Hà Cẩm Tâm
1933-2016



 



 

NHỊP TIM KHÁC C̉N ĐẬP
NƠI THẦN THỨC HÀ CẨM TÂM

Đọc lại mấy bức thư trao đổi nhiều năm trước

THI VŨ

Xa nhau ngh́n dặm

tim c̣n

Tay em khép mở

tiếng ḍn

tịch liêu

 

Thư Thi Vũ gửi Hà Cẩm Tâm ngày 2-4-2007

 

Kính gửi Họa sĩ Hà Cẩm Tâm,

Tôi ở Ấn Độ về lại Paris, được chị Chủ nhiệm Gió O chuyển cho bài ông viết  về bài tạp chi của tôi cùng bản vẽ con lừa đứng áng chợ Mouffetard Paris. Tôi xúc động đọc lời văn và nh́n nét vẽ. Tâm hồn Việt và tâm thức người lai láng nơi biên tế bụi
hồng.

Sau đó tôi vào Gió O t́m chân dung Họa sĩ. May mắn đọc bài phỏng vấn ông.  Như người mù sờ mó được mặt người. Tuy chẳng biết nhau, nhưng hành tŕnh  cuộc đời có nhiều điểm tương đồng. Từ mươi tuổi tôi đi theo kháng chiến,  mười ba tuổi bị tù, bị tra tấn... Cho đến hiệp định Genève đối diện với  chính phủ nhà Hồ về tiếp thu Hà Nội, tôi vỡ mộng. Cuộc kháng chiến thần thánh cho  dân tộc, đầy t́nh người, chỉ là món hóa trang cho việc xích hóa hồn năo con  người. Từ đó tôi bôn ba về phía chân trời không chân. Làm hết những nghề lam  lũ để sống c̣n với chính ḿnh. Nên rất cảm khái với 13 nghề của họa sĩ, chưa  kể 7 nghề kia. Tôi đến Pháp với hai bộ quần áo và 200 quan Pháp (40 Mỹ kim) trong  tay và sống từ đó tới nay.

Mê thích hội họa và thơ cùng những đám mây... Tôi xúc động t́nh nghĩa non sông của Họa sĩ, pha trộn với gia đ́nh, và không phụ bạc với miền đất tạm dung,  mà ngày nay vẫn c̣n có những kẻ chửi rũa như kẻ cả, dù phè phỡn sống nơi đó.  Cũng cảm khái biết bao khi ông ca tụng người mẹ, người phụ nữ. Đúng như ông  nói, không có người đàn bà, th́ Lăo, Khổng, Mạnh... làm sao có thêm chữ Tử ?  để không biến ra chữ tử của sự chết khô nơi cuộc đời sa mạc hóa ?

Đọc bài ông trả lời Gió O, tôi thèm biết bao vùng sông nước miền Nam mà v́  chiến tranh và khổ hạnh bản thân, tôi chưa được sống, và mới chỉ cảm nhận qua Hương Rừng Cà Mau của Sơn Nam.

Mấy ḍng nhỏ quanh co cũng chỉ để nói chút tâm t́nh gửi tới Người Tri âm Hà Cẩm Tâm. Mong có ngày được xem Đàn Ngựa của Họa sĩ. Tôi cũng mê ngựa trong tranh Tàu, tranh Nhật. Ngày xem con ngựa của Hokusai, tôi viết ra bốn câu :

Trời hương sực tỉnh sương thu rụng
Mai mốt thôi c̣n ư lá rung
Nhớ đă se tim đường lữ thứ
Một ḿnh đem vó đọ thinh không.

Cầu chúc Họa sĩ thân tâm an lạc.

Thi Vũ

 

Hà Cầm Tâm hồi âm ngày 3-4-2007

 

Kính gửi nhà thơ Thi Vũ,

Không biết dùng mỹ từ chi đẹp nhất để nói lên nổi sung sướng của tôi khi nhận được thư của thi sĩ. Tôi hồi hộp đọc từng gịng lắng nghe âm thanh từng chữ, y như là đang thưởng thức một bài thơ một ca khúc một bức tranh. Sáng rực cả thân tâm. Tôi cảm nhận được thần lực và nghe rơ âm thanh trong văn thơ Ông.

Từ ngày bỏ nước (1977) vượt biển đến nay sự ước mơ mănh liệt và duy nhất của tôi mới thành : gặp Người Tri Âm. Đây là một ân phước vô cùng lớn lao rất hiếm hoi trong đời mỗi người. Đoạn chót của bài Lê vĩnh Phúc phỏng vấn, Thi sĩ Thi Vũ có nói : "...một người nh́n lên trời cao và mơ mộng...". Tôi chính ”là người” đó...

Tuy chưa quen biết và gặp gỡ nhau lần nào nhưng tất cả những ǵ Thi sĩ Thi Vũ làm tôi đều rơ. Không phải tôi chỉ kính quí tài hoa thơ văn ưu việt của ông thôi đâu
mà trân quí nhất là Tấm Ḷng của ông đă phát ra hành động, T́nh Thương đă hiện nguyên h́nh, Trí Huệ đă chứng minh rơ rệt.

