<

 

�Khu�n mặt�. Tranh khắc gỗ của cố Họa sĩ V� Đ�nh

 

 

 

Hồ Đ�nh Nghi�m

 

H�T� U� ʠ HU� , SẮC

tản mạn

 

 

Những ng�y cạn kiệt của năm, trời Montr�al vần vũ tuyết. Trắng, x�m, đen. Chỉ ngần ấy m�u sắc rơi xuống, chận b�t, v�y bọc. Th�nh phố thắp đ�n sớm, nhưng những đốm lửa giả tưởng kia đ� kh�ng cứu vớt được. Người ta lạnh, người ta buồn. Người ta co ro, người ta nghe gi� băng nhiễm lạnh tự trong l�ng. Ra đường, nheo mắt bởi sắc tuyết trắng. V� h�n kh� cũng khiến đ�i mắt tu�n lệ. Lạnh tới độ phải kh�c!

 

Những ng�y th�ng tận năm c�ng l�ng lu�n nhớ chốn xưa. Nhớ Cha nhớ Mạ nhớ hồ Mưng nhớ Tĩnh t�m nhớ Thượng tứ nhớ Trường tiền nhớ Gia hội� nhớ m�ng lung nhớ thất t�n. Nỗi nhớ, đ� l� c�i g� gần như tượng h�nh, tựa vết trũng tr�n tấm nệm, kề cận chỗ nằm. Trăn trở, th� tay ra chăn mền, chạm ph�i chỗ khuyết lạnh. V� rồi giấc ngủ kh� t�m gặp. Ph�i dỗ d�nh, ph�i nương nhờ v� thuốc thang, để biết r� mười mươi sau đ� l� mộng dữ đ�n đường. Thảng hoặc l�ng dấy l�n nhiễu sự hồ đồ: Mộng dữ do đ�u? Pha một cốc c� ph� đen v�o l�c hai giờ s�ng mong xua đuổi niềm nghi hoặc.

 

B�o mạng đưa tin: C� b� sinh năm 1995, b�n �o quần thu� ở chợ Đ�ng ba bị một người đ�n b� lừa �đi một l�c sẽ được 20 triệu� dắt v�o qu�n uống nước rồi giao cho g� đ�n �ng mang tới nh� nghỉ ph� trinh. H�nh chụp c� b� mặt m�y hoảng hốt, mắt sưng v� kh�c nhiều, th�n h�nh nhỏ nhắn đang như muốn co quắp để độn thổ. Người mạ giải th�ch: Hắn vẫn c�n đau đớn ốt dột hổ ngươi� Trời ơi l� trời con ơi l� con, �c h� �c h�! Dại h� dại h�! Lại tin đưa từ lưới Cố đ�: Hết Đại nội tới lăng Minh Mạng, chừ th� tới phi�n lăng Khải Định b�u vật bị cạy, th�ng phước sương bị cuỗm. Đạo ch�ch l� ai? C�ng an đang cố ph� �n. Căng h� căng h�!� Vietnamnet th� th�ng tin như ri: B� con c� hơn 200 mạng đổ x� tới dưới ch�n n�i Ngự b�nh cong lưng đ�o đất t�m đ� tổ ong về l�m h�n non bộ hoặc b�n, rất c� gi�, l�m n�o động một v�ng. Cực h� cực h�!

 

Tự dưng giữa canh khuya nhớ sực lại b�i thơ �Người đ�n �ng 43 tuổi n�i về m�nh� của Trần V�ng Sao l�m v�o th�ng 9, 1984. B�i thơ rất Huế. B�i thơ từng g�y chấn động một thời. B�i thơ được xem l� một trong những b�i cực hay của thi ca �đương đại�. Giữa canh khuya, t�i thắp đ�n ngồi ch�p lại cho nhẹ nỗi nhớ đang l�m phiền t�i. Bạn đọc lượng thứ cho nếu gặp th�m một bi kịch. B�i thơ d�i, một bức tranh hiện thực được vẽ bởi một �họa sĩ t�i hoa�:

