SÓNG ĐÊM SAN ELIJO

tạp ghi của Hoàng Mai Đạt

Bệnh cũng như chết, trước sau gì ai cũng bị. Có điều bệnh không oai bằng chết. Người ta, trong một lúc nông nỗi, lên máu anh hùng, thường nói sảng “Thà chết sướng hơn,” chứ không ai vỗ ngực tuyên bố “Thà bệnh sướng hơn.” Chết chỉ có một lần, không có thuốc chữa, Phật hay Chúa cũng bó tay. Các Ngài chỉ có thể hứa đưa về một nơi khá hơn ở bên kia nghĩa trang. Chết là xong. Còn bệnh bị dài dài, có khi chữa được, có khi không.

Ai có bệnh gì thì người đó biết. Tôi  biết tôi mắc nhiều bệnh, cũng may toàn những thứ bệnh lặt vặt, nếu không thể chữa cho hết bệnh thì cũng chịu đựng được, như bệnh ho bất chợt, bệnh chảy mồ hôi tay, bệnh dị ứng, bệnh hắt xì chảy nước mũi mỗi sáng bước vào cái sở làm thường mở máy lạnh giữa mùa đông, bệnh nhức đầu sau một ngày đọc quá nhiều tin, bệnh thiếu ngủ, bệnh mập. Đó là chưa kể những thứ bệnh tâm lý như bệnh lười, bệnh suy tư, bệnh ít nói, bệnh thích uống bia, bệnh chán đi làm, bệnh thích đi chơi xa. Ngày xưa tôi còn có những thứ bệnh độc hại khác như bệnh ghẻ, bệnh khoe cá nhân, bệnh chê thiên hạ, bệnh rên khổ, bệnh mê tiền, và bệnh mê ... phái nữ. Hình như những bệnh đó đã thuyên giảm khá nhiều từ ngày tôi có vợ. Hình như vậy. Riêng dạo này thì bệnh chán đi làm đã bộc phát mạnh, như dịch cúm gà ở Việt Nam, khiến cho tôi điên đảo, không biết đối phó ra sao. Cũng may tôi tìm được một lối thoát tạm thời.

Tôi đang kiếm sống bằng hai nghề: viết tin cho đài phát thanh và mua bán địa ốc. Nghề nào nghe cũng bảnh, mà cũng rất bệnh. Tôi hành nghề viết tin trên 10 năm. Làm  công việc nào trên 10 năm cũng chán, ngoại trừ nghề làm vua hoặc làm lãnh tụ độc tài. Tôi có máu du mục ở trong người, ngồi lâu một chỗ chịu không nổi, nhất là trong nơi chật chội, khiến đôi chân bị gò bó và chí phiêu bồng bị cùm kẹp. Tôi cũng còn hứng thú với nghề viết tin, muốn phục vụ cộng đồng, xem đài phát thanh như đại gia đình của chính mình. Tôi từng sống chết với đài, sẵn sàng ở lại ngoài giờ làm việc để viết thêm tin, muốn cạnh tranh, đánh tan nát, bụp te tua các đài bạn.

Đó là những lúc tôi nóng như núi lửa. Dần dần tôi cũng thấm mệt. Viết tin phải khách quan, tránh có ý kiến riêng tư. Thế nhưng làm sao mà không đau lòng mỗi khi đọc tên của những người lính trẻ, chết trận ở Iraq. Dạo này mỗi ngày tôi đều duyệt danh sách tử thương do Bộ Quốc Phòng loan tải, để xem có ai là người Việt Nam hay không, y như tôi từng dò danh sách những người tử nạn trong ngày 11 tháng 9 năm 2001. Mỗi ngày vẫn có vài quân nhân Mỹ tử trận. Nhiều người mới có 19, 20 tuổi, bằng tuổi con của chúng tôi. Càng đau buồn hơn khi được thấy hình ảnh tươi cười, trẻ trung của những người lính trước ngày ra trận. Tôi viết tin như một kẻ vô tâm, ghi lại những dữ kiện từ những hãng thông tấn, mà lòng xót xa cho các gia đình, cho những người mẹ bị mất con, cho mấy cô vợ trẻ dắt con đến phi trường để nhận quan tài.

