lê thị huệ

đàn bà ngoài sáu mươi

về một mình nơi phố lạ

 

tản mạn 2 kỳ


(kỳ 1)

 

 

Tôi kéo valise nhỏ bốn bánh nhẹ nhàng bước qua cổng Kansai International Airport. Nhìn ra bến đợi phi trường hướng cố đô xa hơn 50 cây số. Trạm nào đây?  Quay bên trái hay bên phải cho đúng hướng ra những ga subway chữ Nhật nhỏ chi li kia?

Cuối cùng tôi đến một quầy hướng dẫn. Hỏi cô quầy bằng English. Thế lấy subway hay xe bus từ phi trường Kansai đến trung tâm của Kyoto cái nào tốt và nhanh. Cô quầy không nở nụ tiên môi. Cô chỉ từ tốn nhẹ nhàng cho tôi kiến thức bằng Anh Ngữ khá lưu loát.  Và cuối cùng cô nói như hát:  tôi nghĩ bà sẽ thích hãng xe buýt này hơn. Tôi tin lời cô quầy ngay. Tôi nói: Thank you darling. Have a good afternoon.

Chỉ một chiếc hành lý cỏn con và cái cặp laptop đeo vai băng ngang bãi xe hơi.  Tôi vào bên trong vé mua vé xe bus.

Ngày còn trẻ mỗi lần đi du lịch là kéo theo va li bự tổ chảng.  Bao nhiêu giày,  bao nhiêu quần xì,  bao nhiêu chạc đeo cổ, bao nhiêu son phấn. Nhét nhét nhét.  Mà vẫn nghĩ còn thiếu này thiếu nọ. Giờ dà dà đi du lịch chỉ quất một đôi giày, ba cái quần xì, hai cái quần dài, ba cái áo, một váy. Quần áo chọn vải vóc tuyệt đối không cần ủi í.  Va li nhỏ nhắn bốn bánh made in Japan lượn khắp ta bà thế giới. Chủ trương của tôi bây giờ du lịch là tối giản các thứ. Luôn luôn chỉ một va li xịn đẩy và kéo hòa nhịp cùng độ trơn láng của các sàn phi trường quốc tế. Đến khách sạn hễ thiếu gì thì ra mua hàng tại địa phương xài xong để lại. Phẻ re lòng xe.

Nhìn đồng hồ trên Samsung phone thấy còn hơn tiếng đồng hồ bèn vào quán ăn miếng bánh mì kẹp và nhâm nhi ly green tea. Trước khi ra quầy xe bớt số 2. Đón chuyến bớt đi về miền đất hạnh Kyoto.

Ngồi yên vị trên lưng ghế nệm xám sạch sẽ mềm mại. Năm phút sau xe chuyển mình rời bến. Chỉ mình tôi ở điểm khởi hành. Và suốt chuyến, người tài xế đón thêm 4 khách ở hai khu đón khách phi trường nữa. Một chuyến xe khách vỏn vẹn 5 người chạy qua hơn 100 dặm.  Từ phi trường một thành phổ nổi Osaka đến một phố nổi tiếng thế giới Kyoto. Tôi thật là người trúng lô độc đắc Lê Thị Thanh Thản chiều nay.

Thoải mái duỗi thẳng chân.  Thở êm.  Nhìn qua cửa sổ. Lòng lâng lâng.  Bầu trời bên ngoài ngây ngây nẫu lòng trời vừa chớm thu.  

Tôi nghĩ đến dáng thon thon cong cong nàng tiên cá của cô quầy. Cô mặc bộ đồ đồng phục váy ngắn và áo vét xanh biển đậm với các huy hiệu gắn trên mũ áo cứng ngắc của phòng Kansai Tourist. Cô không tỏ cử chỉ thân thiện vồn vã. Nhưng nghe lời cô nói ra là tôi tin ngay. Người xứ gì mà vừa nói cái là kẻ lạ tin được ngay!  Chỉ có nước Nhật là nơi mà kẻ lạ Nhật nói cái gì là tôi tin ngay lập tức. Không cần suy đi nghĩ lại xíu xiu nào cả.


