Mười Năm 2001 – 2011

 

phỏng vấn
đài sử
một thành công với
sắp xếp thơ
 Tân H́nh Thức  

thực hiện: Lê Thị Huệ

 

 

Lê Thị Huệ: Trong đám đông túm lấy một người, thú thật với nhà thơ, phải vất vả lắm tôi mới t́m ra được một nhà thơ trong nhóm Thơ Tân H́nh Thức mà tôi "đọc được". Ai đó có quyền bắn ná vào người tôi, nhưng tôi phải nói là tôi có "cố gắng" thưởng thức Thơ Tân H́nh Thức. Chính v́ sự "cố" này nó làm phiền tôi. Tôi chỉ là một người đọc. Đừng tin tôi. Bây giờ trở lại điều muốn thưa chuyện với nhà thơ, là hăy cho tôi biết, điều ǵ đă khiến cho bạn dấn thân vào khuynh hướng thơ Tân H́nh Thức

 

đài sử: tôi tự hỏi ḿnh. tại sao làm thơ.  câu hỏi dội ngược.

chị “túm” ngay được tôi trong một nhóm có gần 100 người coi bộ tôi kém may mắn. hay cũng có thể tôi less tht nên chị “đọc được”. suy tưởng về việc chị thưởng thức thơ tht. tôi thấy ḿnh có lỗi v́ đă làm thơ kiểu này.

mà chị này thơ tôi làm là tht hả?

chắc có lẽ thơ tht ít người làm. gởi thơ tht khả năng được ông Khế Iêm chọn post cao hơn làm những loại thơ khác. (cười)



Lê Thị Huệ:  Tôi chọn và giới thiệu thơ Đài Sử lên Gió O, v́ tôi yêu chữ nghĩa và trí tuệ rơi rớt giữa những kẹt dấu chấm và vị thế cứng ngắc của thể thơ Tân H́nh Thức của Đài Sử. Ít ra là bạn có thành công với một độc giả là Lê thị Huệ. Tân H́nh Thức hay không Tân H́nh Thức, có điều ǵ đó đă khiến cho người đọc Lê Thị Huệ nh́n ra chúng là những bài thơ. Bạn nghĩ ǵ về sự thẳng băng với điều tôi vừa phát biểu.

đài sử: trước hết cám ơn chị. như một cám ơn từ một tác giả đến độc giả của ḿnh.

tôi không muốn chứng minh bất kỳ một điều ǵ. chữ nghĩa vốn đẹp tự nó. tôi chỉ là người sắp xếp chúng lại với nhau vào một thời gian không gian nhất định nào đó. chị nói đúng. tht. tự do. vần. vân vân. chỉ là những gán ghép. thơ vốn chọn người đọc.

kẹt và cứng đó có phải là sự đèo đuộc của một loài thơ bị trồng ở một miền đất khác.

chỉ biết có những lúc con chữ muốn đi ra. tôi ngồi xuống và viết. những con chữ t́m đến và đi ra bất cứ lúc nào hay bất kỳ ở đâu.

 


Lê Thị Huệ: Cái rốt ráo cuối cùng của sự làm nên thơ và văn là mối tưởng nhớ ngôn ngữ. Và khi bạn làm một bài thơ Tân H́nh Thức điều ǵ đến trước, ư tưởng, cảm xúc, chữ nghĩa, hay bạn phấn đấu cho một cái khung thơ Tân H́nh Thức trước đă ?

đài sử: cảm xúc là điều kiện cần. chữ nghĩa là điều kiện đủ. cái khung không quan trọng lắm.

vâng suy cho cùng thơ văn đó là mối tưởng nhớ ngôn ngữ. truy vấn ngôn ngữ.

cảm xúc chung quanh công việc-cuộc sống đến và những bài thơ thành h́nh

 


Lê Thị Huệ: Bạn có thể cho biết vài tên tuổi thi ca lớn nào đă ảnh hưởng đến nguồn sáng tác của Đài Sử.

