Hồ Đ�nh Nghi�m


L�I V�O B�NG TỐI

 

tản mạn

 

 

T�i tới trễ. Họ vừa bỏ đi, chẳng l�u. Cỏ kh�ng mượt, đ�i chỗ chẳng c�n xanh. Nắng kh�, thiếu gi�. Những ch�n nhang bạc m�u, những cụm hoa ủ dột. Mọi thứ ở đ�y l�ng v�ng ch�t hư hao, như ch�n dung một nghĩa trang buộc phải hội tụ ngần ấy điều. Cứng ngắt, chịu đựng trong c�m tiếng. Tĩnh lặng.

 

T�i mường tượng ra những b�n ch�n dẫm l�n cỏ, loanh quanh, đ� đ�y. Họ vừa ra về, t�i đứng một m�nh, buổi chiều c� những vết bầm t�m m� m�y đang cố tha đi trước khi một hai v� sao hiện thắp. Ng�y xưa, giữa mịt m�ng thẳm s�u bất chợt c� v� sao s�ng vụt tắt, kẻ am hiểu những huyền nhiệm của trời đất sẽ than: Phương ấy, một người lỗi lạc vừa qua đời!

 

T�i nh�n xuống vu�ng đ� đen, họ vừa đến viếng �căn nh� dưới cỏ� v� người hiểu chuyện đ� r�t tr�n rượu mời chủ nh�n tấm bia mộ c� t�n gọi Mai Thảo. Rượu l�m mặt đ� b�ng lo�ng mặc d� đ� cứng nọ kh�ng hề l� thứ dễ thẩm thấu. C� lẽ đ� biết uống rượu? C� lẽ đ� cũng ngậm ng�i? C� Lẽ cũng l� tựa một b�i thơ của cố thi sĩ B�i Gi�ng:

 

Người nằm ngủ thấy g�

Thấy rất nhiều nắng lạ

Những ch�m b�ng rất xanh

C� lẽ b�ng l� l�

 

Người nằm ngủ thấy g�

Chẳng thấy g� hết cả

Ng�i thử nằm ngủ đi

Đừng hỏi g� hết cả.

 

V� sao t�i nhớ tới B�i Gi�ng? V� nếu �ng chết, �ng mang một ước nguyện (vui th�i m�) l� được c� Kim Cương đ�i xuống mộ �ng (tại hạ) một đ�i h�ng nước mắt. Cuối b�i thơ tinh nghịch ấy l� c�u: Ngậm cười nơi ch�n suối!

 

T�i kh�ng c� cơ may được gặp B�i Gi�ng. Mai Thảo th� vỏn vẹn đ�ng 4 lần: Hai ở Virginia v� hai ở Montr�al. Ấn tượng: C� đơn. Kh� tiếp cận. Kh�ng mấy khi đứng, chỉ ngồi, xa luồng s�ng đọng vũng. Vai nghi�ng, rụt cổ, t�c lưa thưa. �t n�i, tuồng như trong đ�i mắt m�ng lung ấy chả thấy ra người đồng điệu. Chủ nh�n những trang văn mượt m�, đằm thắm chất thi ca chỉ uống, kh�ng đụng đũa v�o thức ăn. Răng rụng nhiều, thấp tho�ng đ�i ba c�i đứng xi�u lạc. V� h�t thuốc, nh�n Winston: �Bọn Montr�al xem ra cũng kh� văn minh. Kh�ng nh� qu� như b�n chốn t�i. L�m đếch g� m� anh cấm người ta h�t thuốc!�. Chữ đếch của �ng cũng chứa nhiều nhạc t�nh, kh�ng hằn học, nghe sướng. L�n bổng xuống trầm. �Về Việt Nam �? Về l�m c�i đếch g�?�. �Cực đoan? Kh�ng, t�i kh�ng nghĩ vậy. T�i cũng thế, hết chỗ đi rồi sao, hở thằng nh� qu�?

 

�ng bảo: Viết truyện, cậu phải cố t�m ra c�i tựa thật bảnh. Như t�i: �Hồng K�ng ph�a dưới ch�n�. Như viết về Kiều Chinh, t�i đặt tựa �Vai tr� dưới nắng�� Cười. Rồi uống. Ly rượu v�ng �ng. Sắc diện kh�ng đỏ. Gầy, thường nghi�m nghị, mặt chảy d�i. Một l�t, lại t�m sự: �T�i su�t l�m rễ xứ Huế. C� v�i trắc trở giữa t�i v� H� Thanh�. Ca sĩ H� Thanh? T�i thầm hỏi. C� phải nh�n vật m� B�i Gi�ng từng tung hứng:

 

- Hỡi mẫu th�n H� Thanh, mẫu th�n t�n thật l� g�?