Mấy chục năm. Từ California tôi đã du lịch khá nhiều địa điểm trên thế giới.

Hy Lạp và Ai Cập cho thỏa cơn quy hồi trí thức nhân loại.

Jerusalem và xứ Phật ở các nước Á Châu cho thỏa cơn đôi co với tôn giáo.

Âu Châu với những kinh thành tráng lệ nghệ thuật cổ điển.

Nam Mỹ với những bí mật về phần trộn bean vào dạ dày nhân loại.  

Trung Hoa với những cơn đói khát cái đáng ghét và đáng yêu của xứ nó.



Mùa thu năm 2018. Tôi vừa bước vào những ngày đầu hưu trí. Rời khỏi ngôi trường Evergreen Valley College, nơi mà tôi đã gắn bó hơn 30 năm. Và khi chọn một nơi để trú ẩn và thả rong mình ba tháng, tôi quyết định chuyến đầu tiên sẽ đến là Kyoto.

 



Jovita một người bạn lâu năm tại đại học Evergreen Valley College đã làm tấm thiệp kết bằng
những cành cỏ và hoa dại khô nhặt trong khuôn viên trường làm quà tặng ngày tôi nghỉ hưu 2018



Tôi chọn thành phố Kyoto Nhật Bản.

Kyoto là một cố đô lừng danh của nước Nhật từ năm 794 đến năm 1868. Khi chưa đặt chân đến nơi này, tôi nghe và không thấy hào hứng lắm về sự “cố và cổ” của Kyoto. Nhưng sau rất nhiều lần thăm viếng dài ngày ở Nhật, tôi thấy tôi có thể “ở được và sống chung” với sự “cố và cổ” của thành phố Kyoto này. 

Kyoto có nghĩa là “Thủ Đô” (Capitol City),  còn Tokyo có nghĩa là “Đông Đô” (East Capital). Kyoto là tâm điểm của nền văn hóa và lịch sử Nhật Bản. Nổi tiếng về sinh hoạt Thiền Zen Nhật. Nơi có nhiều đền chùa nhất ở Nhật. Có nguồn nói Kyoto có trên 800 ngôi chùa Phật Giáo (Buddhism temple), và trên 1600 đền Thần Đạo (Shinto shrines).  Mà trong mỗi đền lại có nhiều đền nhỏ . Đền Kim Các Tự lừng danh thế giới ngụ tại đây.

Tuy tiếng là “cố là cổ” nhưng Kyoto hiện lôi cuốn nhiều show ca nhạc và triển lãm trình bày nghệ thuật quốc tế nhất Nhật Bản. Hầu như các show diễn quốc tế đều muốn về  Kyoto bày hàng … thì mới gọi là.  Kyoto từng ôm chầm kỹ nghệ cinema đầu tiên, nên được mệnh danh là Hollywood của Japan. Là nơi mà văn hóa Geisa - đĩ điếm ngày xưa – còn ngày nay được tôn vinh là một nghệ thuật giải trí ưu đãi phải quen lớn, về đêm ở khu Gion Kobu.

Kyoto sạch sẽ đường xá không bụi rác.

Kyoto có nhiều thắng cảnh lừng danh để thả rong đôi chân những khi nhớ đường nhớ lá nhớ tiếng lao xao của trời đất.   

Kyoto thành phố có đồi núi, dốc, đền chùa, sông nước, hoa anh đào và lá phong Nhật thay đổi bốn mùa rõ rệt.  Nên được xem là nơi ngắm cảnh và chụp hình đẹp nhất Nhật Bản.

Kyoto còn được tiếng là nhà nhà gỗ… đền đền gỗ …hiếm quý. Những nội thất gỗ Kyo-Machiya cũ kỹ nổi tiếng của Kyoto.  Gỗ là văn hóa Kyoto thơm tho.