đài sử: nói chị đừng cười. tôi dốt nhất trong lĩnh vực này. tôi đọc rất ít. nói cách khác lười đọc. h́nh như những tên tuổi lớn hay tràng giang đại hải lắm mà th́ giờ của tôi lại eo hẹp. tôi thích đọc thơ của những người chưa bao giờ nghe qua tên. v́ vậy tôi không thích đọc thơ ḿnh. (cười)

bởi không muốn bị ảnh hưởng. bị lệ thuộc về giọng. về điệu của bất kỳ “môn phái” nào nên tôi rất ít ít đọc (để khỏi phải “mê” bất kỳ ai. đó cũng là cách biện hộ cho việc lười đọc của tôi). trong tận cùng “tự do” với tôi là ngôi thứ nhất. là vị hoàng đế ngất ngưỡng.

và tôi đă phải trả một giá thật đắt cho nó trong cuộc sống “thật” của ḿnh.


Lê Thị Huệ: Chỗ ở của bạn ? Nhà thơ Đài Sử đang sống ở đâu, công việc của bạn, người thân yêu, và đời sống của bạn vui buồn như thế nào ?

đài sử: tôi ở tân bờ đông của nước mỹ gần được ba năm chưa đủ lâu để thích nó. tôi cũng b́nh thường như mọi người. có một công việc. được một người vợ đảm đang. và mấy đứa trẻ chúng chiếm hết thời giờ.

đời sống tôi chỉ có vậy không hơn không kém.

 


Lê Thị Huệ: Văn Chương Hải Ngoại, bạn bén rễ chữ nghĩa vào đâu trong danh xưng này ? Bạn thấy ngôn ngữ của bạn khác với ngôn ngữ của những người sáng tác từ trong Việt Nam như thế nào ? Bạn nuôi dưỡng và làm giàu chữ nghĩa của bạn như thế nào ?

đài sử: tôi bén rễ từ hai chữ hải ngoại. tôi thích chữ lưu vong hơn. chắc tôi không viết nếu như c̣n ở vn.

khác nhau. được ở gần mẹ ngôn ngữ sẽ trau chuốt hơn. của tôi khô và kẹt như chị đă mention ở câu hỏi thứ hai.

tôi thật t́nh không biết. muốn làm giàu chắc phải đi buôn bán với nó. nhưng tôi lại dốt về mặt đó. chắc phải nghèo suốt vậy. nuôi dưỡng trong cảnh nghèo túng th́ cơ cực là điều tất nhiên..

 

 

Lê Thị Huệ: Bạn nghĩ ǵ về vai tṛ, các khuynh hướng sáng tác, và chữ nghĩa, của Văn Chương Hải Ngoại ?

đài sử: vchn. ḿnh đặt tên cho nhau. thế cũng xong.

cảm xúc thật. cuộc sống thật. thành thơ. lúc viết tôi chỉ biết có vậy.  

khuynh hướng sáng tác có lợi thế v́ có thể tiếp cận trực tiếp. chữ nghĩa vay mượn dễ dàng v́ tiêu xài hằng ngày bằng ngôn ngữ nước tạm.

vchn một giọng nói yếu. và thật buồn.

 

 

Lê Thị Huệ: Và “Văn Chương Mạng” ?

đài sử: văn chương mạng (ảo) là hội chứng ung thư. nhan nhản. có những cái thật hay và có lắm cái thật rác. có thể đến và đi bất kỳ lúc nào. nơi bát nháo đó và cũng thật im vắng đó. nếu nh́n kỹ vào phía sau những trang “ảo” có giá trị “thật”. đó là tên tuổi của ḍng văn chương in ấn (thật) thuộc những ngày tháng xa xôi. và họ là “chưởng môn” của những trang web thu hút nhiều người đọc.

phổ biến nhanh, cập nhật chóng đó là ưu điểm của văn chương mạng.

 


Lê Thị Huệ: Bạn giống tôi, lớn lên những năm đầu đời ở Việt Nam và lỡ yêu tiếng Việt, nhưng sống, làm việc, và giao tế phần lớn ở ngoài Việt Nam. Chúng ta phải thường xuyên phấn đấu để "tươi mát" phần Tiếng Việt trong chúng ta.

