V Đnh, tự khắc mộc bản

 

số đặc biệt giỗ đầu V Đnh thng 5 - 2010

l th hu

ba người đn b

v V Đnh

 

Ti chắc l ng c quan hệ với hơn con số Ba người đn b. V tn tỉnh trăng hoa tuyết nguyệt ny nọ th c lẽ l v số kể. Ti nhớ thuở ấy gặp Mai Thảo, ng đ kể cho ti nghe chuyện đến thăm nh V Đnh ở Thạch Lũng thuộc miền Đng Hoa Kỳ. Căn nh của họa sĩ V Đnh lc đ kh huyền thọai với chng ti. Nghe đồn nh dựa vch ni thơ mộng tuyết băng. Trong nh giữ những cu chuyện dn dựng bởi một nh nghệ thuật đặc biệt. L nơi chốn gh thăm của đi uyn ương lẫy lừng kiếm phật Nhất Hạnh v Cao Thị Ngọc Phượng. V nhất l chủ nhn của ngi nh một họa sĩ sống cực kỳ ẩn dật với người đn b tc vng mắt xanh. Người đn b tc vng mắt xanh ấy, theo lời kể của ng Mai Thảo, rất đặc biệt. L ăn mặc như một người đn b Việt Nam, o b ba lụa tm quần sa teng cho V Đnh ngắm. V ng Mai Thảo cn chứng kiến cảnh người người đn b tc vng mắt xanh ấy bưng một thau nước ấm v một ci khăn tay đưa cho người họa sĩ lau mặt.

Ti nghe l thấy hơi rng rợn. Cng t m hơn. Lc đ ti hơi đinh ninh l họa sĩ hnh như cũng tn tỉnh ti cht xu. Hng tuần ng gửi cho ti những bức k họa v những ging chữ ny nọ. Ti cn xinh gồ ba b tn thời v vừa xuất bản quyển Bụi Hồng, ng chụp ngay, viết một bi giới thiệu về tc phẩm của ti trn tờ Văn Học của V Phiến. Hnh như đy l bi viết thứ nhất v l bi duy nhất của ng giới thiệu về một cy bt nữ trẻ ở hải ngọai. Sau khi nghe Mai Thảo kể chuyện l ti đề cao cảnh gic ngay lập tức. V kinh nghiệm chiến trường với đn ng hơi bị nhiều nn ti kiếm exit dzọt ra cho lẹ. Sau ny ti đi lang thang nghe nhiều b nh văn b họa sĩ b thi sĩ kể lại nn cng r. Ồ th t ra ổng tn tỉnh nhiều người, ai ổng cũng gửi thư khoe chữ k thiệt l đẹp, ai ổng cũng tặng tranh ny nọ Từ đn b cho đến đn ng. Từ người thn cho đến kẻ lạ. Hai b nh văn Ty Hồng v LaiHồng bạn thn nhau, lc đ rủ ti ra tờ Phụ Nữ Ngy Nay ở Seattle. Khi nghe tin V Đnh lấy vợ Hồ Trường An bn Php gửi thư sang hỏi V Đnh lấy Hồng no vậy, Ty Hồng hay Lai Hồng. Ty Hồng tm sự, đng lẽ Ty Hồng thay vo chỗ LaiHồng rồi đấy. Đm tng V Đnh. Nguyễn Thị Hong Bắc bay từ DC xuống Florida, l người đn b lạ duy nhất c mặt bn cạnh vợ con ng. LaiHồng tả cảnh Hong Bắc khc như mưa như gi khi đưa tiễn chng xuống huyệt mộ. Cn LaiHồng lc đ khng rị mọ ra nổi một giọt trn hay giọt dưới no. Chắc l Hong Bắc khc hộ LaiHồng mất rồi.

V Đnh l một người rất đng yu trn giấy. Hồ Đnh Nghim khen V Đnh k chữ đẹp nhất trong đm văn thơ hải ngoại chng ti. Ti đồng . V ti phải thm một điểm thuyết phục ny, l tất cả những người được V Đnh tặng cho một chữ k rồi đều mến ổng tất. Thế mới biết nt họa nt chữ c sức thu ht đến đu, quyến rũ đến đu, lm m hoặc lng người đến đu. Tựa như tiếng ht Trương Chi, ti tin l V Đnh đ dng nt chữ, nt họa lm m đắm những người đn b v những người đn ng đến với ng. By giờ thời đại net, những người viết chữ đẹp, vẽ đẹp, khng c chỗ để dụng v nữa. Thiệt l uổng!