Tôi không cầm được nước mắt khi đọc bài thơ “Xa nhà được tin Mẹ mất” và rúng động tâm can về những bài thơ khác, có bài ông tặng Lê thị Huệ (chỉ tặng không bán) in rất mỹ thuật... Thư ngắn t́nh dài nói hoài không hết. Một ngày đẹp trời nào đó chúng ta trở về quê hương tôi sẽ đưa ông khắp miền sông nước hậu giang cho đă thèm nhen.

Thân kính chúc Thi Sĩ Thi Vũ pháp hỷ tràn đầy, thân tâm an vui.

Hà cẩm Tâm .

* Nếu có th́ giờ thỉnh thoảng Thi Sĩ email cho biết tin nhau nhé.

  Rất cảm ơn t́nh Người Tri Âm.

 

Thư Hà Cấm Tâm viết ngày 30-6-2007

 

Thi sĩ Thi-Vũ kính mến,

Mỗi con chữ của Thi Sĩ là một đoá hoa sen, một tiếng nổ, một mặt trời, một quả tim hồng... Gịng âm lưu nguồn ánh sáng ban phát cho người đọc thấy và biết rơ : “chân lư đă ở trong ta rồi”.

     “Kẻ nào thấy được quá khứ và tương lai ôm nằm nơi hiện tại mới hết nỗi nhớ mong”. Tôi đang thực hành câu này để trị bệnh nhớ v́ “càng nhớ càng ngậm ngùi. Càng ngậm ngùi càng nhớ ». Chỉ khổ thân và vô ích thôi .

Tôi đang mở hết tâ'm ḷng và « ...thinh lặng tiếng người, để học nói ngôn ngữ vũ trụ. ». « GỌI THẦM GIỮA PARIS » là chiếc phao cứu tôi đang ngụp lặn giữa bể trầm luân và liễu ngộ : « Khi  cuộc đời bỗng đầy ấp sự sống, con người thác sinh vào chốn khác ». Tôi có chân cảm rất minh bạch rằng quê hương ta tên là VĂN LANG .

Chí t́nh và chí lư. Cám tạ Thi Sĩ Thánh nhân đă dùng những con chữ, tấm ḷng và hành động hết ḿnh để cứu rỗi hằng sa thân tâm chúng sinh đang oằn oại giữa bể khổ trần gian.

Tôi đang tràn ngập cảm hứng đưa màu sắc t́nh cảm lên khung bố ấn tượng dung nhan người Thi Sĩ « ...đứng măi trên núi cao, bên sông nước gọi đ̣... ». Thương nhớ Thi Sĩ Thi Vũ muốn chết... Chúc Thi Sĩ Tất cả những gi tốt đẹp nhất .

hà cẩm tâm

 

Thư Thi Vũ gửi Hà Cẩm Tâm ngày 1-7-2007

 

Kính Anh,

Xin được gọi như thế cho thân gần dù trong xa cách không - thời. Đọc hai thư vừa qua nhận ra tấm ḷng từ bao la của anh trước những ḍng viết của kẻ cô lậu lữ hành như con Độc mă :

Trời hương sực tỉnh sương thu rụng

Mai mốt thôi c̣n ư lá rung

Nhớ đă se tim đường lữ thứ

Một ḿnh đem vó đọ thinh không

Đa tạ tấm ḷng người tri âm  — nhất kiến vi cựu.

Thế là Họa sĩ cũng là Thi sĩ rồi đấy. À mà quên anh cũng là nhà văn rất thâm trầm trên Gió O mà tôi đă đọc khi trả lời Huệ.

Hai tuần qua tôi xách xe đi đi về về Quốc hội Châu Âu vận động cho một sự lên tiếng ở đó. Hy vọng tuần tới may ra có chút kết quả ǵ. Ḿnh chỉ làm cái chuyện con ong trong đời. Thế giới bao la và vô t́nh. Làm ǵ th́ cũng là tự đo ḿnh đó thôi. Không có hồng ân chư Phật th́ chưa biết tới đâu.

Giữa tháng 5 vừa qua tôi đi dự hội nghị dân chủ Châu Á ở New Delhi. Sau đó xách ba lô về bang Maharastra thăm hai động đá Ajanta và Ellora. Tâm hồn chấn động. Nghe tiếng đục đá và tiếng kinh tụng của chư Tăng Ấn vọng suốt 5 thế kỷ để hoàn thành một công tŕnh siêu việt : tạc tượng, vẽ tranh tường, kiến trúc vào sâu trong núi đá ong ở thế kỷ thứ 3 trước Tây lịch cho đến thế kỷ thứ 6, thứ 7 ! Thật diễm tuyệt và linh ứng. Không có đức tin xé núi bạt ngàn, th́ chẳng có công tŕnh chi để lại.

Tôi đang chờ có chút riêng tư để ghi lại chuyến đi 5 ngày ấy. Không ǵ yên ổn cho bằng những lúc sống giữa nghệ thuật. Nghệ thuật mới chính thực là thượng đế.

Mong anh sáng tạo, sáng tạo và sáng tạo.

