H� Cẩm T�m
1933-2016



 



 

NHỊP TIM KH�C C�N ĐẬP
NƠI THẦN THỨC H� CẨM T�M

Đọc lại mấy bức thư trao đổi nhiều năm trước

THI VŨ

Xa nhau ngh�n dặm

tim c�n

Tay em kh�p mở

tiếng d�n

tịch li�u

Thư Thi Vũ gửi H� Cẩm T�m ng�y 2-4-2007

 

K�nh gửi Họa sĩ H� Cẩm T�m,

T�i ở Ấn Độ về lại Paris, được chị Chủ nhiệm Gi� O chuyển cho b�i �ng viết� về b�i tạp chi của t�i c�ng bản vẽ con lừa đứng �ng chợ Mouffetard Paris. T�i x�c động đọc lời văn v� nh�n n�t vẽ. T�m hồn Việt v� t�m thức người lai l�ng nơi bi�n tế bụi
hồng.

Sau đ� t�i v�o Gi� O t�m ch�n dung Họa sĩ. May mắn đọc b�i phỏng vấn �ng.� Như người m� sờ m� được mặt người. Tuy chẳng biết nhau, nhưng h�nh tr�nh� cuộc đời c� nhiều điểm tương đồng. Từ mươi tuổi t�i đi theo kh�ng chiến,� mười ba tuổi bị t�, bị tra tấn... Cho đến hiệp định Gen�ve đối diện với� ch�nh phủ nh� Hồ về tiếp thu H� Nội, t�i vỡ mộng. Cuộc kh�ng chiến thần th�nh cho� d�n tộc, đầy t�nh người, chỉ l� m�n h�a trang cho việc x�ch h�a hồn n�o con� người. Từ đ� t�i b�n ba về ph�a ch�n trời kh�ng ch�n. L�m hết những nghề lam� lũ để sống c�n với ch�nh m�nh. N�n rất cảm kh�i với 13 nghề của họa sĩ, chưa� kể 7 nghề kia. T�i đến Ph�p với hai bộ quần �o v� 200 quan Ph�p (40 Mỹ kim) trong� tay v� sống từ đ� tới nay.

M� th�ch hội họa v� thơ c�ng những đ�m m�y... T�i x�c động t�nh nghĩa non s�ng của Họa sĩ, pha trộn với gia đ�nh, v� kh�ng phụ bạc với miền đất tạm dung,� m� ng�y nay vẫn c�n c� những kẻ chửi rũa như kẻ cả, d� ph� phỡn sống nơi đ�.� Cũng cảm kh�i biết bao khi �ng ca tụng người mẹ, người phụ nữ. Đ�ng như �ng� n�i, kh�ng c� người đ�n b�, th� L�o, Khổng, Mạnh... l�m sao c� th�m chữ Tử ?� để kh�ng biến ra chữ tử của sự chết kh� nơi cuộc đời sa mạc h�a ?

Đọc b�i �ng trả lời Gi� O, t�i th�m biết bao v�ng s�ng nước miền Nam m� v� chiến tranh v� khổ hạnh bản th�n, t�i chưa được sống, v� mới chỉ cảm nhận qua Hương Rừng C� Mau của Sơn Nam.

Mấy d�ng nhỏ quanh co cũng chỉ để n�i ch�t t�m t�nh gửi tới Người Tri �m H� Cẩm T�m. Mong c� ng�y được xem Đ�n Ngựa của Họa sĩ. T�i cũng m� ngựa trong tranh T�u, tranh Nhật. Ng�y xem con ngựa của Hokusai, t�i viết ra bốn c�u :

Trời hương sực tỉnh sương thu rụng
Mai mốt th�i c�n � l� rung
Nhớ đ� se tim đường lữ thứ
Một m�nh đem v� đọ thinh kh�ng.

Cầu ch�c Họa sĩ th�n t�m an lạc.

Thi Vũ

 

H� Cầm T�m hồi �m ng�y 3-4-2007

 

K�nh gửi nh� thơ Thi Vũ,

Kh�ng biết d�ng mỹ từ chi đẹp nhất để n�i l�n nổi sung sướng của t�i khi nhận được thư của thi sĩ. T�i hồi hộp đọc từng gi�ng lắng nghe �m thanh từng chữ, y như l� đang thưởng thức một b�i thơ một ca kh�c một bức tranh. S�ng rực cả th�n t�m. T�i cảm nhận được thần lực v� nghe r� �m thanh trong văn thơ �ng.

Từ ng�y bỏ nước (1977) vượt biển đến nay sự ước mơ m�nh liệt v� duy nhất của t�i mới th�nh : gặp Người Tri �m. Đ�y l� một �n phước v� c�ng lớn lao rất hiếm hoi trong đời mỗi người. Đoạn ch�t của b�i L� vĩnh Ph�c phỏng vấn, Thi sĩ Thi Vũ c� n�i : "...một người nh�n l�n trời cao v� mơ mộng...". T�i ch�nh �l� người� đ�...

Tuy chưa quen biết v� gặp gỡ nhau lần n�o nhưng tất cả những g� Thi sĩ Thi Vũ l�m t�i đều r�. Kh�ng phải t�i chỉ k�nh qu� t�i hoa thơ văn ưu việt của �ng th�i đ�u
m� tr�n qu� nhất l� Tấm L�ng của �ng đ� ph�t ra h�nh động, T�nh Thương đ� hiện nguy�n h�nh, Tr� Huệ đ� chứng minh r� rệt.

