Hồ Đ�nh Nghi�m


VẦN V� VẼ VIẾT

tản mạn

 


Thuở nhỏ, m�nh m� đọc truyện T�u. Đọc qu�n ăn, thức trắng; v� c�i đọc b� đầu kia đ� dắt m�nh đi xa, bỏ trốn s�ch vở gi�o khoa. Những thứ phấn trắng bảng đen ở trường lớp th� lu�n rao giảng mọi chuyện h�c b�a, kh� khan kh� nuốt. Nguy�n tắc kỷ cương định đề phản ứng quy luật hằng số v� cực� thảy l� một dung nhan cực xấu. Kh�ng một học tr� n�o mang bộ mặt vui tươi khi đối mặt n�. Nhăn nh�, khổ sở, nh�u m�y cau tr�n, mồ h�i giọt ngắn giọt d�i l� qu� tr�nh tất yếu khi bạn c�n ngồi m�i đ�t ở ghế nh� trường. Thầy c� lu�n đại diện cho một thế lực si�u khủng sẵn s�ng chơi kh� bạn. Số kh�ng (đ� đ�nh). Học lực k�m, chẳng chuy�n cần! (chấp nhận). Nhưng gửi thư mời gặp mặt phụ huynh cho bằng được để c�m r�m vạch l� bắt s�u th� bắt đầu nghe oải. Thế n�n bọn trẻ đương đại giờ nầy mới c� ch�m ng�n kỳ lạ: �Bố mẹ l� ph� du, chu du l� tất cả�. Chu du l� lang bạt kỳ hồ r�y đ�y mai đ� hay Chu Du l� t�n một nh�n vật l�m qu�n sư do bực m�nh nộ kh� xung thi�n, tức tối hộc m�u đang sống chuyển qua từ trần trong Tam Quốc Ch�?

 

M�nh m� đọc truyện, m�nh nghĩ thầy c� mu�n đời kh�ng c�ch g� t�i giỏi cho bằng những vị t�c giả viết ra kỳ t�nh giả tưởng, thi�n kinh vạn quyển chất cao như n�i kia. Họ c� thứ b�t ph�p lạ, tả cảnh hai dũng tướng đối mặt rồi nh�o v�o quần thảo nhau: �� đương hỗn chiến y b�n hồi thương lui ngựa: Cha chả, đ�nh giỏi qu� h�? Mặt mũi cũng thuộc loại dễ ng�. Nhưng� Y ngưng n�i, d�nh hơi sức để th�c ngựa v�o trận địa lần nữa, hoa thương l�n, chập ch�ng �nh sao rơi rớt. Người ngo�i c� dụng sức tạt cả chậu nước v�o cũng hổng l�m y ướt �o được bởi vũ kh� kia m�a t�t chẳng gi�n đoạn tợ bức m�nh phủ che. Thi triển xong ba chi�u thức y lại lui ngựa, chống thương trợn mắt nh�n địch thủ: T�n họ nh� ngươi l� chi, k�p khai mau để ta gia ơn cho ngươi hồn du địa phủ. Di�m vương hẳn cũng phải ngậm cười m� tr�ng đợi tin vui�...

 

Một �sư phụ� kh�c th� dắt người đọc đối mặt với t�nh huống ly kỳ hơn: �� đ�m tối đen như mực xạ, chỉ c� �nh đuốc chập chờn mờ tỏ cắm ngo�i cổng sơn trang, phải vận nhỡn tuyến mới ph�t hiện c� b�ng dạ h�nh vừa phi th�n l�n m�i nh� rồi nằm d�n người xuống mặt ng�i �m dương. Dường như bộ tịch nọ e l� phường đạo ch�ch. Hảo hớn th� kh�ng hề l�m những việc �m muội. B�ng đen kia nằm im hơi k�n tiếng một đỗi, khi biết thời khắc thuận tiện đ� ch�n m�i, y mới cạy th�o nhẹ vu�ng ng�i để tr�ng xuống địa h�nh b�n dưới. Y th�t tim, gia chủ vẫn c�n thức b�n �nh bạch lạp. Gia chủ m�nh trần tr�ng trục đang b�y cuộc m�y mưa với một thị da dẻ trắng ngần tựa pho tượng mỹ nh�n. Chao �i, đ�m nay kh�ng trăng sao, nếu c�, hẳn chị Hằng cũng phải e lệ đỏ mặt m� trốn v�o m�y đen khi ng� xuống cảnh đờn �ng đang vật đờn b�. Th�i, cảnh ph�ng the nh�c nh�ch thể sự căng thẳng thế n�o th� ai nấy cũng đều đ� tường, kể ra l�m g� cho tốn giấy!�

 

Tuyệt b�t! Viết như vậy h�n g� c� người vừa xem vừa vỗ tay v�o đ�i th�ch th�: Kh� khen! Kh� khen! Thời m�nh c�n nhỏ, thấy người đọc truyện dường như ruột lu�n để ngo�i da, chẳng th�m dấu nhẹm cảm x�c. Đọc phải đoạn định mệnh bắt hai kẻ y�u nhau phải chia l�a th� họ cầm l�ng kh�ng đậu, buộc phải để suối lệ tu�n tr�o, sụt s�i thương cảm. Lại đưa tay ra, kh�ng vỗ v�o đ�i, m� ch� x�t v�o lồng ngực: Trớ tr�u thế? Tội thay! Thương thay!