Ở Kyoto còn nhiều quán trọ truyền thống của Nhật gọi là Ryokan . Ngủ trên sàn chiếu, dùng phòng tắm công cộng, và cánh cửa gỗ mỏng đẩy qua đẩy lại.

Kyoto là địa điểm du lịch và thu hút sinh viên quốc tế đứng thứ hai sau thủ đô Tokyo.

Ăn uống. Kyoto nổi tiếng với món đậu phụ và kiểu ăn mỗi thứ bày ra một tí gọi là Kaiseki (懐石)

 


kiểu Kaiseki

 

Ở Kyoto còn tìm thấy các tiệm cực kỳ bé nhỏ do gia đình buôn bán. Trong nhiều hẽm Kyoto lượn là,  tôi có thể mở kéo cái rèm vải che. Vào bên trong gặp hai vợ chồng già ở tuổi 70 rị mọ bán từng mẹt cá, vài con tôm, hải sản tươi, quầy nhỏ bày bún rau khô. Tôi có thể bước qua quán cực bé tí bên cạnh. Lại mở một rèm cửa vải Nhật thêu hình mấy cành thu phong. Vào bên trong thấy một cụ ông đang quay lưng vào cái bếp lộ thiên. Quán chỉ kê ba chiếc bàn gỗ con màu nâu sờn bóng. Một quầy Nhật cho khách ngồi từng người. Cơm gồm chút cơm trắng, trứng, thịt, cá, rau, vv… nấu theo thực đơn Donburi Nhựt Bổn. Những cọng phở udon sợi mềm dẻo quấn quýt cuống họng. Những quán nhỏ, bình dân, cực sạch sẽ, mùi Nhật của người chủ, hương xì dầu Nhật bay lên từ cái bếp nho nhỏ, những người khách mặt mày thân thiện, ăn uống im lặng và bình yên. Tôi ngồi đây ăn một bữa trưa ở những quán ăn trong nhiều con kẽm vắng ở Kyoto,  mà thấy lòng thanh thản bình yên như đang ăn cơm tại nhà một người bạn hiền chiêu đãi.

Một ấn tượng ở Kyoto là có thể đi bộ từ phòng trọ ra bến xe bus hay nhà ga thường chừng 10 - 15 phút. Tuy Kyoto là thành phố bị chê là hệ thống chuyên chở công cộng hơi cổ, không bằng các thành phố khác ở Nhật, nhưng người dân đến bến đợi cũng chỉ khoảng trên dưới 15 phút là có chuyến kế tiếp. Đi bộ đã tập thể thao. Đợi chờ ở bến xe không lâu là một may mắn lớn của thời đương đại.  Đời sống công nghiệp ngày nay khiến mọi người không muốn chờ đợi điều gì lâu. Thời gian trở thành một trong những hàng quý báu bậc nhất của cá nhân. Vì con người ngày nay có quá nhiều sinh hoạt để tham dự. Một ngày được 24 tiếng phải chi thu cho chỉn chu mới hưởng thụ và kiếm tiền xứng đáng. Một trong những món hàng mà các quốc gia tân tiến giỏi thành tựu, là cung cấp phương tiện chuyên chở công cọng hữu hiệu cho người dân. Bến đợi gần nhà, không phải chờ, các trạm sạch sẽ và cung cấp các dịch vụ đáp ứng nhu cầu của dân chúng. Ở thủ đô Seoul Hàn Quốc hoặc thủ đô Tokyo Nhựt Bổn, các hầm phố dưới các ga xe điện ngầm là những trung tâm thương mại vô cùng thuận tiện và nhất là vô cùng ấm áp trong mùa đông tuyết độ âm ở bên ngoài trời. Theo tài liệu của Tokyo Metro thì mỗi ngày có 6 triệu rưỡi người xử dụng xe điện ngầm ở thành phố này. Các hầm metro ở Tokyo rất là khổng lồ.