Năm 2007 đến viếng thăm V Đnh v LaiHồng, sống với họ một tuần lễ ở căn nh Royal Beach, bang Florida, ti mới nghiệm ra l V Đnh rất thnh cng trong mối giao tiếp quần chng. Tuy lun lun chọn lối sống ẩn v trnh xa những giao thiệp cng đm đng, nhưng lin hệ qua giấy mực của ng thnh cng vượt bực. Ti khm ph ra mối lin lạc rất phồn thịnh của ng với nhiều nh văn nh thơ hải ngọai. ng sống với mọi người qua nt chữ tờ thư. ng khng bao giờ dng điện thọai. Mọi người lin hệ với ng đều đựợc ng nng niu tru mến trn nt bt một cch đặc biệt. Ai cũng mến ng qua những nt chữ nt họa ấy. Mối tương quan với tha nhn của ng rất sung mn nhờ những nt họa v nt chữ của ng. ng chẳng hề thiếu thốn điều g, kể cả qu hương. V ng biết tạo ra niềm hạnh phc, tạo ra qu hương qua ti năng nghệ thuật của ng. Đy l một đường đi kh độc đo khi phải ni về đời sống của họa sĩ nh văn V Đnh.

Ti biết về mối lin hệ giữa hai ngườiV Đnh v LaiHồng theo lời kể của LaiHồng. Chị LaiHồng th hơi mạnh bạo, nn khi chị ly dị ng chồng ở Seattle, nghe chị kể l V Đnh cũng li dị vợ. Hai người định ti hồi Kim Trọng, th ti ngăn cản. Chị kể l hai người c t te t ngọ lc Lai Hồng 13 tuổi v V Đnh 15 tuổi, trước khi V Đnh sang Paris du học. Ti ni hai ng b gi by giờ đều su b thi bồ bịch nhau cho vui. Chị ở một mnh cho phẻ. Khi no thch gặp nhau th hai người hẹn h đi chơi cho sướng. Ngủ với nhau một đm cn sướng hơn nữa. Dọn về lm chi hầu hạ ổng mệt lắm chị ơi. LaiHồng no c coi lời ti ni l k g. Chị bn ngi nh thơ mộng trn đồi Seattle, dọn về Thạch Lũng Lũng Thạch với V Đnh để chiến thắng một người đn b tuyệt đẹp sexy sỗ sng kht tiếng ở vng DC lc bấy giờ tn Mai đ ly dị chồng về sống với V Đnh một thời gian. Người đẹp Mai đnh phải phải ra đi nhường chỗ cho LaiHồng dọn vo. Ni tm lại l LaiHồng rất sung sướng chiến thắng những người đn b đẹp hơn LaiHồng, những người đn b cng m V Đnh như LaiHồng, để dọn vo căn nh Thạch Lũng c tri tim của V Đnh treo lủng lẳng ngai cửa.

By giờ, hơn hai mươi năm tri qua, nhn lại, ti thấy thiệt l ti đ to lao gp cho chuyện V Đnh với LaiHồng. Nhn lại ti thấy LaiHồng yu V Đnh chết m chết mệt. Nhn lại ti thấy họ sống với nhau trọn gi như bt nước đầy. Họ biết sống v họ sống cho chnh họ từng pht giy. Chng ti, Ngọc Phụng v Lệ-Liễu đến thăm ngi nh của V Đnh v LaiHồng ở Florida hai năm trước khi ng mất, mới thấy họ sống với nhau như đi tnh nhn gi. LaiHồng cũng mặc quần sateng v o hng vải nội ha cho V Đnh ngắm. Bưng t c bống kho Huế dng ln tận miệng chồng. Yu lắm. Ti thấy LaiHồng yu V Đnh v hạnh phc khi lm việc ấy. V V Đnh th đi quanh trong nh khi no cũng Hồng ơi, Hồng ơi như một nốt nhạc cung fa sol ngn su bất tử. Trần Thị LaiHồng sống theo tiếng gọi Hồng ơi, v chết theo nt họa Chim Hồng của họa sĩ V Đnh.

LaiHồng l vợ thứ ba của V Đnh

Trước LaiHồng, V Đnh đ cưới hai chị em nh Webb.

Cưới chị trước cưới em sau.

Alice Webb/Loan, chị. V Đnh gặp người thiếu nữ gốc i Nhĩ Lan Mỹ lc V Đnh ở Paris. Lc đ V Đnh tn Thiếu Dũng, nn đặt tn Việt cho Alice l Loan. Dũng v Loan trong Đọan Tuyệt của Nhất Linh. Hai người c với nhau một con gi đặt tn Phượng Nam.

Alice Loan v Thiếu Dũng thin di từ Paris Php Quốc về sống ở thnh phố Hippy San Francisco Mỹ quốc năm 1960.

Một ngy đẹp trời Loan Webb bỏ Dũng Tự Lực Văn Đan, bỏ San Francisco đi sang xứ Ấn Độ tu Cha.