T�i kh�ng cầm được nước mắt khi đọc b�i thơ �Xa nh� được tin Mẹ mất� v� r�ng động t�m can về những b�i thơ kh�c, c� b�i �ng tặng L� thị Huệ (chỉ tặng kh�ng b�n) in rất mỹ thuật... Thư ngắn t�nh d�i n�i ho�i kh�ng hết. Một ng�y đẹp trời n�o đ� ch�ng ta trở về qu� hương t�i sẽ đưa �ng khắp miền s�ng nước hậu giang cho đ� th�m nhen.

Th�n k�nh ch�c Thi Sĩ Thi Vũ ph�p hỷ tr�n đầy, th�n t�m an vui.

H� cẩm T�m .

* Nếu c� th� giờ thỉnh thoảng Thi Sĩ email cho biết tin nhau nh�.

  Rất cảm ơn t�nh Người Tri �m.

 

Thư H� Cấm T�m viết ng�y 30-6-2007

 

Thi sĩ Thi-Vũ k�nh mến,

Mỗi con chữ của Thi Sĩ l� một đo� hoa sen, một tiếng nổ, một mặt trời, một quả tim hồng... Gi�ng �m lưu nguồn �nh s�ng ban ph�t cho người đọc thấy v� biết r� : �ch�n l� đ� ở trong ta rồi�.

     �Kẻ n�o thấy được qu� khứ v� tương lai �m nằm nơi hiện tại mới hết nỗi nhớ mong�. T�i đang thực h�nh c�u n�y để trị bệnh nhớ v� �c�ng nhớ c�ng ngậm ng�i. C�ng ngậm ng�i c�ng nhớ �. Chỉ khổ th�n v� v� �ch th�i .

T�i đang mở hết t�'m l�ng v� � ...thinh lặng tiếng người, để học n�i ng�n ngữ vũ trụ. �. � GỌI THẦM GIỮA PARIS � l� chiếc phao cứu t�i đang ngụp lặn giữa bể trầm lu�n v� liễu ngộ : � Khi  cuộc đời bỗng đầy ấp sự sống, con người th�c sinh v�o chốn kh�c �. T�i c� ch�n cảm rất minh bạch rằng qu� hương ta t�n l� VĂN LANG .

Ch� t�nh v� ch� l�. C�m tạ Thi Sĩ Th�nh nh�n đ� d�ng những con chữ, tấm l�ng v� h�nh động hết m�nh để cứu rỗi hằng sa th�n t�m ch�ng sinh đang oằn oại giữa bể khổ trần gian.

T�i đang tr�n ngập cảm hứng đưa m�u sắc t�nh cảm l�n khung bố ấn tượng dung nhan người Thi Sĩ � ...đứng m�i tr�n n�i cao, b�n s�ng nước gọi đ�... �. Thương nhớ Thi Sĩ Thi Vũ muốn chết... Ch�c Thi Sĩ Tất cả những gi tốt đẹp nhất .

h� cẩm t�m

 

Thư Thi Vũ gửi H� Cẩm T�m ng�y 1-7-2007

 

K�nh Anh,

Xin được gọi như thế cho th�n gần d� trong xa c�ch kh�ng - thời. Đọc hai thư vừa qua nhận ra tấm l�ng từ bao la của anh trước những d�ng viết của kẻ c� lậu lữ h�nh như con Độc m� :

Trời hương sực tỉnh sương thu rụng

Mai mốt th�i c�n � l� rung

Nhớ đ� se tim đường lữ thứ

Một m�nh đem v� đọ thinh kh�ng

Đa tạ tấm l�ng người tri �m� � nhất kiến vi cựu.

Thế l� Họa sĩ cũng l� Thi sĩ rồi đấy. � m� qu�n anh cũng l� nh� văn rất th�m trầm tr�n Gi� O m� t�i đ� đọc khi trả lời Huệ.

Hai tuần qua t�i x�ch xe đi đi về về Quốc hội Ch�u �u vận động cho một sự l�n tiếng ở đ�. Hy vọng tuần tới may ra c� ch�t kết quả g�. M�nh chỉ l�m c�i chuyện con ong trong đời. Thế giới bao la v� v� t�nh. L�m g� th� cũng l� tự đo m�nh đ� th�i. Kh�ng c� hồng �n chư Phật th� chưa biết tới đ�u.

Giữa th�ng 5 vừa qua t�i đi dự hội nghị d�n chủ Ch�u � ở New Delhi. Sau đ� x�ch ba l� về bang Maharastra thăm hai động đ� Ajanta v� Ellora. T�m hồn chấn động. Nghe tiếng đục đ� v� tiếng kinh tụng của chư Tăng Ấn vọng suốt 5 thế kỷ để ho�n th�nh một c�ng tr�nh si�u việt : tạc tượng, vẽ tranh tường, kiến tr�c v�o s�u trong n�i đ� ong ở thế kỷ thứ 3 trước T�y lịch cho đến thế kỷ thứ 6, thứ 7 ! Thật diễm tuyệt v� linh ứng. Kh�ng c� đức tin x� n�i bạt ng�n, th� chẳng c� c�ng tr�nh chi để lại.

T�i đang chờ c� ch�t ri�ng tư để ghi lại chuyến đi 5 ng�y ấy. Kh�ng g� y�n ổn cho bằng những l�c sống giữa nghệ thuật. Nghệ thuật mới ch�nh thực l� thượng đế.

Mong anh s�ng tạo, s�ng tạo v� s�ng tạo.

