địch thủ. Vạn bất đắc dỉ, khi phải đánh nhau, kiến Đen tỏ ra khôn ngoan vô cùng. Không theo cách thức so càng b́nh thường của các chiến binh kiêu dủng. Thoạt đầu, Đen cũng đối mặt với Lửa. Khi Lửa nhe càng tiến tới, Đen quay mông lại. Chỉa cái đít vào mặt Lửa. Cái đít nhún nhẩy, khiêu khích. Trông thấy là nổi điên liền. Lửa nhào tới cắn cái đít. Ngay vào lúc đó, Đen xoay người lại, cắn vào eo của Lửa. Eo là nơi đầu ḿnh nối với bụng và đuôi. Là nơi hiểm yếu nhất của kiến. Đen thường rất thành công. Bỏ chạy để lại Lửa đang chia ĺa thân thể. Đầu ḅ đường đầu. Đuôi ḅ đường đuôi. Cả hai đang níu kéo một chút sinh tồn. Kiến Lửa ít khi đối phó được kiến Đen. Rượt không kịp. So càng hay bị lừa. Trong thiên hạ, có mấy anh hùng thắng được tiểu nhân. Anh hùng tự thân thường là kẻ thất bại. Ải giai nhân thường không qua nổi. Cửa gian tà bị nhốt mở không ra.

 

Thiên bất dung gian. Trời sinh Tào Tháo đâu phải để giúp Khổng Minh đi vào sử sách. Có Tào Tháo để đối phó biết bao kẻ gian tà khác. Kiến Riện trị kiến Đen là kỳ phùng địch thủ. Kiến Đen chạy nhanh. Kiến Riện ḅ chậm. Đen to lớn. Riện nhỏ nhoi. Vậy mà, kiến Riện phục kích kiến Đen hết sức ngoạn mục. Khi tranh mồi, Đen thường cao cẳng chạy lẹ nên nhảy vào vác thức ăn rồi đào tẩu. Bầy kiến Riện đôi lúc ngẩn ngơ nh́n kẻ gian ra đi không màng pháp luật. Có lẽ đă quá nhiều lần chịu đựng, Riện t́m ra một cách chận đứng kẻ gian. Mỗi con kiến Riện bám vào mỗi chân của kiến Đen. Khiến Đen không dễ dàng bôn tẩu. Rồi bầy kiến Riện xúm lại, kéo các chân kiến Đen. Đen đành ngă xuống nằm bẹp. Một đàn Riện cảm tử khác leo lên người kiến Đen. Vừa cắn vừa chích những nọc độc bé nhỏ cho đến khi kẻ gian hấp hối….Ông Trời quả là kẻ giỏi toán học. Đàn kiến Riện luôn luôn nhiều hơn đàn kiến Đen.

 

Tôi mê nhất là lúc hai con kiến lửa so càng, một Vàng một Đỏ, nhất là kiến tướng, có cái đầu thật lớn, bốn cái càng mở ra như bốn lưỡi đao. Trông hùng dũng và oai phong. Hai tướng đánh nhau bất cần thân thể. Cắn nhau đứt tay, đứt chân, đứt ḿnh, găy càng. Bỏ xác cong queo, không hề lùi bước. Không chỉ là tướng. Lính đánh nhau cũng bỏ xác dày cộm trên chiến trường. Sau mỗi trận đánh lớn, kiến hai bên ôm nhau dính cục, chết la liệt. Hai con cùng chích nọc độc. Hai con cùng cắn chết nhau. Thiên địa đồng tử. Tôi đă có nhiều lần vớt xác kiến, bỏ vào ḷng tay. Cảm giác nhám nhám, xảm xảm, êm êm, nhẹ hẫng tạo nên một chút bùi ngùi. Lúc đó, tôi c̣n quá trẻ để thương đời, xót người. Nhưng cảm giác giống như xem phim cao bồi mà vai chính bị bắn chết.

 

Xem kiến có kỹ thuật riêng. Cúi xuống thật gần, nh́n cho rơ nhưng phải nín thở. Nếu thở vào, kiến sẽ bỏ chạy. Lạ lùng, gió lớn bao nhiêu, kiến vẫn đánh nhau cho đến chết. Một hơi thở nhẹ nhàng, kiến bỏ chạy ngay. Phải chăng hơi thở của người hôi hám?

 

Tôi thường lấy vải bịt mũi và miệng khi xem kiến.