Trước khi ln đường viễn mộng theo chng trai to lớn gồ ghề tn l Phật ở xứ nhe răng, nng Alice đ để lại cho c em gi Helen một bức thư v biểu em hy lấy chng trai xứ Việt ngho khổ đi.

Thy Kiều Alice Mỹ Quốc đ diễn vở Đọan Trường Tn Thanh của Nguyễn Du với em Thy Vn Helen nh họ Webb ở thnh phố Pennsylvania tn thời:

Cậy em, em c chịu lời

Ngồi ln cho chị lạy, rồi sẽ thưa

Giữa đường đứt gnh tương tư

Keo loan chấp mối tơ thừa mặc em "

(trch đọan ngy xa xưa trong sch Nguyễn Du, Thy Kiều đi lm đĩ bn mnh chuộc Cha ở Trung Quốc, bn ku c em Thy Vn lấy Kim Trọng dm)

Thế l c em sập bẫy của người lớn.

Chng g trống nui con. "Người em lm theo lời thư chị khuyn hy đến với chng v gia đnh đều thương mến một người ti hoa"(theo LaiHồng).

V Đnh cưới em Helen Web năm 1965, đặt tn l Huệ Lin.

Họ rời miền Ty dọn về miền Đng nước Mỹ từ đ. Họ c với nhau một con đặt tn Linh Giang. Helen nui lun con b mọn Phượng Nam của chị Alice bao nhiu năm, nn sau ny Helen vẫn gọi mnh l c 2 con: Phượng Nam v Linh Giang.

Năm 1985 V Đnh ly dị Helen.

Trần Thị LaiHồng kết hn với V Đnh năm 1994.

Giữa thời gian mười năm ấy một dạo V Đnh sống chung với b Mai đẹp bỏ chồng. V Đnh kh bị mang tiếng với bạn b ở DC về vụ ny. ng Mai Thảo l bạn cũ với hai vợ chồng người đn b kia, ln n V Đnh kịch liệt. L Thiệp th bnh bạn bảo ti đừng gặp V Đnh. Ti gặp người đn ng tn Duyệt chồng cũ của b Mai ở nh họa sĩ Ngọc Dũng v tự hỏi eo ơi ng Duyệt được qa, sao lại bỏ ng ny đi. i chuyện đn ng đn b mun thuở ai m biết được kẻ no mới l tc nhn gieo ra mầm mống thnh tnh huống kia.

Trước năm 1975, LaiHồng đ lập gia đnh với nh ph bnh văn học L Huy Oanh ở Việt Nam, sanh được một con trai. Sau LaiHồng lấy một ng nọ ở Seattle. Cuối cng mới về với V Đnh.

 


Helen Huệ Lin, tranh sơn dầu V Đnh, 1965

 

Khi được tin Anh Mai (1) qua đời, Huệ Lin Helen Webb gửi thiệp chia buồn, nội dung như sau:

 

 

.

Ti cũng muốn ni l lu nay ti lun hn hoan mừng Anh đ cưới b v c nhiều năm chung sống cng b. Mấy năm nay ti vẫn sung sướng nghĩ rằng Anh đ tm được một người phụ nữ c đầu c nghệ sĩ, như Anh, lại l người bạn từ thuở thơ ấu, cng chung ngn ngữ chung văn ha m trước đy Anh lun rất khao kht thiếu vắng. Tiếc l Anh đ phải chờ đợi qu lu để tm lại được b.

..

Ti quyết định nhớ đến Anh Mai trong cung cch thuở ti mới gặp, đầy nhiệt tnh với cuộc sống, đầy năng lực sng tạo hội họa. Mới 24, Anh đ l một khun mặt đầy nhiệt tm quyến rũ thu ht v gy chấn động lớn trong gia đnh chng ti. Anh đ dạy ti nhiều điều v cho ti hai đứa con giống Anh trong cch khc nhau.

Xin hy biết l chng ti lun nghĩ đến b hng ngy.

Thn mến,

 

 


Alice v V Đnh, Paris 1958

 


LaiHồng v V Đnh, 1997

 

l thị huệ

 

(1) Anh Mai, l cch Helen Huệ Lin gọi V Đnh Mai, trong khi Loan/Alice gọi l Thiếu Dũng v thời hai người gặp nhau bn Php, chng mang tn Ng Dnh Thiếu Dũng cho đến năm 1959, cả gia đnh lấy lại họ nguyn thủy V Đnh, v passport qua Mỹ c tn V Đnh Mai. (theo LaiHồng)

 

gio-o.com 2010

 


Chim Hồng, tranh V Đnh

 


Nhất Hạnh, Linh Giang (cưỡi ngựa, con gi thứ của V Đnh),
Cao Ngọc Phượng, Helen Huệ Lin, Phượng Nam (con gi đầu của V Đnh) sau nh V Đnh, Brunswick 1986