 

Ng�y th�ng tợ v� c�u phi nhanh b�n ngo�i cửa. Thời gian tựa nước chảy dưới ch�n cầu cuốn theo hoa tr�i, con người dần d� đ�nh mất ch�t hồn nhi�n t�nh bản thiện. Quốc gia, Việt cộng, cảm t�nh vi�n. �c �n, nợ m�u. Thủ ti�u, học tập cải tạo. T�m hồn b�o khuyết th�nh xơ cứng, hoạn nạn dồn dập tới l�m niềm đau chai l�, tin vui đến nhỏ giọt chẳng khiến họ vỡ �a thống kho�i. Họ đọc s�ch v� biết c�ch ch�n dấu những biểu tỏ, chẳng c�n ai la to�ng l�n, kh�ng c�n ai �khi vui muốn kh�c buồn t�nh lại cười�. Cha chả, sao nghi�m khắc thế! Sao lại b�nh phẩm �văn chương hạ giới rẻ như b�o�. Kh�ng c�ch g� mua vui nỗi, d� chỉ một trống canh. Th�t tim! Vậy m� c� lắm kẻ xẳng x�i nhắm lối sạn sỏi m� dẫm bước. Viết c�i n�y in c�i nọ, quảng c�o c�i n�y biếu x�n c�i kia, t�i bụi l�ng b�ng đầu b� t�c rối. Văn thi sĩ m� lị, đ�u c� ai quởn chớ! Nay t�ng tam mốt tụ tứ, v� hội n�y v�o hội kh�c. Ch�ng ta cũng xem như đồng hội đồng thuyền, xin cứ y�n vị, đừng xớn x�c m� đắm thuyền chết ngắc ngoải, x�c tr�i s�ng! Mao chủ tịch b�n T�u từng ph�t biểu trước đội ngũ s�ng t�c văn học: Ch�ng ta c� lợi thế l� đất rộng người đ�ng, c�c đồng ch� cứ chuy�n cần viết cho nhiều v�o, thế n�o trong ức triệu hằng h� cũng nhặt ra được một t�c phẩm! Cờ đỏ nạm ch�m sao v�ng phần phật reo vui trong gi�. Lời đồng ch� l�nh tụ suốt đời chẳng đ�nh răng gửi xuống bầy đ�n lu�n an t�m đi dưới tấm bảng chỉ đường, h�n hoan nghe, hồ hỡi khắc ghi lời truyền đạt nặng tựa ch�n l�. Xăng c� thể cạn lốp c� thể m�n nhưng số m�y số sườn vẫn kh�ng hề thay đổi. Lọ phải ng�n! Trẻ l�n ba cũng tường.

 

Th�ng ng�y s�i bước bằng đ�i hia bảy dặm. Vừa l�n ba thoắt c�i dậy th�, mới dậy th� thoắt c�i con đ�ng ch�u đống. Tợ hồ đ�ch thị l� truyền nh�n của M�t-tờ Ph� Đổng thi�n vương. Thời gian mới k� giấy ngũ thập tri thi�n mệnh lại loay hoay gửi đi ăn tiền gi� sớm tối về đuổi g� vườn hoang. Sao ch�ng thế? Mới thấy �ng cạp nguy�n c�y m�a m� giờ n�y mếu m�o đeo hai h�m răng giả thế kia! Ng�y nọ thấy b� cười tươi r�i sao ng�y nay im hơi lặng tiếng tay ch�n lạnh ngắt. Gi�ng hỏi cho ra nguồn cơn. Đau răng m� chết. Đ� dễ sợ chưa! N�n đi nha sĩ chuy�n kh�m định k� đấy nh�. Mụ c� mi, chuy�n m�c họng, tau n�i giọng Huế chớ bộ. Chớ đau kiểu chi m� phải chết lận?

 

Ừ, m�a thu l� bay. Tuổi n�y n�n v� với cảnh chạng vạng, chập choạng đời người. Loay hoay l�m được ch�t g� hay ch�t đ�, biết đ�u mai hậu k� gửi cho th�ng ng�y lưu vong một ch�t g� để nhớ. Đ� l� t�m cang của �ng bạn miền xa m� m�nh quen. �ng l�m thơ, v� số, thấy chưa đ�, �ng vọc m�u vẽ tranh, lại chưa sướng, �ng xoay qua viết văn, rồi dịch s�ch. Lu bu. Th�ch Bận Bịu. Th�nh t�m, m�nh c� lựa lời thưa gửi nhẹ nh�ng: Nếu anh chịu đ�n một l�nh vực n�o th� xin r�n sức chăm ch�t tới n�. K� gửi sức lực cho nhiều người t�nh, đa đoan qu� e khổ. Đường đi th�m d�i ra, chẳng đến nơi đến chốn một bến bờ n�o. Một vợ th� m�nh kh�ng h�nh dung ra sự cố việc ngủ, mộng b�nh thường, nhưng hai b� trở l�n th� đường tới La M� bị dồn cục ở chuồng heo. M�nh kh�ng phải Mao xến x�ng, dĩ nhi�n, n�n phải chịu thua lỗ, đ�n g�i tai tr�u. �ng ấy giận m�nh, cắt đứt li�n lạc. Th� ta phụ người c�n hơn để người phụ ta. �ng vẫn mần thơ, �ng vẫn quậy vẽ, ổng vẫn diết dăn, chuy�n cần chuyển dịch s�ch tiếng T�y tiếng u; v� kh�ng chừng xem m�nh l� hạng � � cạc cạc. N�i rứa m� tại l�m răng kh�ng chịu hiểu cho h�! Kệ cha hắn. Chết bỏ bể bỏ. Tau chơi đ�ng ho�ng, c� ăn gian chi m� m� sợ!