 Tin từ Việt Nam cũng cào xé tim tôi. Chiến tranh đã chấm dứt từ mấy chục năm trước mà sao đời sống vẫn không bình yên. Người Thượng bồng bế nhau trốn chạy vào rừng, tìm đường qua biên giới Cam Bốt. Họ đâu muốn sống ở xứ lạ quê người, mà ở lại cũng không được, người ta lấy mất ruộng đất, còn dọa nạt, cấm thờ phượng, không cho tụ tập học Kinh Thánh. Mấy người tu hành ở trong chùa cũng không được yên thân. Phật ở đâu thì cũng là Phật, cũng rộng lòng từ bi, đâu bắt buộc các con Phật phải đi chùa của nhà nước, không được đi lễ ở chùa khác. Chế độ độc tài vẫn còn đó, huênh hoang, phét lác, mờ ám, tự tôn như thuở nào. Đất nước có dễ thở hơn, bớt nghèo, những phương tiện văn minh thời đại cũng tràn ngập các thành phố lớn, mà sao đời sống con người như sa đọa, phù phiếm hơn, xem thường tinh thần tự trọng. Nhà nước có thể thản nhiên vu khống, ca ngợi tùy hứng, xin viện trợ liên miên không biết xấu hổ, giỏi đổ lỗi, dở trách nhiệm. Không ai ngạc nhiên khi biết Việt Nam là một trong các quốc gia tham nhũng nhất thế giới, người dân phải bán sức lao động, bán thân ở xứ người.

Công việc hàng ngày bắt tôi phải thấy những điều không ổn, bất toàn giữa những tin vui hiếm hoi. Không muốn cũng phải chịu. Tôi tự tìm thuốc chữa trị cho bản thân, loay hoay lần mò một lối thoát. Bàn làm việc của tôi nằm ở trong một góc phòng, tận cùng của một hành lang ngắn mà nếu có bước qua người ta có thể tưởng đây là một kho hàng bề bộn với đồ đạc, dụng cụ chất đầy, giành lấn lối đi, không hẳn mang phong cách của một nơi chuyên nghiệp.

Tôi sống sót mỗi ngày trong kho hàng nhờ những bản tin vui, những bản tin mang tính chất đời thường mà gần gũi, khôi hài. Tôi cũng bớt căng tâm trí nhờ mấy bức hình treo trên tường bên cạnh bàn viết. Những bức hình của vực núi đỏ Bryce ở tiểu bang Utah, của cây xanh chung quanh miền núi lửa Lassen ở Bắc California, của suối nước nóng lưu huỳnh ở Yellowstone, tiểu bang Wyoming, và của hồ xanh biếc Crater hoang dã ở tiểu bang Oregon. Mỗi bức hình gợi nhớ những ngày dong ruổi mà tôi có thể sống lại trong giây lát như đang dẫm bước giữa thiên nhiên. Mỗi buổi trưa ở sở làm, tôi thường mang thức ăn ra ngoài, ngồi một mình dưới bóng cây bên cạnh sở, tạm quên những dòng tin căng thẳng và dòng đời chán ngán.

Nghề địa ốc cũng rất căng thẳng, đôi lúc hồi hộp, tim đập loạn xạ muốn đứt mạch tim. Nếu trái tim có thể rớt ra ngoài lồng ngực, chắc tôi đã phải lượm lại cơ phận này vài chục lần mặc dù mới vô nghề mua bán nhà đất chỉ hơn một năm. Khác với huyền thoại cho rằng người làm địa ốc giàu khá, những người tôi biết chỉ kiếm vừa đủ sống, hành nghề rất vất vả. Một hợp đồng mua bán vẫn có thể bể, gãy đổ ở phút chót. Một ông đồng nghiệp lớn tuổi dùng một ẩn dụ, kể cho tôi nghe một kinh nghiệm đau thương. “Cơm đưa tới môi, sắp và vô miệng, còn bị hất ra ngoài. Mất hết miếng ăn.”

Các địa ốc viên có thể nhịn đói, đi xe láng, ráng tạo ấn tượng bề ngoài làm ra tiền, tô vẽ miệng cười như chú hề mà thật sự cõi lòng rơi lệ như hai mặt của kịch sĩ. Cũng có những người thật sự khá giả, nhưng họ phải trả giá bằng thời giờ quá ít dành cho gia đình, cho chính bản thân, và đôi khi họ để cho lương tâm làm ngơ trước tình cảnh gian dối.

