phỏng vấn

nh� thơ

Nguyễn Th�y Song Thanh

l� thị huệ thực hiện

 

 

T�i biết nh� thơ Nguyễn Th�y Song Thanh qua trao đổi thơ văn tr�n trang Gi� O, www.gio-o.com. Chưa hề gặp nhau. Chưa hề nghe tiếng nhau. Chưa hề trao đổi một cuộc điện thoại n�o với nhau. �Cả cuộc phỏng vấn đ�y xảy ra cũng thuần l� mối l�ng mạn cổ điển của hai người viết, chộp lấy nhau qua cơn tri kỷ của những con chữ. Chữ gặp gỡ chữ. T�i đọc thơ chị v� cho�n ngợp bởi nguồn hứng th� tr� thức rung s�u, rất hiếm hoi trong c�c d�ng thơ Việt từ cổ điển cho đến hiện đại. Đặc biệt, nhất với t�i, l� người đ�n b� gửi những b�i thơ hay đến Gi� O v�o những năm b� đ� ngo�i bảy mươi. T�i y�u cảm x�c nồng mến (của t�i) khi đọc thơ b�. V� n� l� một thứ cảm x�c trong suốt đến với thơ hay, m� kh�ng bị s�n lọc bởi tuổi t�c, địa l�, ng�n ngữ, của th�nh kiến. T�i tự thấy m�nh l� kẻ may mắn v� đ� kh�ng bị vướng mắc th�nh kiến th�c hối n�n n�ng đỡ c�y viết trẻ hay ngần ngại v� n� l� một gi� gi� l�m thơ. T�i mỉm cười, Gi� O nếu xuất hiện �t b�i, nhưng to�n l� những gi� gi� s�ng t�c tới, l� t�i cũng hứng lắm ru. Vui chứ!


Rất trang trọng giới thiệu tập thơ C�nh Cửa của nh� thơ Nguyễn Th�y Song Thanh l�n Gi� O, bằng loạt phỏng vấn đặc biệt giũa chủ bi�n Gi� O với nh� thơ. Phỏng vấn sẽ lần lượt được tải l�n www.gio-o.com trong 5 kỳ.

 

Tập thơ C�nh Cửa của Nguyễn Th�y Song Thanh do nh� nh� xuất bản Trẻ, S�i G�n, xuất bản th�ng 10 năm 2014.

L� Thị Huệ

29.09.2014

 

 

L� Thị Huệ: Th�c đẩy n�o đưa chị đến việc xuất bản tập thơ C�nh Cửa trong năm 2014 n�y ?

 

Nguyễn Th�y Song Thanh: Đến th�ng 4/2014 l� Hai năm kể từ Khoa Hữu đi xa, t�i đ� ngu�i ngoai, rất muốn l�m việc. May mắn c� hai người, nh� thơ Nguyễn Thanh Ch�u (bạn chung của T� Th�y Y�n v� Khoa Hữu) ở Arizona meo hỏi t�i c� muốn in thơ kh�ng. V� người kia l� một học sinh cũ hiện l� đạo diễn ở đ�i truyền h�nh VTV Việt Nam quen biết rộng l�n tiếng nhắc lại một đề nghị cũ �B�y giờ c� đưa thơ đi, em lo in cho c�. Đ�ng l�c t�i đang ao ước được cất tiếng h�t tr�n mặt giấy thơm m�i mực v� thảo mộc trước khi chết trong bụi gai (cải lương một ch�t). Một l� do nữa l� t�i cũng hằng ao ước c� bạn đọc trong nước đọc thơ m�nh. Thế l� t�i c� hai người t�nh nguyện đại diện giao dịch với c�c nh� xuất bản. Ở Mỹ, Nguyễn Thanh Ch�u với nh� xuất bản Thư Ấn Qu�n, ở Việt Nam đạo diễn Trần Văn Hưng với nh� xuất bản Trẻ. T�i đ� gửi file tập bản thảo cho Nguyễn Thanh Ch�u v� Trần Văn Hưng từ đầu th�ng 5. Khi t�i đang viết những d�ng n�y th� ở Việt Nam ch�ng t�i đang ho�n tất kh�u chuẩn bị in. C�n ở Mỹ ch�ng t�i vẫn chưa li�n lạc được với Nguyễn Thanh Ch�u từ sau khi anh ấy nhận được file bản thảo.

