photo: NAT @gio-o.com

 

 

Hồ Đ�nh Nghi�m

 

TUỔI MƯỜI BẢY Đ� NỔI RONG CH�M

 

tản mạn

 

 

 

Về gi� thường l� lấp. Tr� nhớ ưa ẩn nấp. Mau qu�n v� cố chấp. Nh�n dạng th� rất thấp. Dưỡng kh� thiếu h� hấp. Tin buồn m�i tới tấp.

 

Tri thi�n mệnh, nghi bất hoặc l� chuyện tầm ph�o. Một cột mốc, một s�n ga để lại đằng sau tự dưng đ�m m� mờ cảnh sắc, ph�ng m�n x� lệch chả h�nh dung nổi một vai diễn trước đ�y. Rất cực l�ng khi nghe c� người d�ng hỏi: Bạn l�m g� ở tuổi mười bảy? �i chao sao cắc cớ bắt t�i đi qu�ng xi�n về đường xưa lối cũ vậy c�? Như ai kia mười bảy bẻ g�y sừng tr�u� th� họ nhớ như in chứ t�i dại khờ thu hai tay t�i quần c� khi ấp �ng thưa c� gi�o dạy to�n đố, dạ năm cọng năm l� mười một. Zero. Học tr� học b� chi m� dốt đặc c�n mai! Kh�c v� bị c� la c� mắng c� chửi. Dị �m khi nghe con b� đồng m�n ngồi b�n l�m trạng c�c, năm với năm l� ch�n n�t, dễ như ăn ớt, c� cho ăn hột vịt l� đ�ng th�i, chưa bị khẻ tay l� may!

 

Tuổi mười bảy được v� như ho�ng kim. L� trang s�ch ghi đầy những chuyện tựa huyền thoại. L� kh�c qu�nh b�y ra một cảnh giới kh�c. Lắm người l�n xe hoa v�o lằn mức kia. Ch�n khối kẻ thất t�nh say khướt một th� hằn, đ�m dật dờ k� gửi t�m sự v�o những b�i thơ than m�y tr�ch nắng. Ca dao lạm b�n ho�n cảnh:

 

C�y cao b�ng m�t kh�ng ngồi

Ra ngồi chỗ nắng tr�ch trời kh�ng m�y�.

 

C� thằng kh�ng lượng sức m�nh ưa l�m c�ch mạng bản th�n để bị ch�ng bạn ch� cười:

 

Chuối non d� �p ch�t ngầm

Trai tơ đ�i vợ kh�c thầm th�u đ�m�.

 

Chuối non? Phải n� l� nguy�n cớ g�y ra c�i đ�p �n 5+5=11? Sao c� chẳng n�i r� nguồn cơn cho em hay về c�i sự dư thừa ra một kia? Lợi �ch của to�n học l� l�m minh bạch mọi lẽ, c� nhỉ!

 

V� non, v� ăn chưa được, n�n em bỏ ta lại đứng ăn năn b�n vườn c�y thiếu thời, em chẳng rảnh rang ngồi tr�ng chừng chuối cứng c�p gi� nắng vượt qua tuổi mười bảy. Em để lại tối hậu thư:

 

Chừng n�o đ� nổi rong ch�m

Muối chua chanh mặn anh t�m được em�.

 

Bất khả thi. Em đi, đi như một hối th�c trở chứng của tuổi dậy th�. Nhắm mắt bịt tai kh�ng thấy kh�ng nghe giọng ai khản tiếng g�o b�n kia d�ng s�ng chảy xiết:

 

Cha mẹ anh c� đ�nh quằn đ�nh quại

Bắt anh ra treo tại nh�nh dương

Biểu từ ai, anh từ đặng

Chớ biểu anh từ người thương

Anh kh�ng từ!�

 

Ui, con ai m� bất hiếu rứa b�y!

 

Ở miền Nam, đa phần g�i trai tuổi mười bảy thường ấm �m b�nh lặng, những biến cố xảy đến nếu c� đau khổ can dự th� niềm bất hạnh kia gi�p người ta th�m trưởng th�nh, chỉ vậy th�i. Ngay cả 18, đủ tuổi v�o l�nh, khi mặc �o trận c� kẻ c�n biết niệm Phật trước khi b�p c� s�ng. Họ chưa � thức r� h�nh động giết người nhằm đổi thay, l�m tượng h�nh r� một điều g� m� x� hội lu�n ng�ng tr�ng. Đ� l� những binh sĩ ra mặt trận m� qu�n trang qu�n dụng họ mang tr�n người kh�ng nặng bằng h�nh b�ng cha mẹ, người t�nh em �t m�i ngự trong t�m.