K�nh thư,

thi vũ

 

H� Cẩm T�m hồi �m ng�y 2-7-2007

 

Thi Sĩ Thi Vũ qu� mến,

S�ng tinh sương, đọc lời giới thiệu �Nh�n ngắm giọt trăng� cho thi tập *Giọt Trăng", th�n t�m phi�u bồng như m�y. Ng�n năm một thuở cảnh giới thần ti�n . Cảm tạ hương linh Người đ� khuất v� Thi Sĩ Thi Vũ qu� y�u ...

Kh�ng n�i n�n lời ! 

                            BỖNG~ NGHE

 

                      Mỗi nhịp đập tr�i tim
                      Tr�n �m ba kỷ niệm
                      Mỗi chiếc l� tr�n rừng
                      Lung linh những giọt trăng
                      Qu�ch Tấn với Thi Vũ
                      L� một b�ng một h�nh.

��������������������������������������������� h� 2007
                      ������������ h� cẩm t�m

 

Hai bức thư H� Cẩm T�m viết ng�y 3-7-2007

 

AnhThi Vũ th�n k�nh,

Cũng xin được gọi t�n l� Thi Vũ như tiếng gọi của linh cảm đ� bắt gặp được bạn tri �m hằng mong đợi trong 30 năm trời xa qu� hương. Những g� Thi Vũ viết xuống t�i nghe r� ch�nh l� từ tiếng l�ng t�i chưa được ph�t ra từ l�u.. l�u.. l�u lắm.

N� �m ru b� r�, n�n lặng, ẩn t�ng, ch�m s�u dưới đ�y của �những tầng thơm lục soạn lại bao mẫu đời đ� biệt t�ch nơi v�ng k� ức� tiền kiếp ...

�Thật ra v� t�i l� người của m�u sắc, phần ng�n ngữ �t khi sờ m� n�n rất lọng cọng bối rối khi d�ng đến. Chắc anh th�ng cảm. B� lại nhờ trời t�i biết thưởng thức ng�n ngữ v� cuối c�ng nhờ hồng �n Phật đưa đẩy t�i gặp được người tri �m.

�Những d�ng viết của kẻ lữ h�nh như con Độc M� v� �M�nh chỉ l�m c�i chuyện con Ong trong đời� đ� cứu mạng một con độc m� b�n kia 1/2 v�ng tr�i đất. Con Độc M� đ�, con Ong đ� ch�nh l� vị Bồ t�t �t�ng địa dũng xuất� hay l� ho� th�n của Jesus cho người đ�n b� uống nước th�nh tr�n đường ng�n dậm c�ch xa.

Tấm l�ng Thi Vũ kh�ng c�ch chi che dấu được! Anh như đi guốc trong bụng t�i. T�i vẽ dung nhan tr�i tim anh kh�ng sai một n�t. Bảo đảm. Tri t�m. Bốn c�u thơ. Hai mươi t�m con chữ.

C�u đầu anh đưa ngươi v�o một khung trời thần ti�n đầy hương,

C�u thứ nh� nhĩ căn vi�n th�ng trữ t�nh l�ng mạn,

C�u thứ ba đau nh�i linh hồn�

Đến c�u ch�t t�i nghe r� tim m�nh lạc nhịp v� ch�u th�n tan biến thinh kh�ng...

�i ! hạnh ph�c biết bao !

   Chưa đi đ� gặp.

   Chưa gặp đ� nhớ.

   Chưa n�i đ� cười.

Linh căn đ� thấy r� rồi:

Một tr�i tim ở trong hai người ...

hacamtam

 

Anh Thi Vũ ,

 T�i th�nh t�m cầu nguyện Trời Phật cho anh c� được ch�t ri�ng tư để ghi lại chuyến đi 5 ng�y viếng thăm hai động đ� Ajanta v� Ellora . Đ�y l� chuyện chung tối ư cần thiết như anh cứu người vượt biển. C�n hơn thế nữa anh ơi !  SOS !

�Kh�ng g� y�n ổn cho bằng những l�c sống giữa nghệ thuật.

�Nghệ thuật mới ch�nh thực l� thượng đế.

�Mong anh s�ng tạo, s�ng tạo v� s�ng tạo�.

T�i ghi xương khắc cốt 3 c�u v�ng ngọc n�y v� l�m phương ch�m để sống v� xứng danh l� người nghệ sĩ. Đa tạ tấm l�ng người Tri �m.

hacamtam.

 

Hai bức thư H� Cẩm T�m viết ng�y 6-7-2007

 

Anh Thi Vũ th�n k�nh,

Từng Lời anh "NH�N NGẮM GIỌT TRĂNG" th�m nhập v�o từng mỗi tế b�o trong t�i. Suốt tuần nay đ�m ng�y thần tr� l�ng l�ng bay lượn như gi� đưa m�y m�y đưa gi�... Ch�n kh�ng d�nh đất. Th�n t�m nhẹ bổng ho� nhập v�o b�t ng�t đại dương, được � cho�ng �m v� bi�n trời đất �, được � nh�n v� thấy v� sống thảnh thơi trong đ�.... �
T�i cầm l�ng kh�ng đậu khi biết l�c anh viết lời giới thiệu thi phẩm GiọtTrăng v�o l�c thể x�c v� t�m tr� anh bị lao đao v� đời : � ... chỉ ghi vội nỗi b�ng ho�ng với một tập thơ xuất thần m� t�i đ� đọc trong những ng�y quẩn b�ch, thể x�c v� t�m tr� bị tra tấn bởi lao động v� sự bội phản...Phương chi đời vẫn c�n d�i ... �. 