 

L� Thị Huệ: Chị c� nhu cầu phải n�i l�n điều g� với những b�i thơ chị đ� cho xuất bản ?� Những b�i thơ n�o đ� kh�ng g�p mặt được ?

 

Nguyễn Th�y Song Thanh: Thưa c� L� Thị Huệ, sự nghiệp thơ của NTST mỏng d�nh, đ�y chỉ l� tập sự thưa thốt c�ng chủ bi�n Gi� O v� bạn đọc m� th�i :

Một l�, t�i muốn n�i về d�ng thơ Nguyễn Th�y Song Thanh. Từ tập Hừng Đ�ng Sau Rừng đến tập C�nh Cửa �t�c giả đ� nổ lực ph�t triển kh�ng ngừng � ch� độc lập kh�ng muốn nhập v�o trường ph�i, đ�n nh�m của bất cứ tr�o lưu thơ n�o từ trước đến nay; cũng kh�ng muốn mang tiếng chịu ảnh hưởng từ một nh� thơ lớn n�o, mặc d� điều đ� kh� tr�nh khỏi. - �Đặc t�nh s�ng tạo l� t�m huyết m� t�i lu�n sống với n�: mới nội dung (tứ thơ, t�nh thơ �), mới ngữ nghĩa, mới cấu tr�c, mới nhạc t�nh.

T�i rất mong bạn đọc ghi nhận � ch� n�y cho thơ C�nh Cửa.

Hai l�, c� người n�i thơ mới thật c�n tiểu thuyết th� kh�ng thật v� l� hư cấu. Điều đ� chưa hẳn đ�ng. T�i xin được n�i th�m thơ NTST l� thật nhất. D� l� thơ hiện thực hay si�u thực mạch thơ cũng khởi nguy�n từ đời sống. Nếu n�i thơ hiện thực đổ ra từ đại dương cảm-x�c-ngoại-giới th� cũng c� thể n�i khi đại dương d�ng s�ng tr�n lấp qua b�i bờ tư duy l� để tan biến th�nh thơ si�u thực l� cảm-x�c-t�m-thức được viết ra.

Ba l�, phần lớn những b�i thơ trong C�nh Cửa đ� xuất hiện tr�n Gi� O. T�i kh�ng chủ động gởi tới c�c b�o mạng kh�c cũng như c�c b�o giấy trong hay ngo�i Việt Nam. Do đ�, t�i c� số độc giả rất hạn chế.

Những b�i viết sau th�ng 3.2014 kh�ng được g�p mặt trong C�nh Cửa v� l�c đ� C�nh Cửa đ� bi�n tập xong v� đ�ng lại.

Bốn l�, trong qu� tr�nh h�nh th�nh tập thơ t�i định đặt t�n tập thơ l� Ngọc Đ�ng Y�u Dấu để tỏ t�nh y�u của t�i đối với th�nh phố� đ� từng l� thủ đ� của nước Việt Nam Cộng H�a, nơi t�i đ� sống đ� y�u thương đ� ngậm ng�i gần trọn đời m�nh. Nhưng t�i viết m�i vẫn kh�ng th�nh b�i c� t�n được đặt trước l� Ngọc Đ�ng Y�u Dấu. V� thế khi c� cơ hội in t�i phải chọn t�n kh�c, C�nh Cửa, cũng l� t�n một b�i t�i y�u th�ch để lập khai sinh cho tập thơ.

Năm l�, ở trang Đề Tặng, v� t�i kh�ng c� th�i quen đề tặng c� nh�n dưới t�n mỗi b�i thơ n�n mới c� trang Đề Tặng n�y.

 

L� Thị Huệ: Những b�i thơ đầu chị viết v�o thập ni�n 1960 ? L�c đ� chị c�n trẻ v� trải qua chiến tranh. Nh�n lại đời m�nh, chị nghĩ sao về những chốt s�ng của chị ?