Vất vả mà được tiền thì cũng xứng đáng. Đằng này làm muốn phát điên, phát bệnh mà có khi không được đồng nào. Một buổi chiều nọ tôi lái xe từ Los Angeles về Quận Cam. Giữa lúc đang bị kẹt xe trên xa lộ 22 Garden Grove, tôi nghe điện thoại và trả lời một anh chuyên viên địa ốc vừa bị mua hụt nhà do tôi đại diện bán. Trong vòng một ngày tôi đã nghe sáu, bảy cú điện thoại như vậy. Lúc đó tôi đang bán một căn nhà ở Baldwin Park. Thân chủ của tôi nhận đơn mua nhà của một người, bác bỏ đơn của gần 10 người khác. Nhận lại đơn bị bác, mấy bà, mấy ông chuyên viên liền gọi tôi. Hầu hết đều có vẻ giận dữ hoặc giận hờn như không hiểu tại sao đề nghị mua nhà của họ quá tốt như vậy mà lại bị gạt ra ngoài. Riêng anh chàng gọi cho tôi trên xa lộ đã làm cho tôi chạnh lòng.

Ban đầu anh Ed Mỹ trắng này (tôi biết anh là Mỹ trắng nhờ tấm danh thiếp anh gởi cho tôi) cũng càm ràm, trách móc tại sao tôi nỡ từ chối đơn của anh. Tôi lái xe một tay, tay kia cầm máy nghe điện thoại. Lời than vãn bay phần phật giữa những dòng xe nhích như sên trên xa lộ. Tôi ráng giải thích một cách chuyên nghiệp, ôn tồn, nói rằng quyết định không phải của tôi mà của thân chủ. Bà chủ xem hết mấy xấp hợp đồng, chọn đề nghị thuận lợi nhất cho bà. Đề nghị của anh cũng rất “good,” nhưng bị bà ấy chê, đành chịu vậy, biết làm sao giờ. Tôi chợt nghe yên lặng ở bên kia đầu dây, tưởng anh chàng đã cúp máy, mừng thầm không phải nghe thêm. Bỗng anh nói tiếp, xin lỗi đã trách cứ tôi mặc dù anh biết tôi cũng như anh, chỉ là kẻ đứng ở giữa, may hưởng xui chịu. Anh xin tôi cho anh thêm vài phút để tâm sự vì anh cần có người lắng nghe.

Ed gọi tên tôi như người thân quen, xong thở dài, nói như sắp khóc. Tôi giật mình, phân vân không biết anh là một kịch sĩ chưa thành danh đang làm thêm nghề địa ốc – như văn sĩ cũng có thể bước vào nghề này vậy – hay anh đang thật sự xúc động. Anh ngại thông báo với thân chủ về đơn mua nhà vừa bị tôi bác. Anh làm việc với họ hơn một tháng, dẫn đi xem nhiều căn nhà, điền đơn mua mấy căn mà không thành. Giá nhà ở Nam California mắc quá, người ta giành mua ngay khi nhà vừa được đưa vào thị trường. Địa ốc viên quá nhiều, hô lên một tiếng muốn bán nhà là thấy một đám đông đứng trước cửa như sắp có biểu tình. Ed bị hụt mấy bận, bị thân chủ chê, dọa tìm chuyên viên khác. Đến lần hụt chót, họ dùng lời lẽ thô bạo với Ed. Anh không biết nói sao lần này. Họ là thân chủ duy nhất trong ba tháng qua. Mua được nhà thì mới được trả tiền dịch vụ. Chuyên viên phải chịu nhiều phí tổn, tốn công lái xe đưa khách đi xem nhà, điền đơn, trả tiền dùng văn phòng của công ty.

Tôi thông cảm nỗi khó của anh. Vợ chồng tôi từng chạy ngược xuôi đưa khách đến Moreno Valley, Temecula, Apple Valley, những nơi cách xa khu phố Bolsa mấy tiếng đồng hồ lái xe, lên đèo xuống núi vào sa mạc, chưa kể thời giờ liên lạc với địa ốc viên đại diện chủ nhà, hẹn giờ xem nhà. Chạy đôn chạy đáo mấy lần đó cũng chưa mua được nhà cho ai. Khi nghe Ed cúp điện thoại, tôi mường tượng anh bấm số gọi thân chủ báo tin không vui, nghe họ  trách móc, rồi anh thở dài. Sau đó anh sẽ lầm lũi rời văn phòng, về nhà không biết nói gì với vợ con sau một ngày không kiếm ra tiền.