Kính thư,

thi vũ

 

Hà Cẩm Tâm hồi âm ngày 2-7-2007

 

Thi Sĩ Thi Vũ quư mến,

Sáng tinh sương, đọc lời giới thiệu “Nh́n ngắm giọt trăng” cho thi tập *Giọt Trăng", thân tâm phiêu bồng như mây. Ngàn năm một thuở cảnh giới thần tiên . Cảm tạ hương linh Người đă khuất và Thi Sĩ Thi Vũ quư yêu ...

Không nói nên lời ! 

                            BỖNG~ NGHE

 

                      Mỗi nhịp đập trái tim
                      Tràn âm ba kỷ niệm
                      Mỗi chiếc lá trên rừng
                      Lung linh những giọt trăng
                      Quách Tấn với Thi Vũ
                      Là một bóng một h́nh.

                                              hè 2007
                                   hà cẩm tâm

 

Hai bức thư Hà Cẩm Tâm viết ngày 3-7-2007

 

AnhThi Vũ thân kính,

Cũng xin được gọi tên là Thi Vũ như tiếng gọi của linh cảm đă bắt gặp được bạn tri âm hằng mong đợi trong 30 năm trời xa quê hương. Những ǵ Thi Vũ viết xuống tôi nghe rơ chính là từ tiếng ḷng tôi chưa được phát ra từ lâu.. lâu.. lâu lắm.

Nó êm ru bà rù, nín lặng, ẩn tàng, ch́m sâu dưới đáy của “những tầng thơm lục soạn lại bao mẫu đời đă biệt tích nơi vùng kư ức” tiền kiếp ...

 Thật ra v́ tôi là người của màu sắc, phần ngôn ngữ ít khi sờ mó nên rất lọng cọng bối rối khi dùng đến. Chắc anh thông cảm. Bù lại nhờ trời tôi biết thưởng thức ngôn ngữ và cuối cùng nhờ hồng ân Phật đưa đẩy tôi gặp được người tri âm.

“Những ḍng viết của kẻ lữ hành như con Độc M㔓Ḿnh chỉ làm cái chuyện con Ong trong đời” đă cứu mạng một con độc mă bên kia 1/2 ṿng trái đất. Con Độc Mă đó, con Ong đó chính là vị Bồ tát “tùng địa dũng xuất” hay là hoá thân của Jesus cho người đàn bà uống nước thánh trên đường ngàn dậm cách xa.

Tấm ḷng Thi Vũ không cách chi che dấu được! Anh như đi guốc trong bụng tôi. Tôi vẽ dung nhan trái tim anh không sai một nét. Bảo đảm. Tri tâm. Bốn câu thơ. Hai mươi tám con chữ.

Câu đầu anh đưa ngươi vào một khung trời thần tiên đầy hương,

Câu thứ nh́ nhĩ căn viên thông trữ t́nh lăng mạn,

Câu thứ ba đau nhói linh hồn…

Đến câu chót tôi nghe rơ tim ḿnh lạc nhịp và châu thân tan biến thinh không...

Ôi ! hạnh phúc biết bao !

   Chưa đi đă gặp.

   Chưa gặp đă nhớ.

   Chưa nói đă cười.

Linh căn đă thấy rơ rồi:

Một trái tim ở trong hai người ...

hacamtam

 

Anh Thi Vũ ,

 Tôi thành tâm cầu nguyện Trời Phật cho anh có được chút riêng tư để ghi lại chuyến đi 5 ngày viếng thăm hai động đá Ajanta và Ellora . Đây là chuyện chung tối ư cần thiết như anh cứu người vượt biển. C̣n hơn thế nữa anh ơi !  SOS !

“Không ǵ yên ổn cho bằng những lúc sống giữa nghệ thuật.

“Nghệ thuật mới chính thực là thượng đế.

“Mong anh sáng tạo, sáng tạo và sáng tạo”.

Tôi ghi xương khắc cốt 3 câu vàng ngọc này và làm phương châm để sống và xứng danh là người nghệ sĩ. Đa tạ tấm ḷng người Tri Âm.

hacamtam.

 

Hai bức thư Hà Cẩm Tâm viết ngày 6-7-2007

 

Anh Thi Vũ thân kính,

Từng Lời anh "NH̀N NGẮM GIỌT TRĂNG" thâm nhập vào từng mỗi tế bào trong tôi. Suốt tuần nay đêm ngày thần trí lâng lâng bay lượn như gió đưa mây mây đưa gió... Chân không dính đất. Thân tâm nhẹ bổng hoà nhập vào bát ngát đại dương, được « choàng ôm vô biên trời đất », được « nh́n và thấy và sống thảnh thơi trong đó.... »
Tôi cầm ḷng không đậu khi biết lúc anh viết lời giới thiệu thi phẩm GiọtTrăng vào lúc thể xác và tâm trí anh bị lao đao v́ đời : « ... chỉ ghi vội nỗi bàng hoàng với một tập thơ xuất thần mà tôi đă đọc trong những ngày quẩn bách, thể xác và tâm trí bị tra tấn bởi lao động và sự bội phản...Phương chi đời vẫn c̣n dài ... ». 