 

Nguyễn Th�y Song Thanh: B�i thơ đăng b�o đầu ti�n của t�i l� b�i Bờ Cỏ tr�n tạp ch� B�ch Khoa số 60 năm 1959. T�i rất y�u b�i n�y v� n� c� nội dung v� chữ nghĩa được cho l� mới v�o thời đ� :

 

Nắng vụn về sương vỡ

Nu�i bờ cỏ m�a đ�ng

Người qua rồi chợt thấy

Cỏ �a đầy linh hồn

 

Địa cầu vừa mới lớn

Cỏ non dậy xu�n th�

Với t�nh y�u thần th�nh

C�n hằn dấu ch�n đi

 

Hừng đ�ng mời ăn gi�

Lứa cỏ nhớ tiền th�n

Nh� đầu ch�o �nh s�ng

Thế kỷ mới mọc mầm

 

Sau đ�, đến thập ni�n 60 l� những b�i thơ tr�n c�c tạp ch� B�ch Khoa, Đối Diện, Hiện Đại, Nghệ Thuật� Những năm đầu đ� tuy chưa thấm th�a chiến tranh, thơ của tuổi-trẻ-t�i kh�ng tr�nh khỏi vọng lại tiếng s�ng, v� lấp l�e �nh hỏa ch�u :

 

Th�n xanh thổ mộ nhịp nh�ng

T�ng hoa điệp trổ bừng bừng hỏa ch�u

Xin kh�n trận địa chiến b�o

B�i lầm gi� c�t bia g�o đạn bay

Xin kh�n ngh�n khổ qu� hương

M�u tr�i v�o sử đổ nguồn bi ai.

 

Đến giai đoạn 1965 � 1975 Khoa Hữu nhập ngũ, h�nh qu�n, trận mạc li�n mi�n. Tin chiến sĩ hy sinh ng�y c�ng �c liệt tr�n b�o ch�. Nhiều nh� trong th�nh phố S�i G�n phải x�y hầm nổi, hầm ch�m để tr�nh đạn ph�o k�ch của Việt Cộng. Thời gian n�y t�m hồn mới nặng nỗi đau lớn v� chiến tranh :

 

T�i di ch�c cho mỗi kh�m mẫu đơn một phần th�n thể

T�i k� th�c cho mỗi cột đ�n một lời than thở

C� nghe kh�ng lời đau rưng rưng

Tr�n đầu phố những nỗi buồn ch�nh v�nh

Trong hồn t�i t�nh y�u n�y v� �m ảnh chiến tranh

Như một mai hiện tại n�y n�t ti�u tro bụi

Ch�ng ta khởi đầu cuộc trầm tĩnh bi thương từ những đi�u t�n

Như một mai v� tổ quốc n�y ch�ng ta ng� xuống

Xin t�nh y�u n�y th�nh mặt trời ch�y ngo�i v� bi�n

V� tuyệt vọng :

 

Nửa đ�m chợt nh�n r� mặt định mệnh

Cuộc chiến bắt đầu từ bao giờ

B�y giờ b�n tay buồn như l� số

Th�i c�i đời c�n g� để đền b�

Những mất m�c lớn lao của linh hồn

Nỗi đau qu� hương chiến tranh kh�ng chỉ đặc qu�nh trong hiện tại m� c�n tan rỉ th�nh n�̃i �m ảnh tương lai trong � nghĩ :

Nếu mai n�y

Mỗi �nh đ�n nở một v�ng hoa thược dược

Cho�ng v�o cổ người �m buồn lẻ kh�c thầm đi trong mưa

Mỗi chuỗi cười v�ng �n �i tr�n tượng hồn xanh xao

T�i c� hết buồn hết buồn

Qu�n thời t�n phế cũ

B�n tay c�nh rừng nẩy lộc kh�ng hẹn kỳ xu�n

L� v�ng kh�ng than thở

B�y giờ, chiến tranh đ� đi qua gần 40 năm, c� L� Thị Huệ hỏi t�i nh�n lại đời m�nh nghĩ sao những chốt s�ng của t�i. T�i c� chốt s�ng n�o kh�ng nhỉ. Ồ kh�ng, kh�ng c� chốt s�ng n�o đ�ng kể ngo�i những b�i thơ lộng lẫy buồn.