 

Kiến đánh nhau có chiến lược chiến thuật rơ ràng. Ḷng yêu nước rất cao. Khởi đầu trận chiến là do ông Trời rải gạo, rải cơm, dùng đường mật dẫn dụ hai tổ kiến ở khá xa nhau. V́ cơm áo, v́ bộ tộc Thành Cát Tư Hăn cũng phải vượt sa mạc vào Trung Nguyên t́m thực phẩm. Những con kiến đi t́m thực phẩm không có nhiệm vụ đánh nhau. Chúng đi dọc theo con đường định mệnh và gửi đồng bọn về tổ để gọi thêm tiếp vận. Chúng hân hoan kéo mồi... Nào biết đó là ư Trời, ḷng người. Cho đến lúc hai bên gặp nhau. Kiến dân vội vàng truyền tin về quê nhà. Một vài cuộc đụng độ, ôm nhau lăn cù, không đủ tiêu chuẩn vơ thuật. Trong khi đó, từ mỗi ổ kiến, phát xuất một đoàn binh tinh nhuệ. Khi hai chiến đoàn này gặp nhau. Băi chiến trường càng lúc càng lan rộng. Binh sĩ hai bên tiếp tục đổ vào. Phe nào thắng thế, lập tức tràn về phía tổ bên kia. Hay một điều là kiến không bao giờ sử dụng hết binh lực một lần. Pḥng thủ ở quê nhà luôn luôn có một đội binh hùng hậu. Mỗi khi đich quân đến gần thủ đô, từ trong cửa lỗ nhỏ xíu, ùn ùn tràn lên như nước dâng trào. Một đoàn lính cảm tử tỏa ra như nước sông dâng tràn biết bao giờ tàn. Đẩy lui quân thù về phía xa. Có khi say men chiến thắng, rượt theo quân thù cho đến xứ sở của họ. Để rồi từ trong thủ đô của địch, binh lực pḥng thủ lại giải vây đất nước trước gọng kềm của ngoại xâm. Lạ lùng, trận chiến cứ như vậy kéo dài. Không hiểu kiến ở đâu mà nhiều quá. H́nh như chưa bao ngờ tôi được chứng kiến cảnh kiến mất nước nhà tan v́ chiến tranh. Tôi đă từng tham dự vài trăm trận lớn nhỏ của đủ mọi loại kiến. Kiến nào cũng anh hùng. Nếu không có một trận mưa hoặc má ra tưới vườn, trận chiến của kiến không có giờ chấm dứt. Hai bên đánh nhau cho đến lúc kiệt quệ rồi tự động hưu chiến. Mạnh ai nấy hồi hương. Bỏ lại xác kiến hàng hà sa số dọc theo con đường thực phẩm. Kiến chết thường nằm cong. Thường là chết chùm. Bạn thù ôm nhau lẩn lộn. Số lớn khác chết không toàn thây. Đầu ḿnh chia ĺa. Thân rớt băi đông mà đầu gác băi tây.

 

Nếu tôi là người bày ra cuộc chiến, tôi sẽ kết thúc bằng cách thổi những hơi hôi thúi vào chiến trận. Đang đánh nhau hăng hái, kiến bỏ chạy có cờ. Tiếc rằng hơi thở ông Trời không hôi để thổi vào những trận đánh tan hoang nhân mạng của đất nước tôi. 

          


photo:Challiyan

 

Ở xứ Hoa Kỳ, ngồi xem kiến đánh nhau là việc khó tưởng. Ai có thời giờ này? Ai c̣n thú vui này? Chủ Nhật, ngồi một ḿnh ở vườn sau nhà, t́nh cờ thấy hai con kiến ôm nhau. Kiến Bốc Lửa, fire ant. Tôi ngạc nhiên, chưa bao giờ được thấy kiến đánh tay đôi. Cùng một giống, chắc hai anh này có chuyện ǵ xích mích. Tôi chạy vào nhà lấy khăn tay bịt mũi miệng, t́m cái kính lúp ra nh́n cho rơ. Một trời tuổi thơ trở về trong tôi. Kiến, thấy kiến, thấy chiến tranh, thấy mưu lược, thấy an bài định mệnh, thấy chết, thấy sôi động nhân sinh, thấy ước mơ cuồng nộ, thấy Khổng Minh Con nay đă già héo….Chỉ một thoáng thôi, thấy cả đời này và đời sau.

 

Theo dơi hai con kiến Lửa cắn nhau. Chúng so càng nhưng đôi râu lại quấn vào nhau. Chân cẳng rối rít t́m nhau. Chừng này tuổi, tôi mới biết, kiến cũng yêu nhau. Gỡ khăn tay ra, tôi thử thổi nhẹ nhẹ vào cặp t́nh nhân. Không ăn thua ǵ. Yêu nhau tam tứ núi cũng trèo, sá ǵ chút hơi thúi.

 

Tôi đứng dậy đi vào để yên cho đôi t́nh nhân.

 

Ngu Yên  

 

 

http://www.gio-o.com/NguYen.html

 

  

© 2008 gio-o