Trong hoàn cảnh xấc bấc xang bang, quần thần mờ như vậy mà anh vẫn an nhiên viết được rất hay và rất "tới" như thế. Nếu anh không tiết lộ, chắc chắn không ai thấu được nổi niềm đau. Trong trường văn trận bút đă đủ ngất ngư rồi. Lại bồi thêm một mê hồn trận chính tà, vàng thau, hư thực... mà anh vẫn c̣n sống đến bây giờ th́ không biết nói sao. Hết ư. Không thể nghĩ bàn.

Tôi thấu cảm nổi đau đớn anh như chính nổi đau đớn tôi...

Tôi thấy Thi Vũ bằng thịt, bằng xương đầy hào khí và uy lực trong GỌI THẦM GIỮA PARIS.

Trong NH̀N NGẮM GIỌT TRĂNG, tôi không sờ mó anh được. Hoàn toàn không c̣n thấy dáng vẻ hay động tác nào cả mà chỉ nghe tiếng ḷng anh thổn thức nở những đoá chữ thần t́nh, long lanh ngấn lệ và nụ cười. Người đọc bay vào một hành tinh mới tinh. Mỗi đoá hoa là một đoá chữ chúm chím. Mỗi chiếc lá vạn giọt trăng...

thân ái,

hacamtam

 

*Anh Thi Vu~,

Tôi biết anh rất bận và cần nghĩ ngơi thư giản sau những chuyến đi vận động dân quyền dân chủ khắp nơi trên thế giới. Khi nào khỏe và rảnh một chút th́ anh cho biết tin, c̣n không th́ thôi. Toi thấu hiểu tấm ḷng anh. "Phương chi đời vẫn c̣n dài"... 

  Hồng ân chư Phật luôn gia hộ anh trên  bước đường bôn ba cứu người.

  Đa tạ t́nh tri âm !

 

Thư Hà Cẩm Tâm viết ngày 8-7-2007

 

Anh Thi Vũ kính mến,

Suốt hơn 10 ngày qua tôi đoc "Gọi thầm giữa Paris" và Lời giới thiệu  "Nh́n ngắm giọt trăng". Tôi đọc rất nhiều lần. Mỗi lần đọc lại như đọc lần đầu tiên.Từng chữ từng lời từng đoạn ngắn một hai câu đến đoạn dài ba bốn câu. Mỗi lần đọc đều mới và lạ, nẩy nở niềm thương xót khôn cùng. Lắng nghe ḍng văn anh như là hơi thơ lăng mạn trữ t́nh, đôi khi hùng tráng uy dũng ngất cao, mỹ miều âu yếm hay thẳng thừng lời thật không sợ mất ḷng người — hay mất mạng ḿnh — („Saigon của giới lănh đạo bè phái, trí cạn, tham nhũng. Những nhà sư đi xe Meecedes tay đeo đồng hồ vàng — và bồ bịch lăng nhăng — Những linh muc đi ăn mày nhân tâm cho Mặt Trận. Những bà đại tướng chở khí giới bán cho Viêt Cộng. Một số tướng lănh quân khu chở thẳng xe tăng viện trợ vào ḷ nấu thép gian thương !“) trong MẸ VẪN CHỜ CON.

MÙA HÈ SĂN ĐUỔI là một kiệt tác. Từ „Quá khứ thường dội về bằng âm và màu“ anh đưa người đọc lên „không gian chúc đầu chạy trốn... để lại những đám mây trắng tốc, trấn đóng trên nền trời xanh biếc đứt hơi“, tiếp anh đưa người đọc trở về đất để chứng kiến những lừa đảo phũ phàng chướng tai gai măt, „nghe ngôn ngữ ựa. ...Tự ḿnh cầm súng bắn vào ḿnh. Con mồi chạy dưới kia, nào ai khác ngoài ta. Ta đang giết chính ta trên cuộc đời nầy. Nghe khôi hài nhưng không phải không kinh khiếp ». Tiếp theo đến hết bài anh dùng chữ Ta, Tôi và Ḿnh không phải là ngôi thứ nhất số ít mà cho tất cả những người Việt Nam c̣n trái tim hay mất trái tim.

Chữ nghĩa anh dùng thần sầu. Biết nói chi hơn. Mong có dịp vẽ potrait Thi Vũ th́ vui biết mấy... « Biến ngôn ngữ, ư nghĩ ra hành động cứu đời » anh đă và đang làm. Khâm Phục ! Tôi rất vui được anh gọi là tri âm. Anh chính là SỰ THẬT.

VĂN+THƠ+NGƯỜI = MỘT.

   Thân mến,

    hacamtam.