Điều đáng khâm phục là hệ thống chuyên chở công cộng của Nhật Bản rất đúng giờ và sạch sẽ nhất thế giới.  Một nhà nước Nhật đủ khả lãnh đạo và biết bảo vệ tôn trọng đời sống của người dân như thế thì người dân họ sống sướng. Ai cũng hưởng được phúc lợi vì tiện nghi và sạch sẽ công cộng.

 

 


khúc đường đỏ đền Fushimi ở Kyoto


 

 


biết quý xe đạp, giữ hè phố cho người đi bộ, sạch sẽ, không khí trong lành, nâng niu nghệ thuật dù cổ hay tân, thành phố an toàn,
sự tử tế giữa người đối xử với người, là những giá trị, mà tôi rất quý trọng, và tôi đã chọn Kyoto để sống rong một mình trong ba tháng vào mùa thu năm 2018

 

Kyoto là thành phố mà người dân xử dụng xe đạp rất nhiều. Gần như nhà phó thường dân nào cũng có 2 hay 3 chiếc xe đạp. Họ thường dùng xe đạp để đến các nơi gần như ra chợ, chạy lòng vòng trong khu phố. Đi các nơi xa, họ dùng phương tiện chuyên chở công cộng như xe metro hay bus thành phố.

Kyoto có những ngôi chợ và những quán ăn trong hẽm làm cho tôi thấy ấm cúng êm đềm.

Theo tờ báo uy tín nước Anh là tờ The Enonomist thì Tokyo có chỉ số an toàn hạng nhất thế giới, với điểm số 92/100. Nhưng với tôi Kyoto là thành phố an toàn nhất nước Nhật. Vả lại hệ thống chuyên chở công cọng của Tokyo quá phình phồng, quá mất thời giờ. Trong khi Kyoto dễ di chuyển hơn. Dễ lách bến để có thể dạo bộ ngay đến một địa điểm văn hóa thích thú nào đó khi muốn thay đổi lộ trình.

Chọn cố đô Kyoto trước tiên là vì an ninh phố. Nơi tôi có thể đi bộ đi metro đi xe buýt một mình mà không hề ngại bị trộm cắp cướp giựt, không ớn bọn đàn ông dê xồm ngó liếc nọ kia.

Lúc còn sung sức nữ trẻ tôi từng đến Kyoto nhiều lần và biết nơi đây tôi không hề sợ bị hãm hiếp. Đây là một ơn đời hiếm hoi chỉ thấy ở Kyoto, ở xứ Nhật Bổn, và rất ít nơi khác trên thế giới.  Tôi hiếm khi tìm thấy cảm giác an toàn này ở hầu hết nhiều nơi trên mặt đất mà tôi đi qua. Là con gái đàn bà, chúng tôi thường xuyên phải sắc sảo đề cao cảnh giác bị đàn ông dâm dê lăm le.  

Đàn bà hay bịn rịn chồng con nên khó rời tổ ấm để tìm lại con người mình ở một nơi xa cách gia đình. Nhưng nếu có một ưu tiên để chọn lựa chốn đến mà người đàn bà có thể tự bơi lội trong cái tôi, để suy ngẫm lại các thứ về đời mình, một mình; thì tôi chắc là chúng tôi chỉ muốn một nơi bảo đảm an ninh nhất. An ninh phố là ưu tiên một của đàn bà đã có chồng con.  

Lạ . Dù biết có nhiều nơi khác trên thế gian có thể an toàn lắm, nhưng tôi vẫn quyết định chọn Kyoto sống rong ba tháng cho riêng mình.

Chỉ ở Kyoto một người đàn bà như tôi có thể đi lang thang 10 giờ đêm trong những con hẽm tối thui mờ ảo chút đèn điện. Tôi muốn hít thở bóng tối hiếm hoi thở hắt ra hương hồi của đêm thu đang lan tỏa giữa tháng mười ở một xứ sở tử tế và bình yên. Chỉ ở Kyoto cơn điên nhỏ bé đơn sơ này của tôi mới được tăng hạnh yêu đời lên. Kyoto là cực đỉnh khoái lạc của niềm đam mê giữa đêm tối lang thang thả rong đôi chân ngoài trời, trong tôi .