 

1.

t�i tuổi Tỵ

năm nay bốn mươi ba tuổi

thường kh�ng c� một đồng trong t�i

buổi s�ng buổi chiều

thứ hai thứ ba thứ bảy chủ nhật

trong nh� ngo�i s�n với hai đứa con

c�y c� c�y ớt

con ch� con m�o

c�i đầu g�y c�i tai g�y của con b�p b�

cọng cỏ ngọn l� v� sữa kh�

th�ng mủng chai ch�n s�ch vở quần �o mũ n�n

cuốc rựa tr�n ghế dưới b�n

hai ba ng�y một tuần một th�ng c� khi

kh�ng đi đ�u hết

một hai ba giờ s�ng thức dậy ngồi v�c mặt

ng� trời nghe ch� sủa

miếng nước tr� mốc nguội c� m�i b�ng l�i

r�t cổ

cũng kh�ng c� chi phiền

vấn một điếu thuốc h�t

hai ba lần tắt đỏ

rồi nửa chừng r�ch giấy

bạn b� gặp nhau

cho uống một ly c� ph�

một lần

qua hai lần phải tr�nh

kh�ng phải ai cũng nghĩ như m�nh

nhiều đứa vui gặp nhau cho năm ba đồng

một chục

đưa tay cầm lấy

miệng n�i kh�ng được

 

2.

t�i thấy t�i như người t� được thả r�ng

lang thang giữa đường giữa phố

nh�n hết mọi người

xem m�nh l�u ng�y mặt mũi c� kh�c người kh�ng

t�i đi lui

t�i đi tới

phố phường đ�ng chật

tiếng cười tiếng la tiếng n�i tiếng xe cộ

chẳng c� ai quen thử n�i ch�o t�i một tiếng

t�i đưa hai tay l�n đầu vuốt t�c

lấy ch�n hất một h�n đ�

c�i xuống nh�n mấy bao thuốc kh�ng b�n lề đường

rồi đi về

qua cầu d�p s�t một quai

t�i kh�ng muốn nhớ g� hết

 

3.

t�i ngồi tr�n h�n đ� trước nh�

buổi chiều kh�ng c� một con chim đậu tr�n c�y

đ�m trẻ con chia phe bắn nhau cười la ngo�i s�n

đứa sống đứa chết c�i nhau ăn gian chưởi thề

những đứa đi b�n về n�i chuyện to

hai đứa nhỏ nh� b�n cạnh cầm đ�n che miếng l� chuối

qua xin lửa hỏi t�i nấu cơm chưa

t�i cười lắc đầu muốn đi ngủ

trong gi� c� m�i rơm ch�y

t�i kh�ng biết l�m g� hết

t�i bỏ hai ch�n ra khỏi d�p cho m�t

đ�m trẻ con bỏ chơi chạy theo ph� đ�n tr�u b� đi qua

t�i bước v�o nh� mở rộng hai c�nh cửa lớn

thắp một c�y đ�n để l�n b�n thờ

hai đứa con ra ngo�i đường chờ mẹ chưa về

trời c�n l�u mới tối

t�i đi g�nh một đ�i nước uống

 

4.

t�i sống y�n ổn với những việc l�m h�ng ng�y của m�nh

kh�ng định được ng�y mai

c� một đồng để mua cho con nửa c�i b�nh tr�ng

hay hai c�i kẹo gừng

c� hai đồng cất dưới ch�n đ�n tr�n b�n thờ

lỡ khi hết dầu thắp tới bữa thiếu ruốc

hết bột ngọt

mả cha cuộc đời qu� v� hậu

cơm kh�ng c� m� ăn

ng� lui ng� tới kh�ng biết th� ai

những thằng c� thịt ăn th� chẳng bao giờ ỉa vất

 

5.