 

Thi Vũ hồi âm ngày 14-7-2007

 

Anh Hà Cẩm Tâm thân quư,

Đọc hết mọi thư anh gửi cùng tâm t́nh quư mến anh giành cho tôi, cho thơ văn tôi viết. Đa tạ anh. Nhưng chưa có hồi âm. Chưa hồi âm nhưng âm hao vẫn bàng bạc khắp trời. Ấy cũng v́ đường xe cứ chạy theo nỗi long đong của mệnh nước. Trên một tháng nay tôi đi đi về về trên ba chiều tam giác Paris-Bruxelles-Strasbourg để thông tin cho hàng trăm Dân biểu Quốc hội Châu Âu và các cơ cấu tầm cao. Phía Cộng sản với Đại sứ quán tiền rừng bạc bể của họ phản công ḿnh qua một số ông Tây bà Đầm ủng hộ họ. Tưởng như có lúc Quyết nghị không qua lọt  — măi cho đến phút chót. Nhưng rồi cái thân đơn thế cô của ḿnh đă thắng. Ấy cũng là cái chiêu thức của kẻ cầm quyền kia có thanh kiếm sắt trong tay. Nhưng chúng đă chém tôi như chém vào mặt nước  — nước cũng là nước của Văn Lang văn hiến.

Đọc bản thông cáo báo chí hôm 12.7. anh thấy kết quả ?

Anh có nhắc tới mấy câu chót tôi viết dưới bài tựa Giọt Trăng. Chuyện xa biết bao rồi. Nhưng thuở ấy, chỉ viết tới chừng ấy là cùng. Làm sao viết hết với Saigon chiến tranh ngút ngàn ?! Nói, viết, nghĩ ǵ cũng dễ đụng chạm ở thời anh em giết nhau cho kẻ ngoại bang. Chuyện lúc ấy như sau :

Có lẽ anh biết chăng, cuối thập niên 60 tôi đi hoạt động quốc tế chung với NH cho một giải pháp Ḥa b́nh dân tộc (không CS và không chiến tranh). Cho tới khi NH đưa người bạn gái CNP (nay đă thành Sư cô CK) qua Paris, th́ mọi chuyện nước và đạo tan tành. Tôi từ giả NH đầu năm 70. Thất vọng năo nề. Đời tôi có 2 cuộc khủng hoảnh tư tưởng lớn : năm 1955 khi thấy chủ nghĩa Cộng sản trá h́nh kháng chiến rơi chiếc mặt nạ dân tộc của nó ngày về tiếp quản Hà Nội, rồi năm 70 khi thấy t́nh trạng PG chia xé trong nước và một Tăng sĩ trẻ mà tôi đặt niềm tin tưởng là NH rơi vào cái tṛ đời tầm thường của tham vọng. Chẳng nước chẳng đạo chi cả.

Tôi đi mượn tiền lập nhà in (các bà già Việt giàu có ở Paris cho mượn tiền lấy lăi 3 đến 5 phân mỗi tháng !). Với hy vọng rất thư sinh mặt trắng là mong qua nhà in lấy lăi làm chuyện văn hóa (như tôi tâm sự đôi điều trong 2 bài tựa sách Nguyễn Trăi và Kinh Ruột). Nào ngờ cái anh chàng gọi là nhà văn PTN cộng tác, hứa hẹn với tôi là anh biết nghề in, anh sẽ cáng đáng máy in, c̣n tôi lo tài chánh lập nhà in và đi kiếm khách in. Trước kia ở Saigon anh ta "có làm nhà in". Anh ta nói thế. Nhưng chẳng bao lâu y phản bội tôi. Anh này do bà CNP qua hệ thống PG ở Saigon gửi qua Pháp giúp việc văn pḥng cho tôi 3 năm trước đó. Hóa ra y là kẻ nằm vùng. Vừa rời NH xong, vừa xây dựng nhà in xong, mua máy móc, v.v... Nhà in khởi sự, th́ một đêm anh ta phá máy in chính vừa mua, phá hỏng máy xén giấy, là 2 bộ phận quan trọng cho nhà in điều hành. Phá hoại xong máy móc, hắn bỏ ra đi. Tôi một ḿnh, không biết nghề, phải mua sách ngày đêm vào xưởng vừa tự học nghề, vừa lo sắm máy lại, vừa đi mượn tiền, vừa chạy máy, vừa đi kiếm khách in... để không vỡ nợ. Vân vân và vân vân. Mỗi ngày lao động 18 giờ.

Trong hoàn cảnh như thế tôi viết tựa và ấn loát tập thơ « Giọt Trăng » của Quách Tấn, tập thơ « Chúng ta mất hết chỉ c̣n nhau » của Vũ Hoàng Chương, « Gầy Hoa Cúc » của chị Mộng Tuyết Thất Tiểu muội, dịch từ chữ Phạn và in cuốn Kinh Ruột, v.v...

Bây giờ kể lại sơ bộ để anh hiểu 2 câu cuối tôi viết dưới bài giới thiệu Giọt Trăng.

Chút tâm sự kể anh nghe chơi. Lâu nay cũng không c̣n dịp tâm sự với ai những điều nhỏ nhặt đă qua, mà tôi xem như đám mây đen bay biệt cuối trời...

thân mến,

thi vũ

 

Thư Hà Cẩm Tâm viết ngày 15-7-2007

 

Anh Thi Vũ  quư thương,

Tôi hiện đang ở nhà một người bạn họa sĩ (gặp nhau sau hơn 1/2 thế kỷ) ở Los Angeles. Vội vàng trả lời thư anh. Tôi  đă đọc bản Thông cáo Báo chí hôm 12.7 và thấy kết quả ngoài sức tưởng tượng. Tôi tin chắc chắn là Trời Phật luôn luôn có mặt cùng anh. Lực lượng ma quỉ phải tan như mây khói. Tôi vô cùng phấn khởi chia MỪNG cùng  anh. Vận nước đến lúc nở hoa chiến thắng.