Tôi đã từng về nhà mấy lần như vậy. Có lẽ tôi còn mang bản chất của một gã đàn ông tiền sử, sáng vào rừng săn thú, chiều mang thịt tươi về nuôi vợ con. Niềm vui của một người cha, một người chồng là tiền lương cầm trong tay. Không có món tiền tươi đó, người cha cảm thấy bất lực, không làm tròn bổn phận đối với gia đình. Không biết chết có sướng hơn so với về nhà với hai bàn tay trắng?

Như đã nói, đôi tay của bệnh chán đi làm đang siết vào cổ tôi, khiến tôi bị nghẹt thở, đau ngực. May mà tôi cũng có vài món võ để đối phó, gạt đôi tay ấy ra khỏi cổ. Tôi thích nghe nhạc, nhất là nhạc không lời, càng ít lời càng tốt, giúp cho trí tưởng tượng không bị trói buộc, được thả lỏng bay theo gió, phiêu lãng về nơi thanh thản đẹp hơn thiên đường. Đọc sách đôi khi cũng tốt, cho tôi những giây phút riêng tư. Tôi cũng thích xem phim với gia đình. Mỗi cuối tuần chúng tôi thuê phim về xem. Ngày hôm sau cha con, vợ chồng bàn luận, chê khen truyện phim, điểm phim với ngón cái đưa lên, chĩa xuống, không thua mấy nhà phê bình của Hollywood. Lần này bệnh chán đi làm của tôi đã lên cơn khá nặng, nên phim, sách, nhạc cũng chịu thua. Chỉ còn một giải pháp tối hậu: đi chơi xa, càng gần thiên nhiên càng tốt.

Các tiền nhân từng khám phá thiên nhiên là liều thuốc an thần, chữa bá bệnh của người thành phố. Mấy ngàn năm trước phố xá của nhân loại mới có mấy con đường đất cho ngựa chạy, chưa có xa lộ hai chiều, chưa có quán cà phê Internet cho người ta ghé vô xem e-mail, vậy mà Lão Tử cũng chán cảnh xô bồ ở Trung Hoa, xuất thế tìm về thiên nhiên để chữa bệnh ngán đời.

Cũng với lý do tương tự, vào cuối mùa xuân năm 1845, ông Henry David Thoreau đã đi bộ hơn một dặm đường, rời bỏ một thị xã ở tiểu bang Massachusetts, để vào rừng và sống bên cạnh một hồ nước. Nhà hiền triết này có một thân hình gầy ốm của một chàng thi sĩ, và một đôi tay gân guốc, rắn chắc của một ông thợ nề. Trong hơn hai năm sống trong rừng, ông đã tự xây nhà, trồng rau, quan sát những con kiến, xem từng bông tuyết rơi, và viết ... lai rai. Tác phẩm của ông đã mang tên của hồ nước Walden. Không chỉ chữa bệnh cho ông, tác phẩm Walden cũng sắc thuốc cho người Mỹ, nhắc họ hãy trở về với thiên nhiên để tìm nơi nương tựa cho đời sống tinh thần.

Một buổi chiều kia tôi nói với vợ về bệnh chán đi làm, chán nghe tin chết người, chán tìm nhà cho khách, chán đọc, chán viết, chán hết mọi thứ, chỉ muốn đi chơi xa, ra khỏi phố Bolsa càng sớm càng tốt. Nàng nhà tôi cũng có máu du mục, nên thông cảm ngay nỗi bứt rứt của chồng. Có lẽ mấy kiếp trước chúng tôi từng phóng ngựa theo người Mông Cổ, tung vó khắp vùng Trung Á, hoặc lặn lội theo chân người da đỏ, lang thang dọc ngang đường sông hẻm núi xuống Nam Mỹ.