Trong ho�n cảnh xấc bấc xang bang, quần thần mờ như vậy m� anh vẫn an nhi�n viết được rất hay v� rất "tới" như thế. Nếu anh kh�ng tiết lộ, chắc chắn kh�ng ai thấu được nổi niềm đau. Trong trường văn trận b�t đ� đủ ngất ngư rồi. Lại bồi th�m một m� hồn trận ch�nh t�, v�ng thau, hư thực... m� anh vẫn c�n sống đến b�y giờ th� kh�ng biết n�i sao. Hết �. Kh�ng thể nghĩ b�n.

T�i thấu cảm nổi đau đớn anh như ch�nh nổi đau đớn t�i...

T�i thấy Thi Vũ bằng thịt, bằng xương đầy h�o kh� v� uy lực trong GỌI THẦM GIỮA PARIS.

Trong NH�N NGẮM GIỌT TRĂNG, t�i kh�ng sờ m� anh được. Ho�n to�n kh�ng c�n thấy d�ng vẻ hay động t�c n�o cả m� chỉ nghe tiếng l�ng anh thổn thức nở những đo� chữ thần t�nh, long lanh ngấn lệ v� nụ cười. Người đọc bay v�o một h�nh tinh mới tinh. Mỗi đo� hoa l� một đo� chữ ch�m ch�m. Mỗi chiếc l� vạn giọt trăng...

th�n �i,

hacamtam

 

*Anh Thi Vu~,

T�i biết anh rất bận v� cần nghĩ ngơi thư giản sau những chuyến đi vận động d�n quyền d�n chủ khắp nơi tr�n thế giới. Khi n�o khỏe v� rảnh một ch�t th� anh cho biết tin, c�n kh�ng th� th�i. Toi thấu hiểu tấm l�ng anh. "Phương chi đời vẫn c�n d�i"... 

  Hồng �n chư Phật lu�n gia hộ anh tr�n  bước đường b�n ba cứu người.

  Đa tạ t�nh tri �m !

 

Thư H� Cẩm T�m viết ng�y 8-7-2007

 

Anh Thi Vũ k�nh mến,

Suốt hơn 10 ng�y qua t�i đoc "Gọi thầm giữa Paris" v� Lời giới thiệu  "Nh�n ngắm giọt trăng". T�i đọc rất nhiều lần. Mỗi lần đọc lại như đọc lần đầu ti�n.Từng chữ từng lời từng đoạn ngắn một hai c�u đến đoạn d�i ba bốn c�u. Mỗi lần đọc đều mới v� lạ, nẩy nở niềm thương x�t kh�n c�ng. Lắng nghe d�ng văn anh như l� hơi thơ l�ng mạn trữ t�nh, đ�i khi h�ng tr�ng uy dũng ngất cao, mỹ miều �u yếm hay thẳng thừng lời thật kh�ng sợ mất l�ng người � hay mất mạng m�nh � (�Saigon của giới l�nh đạo b� ph�i, tr� cạn, tham nhũng. Những nh� sư đi xe Meecedes tay đeo đồng hồ v�ng � v� bồ bịch lăng nhăng � Những linh muc đi ăn m�y nh�n t�m cho Mặt Trận. Những b� đại tướng chở kh� giới b�n cho Vi�t Cộng. Một số tướng l�nh qu�n khu chở thẳng xe tăng viện trợ v�o l� nấu th�p gian thương !�) trong MẸ VẪN CHỜ CON.

M�A H� SĂN ĐUỔI l� một kiệt t�c. Từ �Qu� khứ thường dội về bằng �m v� m�u� anh đưa người đọc l�n �kh�ng gian ch�c đầu chạy trốn... để lại những đ�m m�y trắng tốc, trấn đ�ng tr�n nền trời xanh biếc đứt hơi�, tiếp anh đưa người đọc trở về đất để chứng kiến những lừa đảo phũ ph�ng chướng tai gai măt, �nghe ng�n ngữ ựa. ...Tự m�nh cầm s�ng bắn v�o m�nh. Con mồi chạy dưới kia, n�o ai kh�c ngo�i ta. Ta đang giết ch�nh ta tr�n cuộc đời nầy. Nghe kh�i h�i nhưng kh�ng phải kh�ng kinh khiếp �. Tiếp theo đến hết b�i anh d�ng chữ Ta, T�i v� M�nh kh�ng phải l� ng�i thứ nhất số �t m� cho tất cả những người Việt Nam c�n tr�i tim hay mất tr�i tim.

Chữ nghĩa anh d�ng thần sầu. Biết n�i chi hơn. Mong c� dịp vẽ potrait Thi Vũ th� vui biết mấy... � Biến ng�n ngữ, � nghĩ ra h�nh động cứu đời � anh đ� v� đang l�m. Kh�m Phục ! T�i rất vui được anh gọi l� tri �m. Anh ch�nh l� SỰ THẬT.

VĂN+THƠ+NGƯỜI = MỘT.

   Th�n mến,

    hacamtam.