 Tôi nghẹn ngào về mấy lời tâm sự anh — không thể sửa thâm độc, tàn ác, lừa đảo của một người đội lốt nhà sư, thật không tưởng tượng !  — trên đường xả thân v́ những người bị áp bức trong quê hương đau đớn khốn cùng của chúng ta. Ḷng tôi tan nát.

Ngày mốt tôi sẽ trở về San Jose và sẽ email anh.

Tất cả tin tôi đều nhận đủ. Như đă nói, anh lo chuyện nước trước, chuyện riêng sau. Tôi hiểu anh. Tiếng ḷng anh luôn âm vang trong ḷng tôi. Nguồn an ủi vô bờ bến. Cảm tạ TRỜI PHẬT vô biên. Thành tâm cầu nguyện anh luôn mạnh khoẻ và vượt qua mọi chướng ngại trên đường, một ḿnh xả thân v́ lư tưởng cao đẹp. TRỜI PHẬT luôn gia sức anh. Khi nào anh thật thuận tiện và có th́ giờ th́ anh email nhen.

Quư thương Thi Vũ vô cùng,

hacamtam.

 

Thư Thi vữ gửi Hà Cẩm Tâm ngày 21-7-2007

 

Anh Hà Cẩm Tâm qúy mến,

Lần thư trước viết cho anh khi chạy ra phi trường lấy máy bay sang Bangkok dự Hội nghị Dân chủ Á châu. Một tuần lễ bên ấy để nói lên thảm trạng Việt Nam và tiến tŕnh dân chủ. Kết quả tốt. Bạn bè thế giới hậu thuẫn. Việt Nam không bị bỏ quên dưới ḷng biển và trong ḷng người  — có quên chăng là trong một số ḷng người Việt Nam nơi hải ngoại này. Đặc biệt tôi theo dơi và liên lạc hằng giờ với Thầy Quảng Độ cho biến động ra thăm Dân oan trước tiền đ́nh Quốc hội 2 Saigon. Từ đó gây động dư luận thế giới. Báo chí Anh ngữ Đông Nam Á trang trọng đăng tin. Như tờ The Nation ở Bangkok... Mọi việc lư thú và phấn chấn. Tựu trung cũng là việc ḿnh tự đo ḿnh đó thôi.

Về lại Paris hôm qua. Đọc thư anh. Sáng nay đọc thêm thư nữa. Cảm động với chân t́nh của Người Bạn Phương Trời Hà Cẩm Tâm.

Quán Trúc do tôi tổ chức trong khu vườn bé nơi nhà in mà cũng là ṭa soạn Quê Mẹ hai thập niên 70-80, quy tụ những tâm hồn trẻ và đẹp, với ước vọng gây thành phong triều văn học mới. Ít nhiều th́ Quê Mẹ cũng đă sản sinh ra một vài tay viết mới. Nhưng rồi với thời gian lê vết phong trần, ḷng người cũng đổi khi an cư lạc nghiệp. Những ca sĩ thượng thặng thuở ban đầu tan tác cảnh ly hương đă lấy Quán Trúc làm nơi dừng bước để khởi đầu cho sự nghiệp mới : Hữu Phước, Hương Lan, Julie Quang, Duy Quang, Mỹ Ḥa, Jernnie Mai, v.v... và nhiều giọng ca trẻ. Đài Truyền h́nh BBC đă đến Quán Trúc làm một chương tŕnh phát đi 40 quốc gia trong thế giới dưới tiêu đề Spirit of Asia. Cũng từ Quán Trúc mà « Một Chiếc Tàu Cho Việt Nam » (Ile de Lumière) ra đời đi vớt người Vượt Biển, từ Quán Trúc tôi đẩy công luận thế giới vào qũy đạo Việt Nam, chuyển khối tả Tây phương bỏ Cộng sản Hà Nội trở về với nguồn cội ba con sông Hồng Hương Cửu Long... Một thời tràn trề sinh khí Việt. Thuở ấy tôi viết 4 câu thơ chữ thảo treo trên tường Quán Trúc :

Quán Trúc ngựa dừng chân

Chén trăng chia bằng hữu

Hỏi ai người tâm khí

Trao tặng chiếc gươm vàng.

