Lời Bằng Hữu

“Nên c là Ngu Yên”



Thư của nhà thơ Vũ Quỳnh Hương  gửi ngày 24 tháng Giêng năm 1995

Kg anh Ngu Yên,

            Đă nhận tập thơ mới anh gửi cho.

Xin cám ơn anh đă có ḷng nhớ tới. Xưa nay người ta chỉ biết có ông Luân Hóan làm thơ ca tụng vợ, nay lại  được xem ông Ngu Yên yêu vợ say đắm, yêu suốt trăm năm chưa thỏa. Theo tôi, đây là một khuynh hướng  đi lên (hướng thượng) của  nền thi ca hải ngoại. Ước ǵ tất cả đàn ông trên đời đều yêu vợ như vậy th́ mặt đất sẽ đẹp đẽ biết bao nhiêu.

Một lần nữa , xin cám ơn anh

Sanjose , Cali.

 

Thư của nhà văn Nguyễn Mộng Giác gửi ngày 27 tháng 11 năm 1985

            Tiên thân,

Mấy lần trước gửi thư cho Phụng, cuối thư gửi lời thăm Tiên như “ một nhân vật phụ”. Nay th́ phải gửi cho Tiên như nhân vật chính , v́ điều lâu nay tôi và ông Vơ Phiến vẫn đoán đă được xác nhận. khi đăng bài Chiều nhậu chả gị ở Houston, ông Vơ Phiến bảo người làm thơ chắc chắn là dân B́nh Định, v́ cái kiểu viết “ ràng bánh tráng “ th́ không thể có ở dân  khác…..

            Dân B́nh Định lầm lẫm nhưng ưa “chơi bạo” vụng về bề ngoài mà thâm bề sâu. Mong là Tiên chịu khó để tung ra cái ǵ dài hơi về thơ . Gửi lời thăm Phụng ( lần này bị làm nhân vật phụ , đừng buồn ) .

Westminster , Cali

 

Thư của nhà văn Thế Giang gửi ngày 21 tháng 5 năm 1987

Anh Ngu Yên mến,

Nhận được tập thơ “ Hóa ra nét chữ lên đàng quẩn quanh “đă lâu, măi đến hôm nay mới viết cho anh  được . Lỗi này thật nặng, nhưng vẫn mong anh vui ḷng bỏ qua cho.

            Cầm tập thơ trong tay tôi rất ngạc nhiên và xúc động,vội đọc ngay trong những khoảng trống thời giờ hiếm hoi, giữa những bận bịu sinh kế và viết lách. Định sẽ viết cho anh ngay mỗi khi đọc được những câu thích thú, nhưng….

            Anh Ngu Yên mến , tôi sinh ra và trưởng thành ở miền Bắc nên ít có dịp thưởng thức thơ văn miền Nam. Về sau ,thỉnh thoảng được nghe nhà tôi đọc cho nghe vài câu thơ của Bùi Giáng và Hoài Khanh,tôi tṛn mắt ngạc nhiên . Nay được đọc thơ anh, tôi vô cùng thích thú t́m lại cái ngậm ngùi thơ mộng của Hoài Khanh , cái lăng mạn ngông nghênh của Bùi Giáng và nổi lên trên cả là cái nghịch ngợm ,mai mỉa của Ngu Yên. Tôi yêu thích không khí man mác ngậm ngùi của con người bị lỡ chuyến tàu đời :

             Rồi sông chảy nước xuôi về biển cả

             anh lớn khôn vào lơ lửng trong đời

              thơ mỗi tuổi mỗi thời thêm se sắt

              tâm hồn anh dần cũng đă rách bương

              có đôi lúc nhớ về ḍng sông cũ 

              ḷng mênh mang theo hơi gió hương bùn

                         ( Nhớ về con sông Thị Nại )

              Căn pḥng số 30 đường Ngô Quyền

              vẫn c̣n trong ḷng người lính trẻ ngoài trận biên

              đă chôn vào hai ngôi mộ ở nghĩa trang quân đội

              đă mất theo xác người lính Hạ Lào

               c̣n gói trong t́nh yêu của vài thiếu nữ

               và tỏ mờ trong ḷng người viết như chiêm bao

                            ( Những quên lăng vội vàng )

                    Em có biết

                    Vào đời chỉ một lần

                    Đă lỡ ra không bao giờ trở lại

                              ( Xin đọc bài thơ này to tiếng )

            Cảm ơn anh nhiều về tập thơ . Rất tiếc chưa được quen biết anh, nhưng “ duyên tri ngộ “đă đến qua tập thơ này.Thân chúc anh khỏe và thành công. Kẻ mến mộ…

Dortmund, Germany

 

Thư của nhà thơ Đỗ Quư Toàn gửi ngày 2 tháng 11 năm 1988

            Anh Ngu Yên thân mến,

            Cảm ơn anh đă cho hai tập thơ. Thú thật tôi chỉ mới đọc thơ anh vài ba năm gần đây,v́ trước đó tôi ít nhận được sách báo từ bên Mỹ. Đọc thơ anh tôi rất thích . Đúng là tiếng thơ mới ! Thơ đẹp và thoải mái, lạ mà giản dị . Tôi đang đọc đi đọc lại để coi có thể viết một vài nhận xét xuống giấy hay chăng. Thú thật tôi rất dè dặt khi viết, nhất là viết về thơ.