Có điều bây giờ chúng tôi không còn trẻ, không còn sức để phiêu bạt giang hồ, chịu đựng gió mưa dọc theo mấy trăm hoặc mấy ngàn dặm qua những nơi xa lạ. Thế nhưng máu giang hồ vẫn còn nóng hổi, thúc đẩy hai kẻ trung niên hãy tiếp tục lái xe ì ạch lên núi, vòng vèo dọc theo đường biển, cho dù chúng tôi phải đeo kiếng lão đọc bản đồ, lom khom vừa dựng lều vừa vỗ lưng cho bớt đau.

Vì không thể nghỉ làm một thời gian lâu để đi thật xa, chúng tôi tìm một địa điểm cắm trại trong tiểu bang California. Chúng tôi lên mạng Internet, tìm những trại nằm dọc theo miền biển từ San Francisco xuống San Diego. Mùa hè này nhiều trại không còn chỗ cho mấy ngày cuối tuần. Nhiều kẻ “du mục” khác đã giành chỗ trước. Ngay cả tìm được một chỗ cắm trại trong hai ngày liên tiếp trong tuần cũng hiếm. Rà chuột điện toán xuống phía nam, chúng tôi tìm được một chỗ trống tại trại San Elijo. Tuy đã đi nhiều nơi ở California, chúng tôi chưa bao giờ nghe tên San Elijo mặc dù địa danh này nằm sát Quận Cam. Khám phá một chỗ lạ là niềm vui của người mắc bệnh ngao du. Không chỉ xem bản đồ bằng kiếng lão, chúng tôi còn soi kiếng lúp tìm vị trí của bãi biển San Elijo.

Tuy trại chỉ có một lô trống trong ngày Chủ Nhật vài tuần sau, chúng tôi cũng ghi danh nhận chỗ và chờ ngày lái xe xuống phía nam. Ngày ấy là một ngày nắng đẹp. Bé Cù được theo cha mẹ, chó Kiwi phải ở nhà vì chưa thể ngồi xe mà không bị ói. Xa lộ 405 nhập vào 5 vẫn đông đúc, chịu đựng những dòng xe chạy chậm san sát bên nhau. Tôi lái thoải mái, không lèo lách qua mặt những xe khác, không cần “tranh thủ thời gian” như trong mấy lần tìm nhà cho khách.

Ra khỏi Quận Cam, xa lộ 5 thưa xe, đỡ bon chen. Tôi vui như mọi lần khi thấy hai lò điện nguyên tử nhô lên tại San Onofre. Bãi San Elijo nằm về phía bắc Hạt San Diego. Qua những đồi vắng chung quanh trại lính Camp Pendleton, đường bắt đầu đông xe ở những phố biển Oceanside, Carlsbad, và Encinitas. Đến Cardiff By The Sea, chúng tôi đi ngược về hướng nam trên đường Pacific Coast Highway được một đoạn, trước khi quay lại đúng hướng bắc và tìm ra San Elijo.

Bãi San Elijo là một dải cát dài chừng hai dặm, nằm ẩn dưới một dốc đá thẳng đứng cao mấy chục thước. Chạy xe trên đường không thể nào thấy bãi cát. Mấy trăm năm trước, hay chính xác hơn là vào năm 1669, một ông đốc Tây Ban Nha tên là Gaspar de Portola đã cầm đầu một phái đoàn từ Baja California, Mễ Tây Cơ, đi chiếm đất từ San Diego lên Monterey. Khi ghé qua San Elijo, ông đặt tên và tuyên bố miền đất nơi đây thuộc về xứ sở của ông. Theo truyền thống của chế độ thuộc địa và bản chất chiếm hữu của người tiền sử, ông Portola đi đến đâu liền đặt tên Tây Ban Nha đến đó.

Vài trăm năm sau, vào đầu thế kỷ thứ 20, một ông chủ đất tên là J. Frank Cullen cũng mang truyền thống và bản chất này. Ông đã xây những khu nhà nằm trên sườn đồi về phía đông San Elijo. Ông ta có quê quán ở Cardiff, xứ Wales bên Anh, nên ông đặt tên thị trấn mới xây của ông là Cardiff By The Sea, tức là Cardiff Bên Bờ Biển. Những con đường trong phố mới của ông Cullen đã mang tên của những địa danh tại Anh Quốc, như Manchester, Birmingham, Chesterfield, Liverpool, Oxford, Cambridge, Norfolk, vân vân.