Anh đang thắc mắc như nhiều người, trong số có cô em Lê Thị Huệ... phải chi tôi chỉ làm thi sĩ ?! Chuyện đời khó nói. Có lẽ mấy bộ Kinh Phật (Kim Cang, Pháp Hoa...) tôi đọc trong 4 bức tường đá ở nhà lao Mang Cá, Huế, năm 13 tuổi, đẩy đưa tôi đi xa vào cuộc kháng chiến rồi bốn phương trời thế giới ? Huyền nhiệm. Có lẽ đôi khi tự tôi cũng đánh lên câu hỏi đó. Một lần nào, trong bài « Đêm và ngày ở Gennevilliers » viết về chính tôi trong cuộc tịch biên gia sản năm 1982 khi thấy đứa con gái đầu ḷng, cháu Ái Anh, tự động dẫn 3 em trai ra thư viện để không cùng cha chứng kiến cảnh nhà nước Pháp đến niêm phong nhà in và tịch biên gia sản ! Có chút năo ḷng. Những sự kiện trong đoản văn ấy là bút ghi mấy sự thật hằng ngày mà tôi trải nghiệm. Ḿnh viết về ḿnh có chút ǵ xót xa.

Lại chút kỷ niệm trên hai mươi năm trước gọi là chút tâm t́nh gửi anh.

Chúc anh lấy hứng sau chuyến viếng thăm bạn cũ ở Los để rồng ḿnh sống dậy trên màn tranh.

thân mến,

thi vũ

 

Hai bức thư Hà Cầm Tâm viết ngày 23-7-2007

 

Anh Thi Vũ yêu quí,

Quán Trúc sao mà dễ thương thân t́nh đầm ấm nên thơ lăng mạn quá chừng chừng anh Thi Vũ ơi ! Mỗi đoạn văn là « nỗi mong manh như bóng nước, ánh trăng, không khí, mong manh như một cuộc t́nh, mong manh như niềm nhớ nước ...sẽ c̣n hoài, đeo đuổi ta thành chiếc bóng thâu canh ». Anh đưa người đọc vào khung trời lăng đăng d́u vợi âm thanh thần tú. Thế giới thảnh thơi loài người hằng mơ ước.    

 Lần đầu tiên — từ lúc biết đọc sách tới giờ — tôi được an nhiên nhập vào thế giới nhàn du, tận hưởng niềm an b́nh tuyệt đối. Tôi không cách chi nói, viết xuống hay vẽ ra. Tôi biết chắc chắn 100% anh Thi Vũ từ cơi thượng thiên tự nguyện bước xuống bể khổ trần gian này. Chỉ có anh mới thấy "Sương là..." :

« Sương bây giờ đă biếc. Từ lá phả ra, từ con Sông Seine thở nhẹ, hay từ trí nhớ ta cuộn về. Ai bảo sương rơi xuống từ trời ? Không đâu. Sương là hơi thở của những người t́nh nhiều kiếp, thở vào thời điểm ngậm ngùi suy tưởng của năm : Thu. Thu của Nguyệt, và Nguyệt là Trăng, một cánh cửa vào miền đất lạ Tâm Thư. »

Tất cả những con chữ ḍng văn anh thở ra đều hoá kiếp thành THƠ tức khắc.
Anh Thi Vũ có tin rằng tôi đọc « Mùa thu paris và quán trúc » — và tất cả những bài khác của Gọi Thầm... — không biết bao nhiêu lần mà kể, mỗi lần đọc là sảng khoái xúc động cùng cực từng chập, nghe ḍng lệ ngược xuôi dập d́u trong ḷng. Tôi đọc GỌI THẦM GIỮA PARIS như thuở nhỏ học bài récitation, môt cách mê say. Chưa gặp anh nhưng rơ ràng tôi thấy anh đang bi hùng thân ái hàn huyên. Hằng ngày hằng đêm. « Paris đẹp như một Người Yêu và Paris như người t́nh thủ thỉ bên ta... ». Tấm ḷng và ngữ ngôn ThiSĩ ThiVũ thật vô bờ bến ...Mộng thành Thật đây rồi ! 

Thân quư vô cùng,

 hacamtam .

------------------------------

Anh ThiVũ yêu quí,

« Chút tâm sự kể anh nghe chơi. Lâu nay cũng không có dịp tâm sự với ai những điều nhỏ nhăt đă qua ấy, mà tôi xem như đám mây đen bay biệt cuối trời... » Tôi cứ ngỡ như giấc chiêm bao ngày v́  không thể nào tưởng tượng, h́nh dung được ḷng dạ con người kinh tâm tán đởm, bệ rạc, gian ác đến như thế . Nhà tu nhà văn thi sĩ nhà ái quốc…

Mỗi ngày sự trân quí tăng trưởng tấm ḷng son người tri âm, ư chí kiên cường, không sợ hải, dứt khoát, phá chấp, tự tin, san bằng chướng ngại… « măi cho đến phút chót. Nhưng rồi cái thân đơn thế cô của ḿnh đă thắng. Ấy cũng là cái chiêu thức của kẻ cầm quyền kia có thanh kiếm sắt trong tay. Nhưng chúng đă chém tôi như chém vào mặt nước — nước cũng là nước của Văn Lang văn hiến. ». Đa tạ hồn thiêng sông núi !

Trong ThiVũ có rất nhiều con ngươi (đa tài, đa dạng, sáng tạo, độc đáo, thần trí sáng trong, tinh cảm nồng nàn...) mà người nào cũng tuyệt hảo tuyệt hiền, đầy nghĩa vẹn t́nh dâng hiến hết ḿnh cho lư tưởng cao đẹp vô cùng tận. Tôi không đủ ngôn từ để diễn tả hết những tinh tuư tuyệt luân của trái tim Bồ tát Thi Vũ ...