- T�n thật của tao l� Lục H�.

- Hỡi mẫu th�n Lục H�, l�c mẫu th�n đẻ con ra đời, mẫu th�n cảm thấy thế n�o?

- Tao cảm thấy rất đau l�ng.

- Tại sao đau l�ng?

- Vừa mới sinh m�y ra đời, m�y đ� gi� nua đến thế, l�m sao tao c�n c� thể ẵm m�y v�o l�ng cho m�y b�, hử con!

 

V� t�nh giữa Mai Thảo v� B�i Gi�ng c� ch�t duy�n thầm, với nhau. Mai Thảo viết �Một v�i kỷ niệm với B�i Gi�ng� c� đoạn: Nhiều người cho rằng B�i Gi�ng đi�n. T�i chỉ muốn nghĩ thầm cho t�i l� nếu c� th�m được �t người đi�n như B�i Gi�ng, thơ ca ta văn học ta c�n được lạ l�ng kỳ ảo biết bao nhi�u. Mất B�i Gi�ng, thơ ta lại trở về với c�i hữu hạn đời đời của thơ.

 

Chỉ bốn lần gặp, uống, tr� chuyện, người chăm s�c tờ Văn dạo đ� g�y cho t�i nhiều điều cần học hỏi. �ng chẳng hề c� � kiến, ph� b�nh một ai. Tốt: kh�ng khen. Xấu: kh�ng ch�. N�m na: Mặc x�c ch�ng n�, hơi đ�u� Một thằng nh� văn, �ng n�i, n� n�n đứng trong b�ng tối. S�n khấu, đ�n m�u c�c thứ, chỗ ấy chỉ th�ch hợp cho H�ng Cường, Mai Lệ Huyền�

 

B�ng tối. Tận c�ng của n� l� v� thanh, l� c�t bụi. Rượu m� ai vừa r�t xuống mồ l� biểu tỏ một l�ng cảm th�ng, c�i sự hiểu nọ như thấm ướt v�o đ�. T�i nh�n xuống, một bề mặt trơn l�ng phản ảnh một đ�m m�y đang tr�i, in v�o. �ng đi trước, c� lẽ thế hệ sau �ng đ� nh�n ra một lối m�n hu� dạng tr�n cỏ �a. H�y đi bằng ch�nh bước ch�n bạn, lối kh�c, đừng dẫm theo t�i. �ng n�i, men cay kh�ng hề cướp ở �ng sự tỉnh t�o. �

 

T�i kh�ng biết khu Phước Lộc Thọ nằm ở đ�u. T�i chẳng thấy mặt ngang mặt dọc S�i-g�n nhỏ. T�i kh�ng biết căn ph�ng b� t� nằm sau qu�n Song Long tọa lạc chốn n�o. T�i c�n giữ những l� thư ngắn m� Mai Thảo gửi, với vai tr� người chăm s�c tờ Văn v� �xin bạn một c�i truyện ngắn để kịp đi trong số tới. V� gửi sớm cho th� rất qu��.

 

T�i qu� thứ b�t t�ch ấy n�n kh�ng đốt thế nhang đ�n v�ng bạc h�ng m�. T�i giữ cho đến hồi ch�nh m�nh thực thi �Vai tr� trong b�ng tối�. Xu�i tay. Uống ư, một ngụm chiều rơi lệ. V� một b�nh đ�m r�t thật đầy. Đ� l� lời than của Mai Thảo. V� tiếng thở d�i của B�i Gi�ng: Xa nhau chừng đ� cũng vừa, gi� trần gian lạnh c� chừa ai đ�u.

 

Xin gi� biệt hai v� sao rơi giữa trần gian lạnh.

 

Hồ Đ�nh Nghi�m

 

Viết sau khi nh�n những tấm ảnh c� chủ bi�n Gi�-O từ bắc xu�i nam viếng mộ cố chủ nhiệm tạp ch� Văn.

Những tr�ch đoạn của B�i Gi�ng lấy ra từ cuốn �Đười Ươi Ch�n Kinh�. S�ch do nh� xuất bản Nh� Nam ph�t h�nh, 2011.

 

http://www.gio-o.com/HoDinhNghiem.html

 

� gio-o.com 2013