 

Thi Vũ hồi �m ng�y 14-7-2007

 

Anh H� Cẩm T�m th�n qu�,

Đọc hết mọi thư anh gửi c�ng t�m t�nh qu� mến anh gi�nh cho t�i, cho thơ văn t�i viết. Đa tạ anh. Nhưng chưa c� hồi �m. Chưa hồi �m nhưng �m hao vẫn b�ng bạc khắp trời. Ấy cũng v� đường xe cứ chạy theo nỗi long đong của mệnh nước. Tr�n một th�ng nay t�i đi đi về về tr�n ba chiều tam gi�c Paris-Bruxelles-Strasbourg để th�ng tin cho h�ng trăm D�n biểu Quốc hội Ch�u �u v� c�c cơ cấu tầm cao. Ph�a Cộng sản với Đại sứ qu�n tiền rừng bạc bể của họ phản c�ng m�nh qua một số �ng T�y b� Đầm ủng hộ họ. Tưởng như c� l�c Quyết nghị kh�ng qua lọt� � m�i cho đến ph�t ch�t. Nhưng rồi c�i th�n đơn thế c� của m�nh đ� thắng. Ấy cũng l� c�i chi�u thức của kẻ cầm quyền kia c� thanh kiếm sắt trong tay. Nhưng ch�ng đ� ch�m t�i như ch�m v�o mặt nước� � nước cũng l� nước của Văn Lang văn hiến.

Đọc bản th�ng c�o b�o ch� h�m 12.7. anh thấy kết quả ?

Anh c� nhắc tới mấy c�u ch�t t�i viết dưới b�i tựa Giọt Trăng. Chuyện xa biết bao rồi. Nhưng thuở ấy, chỉ viết tới chừng ấy l� c�ng. L�m sao viết hết với Saigon chiến tranh ng�t ng�n ?! N�i, viết, nghĩ g� cũng dễ đụng chạm ở thời anh em giết nhau cho kẻ ngoại bang. Chuyện l�c ấy như sau :

C� lẽ anh biết chăng, cuối thập ni�n 60 t�i đi hoạt động quốc tế chung với NH cho một giải ph�p H�a b�nh d�n tộc (kh�ng CS v� kh�ng chiến tranh). Cho tới khi NH đưa người bạn g�i CNP (nay đ� th�nh Sư c� CK) qua Paris, th� mọi chuyện nước v� đạo tan t�nh. T�i từ giả NH đầu năm 70. Thất vọng n�o nề. Đời t�i c� 2 cuộc khủng hoảnh tư tưởng lớn : năm 1955 khi thấy chủ nghĩa Cộng sản tr� h�nh kh�ng chiến rơi chiếc mặt nạ d�n tộc của n� ng�y về tiếp quản H� Nội, rồi năm 70 khi thấy t�nh trạng PG chia x� trong nước v� một Tăng sĩ trẻ m� t�i đặt niềm tin tưởng l� NH rơi v�o c�i tr� đời tầm thường của tham vọng. Chẳng nước chẳng đạo chi cả.

T�i đi mượn tiền lập nh� in (c�c b� gi� Việt gi�u c� ở Paris cho mượn tiền lấy l�i 3 đến 5 ph�n mỗi th�ng !). Với hy vọng rất thư sinh mặt trắng l� mong qua nh� in lấy l�i l�m chuyện văn h�a (như t�i t�m sự đ�i điều trong 2 b�i tựa s�ch Nguyễn Tr�i v� Kinh Ruột). N�o ngờ c�i anh ch�ng gọi l� nh� văn PTN cộng t�c, hứa hẹn với t�i l� anh biết nghề in, anh sẽ c�ng đ�ng m�y in, c�n t�i lo t�i ch�nh lập nh� in v� đi kiếm kh�ch in. Trước kia ở Saigon anh ta "c� l�m nh� in". Anh ta n�i thế. Nhưng chẳng bao l�u y phản bội t�i. Anh n�y do b� CNP qua hệ thống PG ở Saigon gửi qua Ph�p gi�p việc văn ph�ng cho t�i 3 năm trước đ�. H�a ra y l� kẻ nằm v�ng. Vừa rời NH xong, vừa x�y dựng nh� in xong, mua m�y m�c, v.v... Nh� in khởi sự, th� một đ�m anh ta ph� m�y in ch�nh vừa mua, ph� hỏng m�y x�n giấy, l� 2 bộ phận quan trọng cho nh� in điều h�nh. Ph� hoại xong m�y m�c, hắn bỏ ra đi. T�i một m�nh, kh�ng biết nghề, phải mua s�ch ng�y đ�m v�o xưởng vừa tự học nghề, vừa lo sắm m�y lại, vừa đi mượn tiền, vừa chạy m�y, vừa đi kiếm kh�ch in... để kh�ng vỡ nợ. V�n v�n v� v�n v�n. Mỗi ng�y lao động 18 giờ.

Trong ho�n cảnh như thế t�i viết tựa v� ấn lo�t tập thơ � Giọt Trăng � của Qu�ch Tấn, tập thơ � Ch�ng ta mất hết chỉ c�n nhau � của Vũ Ho�ng Chương, � Gầy Hoa C�c � của chị Mộng Tuyết Thất Tiểu muội, dịch từ chữ Phạn v� in cuốn Kinh Ruột, v.v...

B�y giờ kể lại sơ bộ để anh hiểu 2 c�u cuối t�i viết dưới b�i giới thiệu Giọt Trăng.

Ch�t t�m sự kể anh nghe chơi. L�u nay cũng kh�ng c�n dịp t�m sự với ai những điều nhỏ nhặt đ� qua, m� t�i xem như đ�m m�y đen bay biệt cuối trời...

th�n mến,

thi vũ

 

Thư H� Cẩm T�m viết ng�y 15-7-2007

 

Anh Thi Vũ  qu� thương,

T�i hiện đang ở nh� một người bạn họa sĩ (gặp nhau sau hơn 1/2 thế kỷ) ở Los Angeles. Vội v�ng trả lời thư anh. T�i  đ� đọc bản Th�ng c�o B�o ch� h�m 12.7 v� thấy kết quả ngo�i sức tưởng tượng. T�i tin chắc chắn l� Trời Phật lu�n lu�n c� mặt c�ng anh. Lực lượng ma quỉ phải tan như m�y kh�i. T�i v� c�ng phấn khởi chia MỪNG c�ng  anh. Vận nước đến l�c nở hoa chiến thắng.