 

L� Thị Huệ:: Chị đọc s�ch tiếng Anh nhiều kh�ng ? Chị y�u th�ch những t�c giả Việt ngữ n�o?

 

Nguyễn Th�y Song Thanh: Mang linh hồn con mọt s�ch, phải sống đời con ong bận rộn l� t�i.� T�i bị đọc �t cả hai, tiếng Anh v� tiếng Việt. Tiếng Anh th� h�ng năm c� ai từ nước ngo�i cầm về cho cuốn n�o đọc cuốn nấy. Thường l� s�ch c� chọn lọc từ c�c t�c giả nổi danh hoặc s�ch c� giải thưởng. Thường xuy�n nhất l� anh Nguyễn Thanh Ch�u mỗi năm về cho v�i ba cuốn. T�i đang đọc cuốn The Best American Short Stories (XB2010) do Richard Russo tuyển v� giới thiệu. V� cuốn Emily Dickinson�s Poems do Thomas H.Johnson tuyển từ 1775 b�i nguy�n t�c c�n 575 b�i. Thực th� m� n�i t�c phẩm thơ n�y t�i đọc ho�i vẫn kh�ng hết v� đọc ho�i vẫn chưa hiểu hết nhưng t�i m� những những c�i t�i hiểu đươc v� cảm được. C�n s�ch tiếng Việt th� khi n�o nghe đồn c� cuốn nọ cuốn kia hay lắm t�i mới đi mua v� đ� thưa l� t�i rất bận rộn. Những t�c giả Việt ngữ m� từ l�u t�i y�u th�ch l� Hồ Hữu Tường v� Vũ Ngọc Đĩnh. Hồ Hữu Tường th� đ� về c�i thi�n thu l�u rồi. C�n Vũ Ngọc Đĩnh th� nghe n�i đang đau ốm. T�i c�n giữ hai bộ Mười Hai Sứ Qu�n (gồm 2 cuốn, mỗi cuốn tr�n 800 trang) v� Bắn Rụng Mặt Trời (gồm 8 cuốn, mỗi cuốn tr�n 400 trang) của Vũ Ngọc Đĩnh, do �ng mang đến thăm v� tặng trước khi Khoa Hữu qua đời.

Đ� l� Văn, c�n thơ th� đi tới đi lui t�i thấy �ng thi sĩ T� Th�y Y�n đứng tr�n kệ s�ch r� r�ng nhất. C�n để tự an ủi m�nh t�i thường đọc lại những b�i Khoa Hữu tặng vợ (v� nịnh vợ):

 

Ngủ ngoan em nh� thi�n t�i

Trong tim anh ngủ giấc muồi đời nhau

Ngực hồng anh thở thương đau

Anh qua ch�n cửa ngục cầu y�u em

Xin v�ng tay khỏe giam nhau

Xin con trăm kiếp mai sau giam n�ng

Tr�i t�nh em ch�n h�n hoan

D�m anh nu�i giống da v�ng h�m nay


(c�n tiếp)

 

Nguyễn Th�y Song Thanh

t�n thật Nguyễn Bạch Tuyết

Sinh tại Sađec

Sống tại S�i g�n

Học tiểu học, trung học, đại học tại S�ig�n

Cử nh�n Anh Văn

Dạy học c�c trường trung học c�ng lập v� c�c trung t�m ngoại ngữ. Nghỉ dạy hẳn từ th�ng 9.2011

C� thơ đăng từ năm 1959 tr�n c�c tạp ch� : B�ch Khoa, Hiện đại, Nghệ thuật

Sau 1975:

- Ngưng s�ng t�c hơn 25 năm

- Hừng Đ�ng Sau Rừng (thơ), nxb Thanh Ni�n, S�i G�n, 2003

- C�nh Cửa (thơ), nxb Trẻ, S�i G�n, �2014

 

 

http://www.gio-o.com/NguyenThuySongThanh.html

 

  

 

� gio-o.com 2014