l�u ng�y t�i thấy quen đi

như quen th�n thể của m�nh

tiếng ho g� nửa đ�m của những đứa b� chưa đầy hai tuổi

buổi chiều kh�ng c� cơm ăn

những con ruồi ăn nước mũi kh� tr�n m�

những đứa đau quan s�t những con chuột

chết l�i ruột ở bến xe đ�

những tiếng cha mẹ vợ chồng anh em

con c�i chưởi bới la h�t trong bữa ăn

người đi�n ở trần đứng l�m thinh

giữa trời mưa ngo�i chợ

những ng�y hết gạo hết tiền hết củi

muối sống kh�ng c�n một hột của t�i

những tr�ch canh rau khoai th�ng năm kh�ng c� bột ngọt

hai mắt t�i mở to

đầu t�i c�i thấp

miệng t�i h� ra

những l� khoai nh�m v� r�t mắc v�i hột cơm

dồn cứng chật cuống họng

n�i thật l�c n�y t�i muốn được say rượu

họa may thấy một đồng th�nh ba bốn đồng

 

6.

nhiều khi t�i qu� ch�n

ch�n tay r� rời

đầu �c đau nhức

kh�ng muốn l�m g� hết

mấy đứa nhỏ chơi bu�n b�n bỏ đi đ�u kh�ng biết

để đất đ� l� c�y đầy nh�

t�i dựa cửa ngồi y�n một chỗ

dụi mắt nghĩ hết chuyện n�y tới chuyện kh�c

n�i chi tới những đứa đ� chết tr�n rừng giữa phố

bạn b� c� đứa gi�u đứa ngh�o

đứa ngụy đứa c�ch mạng

đứa của tiền ăn ti�u mấy kh�ng hết

đứa kh�ng c� được một c�i �o l�nh

đứa đi kinh tế mới ba bốn bảy t�m năm

trở về x�ch một c�i bị l�t

mặt cắt kh�ng c� một hột m�u

đứa đạp xe thồ ngồi vắt ch�n ăn củ sắn

chờ kh�ch ở bến xe

đứa v� t�ch sự ở nh� kh�ng c� việc chi l�m

c� đứa r�u t�c d�i che k�n mặt

c� đứa t�n kh�ng nhớ m�nh t�n chi

c� đứa chịu kh�ng nổi dắt vợ con v�o nam

ăn chợ ngủ đường

mỗi lần gặp nhau mở to mắt cười h�t một điếu thuốc

hết chuyện n�i

 

hai đứa con đi chơi về cười n�i

đứa nhỏ bắt t�i đ�nh trống

cho n� l�m �ng địa m�a thi�n cẩu

 

7.

c�i trống lon mặt ni l�ng v� hai chiếc đũa tre

t�i đ�nh

m�a đi c�c con

n�y đ�y c�i n�n g�y v�nh l�m đầu thi�n cẩu

v� sợi d�y chuối treo ngọn l� l�m tiền

m�a đi c�c con

c�i bụng �ng địa to tr�n giơ lỗ r�n g�i n�t �o kh�ng được

�ng địa chống tay vỗ bụng ngửa mặt l�n trời cười ha ha

t�i vỗ tay hoan h�

v� kh�ng biết m�nh c� nhớ ra được

c�i mặt �ng địa kh�ng.

 

 