 

Trước đ�y, khi chưa bỏ xứ, m�nh l� d�n Mỹ thuật, học vẽ c� trường ốc. Một đứa �ch�nh quy� như m�nh, do ti�m nhiễm những căn bản hội họa n�n v� t�nh c� c�i nh�n hơi khắc khe. M�nh từng b�i x�a hoặc thủ ti�u th�nh quả lao động chẳng tiếc thương: Mang tiếng tốt nghiệp ng�i trường ấy m� vẽ như thế n�y ru? Điếc kh�ng sợ s�ng, chả sợ ch�ng bạn cười sao? Ngộ nhỡ như v�o một đ�m trăng s�ng vằng vặc, chị Hằng lỡ ng� ra tấm tranh e chị phải t�m m�y đen m� thẹn th�ng lẫn trốn mất. Cha chả, nh� ngươi k�p khai t�n họ ra mau, vẽ g� giống m�o c�o thế hở! Ph�m l�m việc g� cũng phải c� căn cơ ch� m�y ạ. Thư bất tận ng�n!

 

Vẽ, đ�i khi l� một h�nh động tự sướng. Khi muốn đạt kho�i cảm ta phải tập qu�n b�n những quy luật những lề lối những định kiến những c�ng thức. Sau hết, ta n�n trang bị, cấy v�o l�ng sự can đảm, ai chết mặc b�y. L�ng ta đang cần một nơi để xả �a nỗi niểm. Vung tay, d�ng m�u b�i vằn vện l�n tấm bố trắng, trắng qu� nh�n kh�ng ra� ai biết t�nh ta c� mặn m�

 

Thời gian như t�n bay, mới ng�y n�o người ta l�m thơ, viết văn, t�m tắt l� d�n ngoại đạo, giờ n�y cổ lai hy, họ đổi m�n manh động một vọc m�u giỡn cọ. Cho hay, hội họa e l� s�n chơi rất dễ đặt ch�n lai v�ng hoặc thường tr�, nếu muốn. M�nh e d� khi được ng� tranh Du Tử L�, Nam Dao, Trương Vũ v� v� v�n qu� vị lỡ trao duy�n với người đẹp hội họa. May m� m�nh chưa đọc phải những b�i ph� b�nh văn học của tam vị kia, họ c� ch� bai thơ văn của ch�ng sinh l� thấp k�m? Dựng n�n một c�i t�n cho người ta biết tới, điều ấy thực sự kh� hay dễ? Rồi t�nh đời bạc �c, rồi mọi thứ ph�i pha. Lại nghe ra c�u hỏi: Đau răng m� chết? �T�i l� Nguyễn văn B�. T�i vẫn c�n sống đ�y�.

 

Văn h�o Lỗ Tấn, người nước lạ chuy�n b�nh trướng, c� n�i: �Đừng sợ người ta kh�ng biết tới m�nh, chỉ sợ l� khi biết, họ nghĩ g� về m�nh�.

 

Than �i! Chuyện s�nh m�n n�y thức nọ trong c�i s�ng t�c văn học nghệ thuật t�m t�nh thất thường th� ai nấy cũng đ� tường. Kể ra l�m g� cho tốn giấy!

 

Đang đ�nh chưa hạ hỏa lại nghe trống lệnh bắt thu qu�n, y l�i ngựa ngo�i đầu vuốt r�u: Cha chả, giỏi h� giỏi h�, l�m trận đ� l�u hung m� chưa ng� ngũ. Đối phương cười, giọng khi dễ: Chớ n�i năng l�i th�i th� ta đ�y sẽ niệm t�nh tha thứ.

 

Hai b�n cuốn cờ lui binh, c�t bụi mịt m� v�ng quan ải ng�n dặm xa ng�i cố quận. Năm ấy trời trở, tiết hạ ch� m� binh l�nh người ngựa đều ướt đẫm, xuất hạn đầm đ�a. Trăng treo đầu n�i, đỏ ối tợ �nh dương quang, đ�m đang nh�ch lại gần lều vải run gi�.


Hồ Đ�nh Nghi�m


http://www.gio-o.com/HoDinhNghiem.html

 

� gio-o.com 2012