 

Ngo�i Bắc kh�c, thời cải c�ch ruộng đất, tuổi mười bảy c� đứa d�ng dạc n�i, nghe như s�t đ�nh ngang tai:

 

Hai đứa kia, ch�ng m�y c� biết �ng l� ai kh�ng?

Bẩm �ng, dạ biết ạ. �ng l� con đẻ của vợ chồng ch�ng t�i.

 

Số phận. Nghịch tử. Trời kh�ng tha đất kh�ng dung. Biết vậy th� đẻ ra c�i hột vịt lộn m� nhai cho sướng miệng. Người ta ch�n sống cha mẹ m�nh như chế độ ch�n sống đạo đức kinh. Diệt sạch những b�i c�ng d�n gi�o dục ngay từ trứng nước. Cổ học tinh hoa c� thuật chuyện, một người đi đường đ� dừng ch�n h� hục khi�n tảng đ� lớn di dời sang bờ lề, c� kẻ hiếu kỳ c� khịa hỏi han th� đ�n nghe c�u trả lời, ấy l� t�i muốn người đi sau được thong dong đ�i ch�t. Nhị thập tứ hiếu kể chuyện, m�a đ�ng gi� buốt, c� đứa con (17 tuổi) leo l�n giường nằm, đợi chỗ ấy thực sự ấm �p mới d�u đỡ mẹ m�nh l�n mong mẹ được an giấc trong cơ h�n. Đ�i ba chuyện lẻ tẻ nọ tuồng kh�ng được lưu truyền, kể lại cho học sinh phương Bắc?

 

Chị kia bới t�c đu�i g�

Nắm đu�i chị lại hỏi nh� chị đ�u

Nh� tui ở dưới đ�m d�u

Ở tr�n đ�m đậu đầu cầu ng� qua�.

 

Kh�ng được quyền trả lời ấm ớ như thế. C�ng an m� sờ g�y th� phải n�i cho ra nhẽ, thiếu g� đứa tuổi 17 bị chết sau chấn song do bởi c�ng an c� hơi bị mạnh tay đ� th�i, hoặc l� nghi phạm tự t�. Bạn c�ng trang lứa nếu c�n tại ngoại th� ng�n theo c�ch ca dao:

 

Chữ trinh đ�ng gi� ng�n v�ng

Từ anh chồng cũ đến ch�ng l� năm

C�n như y�u vụng nhớ thầm

Họp chợ tr�n bụng h�ng trăm s� g��.

 

Con nh� ai m� ph�t ng�n linh tinh rứa b�y! V� tư tới bến. Ch�n d�i đấy phỏng?

 

V� đi biểu t�nh chống Trung quốc x�m lược th� lu�n bị bắt bớ đ�nh đập n�n con d�n Việt rất hồ hởi phấn khởi khi ng� sang Hong Kong (�i c�i v�ng đất từng cưu mang t�i, phận thuyền nh�n được họ cho uống b�t nước ngọt tr�n t�nh người s�ng s�nh!) Hong Kong b�y giờ kh�c, v�o tuổi 17, Joshua Wong l�m thế giới kinh ngạc qua vai tr� thủ l�nh sinh vi�n đi biểu t�nh �n ho� nhằm cải c�ch vấn đề gi�o dục, muốn s�ng sủa kh�ng g� kh�c hơn Hong Kong phải được độc lập, th�i bị �p đặt bởi Trung quốc. Ch�n dung kẻ tuổi trẻ t�i cao vừa được b�o Time chưng l�n h�nh b�a với kh�ng tiếc những lời ngưỡng mộ.

 

Nhưng t�i, nếu được ph�p so s�nh, t�i nghi�ng cảm t�nh cho Malala Yousafzai hơn. C� sinh ng�y 12 th�ng 7 năm 1997, người Pakistan v� như thế c� cũng vừa 17 tuổi. C�n nhớ th�ng 10 năm 2012, Malala l� mục ti�u bị bọn cuồng t�n xả s�ng bắn khi từ trường về nh�. Tho�t chết, Malala kh�ng hề sợ h�i, vẫn tiếp tục ph�t biểu về tầm mức quan trọng do gi�o dục mang lại. C� đ� chiến đấu trong nhiều năm với l�ng tin kh�ng g� lay chuyển, vỏn vẹn một ch�n l�: �Phụ nữ c� quyền được đi học�. Trong v�ng đất tăm tối của bất c�ng v� đầy ngược đ�i kia, Malala n�i vọng ra ngo�i lời khuy�n khiến c� nổi tiếng: �H�y cầm s�ch v� nắm l�n c�y viết, đ� ch�nh l� vũ kh� mạnh nhất của ch�ng ta�. Malala Yousafzai l� nh�n vật vừa được lựa chọn l�m người nhận giải Nobel Ho� B�nh m� gi� trị hiện vật l�n tới 1 triệu 4 USD.