 T�i nghẹn ng�o về mấy lời t�m sự anh � kh�ng thể sửa th�m độc, t�n �c, lừa đảo của một người đội lốt nh� sư, thật kh�ng tưởng tượng !� � tr�n đường xả th�n v� những người bị �p bức trong qu� hương đau đớn khốn c�ng của ch�ng ta. L�ng t�i tan n�t.

Ng�y mốt t�i sẽ trở về San Jose v� sẽ email anh.

Tất cả tin t�i đều nhận đủ. Như đ� n�i, anh lo chuyện nước trước, chuyện ri�ng sau. T�i hiểu anh. Tiếng l�ng anh lu�n �m vang trong l�ng t�i. Nguồn an ủi v� bờ bến. Cảm tạ TRỜI PHẬT v� bi�n. Th�nh t�m cầu nguyện anh lu�n mạnh khoẻ v� vượt qua mọi chướng ngại tr�n đường, một m�nh xả th�n v� l� tưởng cao đẹp. TRỜI PHẬT lu�n gia sức anh. Khi n�o anh thật thuận tiện v� c� th� giờ th� anh email nhen.

Qu� thương Thi Vũ v� c�ng,

hacamtam.

 

Thư Thi vữ gửi H� Cẩm T�m ng�y 21-7-2007

 

Anh H� Cẩm T�m q�y mến,

Lần thư trước viết cho anh khi chạy ra phi trường lấy m�y bay sang Bangkok dự Hội nghị D�n chủ � ch�u. Một tuần lễ b�n ấy để n�i l�n thảm trạng Việt Nam v� tiến tr�nh d�n chủ. Kết quả tốt. Bạn b� thế giới hậu thuẫn. Việt Nam kh�ng bị bỏ qu�n dưới l�ng biển v� trong l�ng người� � c� qu�n chăng l� trong một số l�ng người Việt Nam nơi hải ngoại n�y. Đặc biệt t�i theo d�i v� li�n lạc hằng giờ với Thầy Quảng Độ cho biến động ra thăm D�n oan trước tiền đ�nh Quốc hội 2 Saigon. Từ đ� g�y động dư luận thế giới. B�o ch� Anh ngữ Đ�ng Nam � trang trọng đăng tin. Như tờ The Nation ở Bangkok... Mọi việc l� th� v� phấn chấn. Tựu trung cũng l� việc m�nh tự đo m�nh đ� th�i.

Về lại Paris h�m qua. Đọc thư anh. S�ng nay đọc th�m thư nữa. Cảm động với ch�n t�nh của Người Bạn Phương Trời H� Cẩm T�m.

Qu�n Tr�c do t�i tổ chức trong khu vườn b� nơi nh� in m� cũng l� t�a soạn Qu� Mẹ hai thập ni�n 70-80, quy tụ những t�m hồn trẻ v� đẹp, với ước vọng g�y th�nh phong triều văn học mới. �t nhiều th� Qu� Mẹ cũng đ� sản sinh ra một v�i tay viết mới. Nhưng rồi với thời gian l� vết phong trần, l�ng người cũng đổi khi an cư lạc nghiệp. Những ca sĩ thượng thặng thuở ban đầu tan t�c cảnh ly hương đ� lấy Qu�n Tr�c l�m nơi dừng bước để khởi đầu cho sự nghiệp mới : Hữu Phước, Hương Lan, Julie Quang, Duy Quang, Mỹ H�a, Jernnie Mai, v.v... v� nhiều giọng ca trẻ. Đ�i Truyền h�nh BBC đ� đến Qu�n Tr�c l�m một chương tr�nh ph�t đi 40 quốc gia trong thế giới dưới ti�u đề Spirit of Asia. Cũng từ Qu�n Tr�c m� � Một Chiếc T�u Cho Việt Nam � (Ile de Lumi�re) ra đời đi vớt người Vượt Biển, từ Qu�n Tr�c t�i đẩy c�ng luận thế giới v�o qũy đạo Việt Nam, chuyển khối tả T�y phương bỏ Cộng sản H� Nội trở về với nguồn cội ba con s�ng Hồng Hương Cửu Long... Một thời tr�n trề sinh kh� Việt. Thuở ấy t�i viết 4 c�u thơ chữ thảo treo tr�n tường Qu�n Tr�c :

Qu�n Tr�c ngựa dừng ch�n

Ch�n trăng chia bằng hữu

Hỏi ai người t�m kh�

Trao tặng chiếc gươm v�ng.

Anh đang thắc mắc như nhiều người, trong số c� c� em L� Thị Huệ... phải chi t�i chỉ l�m thi sĩ ?! Chuyện đời kh� n�i. C� lẽ mấy bộ Kinh Phật (Kim Cang, Ph�p Hoa...) t�i đọc trong 4 bức tường đ� ở nh� lao Mang C�, Huế, năm 13 tuổi, đẩy đưa t�i đi xa v�o cuộc kh�ng chiến rồi bốn phương trời thế giới ? Huyền nhiệm. C� lẽ đ�i khi tự t�i cũng đ�nh l�n c�u hỏi đ�. Một lần n�o, trong b�i � Đ�m v� ng�y ở Gennevilliers � viết về ch�nh t�i trong cuộc tịch bi�n gia sản năm 1982 khi thấy đứa con g�i đầu l�ng, ch�u �i Anh, tự động dẫn 3 em trai ra thư viện để kh�ng c�ng cha chứng kiến cảnh nh� nước Ph�p đến ni�m phong nh� in v� tịch bi�n gia sản ! C� ch�t n�o l�ng. Những sự kiện trong đoản văn ấy l� b�t ghi mấy sự thật hằng ng�y m� t�i trải nghiệm. M�nh viết về m�nh c� ch�t g� x�t xa.