Nhiều đêm tôi thích thú cỡi chiếc xe đạp lang thang từ những hẽm phố Nishijin, qua những ngõ phố Kamishichiken … để trầm tư trong bầu khí yên ắng giữa tuần, hoặc dừng lại ngắm nhìn những  sinh hoạt văn hóa rộn rịp cuối tuần.

 


Lê Thị Huệ (bìa trái) ở một buổi giới thiệu trang trí vải của vài nhà thiết kế trẻ thuộc khu Kamishichiken một cuối tuần

 

Có rất nhiều dà dà sống ở nơi đây. Kyoto rất hút người già. Mọi người đang bàn về nạn nhân mãn nước Nhật giờ chỉ toàn dà dà. Chuyện đại sự thì để cho tiến sĩ dân số và kinh tế lo. Còn tôi ở những buổi chiều thu hiu hắt lang thang trên khu dân cư phố cổ Kyoto, thấy yêu lắm hình ảnh những dà dà long cong đi trên đường hẽm. Thỉnh thoảng dà dà này dừng lại cười trò chuyện với dà dà khác trong xóm. Trên những khuôn mặt dà dà ở đây làm cho tôi thấy hình ảnh mẹ tôi, hình ảnh bà nội bà ngoại của các bạn thời thơ ấu Việt Nam Cọng Hòa 1964 hiện ra. Thời mà chúng tôi còn ngồi quanh bà nội bà ngoại đong đưa trên chiếc võng ấm cúng tình bà cháu. Tôi từng đọc theo các chuyên gia tâm lý, tình ông bà cháu chắt là một tình cảm rất tốt cho đứa bé ở giai đoạn phát triển tâm lý thời thơ ấu.  Những đứa bé được gần với ông bà nhiều lúc bé, khi lớn lên ít bị các chứng bịnh do tâm lý ức chế gây ra. Tôi là một trong những đứa cháu ké bà ngoại bà nội các con bạn thời thơ ấu của tôi mà ra.  Bà nội thì đã mất còn bà ngoại thì ở lại Bắc. Gia đình tôi di cư vào Nam năm 1954. 

Thách đố đâu chỉ leo trèo đến đụng nóc trời chót đỉnh Hy Mã Lạp Sơn. Thách đố cũng có thể như tôi đây, người đàn bà Á Châu bé nhỏ, có thể đi du lịch một mình đến cả chục địa chỉ ở Nhật, Thái Lan, Hàn Quốc, Việt Nam, Đài Loan. Ở đây không phải là chinh phục các địa lý hùng vĩ hiểm nguy trên bản đồ thế giới. Mà tôi đã chinh phục thành kiến xã hội, chinh phục người thân, chinh phục những trăn trở trong thế giới nội tâm của chính mình, để tận hưởng niềm khao khát là thực hiện được điều tôi muốn sống ở lứa tuổi tôi. Há không phải là một cuộc chinh phục vĩ đại của một cá nhân sao.  

Nhất là trong lúc này, cá nhân tôi đang bị phân thân bị khủng bố bởi những cơn địa chấn “Gun Violence” ở xứ Mỹ, xì ke ma túy tràn lan khắp thế giới, chỉ số quốc gia hối lộ tham nhũng lừng lẫy của Việt Nam, rác plastic che chắn lòng các đại dương 5 châu, thuốc sửa DNA làm trắng da trở thành thuốc nghiện cho đàn bà con gái Á Châu Phi Châu vv… . Thì hỡi ôi! Tìm được một địa chỉ bình yên và tử tế như Kyoto mà tôi có thể en roi (enjoy-tận hưởng), tin cậy, thả rong cả thân xác lẫn linh hồn mình.  Há không phải là viên châu ngọc kỷ niệm khi nói về thời gian tôi lưu trú trên mặt địa cầu này sao.


Người đàn bà có những khi thèm.

Một mình.

Một mình.

Và.

Một mình.

 




(còn tiếp)

 

Lê Thi Huệ