Bạn t�i, c� người c�n ở Huế, vẫn thỉnh thoảng li�n lạc, gửi email. Bạn c� chồng từ hồi t�i mang tội phản bội t� quốc, ra biển Thuận-an, chồng bốn c�y v�ng để được phong tước: Thuyền nh�n. Bạn c� hai đứa con v� như chẳng muốn n�i g� th�m về gia đạo m�nh. B� trất! Bạn cũng chẳng hề hỏi han t�i c� được hạnh ph�c kh�ng? Bởi in tuồng bạn hiểu rằng chữ hạnh ph�c l� thứ đ� bị loại ra khỏi từ điển. T�i y�u bạn t�i, đến nỗi t�i van n�i bạn ấy đừng gửi ảnh cho t�i xem dung nhan �đương đại�. T�i l� kẻ ho�i cổ, muốn cất giữ trọn vẹn h�nh b�ng cũ trong t�m tưởng. Như lời một b�i h�t: �đừng lay t�i nh� cuộc đời chung quanh�. Ngược lại, bạn đ� nhiều bận nh�n ng� mặt m�y t�i, bạn lu�n xem gio-o, v� bạn tr�ch cứ: Viết buồn qu� v� phản động qu�. Ch�n h� ch�n h�! Ch�ng t�i tr�nh n� nhiều vấn đề mỗi khi b�t đ�m, bởi ti�n khởi, ch�ng t�i kh�ng c�n l� của nhau như ng�y xưa, v� sau rốt, mỗi người c� ri�ng, biệt lập một c�i nh�n về thực tại. Bạn ngạc nhi�n sao ngần ấy năm lưu xứ t�i vẫn chưa �tranh thủ� về �tham quan� một chuyến cho biết sự t�nh. Bạn ấy �động vi�n� th�m: B�y giờ đổi thay dữ lắm, ở c�i mặt tốt đẹp hơn xưa. T�i hỏi: M�nh về thăm bạn, muốn t� t�c nh� bạn, c� trở ngại kh�ng? Sao lại d�ng chữ trở ngại? M�nh chỉ ra đồn c�ng an khai b�o nh� c� kh�ch phương xa l� xong. Vẫn c�n chuyện ấy �? Lạ h�, lạ h�! Ậy, cũng tốt th�i, l�m rứa l� để giữ an ninh trật tự phường kh�m, đề ph�ng kẻ lạ� T�i đ�a: M�nh chưa theo đạo Hồi. M�nh chưa được theo kh�a huấn luyện �m bom tự s�t, v� nhỡ như c� dại kamikaze th� ng�n đời Huế của ch�ng m�nh sẽ vĩnh viễn nằm ngo�i mục ti�u. Lặng lẽ, �m thầm vẫn th�ch hơn. Răng lại v�c mạng đi khai b�o h�?

 

Rứa đ�, giữa ch�ng t�i lu�n c� một hố ngăn. (Qu�n hỏi Huế đ� c� hố tử thần chờ chực tr�n đường đi chưa). Nhiều khi, nặn �c cố viết một c�i g� vui cho bạn ấy đọc, cố viết một c�i g� �diễn tiến h�a b�nh� cho bạn ấy khỏi mắng phản động nhưng nghĩ m�i vẫn chưa ra. �Em n�i chi, tiếng th�m trầm. Đ�m nằm nghĩ lại n�t bầm l� gan!� (ca dao).

 

Huế. V�ng đất mưa nhiều, đất �ng thủy. Nhắc tới Huế e hiếm muộn chuyện vui. Trong thơ của Ho�ng Xu�n Sơn cũng sụt s�i ướt �t: �em l�n tới bợt em ngồi, tới bờ em đứng kh�c m�i mẩn em�.

 

Những ng�y cuối năm, đất trời Montr�al vần vũ tuyết băng. Mở vi t�nh, truy cập tin b�n nh� ng�ng đợi một luồng gi� nhiệt đới thổi về nhưng bặt tăm. Nh�n ảnh c� b� xứ Huế bị lừa mang đi cho người ta ph� trinh l�ng t�i nhăn nh�m. N� kh�ng kh�c l� ngọn gi� chướng l�m cho v�ng đất xa xứ n�y th�m lạnh căm. Buồn h�, buồn h�!

 

Thử vui một tẹo coi n�o, c�i n�y c�p nhặt tr�n net:

 

�Luật sư an ủi bị c�n (can)

Mi l�m phản động nỏ oan ch�t mồ (m�)

Thẩm v�n (vấn) khi dẹt (yes) khi n� (no)

C�ng an hắn giạm (giam) mi v� l� đ�ng (đ�ng)�.

 

Vui h�, vui h�!

 

 

Hồ Đ�nh Nghi�m

 

http://www.gio-o.com/HoDinhNghiem.html

 

� gio-o.com 2010