 

Mười bảy, m�a đ�ng t�i c�ng ch�ng bạn đi lội nước lụt, k�o ghế qu�n c� ph� trống v�ch lộng gi� ẩm. M�a h� đi thả diều, c�u c�, bắt dế, đi cin� v� thảng hoặc thầm lặng đạp xe ngang qua căn nh� c� trổ cửa sổ gửi hắt ra �nh đ�n l�m ch�i mắt d�ng một người nữ tuổi dậy th� đang chống cằm ng� trăng sao. Chỉ vậy th�i, ng� rồi nhớ, mộng v� thầm th� thầm thụt. Chẳng biết g� sất. Kh�ng một lời han hỏi, chẳng một thư trao với lời mở: Dạ thưa em. N�o kh�c g� một thứ tr�i c�y ch�n d�. Đ�m bạn tr�n dưới mười thằng, (t�i c�n nhớ v� đ� từng đi đ� banh so t�i với tụi x�m kh�c) kh�ng c� thằng n�o s�ch hoạch hoặc mưu đồ l�m chuyện đại sự. Ch�ng kh�n nẻ vỏ ri�ng cho c�i khoảng đi h�i trộm tr�i c�y quanh khu vực, hoặc hiu hiu tự đắc khi thuật lại buổi đi tắm s�ng v� ph�t hiện một người đ�n b� kh�ng manh vải che th�n. Ch�ng kh�ng giỏi m�n anatomie nhưng ch�ng biết sự kh�c biệt giữa cơ thể nam v� nữ, những kh�c biệt �chết người�. D�ng những từ lạ, chỉ c� trong s�ch vạn vật học: Chim, bướm, l�ng l� c�c thứ. Đồ ranh mương!

 

T�m tắc, tuổi 17 của ch�ng t�i tr�i qua, vuột mất trong tẻ nhạt. Cơ hồ đ� l� đ�m b�o dập dềnh tr�i giữa d�ng nước lụt, b�o sẽ biến mất m� kh�ng một ai tiếc thương. T�i nghĩ, n�n ch�p lại ra đ�y những c�u n�i của c�c nh�n vật nổi tiếng để suy ngẫm, sau khi đ� soi gương, đ� hối tiếc, đ� than thầm:

 

My teachers used to call me a failure�. Tony Blair

I was raped at the age of 9�. Oprah Winfrey

I didn�t even complete my university education�. Bill Gates

I was in prison for 27 years�. Nelson Mandela

I used to serve tea at a shop to support my football training� Lionel Messi

When you are in the light, everything follows you; but when you enter into the dark, even your own shadow doesn�t follow you�. Hitler

I have many problems in my life, but my lips don�t know that. They always smile�. Charlie Chaplin

Yesterday is gone. Tomorrow has not yet come. We have only today. Let us begin�. Mother Teresa

 

Trong cuộc sống e rằng ai cũng c� ri�ng cho m�nh một c�u ch�m ng�n, giữ l�m của ri�ng, thu cất dưới gối, xem tựa cẩm nang b�a ch�. Với c� nh�n t�i, chỉ c� một v�i chữ x�t chẳng s�ng gi�: Biết ra th� đ� muộn mất rồi!

 

Canh bạc� tr�i đi, cứ dần m�n hao ảm đạm. Đ�nh hết r�c, 17 qua, 20 qua, tam thập nhi lập qua, qua r�m m�nh để lừng lửng bắt gặp tuổi hưu tr� đến g� cửa.

 

Ch�ng r�ng chi lắm bướm ơi

Đậu m� th� đậu một nơi cho th�nh�.

 

Lung tung lang tang. Đ�nh phải nghỉ chơi.

 

 

H �nh Nghim

 

10.2014

 

 

http://www.gio-o.com/HoDinhNghiem.html

 

 

 

gio-o.com 2014