Tôi đến miền đất này “hơi” trễ, bằng không tôi cũng chiếm đất và đặt tên Việt Nam cho nơi đây. Theo thói quen chiều chuộng bà xã, phố mới của tôi chắc chắn sẽ mang tên quê vợ. Thay vì Cardiff By The Sea, nơi đây sẽ là Biên Hòa By The Sea, tức là Biên Hòa Bên Bờ Biển. Những con đường sẽ mang tên của quê tôi năm xưa, như đường Cầu Đá, Hòn Chồng, Duy Tân, Tháp Bà, và Phường Củi – nơi tôi chào đời và nơi chôn mộ cha tôi. Lẽ đương nhiên bãi biển San Elijo sẽ được tôi đặt tên là bãi Nha Trang, ngon lành và dễ ợt.

Vì ghi danh trễ, chúng tôi được chỉ định một lô đất nằm gần đường xe chạy (trong bản đồ của trại ghi là inland – nội địa, tưởng gì, té ra là nằm sát đường lộ), hơi ồn tiếng xe. Những lô đối diện nằm sát vực đồi (coastline – ven biển), cũng bị ồn nhưng được nhìn xuống bãi biển. Một hàng cây cao và những bụi cây rậm đã ngăn chia trại lều với đường lớn. Sau mấy phút dựng lều lúc xế trưa, chúng tôi mau tìm bậc tam cấp đi xuống biển.

Nhờ có vực cao mấy chục thước che lưng, bãi San Elijo được bao bọc gần như hoàn toàn, không bị lọt một tiếng động nào từ thế giới bên ngoài. Bãi chỉ có tiếng sóng, tiếng gió, tiếng chim, và tiếng chơi đùa của trẻ em. Sóng biển bữa hôm ấy đã mang màu nâu đỏ khác thường, nhào lộn dưới chân của những người trượt sóng nhà nghề. Chúng tôi căng vải che nắng, bước chân trên sóng nước, đủng đỉnh đi lượm vỏ sò. Có lúc tôi nằm dài trên tấm trải, tận hưởng bầu trời xanh với những món lai nhai và một chai Moscato. Có lẽ nhờ chất rượu nho trắng ngọt dịu, tôi quên những cơn bệnh từ đời sống thường ngày.

Sau khi ngắm mặt trời lặn trên biển, chúng tôi trở về lều, mở lửa hâm vài món ăn mang theo từ phố Bolsa – gà chiên Kentucky, hủ tiếu xào Thái Lan, mì tô Đại Hàn. Xe cũng chở theo khô mực, trái cây, bánh mì, nước ngọt, cà phê, và trà xanh. Buổi chiều hôm ấy cũng nhàn tản, xa rời đô thị như những buổi chiều mà chúng tôi từng cắm trại ở mấy nơi khác. Núi lạnh Colorado, rừng thẳm Idaho, hồ xanh Oregon, vực đỏ Utah, hơi khói lưu huỳnh Wyoming, rừng già Sequoia, thác nước trong miền núi bắc California. Xa lạ mà thú vị như những món ăn. Riêng đêm hôm ấy biển San Elijo đã mang đến một gia vị bất ngờ, cho chúng tôi nếm một lần và không bao giờ quên.

Gần 11 giờ khuya, chúng tôi cầm đèn pin, lần mò trong bóng đêm xuống bãi cát, không hề biết biển đang chờ đón chúng tôi với một hiện tượng của đại dương. Bước được nửa chiều dài của bậc thang khá cao dẫn xuống bãi, tôi bỗng nghe Bé Cù la lên, “Biển sáng ngộ quá mẹ ơi!”

Chúng tôi ngưng dò dẫm những nấc thang, đưa mắt nhìn ra khơi. Lạ thật! Sóng biển vẫn ì ầm vỗ vào bờ, sủi bọt trắng lan rộng trên mặt cát. Thế nhưng trên mỗi đợt sóng dâng lên cao, một màu xanh dạ quang sáng ngời tỏa dài theo sóng. Có lúc sóng rực sáng, lấp lánh một màu xanh huyền diệu. Tôi ngẩng đầu tìm vầng trăng, cho rằng nước biển đã phản chiếu ánh sáng từ đâu đó. Bầu trời không có trăng, cũng không có ánh sáng từ đèn của thành phố. Vậy ánh sáng dạ quang kia xuất phát từ đâu?