Lại ch�t kỷ niệm tr�n hai mươi năm trước gọi l� ch�t t�m t�nh gửi anh.

Ch�c anh lấy hứng sau chuyến viếng thăm bạn cũ ở Los để rồng m�nh sống dậy tr�n m�n tranh.

th�n mến,

thi vũ

 

Hai bức thư H� Cầm T�m viết ng�y 23-7-2007

 

Anh Thi Vũ y�u qu�,

Qu�n Tr�c sao m� dễ thương th�n t�nh đầm ấm n�n thơ l�ng mạn qu� chừng chừng anh Thi Vũ ơi ! Mỗi đoạn văn l� � nỗi mong manh như b�ng nước, �nh trăng, kh�ng kh�, mong manh như một cuộc t�nh, mong manh như niềm nhớ nước ...sẽ c�n ho�i, đeo đuổi ta th�nh chiếc b�ng th�u canh �. Anh đưa người đọc v�o khung trời l�ng đ�ng d�u vợi �m thanh thần t�. Thế giới thảnh thơi lo�i người hằng mơ ước.    

 Lần đầu ti�n � từ l�c biết đọc s�ch tới giờ � t�i được an nhi�n nhập v�o thế giới nh�n du, tận hưởng niềm an b�nh tuyệt đối. T�i kh�ng c�ch chi n�i, viết xuống hay vẽ ra. T�i biết chắc chắn 100% anh Thi Vũ từ c�i thượng thi�n tự nguyện bước xuống bể khổ trần gian n�y. Chỉ c� anh mới thấy "Sương l�..." :

� Sương b�y giờ đ� biếc. Từ l� phả ra, từ con S�ng Seine thở nhẹ, hay từ tr� nhớ ta cuộn về. Ai bảo sương rơi xuống từ trời ? Kh�ng đ�u. Sương l� hơi thở của những người t�nh nhiều kiếp, thở v�o thời điểm ngậm ng�i suy tưởng của năm : Thu. Thu của Nguyệt, v� Nguyệt l� Trăng, một c�nh cửa v�o miền đất lạ T�m Thư. �

Tất cả những con chữ d�ng văn anh thở ra đều ho� kiếp th�nh THƠ tức khắc.
Anh Thi Vũ c� tin rằng t�i đọc � M�a thu paris v� qu�n tr�c � � v� tất cả những b�i kh�c của Gọi Thầm... � kh�ng biết bao nhi�u lần m� kể, mỗi lần đọc l� sảng kho�i x�c động c�ng cực từng chập, nghe d�ng lệ ngược xu�i dập d�u trong l�ng. T�i đọc GỌI THẦM GIỮA PARIS như thuở nhỏ học b�i r�citation, m�t c�ch m� say. Chưa gặp anh nhưng r� r�ng t�i thấy anh đang bi h�ng th�n �i h�n huy�n. Hằng ng�y hằng đ�m. � Paris đẹp như một Người Y�u v� Paris như người t�nh thủ thỉ b�n ta... �. Tấm l�ng v� ngữ ng�n ThiSĩ ThiVũ thật v� bờ bến ...Mộng th�nh Thật đ�y rồi ! 

Th�n qu� v� c�ng,

 hacamtam .

------------------------------

Anh ThiVũ y�u qu�,

� Ch�t t�m sự kể anh nghe chơi. L�u nay cũng kh�ng c� dịp t�m sự với ai những điều nhỏ nhăt đ� qua ấy, m� t�i xem như đ�m m�y đen bay biệt cuối trời... � T�i cứ ngỡ như giấc chi�m bao ng�y v�  kh�ng thể n�o tưởng tượng, h�nh dung được l�ng dạ con người kinh t�m t�n đởm, bệ rạc, gian �c đến như thế . Nh� tu nh� văn thi sĩ nh� �i quốc�

Mỗi ng�y sự tr�n qu� tăng trưởng tấm l�ng son người tri �m, � ch� ki�n cường, kh�ng sợ hải, dứt kho�t, ph� chấp, tự tin, san bằng chướng ngại� � m�i cho đến ph�t ch�t. Nhưng rồi c�i th�n đơn thế c� của m�nh đ� thắng. Ấy cũng l� c�i chi�u thức của kẻ cầm quyền kia c� thanh kiếm sắt trong tay. Nhưng ch�ng đ� ch�m t�i như ch�m v�o mặt nước � nước cũng l� nước của Văn Lang văn hiến. �. Đa tạ hồn thi�ng s�ng n�i !

Trong ThiVũ c� rất nhiều con ngươi (đa t�i, đa dạng, s�ng tạo, độc đ�o, thần tr� s�ng trong, tinh cảm nồng n�n...) m� người n�o cũng tuyệt hảo tuyệt hiền, đầy nghĩa vẹn t�nh d�ng hiến hết m�nh cho l� tưởng cao đẹp v� c�ng tận. T�i kh�ng đủ ng�n từ để diễn tả hết những tinh tu� tuyệt lu�n của tr�i tim Bồ t�t Thi Vũ ...