đài sử: nói viết chỉ cho chính ḿnh là nói dối. tôi vẫn muốn những con chữ do tôi nặn ra được người ta chiêm ngưỡng. không ai bảo tôi viết. các bác (bạn của bố tôi) khuyên tôi đừng viết. tôi luôn bị bao trùm dưới những cái bóng thật lớn khi chọn con đường này. muốn thoát khỏi những cái bóng đó không phải chuyện dễ. chúng vẫn c̣n trùm lấy tôi. bủa vây tôi. ngay lúc này

chỉ biết có những lúc con chữ muốn đi ra. tôi ngồi xuống và viết. những con chữ t́m đến và đi ra bất cứ lúc nào hay bất kỳ ở đâu.

sáng tác trên ảo với tôi là cần thiết. không có mạng. chắc sẽ không có những ḍng chữ này. sáng tác trên ảo đến với người đọc nhanh / dễ nhất.

tôi thật sự viết khi tôi đă xa cái nơi được gọi là quê hương. tôi vượt biên. đến được thailand. và sau đó đến mỹ. tâm trạng khi ấy trống rỗng. hụt hẫn. cồn cào. quay quắt. mụ mị. mất mát. và tuyệt vọng. viết đă giúp tôi cân bằng lại.

viết một xa xỉ trong cuộc sống ở đây (ngoài vn). vậy mà tôi đă và vẫn viết. tự những ngày vừa học vừa làm. bài vở chất chồng. cái ngũ lúc nào cũng chực sẵn ở con mắt. đến lúc ra trường. rồi đi làm. công việc ngập tràn. chạy đua với nó. rồi di chuyển. rồi gia đ́nh. rồi trách nhiệm. rồi vân vân. những cảm giác tự đến. tự đi. luôn bị cắt đoạn. luôn bị dang dở. và bài thơ ra đời trong những hoàn cảnh như vậy. thật và ảo lẫn lộn. hỗn độn.

 

cảm xúc chung quanh công việc-cuộc sống đến và những bài thơ thành h́nh.

như vậy thơ tôi nằm hẳn ở vị trí ngoại biên (ngoài vn).

không biết chúng có giống như những bè bạn chúng trong ấy. hay là những quái thai dị hợm. tôi không lo. bởi chúng là của tôi. chúng có được sự tự do tuyệt đối. không ai mướn tôi viết và cũng không ai sai tôi viết. viết tiếng việt với tôi đó là thú vui. nhưng nó lại là tay trái nên không được đối xử ưu ái cho lắm

 

 

Lê Thị Huệ: Điều ǵ đă khiến bạn t́m đến diễn đàn Gió O.

đài sử: đă lâu. không c̣n nhớ. có lẽ có duyên.

tôi có thói hay lân la làm quen với những trang web ở vị thế người đọc. lâu dần với năm tháng để có thể thân quen với nó. và để có thể gởi gấm những bài thơ của ḿnh với nó.  

…làm thơ và gửi đăng (như) là một tṛ chơi (game). nó có qui tắc và luật chơi của riêng nó. ở đây qui tắc là của tôi. luật chơi là của những trang web mà tôi gửi bài tới. khi đường thẳng “qui tắc” và đường thẳng “luật chơi” cắt nhau tại một điểm th́ thơ của tôi dừng lại nơi trang web đó.

giữ được cái ảo 10 năm không phải là chuyện b́nh thường (giữ cái thật c̣n khó, nói chi đến cái ảo). nhất là từ những đơn sơ ban đầu. những đ̣i hỏi kỹ thuật cần có. rồi thời gian, rồi bài vở. rồi thư từ, rồi chi phí, rồi linh tinh … nhiều lúc tự hỏi có phải từ cái thật quá “phũ phàng”. đă đẩy ra cái ảo.

cái ảo 10 năm. bắt đầu từ một ḿnh. từ bè bạn. rồi lan ra cho mọi người. và thành một địa chỉ thân quen. một gió-o.com

tôi tự hỏi ḿnh đang viết ǵ. làm ǵ. như thể một quảng cáo. như thể một phô trương.

không.

tôi đang nói về những con người thật. những suy nghĩ thật. những việc làm thật.  phía sau những địa chỉ ảo hằng ngày đó.

cái viết (ảo) sẽ đi vào lẳng lặng nếu không có những cái thật phía sau.

ảo mà rất thật là như vậy.

một cảm ơn thật. và kéo nó chạy lùi về tận 10 năm trước.

chúc mừng gió-o.com tṛn 10 năm.



Lê Thị Huệ: Cám ơn nhà thơ đài sử.

 

Trang liên hệ: sinh hoạt Gió O Mười Năm 2001-2011

 

© gio-o.com 2011