            Tôi có đọc một số bài viết của anh về thơ  trên báo Người Việt và Văn Học .Tôi chắc anh cũng nên in chung các bài đó lại thành một cuốn sách. Một cuốn sách như vậy rất cần , rất hửu ích cho độc giả, để họ hiểu thơ và nhận thơ một cách dễ dàng hơn.

            Hy vọng sẽ có ngày anh lên Montreal . Mùa Xuân và mùa thu ở miền này rất đẹp.

 

Thư của nhà thơ Luân Hoán gửi ngày 19 tháng 7 năm 1988

Thưa anh ,

            Lẽ ra nhưng lời cảm ơn vụn vặt này đến anh từ lâu, nhưng không biết địa chỉ của anh nên đến hôm nay mới nhờ được anh Phan Ni Tấn chuyển giúp.  Cảm ơn anh đă làm thơ , lại làm thơ thật tuyệt vời .

            Cảm ơn anh đă in thơ , tặng thơ để làm thơm tủ sách nhỏ của gia đ́nh tôi

Toronto,Canada

 

Thư của nhạc sĩ Phạm Duy gửi ngày 16 tháng 9 1987

Anh Ngu Yên,

Tập thơ thứ hai hay hơn tập trước ….Tôi thích những bài Tân Hài Cú , ít chữ , nói nhiều. Cũng thích luôn những ư nghĩ về đàn bà của anh, giống như ư nghĩ tôi lúc này ……

Cám ơn bài viết của anh cho Văn Học  , tháng này thiên hạ sẽ no món Phạm Duy.

Thân ái ,

Midway City, Cali

 

Thư của nhà văn Vơ Phiến gửi ngày 1 tháng 10 năm 1992

            Thân gửi Ngu Yên,

Nhận được tập thơ   Hỡi ơi . Thơ của anh vẫn độc đáo . Ba tập rồi ,luôn luôn mới , đầy khám phá.

Nhân dịp tết sắp đến ,thân chúc anh chị ra rít.

Thân mến,

Los Angeles , Cali

 

Thư của nhà văn Mặc Đỗ gửi ngày 19 tháng 6 năm 1988

            Bạn Ngu Yên,

            Từ sau hai tập thơ Ngu Yên gửi cho , mỗi khi chợt nghĩ tới tôi vẫn không hết thắc mắc, tuy mỗi lần đều có viết thư hồi âm, thắc mắc v́ chưa nói hết. Hôm trước đọc “Đôi chim Mai Hoa” của Ngu Yên  tôi đă bắt được dịp để có thể nói hết và giải thắc mắc , yên với lương tâm một người làm văn học nghệ thuật.

            Đọc “Đôi chim..” và những câu thơ ḥa trong văn tôi tự nhiên cảm. Và t́m thấy Ngu Yên. Đó là con người tôi t́m hoài không thấy trước đây.

Nên cứ là Ngu Yên.

Houston, Texas

 

Thư của nhà văn Lê Tất Điều gửi ngày 5 tháng 1 năm 1987

            Anh Ngu Yên quư mến,

Tôi thích nhất những bài như  “dấu thơ trên cát”  rất thơ

Cảm ơn anh đă làm thơ.

San Diego , Cali

 

Thư của nhà văn B́nh Nguyên Lộc gửi ngày 14 tháng 12 năm 1986

Anh Ngu Yên quí mến,

            Tôi liều mạng gọi anh bằng anh ,v́ tôi bị méo mó tục lệ ở Sài G̣n là bạn viết lách của chúng ta đều gọi nhau anh hết thảy mặc dầu có miễn lệ cho phụ nữ, chị Trùng Dương , đáng tuổi con tôi,sang đây chị ấy cũng giữ lệ, tiếp tục gọi bằng anh như xưa. Của tin c̣n một chút nầy !

            Tôi lại cố ư dùng giấy b́nh dân để biên thư  nầy , v́ đọc hết tập thơ mà anh gửi cho rồi th́ tôi rất hiểu anh, trong đó có một số mặt : b́nh dị , không kiểu cách , thấy giấy đẹp, anh sẽ xem thường tôi.