T�i đang đọc � M�a thu paris v� qu�n tr�c �. Lại nghĩ thầm : phải chi ThiVũ chỉ l� ThĩSĩ + Nh� Văn th�i th� trong văn ho� c� th�m biết bao nhi�u b�i thơ hay, bao nhi�u t�c phẩm văn chương kiệt t�c, bao nhi�u quyển s�ch đẹp+qu� ho� trong kho t�ng văn ho� lo�i người. Như hiện nay Thi Vũ kh�ng c� th� giờ ri�ng tư n�n kh�ng thể s�ng t�c những �ng văn đ� c� sẵn trong l�ng...

Th�nh t�m cầu nguyện Hồng �n chư Phật gia hộ anh ThiVũ ho�n th�nh sứ mạng thi�ng li�ng v� c� thời gian d�nh cho v�ng trời văn học nghệ thuật ...

Th�n Qu�,

�h� cẩm t�m

*T�i biết l�c n�y anh rất bận cho việc chung. Ch�c anh th�n t�m thường AN LẠC .

 

Hai bức thư H� Cẩm T�m viết ng�y 23 & 24-7-2007

 

Anh Thi Vũ y�u qu�,

Phải chi anh chỉ l�m thi sĩ

Th� c�i hồng trần c� l�c vui
Xả th�n v� nước phong trần khắp
Trời Đất r�ng m�nh nỗi x�t xa ...

V� c�ng t�m đắc với phương ch�m : � ... Xin nhận Đời l�m nơi giải tội. Nhưng t�i kh�ng muốn mang th�m tội với Trời, n�n t�i phải SỐNG TRỌN VẸN suốt mọi đ�m v� ng�y... cho những v�ng đất đi�u linh kia t�m thấy niềm an ủi �.

T�i nghe thấy, cảm nhận niềm an uỷ bằng ngữ ng�n linh diệu + tấm l�ng anh, chan ho� trong t�i như nước với sữa, như �nh s�ng với kh�ng gian.

� Một c�i toả hương v�o gi�. Một l�ng gi� điệp chốn kh�ng trung".
... Phải lắm, l�u rồi, ch�ng ta thiếu trong ta một thứ HỘI THOẠI NỘI T�M. Bới thiếu m�t bầu kh�, một tha lực �.

Người tri �m phương trời Thi Vũ đ� đem lại cho t�i bầu kh� đ�. �i ! Huyền nhiệm !

Xin cuối đầu cảm tạ ơn Trời.

Với l�ng biết ơn Người Bạn Tri �m,

h� cẩm t�m .

 

----------------------------------

 

Anh Thi Vũ y�u qu�,

Kh�ng kh� của những qu�n caf� Paris trong �Một Paris �n t�nh� kh�ng thể c� tr�n những đất nước c� nền văn minh vật chất ! Tiền rừng bạc bể ở Mỹ cũng kh�ng thể mua được kh�ng kh� nh�n hạ thượng đế "rạo rực v� b�nh an...Dường như ta đang chinh phục lại đất nước m�nh, thế giới m�nh tr�n từng chiếc chiếc ghế, g�c b�n, khoảng trống ở qu�n caf� Paris. Với người vượt biển, qu�n caf� Paris c�n l� biển lộng của tr�ng khơi ...Qu�n caf� Paris với những kẻ kh�ng nh�, kh�ng t�nh y�u, sống v� gia cư th�c v� địa t�ng như ch�ng ta...".

Tuần rồi t�i xuống Santa Ana đi caf� với v�i ba người bạn ở một c�i qu�n caf� trứ danh nhất của Little Saigon. Qu�n caf� ấy t�n l� Factory � nội c�i t�n nghe đ� muốn dội ngược. Đủ mặt b� quan văn v� anh h�ng h�o kiệt văn nh�n nghệ sĩ thuộc mọi đẳng cấp trường ph�i ng�nh nghề hi-tech. Phần đ�ng thuộc lứa tuổi lục, thất tuần. Mỗi người l� một đ�i ph�t thanh volume hết cở, hoc giả học thiệt đểu giả đểu thiệt nổ như bắp rang như ph�o chuột. Tiếng cười h� hố diễu cợt vừa v� di�ng vừa th� tục. Tiếng Mỹ ch�m v� tiếng Việt x� bần x� b�t x� quầng... T�nh h�nh thế giới t�nh h�nh t�i ch�nh, thể thao quốc nội quốc ngoại lung tung. Ựa... Ch�n ng�n. N�o nề...T�i bổng nhớ đến người bạn tri �m.

Từ kh�ch đến chủ từ bồi b�n đến thu ng�n vi�n cứng ngắc như robot... N�n chi qu�n c�ph� t�n FACTORY thật qu� đ�ng. �M�nh sống được đến ph�t nầy quả l� ph�p lạ. Nếu kh�ng nhờ ơn Trời gặp anh chắc l� t�i đ� đuối sức. C�m ơn anh đ� c� l�ng tin y�u t�m sự đ�i điều c�ng t�i trong cuộc đời s�ng gi� v� x�t xa... 

Rất vui biết anh sức khoẻ c�n rất tốt, b�n ba xu�i ngược khắp 4 phương trời lo chuyện nước non. Th�nh t�m cầu nguyện Chư Phật gia hộ anh ho�n th�nh sứ mệnh cao đẹp. Để c� một ng�y hai ta gặp mặt nhau. D� trong một ph�t.

V� c�ng thương nhớ,

h� cẩm t�m

 

 

 

� gio-o.com 2016