Chúng tôi hấp tấp chạy xuống bãi, hướng mắt ra khơi, theo dõi những đợt sóng lân tinh miên man trôi vào bờ. Sau này tôi mới biết ánh sáng xuất phát từ hiện tượng “thủy triều đỏ” (red tide). Vì những yếu tố thuận lợi, năm nay “thủy triều đỏ” lan tràn từ San Diego lên tận các bãi biển ở phía bắc Los Angeles. Nhờ có chất dinh dưỡng thặng dư ở trong nước, những tế bào rêu plankton hấp thụ ánh sáng mặt trời và sinh sản mau chóng hơn so với những năm trước. Một lít nước biển có thể chứa một triệu tế bào rêu đỏ. Vào ban đêm hàng tỉ tỉ tế bào cùng tỏa ánh sáng. Hiện tượng này xuất hiện trên khắp thế giới. Có điều trong suốt thời gian lớn lên tại Nha Trang, tôi chưa bao giờ nghe người chài lưới nói về thủy triều màu đỏ. Đây lần đầu tiên trong đời tôi thấy sóng biển sáng rực trong đêm đen.

Tại những nơi sóng lân tinh xuất hiện, ngư phủ bị giảm tôm cá, người tắm than phiền về mùi tanh hôi của nước. Riêng đối với chúng tôi, đêm hôm ấy huyền ảo vô cùng. Chúng tôi có thể di mấy ngón chân trên cát ướt và thấy ánh sáng lóe chớp trên bãi cát. Mỗi bước chân dẫm xuống liền bắn lên những vệt sáng tung tóe như vệt nước. Trên bãi vắng gần nửa đêm, ba người chúng tôi vừa đi vừa quệt chân như muốn vẽ những bức tranh bằng ánh sáng.

Mặc dù nhỏ li ti không thể thấy bằng mắt thường, tế bào rêu là nền tảng của sự sống trong đại dương, và của nhân loại trên trái đất. Quan trọng và cần thiết như vậy, nó chỉ lóe sáng trong một đêm trước khi trở về chu kỳ của sinh tử dưới đại dương. Một người viết như tôi, liệu có quan trọng, cần thiết bằng một tế bào dưới đáy biển? Có phải cuối cùng tôi cũng chỉ là một vệt sáng trong muôn vạn tỉ tia sáng của sóng dạ quang, lóe lên trong chốc lát theo nhịp điệu vô tận của vũ trụ? Tuy không tìm được câu trả lời, tôi cũng quẹt chân, vẽ ánh sáng trên cát gần một tiếng đồng hồ, từ đầu này qua đầu kia của bãi biển, tạo một bức tranh ngẫu hứng, biết rằng chuyện buồn vui nào cũng sẽ tan biến theo thời gian.

Sáng hôm sau chúng tôi xuống bãi một lần nữa, để chụp vài tấm hình lưu niệm và ngắm biển trong nắng ban mai. Lẽ đương nhiên sóng dạ quang đã biến mất dưới ánh sáng mặt trời, được thay thế bởi những đợt sóng màu nâu đỏ. Mấy bức tranh vẽ trên cát và những vết chân của chúng tôi đã tan theo sóng từ lâu. Trong những bức ảnh chụp vào buổi sáng hôm ấy, tôi chọn một tấm để treo trên tường cạnh bàn làm việc. Bức hình cũng thường thôi, như mọi tấm ảnh của khách du lịch muốn lưu lại một chút kỷ niệm êm đẹp: hai mẹ con tươi cười đứng trên cát cho bố bấm máy, vài cụm mây trắng nõn in trên nền trời xanh biếc, dăm cây cọ trời phất phơ ở xa, thảm cây xanh thấp phủ kín dốc đá gần đó, và sóng biển.

Có lẽ lần đi chơi này ngắn quá, tôi chưa hết bệnh chán sở làm. Tuy vậy, mỗi lần nhìn tấm hình chụp tại San Elijo bữa đó, tôi cảm thấy cơn bệnh có thuyên giảm như được uống thuốc an thần. Bệnh nào cũng là bệnh, mà có thuốc chữa thì trước sau gì bệnh cũng lành. Chắc vậy, cầu mong được như vậy.

Hoàng Mai Đạt

Westminster, August 2005.

http://www.gio-o.com/HoangMaiDat.html

© gio-o.com 2009