            Anh là người may-mắn nhứt đời . trong trên 20 quyển sách đă xuất bản, nhà Văn-Nghệ tŕnh bày quyển sách anh đẹp nhứt , khiến tôi phải ghen.

            Sự mát tay của nhà Văn-Nghệ kỳ này thật tương xứngvới giá trị của tác phẩm. Từ 30 năm nay mới có một tập thơ Việt làm tôi được sung sướng hoàn toàn, những tập khác cũng có chứa đựng một số bài hay, tập của anh th́ bài nào cũng hay tuốt hết. Nhưng cái hay , có thể cũng có người khác làm được, c̣n cái độc đáo của anh chắc sẽ giữ được địa vị quán quân ít  lắm cũng vài ba mươi năm ,trong thời gian đó , khó ḷng mà có được một tập thơ như thế.

            Tôi thích nhất bài “Con tim hát trong máy nhạc” . Nhưng  một bài thơ kia , bài  “Buôn ḷng bán tim” đă làm cho tôi phải khóc. Đành rằng bài đó rất hay, nhưng tôi không khóc v́ cái hay của anh mà v́ xúc động tưởng nhớ tới một thời. Năm đó, h́nh như hè năm 1958, tôi chưa già như nay. Đó là năm vàng son của tôi, tôi viết bông lung như anh, và  nói ra được tấm ḷng tôi. Năm đó tôi chủ trương một tờ tuần báo văn nghệ. Một nữ thi sĩ gởi thơ đến, tôi cho đăng ngay lập tức . Thơ tên là  “Bán tâm hồn” . Măi về sau , tôi mới quen với tác giả. Đó là chị Linh Bảo  . Bài thơ đó cùng đề tài với  “Buôn ḷng bán tim”  . Trước đó và sau anh , chắc không c̣n ai khai thác nỗi đề tài ấy hay bằng anh và chi ấy. Bài thơ nhắc đến thời vui vẻ của tôi. C̣n anh , có thật là anh đang vui hay chăng, như một bài phê b́nh ở nhật báo Người Việt đă nói. Tôi không tin . Tôi nghe tiếng khóc thầm sau lưng tiếng cười của anh. Không , anh chỉ cười giả thôi . Anh đă khóc.  “Tay điều khiển máy  bấm lầm trái tim”  th́ làm sao mà vui đựợc . Nhân , chia , trừ , cọng , đau lắm . Tôi đă làm nghề kế toán  viên ở ngân khố Sài G̣n suốt 12 năm liền , và nhân , chia , trừ , cọng đă làm tôi khóc . Tôi không bị cái cười của anh gạt gẫm tôi đâu.

            Anh đáng được hưởng một điểm son lớn thứ ba . Anh làm thơ tự do mà c̣n giữ được nhạc . Tôi không chịu được thơ mà thiếu nhạc.

                  Nếu mai ta chết mặt nhăn

                  Làm ơn sửa miệng nhe  răng giống cười

Chữ Ta mà anh dùng có nhĩa là tôi. C̣n một chữ Ta nữa , có nghĩa là We . Tôi đổi nghĩa thầm của chữ Ta trong thơ anh , để được đứng chung với anh một sổ đọan trường .

Xin hẹn  nhau ở những  bức thư sau.

Rất thân , tuy mới quen

Rancho Condria, Cali

 

 Thơ Việt nước ngoài

            Trích bài viết của nhà phê b́nh Nam Chi tháng 12 năm 1987

 ….. Những gịng cuối cùng , tôi dành cho Ngu Yên ,tác giả hai tập thơ  “Hoá Ra Nét Chữ lên Đường Quẩn Quanh” và  “Tựa Đề ở Bên Trong”. Nh́n chung, thơ Ngu Yên khi đằm thắm, khi đắng cay, khi  bông đùa, nhưng lúc nào cũng ư nhị. Có người trách ông đùa với ngôn ngữ, một tṛ chơi không mới, v́ Bùi giáng và phần nào nguyễn Đức Sơn đă làm. Với tôi , điều đó không quan  hệ: câu đối vốn là lối chơi của người Tàu; du nhập sang Việt Nam, nó đă tạo được những câu đố Nôm hay, ngay cả trong văn học dân gian. Dùng lối chơi chữ đó, Ngu Yên gợi lên được đời sống mới, những khúc mắc mới của người Việt tại Mỹ, bằng một cách độc đáo , tinh tế và rất Việt nam. Phi lư cuộc đời : cần chi phải đọc Sartre,Camus?  nhưng sau cái bực ḿnh, hay khoái chí  v́ lối nghịch ngợm của Ngu Yên , người đọc nên để ư đến sự thâm trầm và lăng mạn của chàng. Tôi lo cho Ngu Yên , ngu chưa chắc đă yên, làm thơ kiểu ấy , về  lâu về dài có thể rước khổ vào thân. Thân phận người thơ, dưới xă hội nào ,chế độ nào, thời đại nào cũng vậy mà thôi, từ Khuất Nguyên đến Tản Đà, vân vân và vân vân…