Tôi đang đọc « Mùa thu paris và quán trúc ». Lại nghĩ thầm : phải chi ThiVũ chỉ là ThĩSĩ + Nhà Văn thôi th́ trong văn hoá có thêm biết bao nhiêu bài thơ hay, bao nhiêu tác phẩm văn chương kiệt tác, bao nhiêu quyển sách đẹp+quí hoá trong kho tàng văn hoá loài người. Như hiện nay Thi Vũ không có th́ giờ riêng tư nên không thể sáng tác những áng văn đă có sẵn trong ḷng...

Thành tâm cầu nguyện Hồng Ân chư Phật gia hộ anh ThiVũ hoàn thành sứ mạng thiêng liêng và có thời gian dành cho vùng trời văn học nghệ thuật ...

Thân Quí,

 hà cẩm tâm

*Tôi biết lúc này anh rất bận cho việc chung. Chúc anh thân tâm thường AN LẠC .

 

Hai bức thư Hà Cẩm Tâm viết ngày 23 & 24-7-2007

 

Anh Thi Vũ yêu quí,

Phải chi anh chỉ làm thi sĩ

Th́ cơi hồng trần có lúc vui
Xả thân v́ nước phong trần khắp
Trời Đất rùng ḿnh nỗi xót xa ...

Vô cùng tâm đắc với phương châm : « ... Xin nhận Đời làm nơi giải tội. Nhưng tôi không muốn mang thêm tội với Trời, nên tôi phải SỐNG TRỌN VẸN suốt mọi đêm và ngày... cho những vùng đất điêu linh kia t́m thấy niềm an ủi ».

Tôi nghe thấy, cảm nhận niềm an uỷ bằng ngữ ngôn linh diệu + tấm ḷng anh, chan hoà trong tôi như nước với sữa, như ánh sáng với không gian.

« Một cái toả hương vào gió. Một lóng gió điệp chốn không trung".
... Phải lắm, lâu rồi, chúng ta thiếu trong ta một thứ HỘI THOẠI NỘI TÂM. Bới thiếu môt bầu khí, một tha lực ».

Người tri âm phương trời Thi Vũ đă đem lại cho tôi bầu khí đó. Ôi ! Huyền nhiệm !

Xin cuối đầu cảm tạ ơn Trời.

Với ḷng biết ơn Người Bạn Tri Âm,

hà cẩm tâm .

 

----------------------------------

 

Anh Thi Vũ yêu quư,

Không khí của những quán café Paris trong “Một Paris ân t́nh” không thể có trên những đất nước có nền văn minh vật chất ! Tiền rừng bạc bể ở Mỹ cũng không thể mua được không khí nhàn hạ thượng đế "rạo rực và b́nh an...Dường như ta đang chinh phục lại đất nước ḿnh, thế giới ḿnh trên từng chiếc chiếc ghế, góc bàn, khoảng trống ở quán café Paris. Với người vượt biển, quán café Paris c̣n là biển lộng của trùng khơi ...Quán café Paris với những kẻ không nhà, không t́nh yêu, sống vô gia cư thác vô địa táng như chúng ta...".

Tuần rồi tôi xuống Santa Ana đi café với vài ba người bạn ở một cái quán café trứ danh nhất của Little Saigon. Quán café ấy tên là Factory — nội cái tên nghe đă muốn dội ngược. Đủ mặt bá quan văn vơ anh hùng hào kiệt văn nhân nghệ sĩ thuộc mọi đẳng cấp trường phái ngành nghề hi-tech. Phần đông thuộc lứa tuổi lục, thất tuần. Mỗi người là một đài phát thanh volume hết cở, hoc giả học thiệt đểu giả đểu thiệt nổ như bắp rang như pháo chuột. Tiếng cười hô hố diễu cợt vừa vô diêng vừa thô tục. Tiếng Mỹ chêm vô tiếng Việt xà bần xà bát xà quầng... T́nh h́nh thế giới t́nh h́nh tài chánh, thể thao quốc nội quốc ngoại lung tung. Ựa... Chán ngán. Năo nề...Tôi bổng nhớ đến người bạn tri âm.

Từ khách đến chủ từ bồi bàn đến thu ngân viên cứng ngắc như robot... Nên chi quán càphê tên FACTORY thật quá đúng.  Ḿnh sống được đến phút nầy quả là phép lạ. Nếu không nhờ ơn Trời gặp anh chắc là tôi đă đuối sức. Cám ơn anh đă có ḷng tin yêu tâm sự đôi điều cùng tôi trong cuộc đời sóng gió và xót xa... 

Rất vui biết anh sức khoẻ c̣n rất tốt, bôn ba xuôi ngược khắp 4 phương trời lo chuyện nước non. Thành tâm cầu nguyện Chư Phật gia hộ anh hoàn thành sứ mệnh cao đẹp. Để có một ngày hai ta gặp mặt nhau. Dù trong một phút.

Vô cùng thương nhớ,

hà cẩm tâm

 

 

 

© gio-o.com 2016