 

Vài ư nghĩ vụn khi đọc thơ Ngu Yên

            Trích bài viết của nhà báo Nguyễn Nam Anh  đăng trên báo Người Việt ngày 21 tháng 11 năm 1986

            Cách đây gần một năm, khi c̣n ở miền Đông , tôi có dịp đọc thơ Ngu Yên. Tôi nhớ bài thơ có tên là Buồn Tầm Thường. Hồi đó, tôi mới chân ướt chân ráo tới Mỹ, tới đúng vào cái mùa tuyết rơi ngập trời. Tôi bước vào đất nước to lớn này trong đêm rét mướt dưới một bầu trời trắng xóa. Đón ở sân bay có các bạn tôi,em tôi và cháu tôi. Chiếc áo cấp tại phi trường Los che được cơn lạnh da thịt , và tấm áo ngự hàn của người thân làm ấm nỗi xa quê. Tuy vậy, những ngày sau đó tôi vẫn nghe lạnh thấu tâm can. Đó là lúc tôi đọc được những đoạn rời trong Tháng Ba Găy Súng của Cao Xuân Huy. Đó cũng là lúc tôi đọc gần như thuộc ḷng bài thơ của Ngu Yên ,bài Buồn Tầm Thường:

                            Xưa nay có ai mà không buồn

                             nặng trong hồn chút ǵ vấn vương

                             ngày xưa mới lớn buồn lẩm cẩm

                              nay tuổi trung niên buồn tầm thường

                              buồn tầm thường trong tṛn ngoài vuông

                               lúc sâu lúc cạn lúc điên cuồng

                               khi cao khi thấp khi lơ lửng

                               buồn làm đời ta thêm dễ thương

Thơ ông đă giúp tôi nhẹ đi nỗi buồn, buồn làm chi trong xứ sở mà đồng tiền đóng một vai tṛ quá lớn này ! Buồn , tầm thường. Buồn tầm thường quá ! phải nói như Ngu Yên, phải nghĩ như Ngu Yên, buồn làm đời ta thêm dễ thương.

  

 

Mang  Jazz vào nhạc Việt

Trích  bài viết của nhà báo Lâm Văn Sang đăng trên báo Việt Mercury , số 234 , ngày 18 tháng 7 năm 2003.

….. . Jazz có thể không mới nhưng việc làm của Ngu Yên,  mang Jazz đến gần hơn với trái tim Việt Nam, là một thử nghiệm mới.     

          Chiều thứ bảy trên sân khấu Le Petit Trianon , Ngu Yên không phải là người cô độc. Trên lộ tŕnh ông mở ra đó, Julie Quang và Nguyễn Thảo, em trai của Ngu Yên , đă tiếp tay. Họ hát một loạt ca khúc Jazz mới trong phần đầu  (Đường một chiều , Hát không dám buồn , Đôi môi ác, Em chị …. ) Trên sân khấu có nhà thơ Vũ Quỳnh Hương làm MC . Dưới sân khấu có nhà văn Lê thị Huệ , người tổ chức cho chương tŕnh mang tên “ Chiều Tan Vào Nhạc Jazz “  Cùng nhiều bằng hữu  như Ái Vân , Trần Diệu Hằng, Nguyên Nhu , Trần Quảng Nam , Tú Minh ….

               Trần Quảng Nam có vẻ có cảm t́nh với một Ngu Yên nhà thơ hơn . Ông cho rằng tác giả  là một tên tuổi khá lớn trong nền văn học Việt Nam .

            Ngu Yên sau đó trên sân khấu đă đọc một bài thơ trong thể loại ông gọi là  “Thơ Tŕnh Diễn “ . Phần đọc thơ này đi kèm theo đôi đoạn ông thổi giả tiếng kèn. Ông đàn guitar và hát một bài khác kế tiếp ……

 

Ghi nhận của nhà thơ Phạm Cao Hoàng, 2009

Đầu thập niên 1970 tôi có dịp quen biết và trở thành bạn thân của Ngu Yên khi chúng tôi sinh hoạt chung trong ca đoàn Tiếng Nói ở Viện Đại Học Đà Lạt. Ngu Yên là một người hiền lành, đa tài, đam mê nghệ thuật, sống hết ḷng với sáng tác. Ngôn ngữ, h́nh ảnh, ư tưởng trong thơ Ngu Yên đầy tính chất sáng tạo. Tính chất sáng tạo ấy đă giúp anh góp phần làm cho kho tàng thi ca Việt Nam phong phú và đa dạng hơn.

 

        © gio-o.com 2010